01 Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel Onderwerp

Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035

Zaaknummer

Raad datum

27 juni 2024

Steller

Medewerker team WDV

Team

Wijk, Dorp en Vastgoedbeheer

Teammanager

Teammanager WDV

Portefeuillehouder

Erik van Daal

Openbaarheid Ja, per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. Het Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 'Waardevol Venray' vast te stellen en de Kadernota Afvalbeleid 2013-2025 in te trekken.

1 van 4

Inleiding Een belangrijke verantwoordelijkheid van gemeenten is de regie over huishoudelijke afval- en grondstoffen. De kaders over hoe om te gaan met onze afval- en grondstoffen staan beschreven in de Kadernota Afvalbeleid 2013-2025. Omdat deze beleidsperiode binnenkort afloopt, is het tijd voor een nieuw beleidsplan voor de komende tien jaar. Beoogd resultaat Een circulaire werkwijze in Venray vanzelfsprekend maken richting 2035, door de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Argumenten 1.1

De beleidsperiode van de Kadernota Afvalbeleid 2013-2025 loopt af

De gemeente heeft een beleidsplan nodig over hoe om te gaan met onze huishoudelijke afval- en grondstoffen. Doordat de beleidsperiode van de huidige Kadernota Afvalbeleid binnenkort afloopt, is het aan u als raad om een beleidsplan vast te stellen. Als opvolger stellen we het nieuwe Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 ‘Waardevol Venray’ voor. 1.2

Het plan past binnen de al vastgestelde Visie Circulaire Economie

In 2021 stelde u als raad de Visie Circulaire Economie vast. Hierin staat dat in 2035 een circulaire werkwijze in Venray een vanzelfsprekend uitgangspunt is. Dit houdt in: het maximaliseren van de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het minimaliseren van waardevernietiging. Het Grondstoffenbeleidsplan sluit hier met de gestelde ambities naadloos op aan. 1.3

Het is een opdracht binnen het collegeprogramma 2022-2026

Het opstellen van een opvolger van de huidige Kadernota Afvalbeleid 2013-2025 is opgenomen in het collegeprogramma 2022-2026. Met het nieuwe Grondstoffenbeleidsplan geven we hier invulling aan. 1.4

Het is een uitwerking van landelijk beleid

Het plan past binnen het Rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’. Dit heeft als doel dat er in 2050 geen verspilling meer is van grondstoffen. Maatregelen hiervoor zijn opgenomen in het ‘Nationaal Programma Circulaire Economie 2023- 2030’ (NPCE), zoals het streven naar een landelijk dekkend netwerk van circulaire ambachtscentra. Door de focus op afvalpreventie en het voorkomen van grof huishoudelijk afval draagt het Grondstoffenbeleidsplan bij aan een reductie van het gebruik van nieuwe, primaire grondstoffen. Ook gaat het plan mee met het herziene uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstoffen (VANG). VANG richt zich in de toekomst voortaan op recycledoelstellingen in plaats van op scheidingsdoelstellingen. 1.5

Het plan bevat de benodigde ambities voor een circulair Venray

Om een circulair Venray dichterbij te brengen zijn nieuwe, verbeterde ambities nodig. Ambities die verder gaan dan alleen de gescheiden inzameling van grondstoffen. Ambities met meer focus op preventie en op recycling. Deze nieuwe ambities zijn de komende tien jaar nodig om onze afvalberg te verkleinen (of zelfs doen verdwijnen) en recyclingpercentages te vergroten. Met de gekozen thema’s valt de grootste winst te behalen voor Venray richting het beoogde resultaat.

2 van 4

1.6 Inwoners vinden het milieuaspect het belangrijkste aan de afvalinzameling Afval- en grondstoffenbeleid is altijd een balanceeract tussen drie factoren: (1) milieu, (2) service voor de inwoner en (3) kosten. Uit de inwonerspeiling van 2023 blijkt dat de meeste inwoners het milieuaspect het belangrijkste vinden. In het plan ligt de focus op het milieuaspect, waarbij ‘service’ en ‘kosten’ vooral in verhouding zullen blijven. Deze focus is nodig als een circulaire werkwijze vanzelfsprekend moet zijn in 2035. 1.7

Het verbetert de leefbaarheid van Venray

Door de inzet op het verkleinen van de afvalberg is er uiteindelijk ook minder afval in het straatbeeld te zien. De focus op de optimalisatie van het huidige inzamelsysteem beoogt vermindering van afvaloverlast, wat de leefbaarheid ten goede komt. 1.8

Het draagt bij aan de reductie van CO2 uitstoot.

Door minder te consumeren, de totale afvalberg te verkleinen en de verbranding van afval te verminderen wordt ook de CO2 uitstoot gereduceerd. Inzetten op het hoogwaardig hergebruiken van materialen bevordert dit. 1.9

De kosten van afvalverbranding nemen toe

De kosten van afvalverbranding nemen toe door een stijgende afvalstoffenbelasting en CO2 heffing voor afvalenergiecentrales vanuit het Rijk. De focus op de vermindering van de afvalberg in het Grondstoffenbeleidsplan zorgt ervoor dat we steeds minder afval hoeven te verbranden en daarmee kosten besparen. Kanttekeningen en risico’s 1.1

Financiële plaatje nog onduidelijk

Doordat het Grondstoffenbeleidsplan kaderstellend is en nog geen concrete maatregelen bevat, blijft het financiële plaatje nog onduidelijk. Aanpassingen aan de milieustraat bijvoorbeeld zijn nodig, maar we weten nu nog niet in welke mate. Voor dit soort maatregelen volgen losse voorstellen aan het college of de raad als het niet gedekt kan worden uit bestaande reserveringen. Het uitvoeringsprogramma, dat volgt op het Grondstoffenbeleidsplan, geeft meer duidelijkheid over de financiën. 1.2

In tien jaar tijd kan veel gebeuren

Omdat het plan uitgaat van de Visie Circulaire Economie is de looptijd hierop afgestemd. Tien is jaar is een lange tijd, waarbij het moeilijk te voorspellen is hoe 2035 eruitziet. Maar we kunnen het ons wel voorstellen. De doelen in het plan zijn dan ook ambitieuze stippen op de horizon, maar niet geheel onrealistisch. Omdat de looptijd lang is, zorgen we voor flexibiliteit in de strategie en continue monitoring om tussentijds bij te kunnen sturen. In het uitvoeringsprogramma is hier ook aandacht voor. 1.3

Gedragsveranderingen zijn lastig

Het tot een succes maken van een meer circulair afval- en grondstoffenbeleid vraagt van zowel gemeente als inwoners om een gedragsverandering. Deze zijn lastig om te realiseren, zo blijkt ook bij de invoering van het nieuwe afvalinzamelsysteem in 2022. Hoewel de impact van het nieuwe Grondstoffenplan op het dagelijks handelen van de inwoners minder groot is, houden we in het uitvoeringsprogramma rekening met de uitdagingen op het gebied van gedragsverandering.

3 van 4

Communicatie Na uw besluit tot vaststelling wordt het Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 bekendgemaakt in het gemeenteblad op Overheid.nl. De inwoners worden via de gemeentelijke kanalen op de hoogte gebracht van de nieuwe ambities voor de komende tien jaar als het gaat om het grondstoffenbeleid. Financiële gevolgen Het vaststellen van het Grondstoffenbeleidsplan heeft geen directe financiële gevolgen. Dit komt doordat het plan kaderstellend is en niet over specifieke maatregelen gaat. Die volgen in het uitvoeringsprogramma. Als daaruit blijkt dat er grotere financiële gevolgen zijn die niet uit bestaande budgetten binnen de afvalstoffenheffing gedekt kunnen worden, volgt een separaat voorstel aan de raad. Vervolgtraject besluitvorming Het Grondstoffenbeleidsplan wordt verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Afhankelijk van de impact van de te nemen maatregelen, volgen er de komende jaren separate voorstellen. Evaluatie Uw raad wordt door middel van een tussen- en eindevaluatie op de hoogte gehouden van de voortgang van de ambities. Bijlagen 1. Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 'Waardevol Venray' 2. Concept Raadsbesluit Grondstoffenbeleidsplan 2025-2035 Naslagwerk 1. Kadernota Afval 2013-2025 2. Evaluatie Kadernota Afval 2013-2025 (2023)

4 van 4