01 Evaluatie KODE (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Evaluatie KODE

Zaaknummer

Raad datum

15 februari 2022

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

Steller

Arjen van Wijngaarden

Team

RO

Teammanager

Margon van den Hoek

Portefeuillehouder

Cor Vervoort

kennisneming/ bespreking

Voorstel 1. Kennis te nemen van bijgevoegde evaluatie KODE. 2. Instemmen met het gebruiken van de resultaten van de evaluatie van KODE als input bij het opstellen van een nieuwe KODE. Samenvatting Op 29 oktober 2019 is KODE (Kader Opwek Duurzame Energie) vastgesteld door de gemeenteraad. Dit kader richt zich binnen het brede thema duurzaamheid op het onderdeel energietransitie en daarbinnen specifiek op de lokale opwekking van duurzame energie ( focus op zonne- energie en windenergie). KODE Venray is tot stand gekomen in samenspraak met verschillende partners en belangenorganisaties en uiteindelijk vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staat op welke locaties wat mogelijk is, op welke manier en hoe inwoners en gebruikers van het gebied meegenomen worden in het ontwikkelproces en welke mogelijkheden er zijn voor participatie. De kwaliteit van de landschapscomponent (van landschap tot kavel tot objecten) en de participatieve component (van omgevingsdialoog tot partnerschap) staat voorop. Zowel de ruimtelijke component als de participatiecomponent is gedetailleerd omschreven. In een vroeg stadium biedt KODE Venray handvatten om te bezien of een initiatief voldoende kwaliteit heeft om op enig moment het vergunningstraject in te gaan. Het is belangrijk voor de gemeente om te monitoren of het kader het beoogde effect heeft.

Er is sprake van veel dynamiek op het terrein van zonne- en windenergie, de infrastructuur, ontplooiing van participatie, etc. Reden om ca. 2 jaar na vaststelling een eerste evaluatie te plannen. Dit maakt het mogelijk om het kader op onderdelen bij te stellen en in een goede balans van ‘uitnodiging’ en ‘kwaliteit’ te blijven. Redenen zijn bijvoorbeeld dat de initiatieven toch te weinig kwaliteit realiseren als we voor ogen hebben, opgave niet behaald wordt, blijkt dat de inpassingseisen te hoog zijn, etc. KODE is als instrument om tot een zorgvuldige inpassing te komen goed ontvangen. Initiatiefnemers hebben waardering uitgesproken voor de houvast die het biedt. Ook heeft het bij de RES Noord en Midden Limburg mede als inspiratiebron gediend bij het opstellen van de uitgangspunten.

Pagina 1 van 3

Beoogd resultaat De resultaten van de evaluatie van KODE gebruiken voor het opstellen van een nieuwe KODE. De evaluatie geeft een aanzet om op basis van de opgedane ervaring en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzame opwek van EU, Rijk, Provincie en RES een nieuw kader te schrijven. Ook zal komend jaar de ambitie van de gemeente op het gebied van de energietransitie zoals vastgesteld in de Energiestrategie 2030 ‘Energie voor groene groei’ (doelstelling CO 2 emissie verlaging door energiebesparing en duurzame energieopwekking) geactualiseerd worden en de basis vormen voor de opgave in KODE 2.0. Argumenten 1.1 Dit voorstel draagt bij aan de toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’ In de toekomstvisie worden 5 ambities benoemd. Bij de evaluatie is er een duidelijke relatie met 2 van deze ambities: 

Ambitie 2; in 2030 woon je in Venray groen en sociaal. Duurzame grootschalige energie opwek draagt bij aan een groene omgeving door emissies te beperken.



Ambitie 3; in 2030 zorgt ondernemerschap met aandacht voor mens, dier en milieu voor nieuwe economische kansen.

KODE heeft als uitgangspunt lokale participatie waarbij lokaal eigenaarschap een voorwaarde is voor realisatie. De lokale energie coöperatie heeft een rol gehad bij zowel de tender voor zonneparken als de windverkenning. 1.2 In de eerste versie van KODE is afgesproken na 2 jaar te evalueren. Bij het vaststellen van KODE is afgesproken om na jaar te evalueren. Reden is dat duurzame opwek een erg dynamisch veld is waarin veel ontwikkelingen zijn. Ook zijn na 2 jaar de windverkenning en tender voor zonneparken uitgevoerd en kunnen de resultaten geëvalueerd worden.

Risico’s 1. Netcongestie Tijdens de uitvoeringsperiode van KODE is netcongestie ( hierbij is er geen capaciteit meer op het elektriciteitsnetwerk om nieuwe projecten aan te sluiten) opgetreden. Hierbij bleek het vanaf begin 2021 niet meer mogelijk aansluitingen groter dan een particuliere aansluiting te realiseren in Venray. Dit was voorspeld, maar de snelheid waarmee dit gepaard ging verraste alle partijen, inclusief de netbeheerder. De evaluatie geeft een beeld wat er verbeterd kan worden aan KODE, maar daadwerkelijk aansluiten van nieuwe grootschalige duurzame elektriciteitsprojecten zal pas mogelijk zijn na uitbreiding van het onderstation ( op zijn vroegst 2027) Keizersveld. Evenwel is het noodzakelijk om te plannen als er weer ruimte op het net is, aangezien grootschalige duurzame opwek jarenlange doorlooptijden kent.

2

Publieke opinie

Door de razendsnelle ontwikkeling van duurzame opwek in Nederland in recente jaren is de publieke opinie gewijzigd ten opzichte van grootschalige opwek anders dan zon op het dak. Het realiseren van deze projecten in het landschap kan op veel kritische geluiden rekenen. Ook in Venray was dat bij de meeste projecten te merken bij de omgevingsdialogen die zijn gevoerd. Om die reden is ook door de portefeuillehouder voorgesteld om een brede dialoog onder de inwoners van Venray te houden over de noodzaak en uitvoering van de energietransitie. Door Corona maatregelen is deze brede dialoog uitgesteld. Samen met de evaluatie zal de te voeren brede dialoog als input dienen voor het opstellen van een nieuwe KODE.

Pagina 2 van 3

Kanttekeningen De evaluatie van KODE is een belangrijke mijlpaal na de initiële vaststelling. In KODE stonden enkele trajecten beschreven ( tender zonneparken, verkenning van wind) die geëvalueerd dienen te worden om te zien hoe effectief KODE was en waar ruimte voor verbetering is. Daarnaast zijn er op beleidsmatig vlak veel nieuwe ontwikkelingen, zoals de RES Noord en Midden Limburg die bij opstelling van KODE nog niet bestonden. Met de evaluatie wordt een belangrijke handreiking opgesteld voor nader onderzoek om tot een nieuwe effectieve KODE 2.0 te komen. Communicatie De evaluatie van KODE is een openbaar document. Deze zal ook beschikbaar worden gesteld op de website van Venray Vergroent. Financiële gevolgen Het vaststellen van de evaluatie heeft geen financiële gevolgen. Eventuele financiële gevolgen vanuit de Omgevingswet en/of jurisprudentie m.b.t. zonneparken worden verwerkt in de P&C cyclus op het moment dat ze bekend zijn / zich voordoen. Bij het opstellen van de nieuwe KODE zullen eventuele financiële gevolgen in de vaststellingsnota opgenomen worden. Personele/organisatorische gevolgen niet van toepassing Juridische gevolgen niet van toepassing Rechtmatigheid niet van toepassing Fatale termijnen Afgesproken is na 2 jaar te evalueren. Met het aanbieden van deze evaluatie aan de Raad is aan deze afspraak voldaan.

Vervolgtraject besluitvorming Na het vaststellen van deze evaluatie zal er in de 2e helft van 2022 het proces opgestart worden om tot een nieuwe versie van KODE te komen. Naast de evaluatie zal ook de brede dialoog over de energietransitie met de inwoners van Venray en een evaluatie/dialoog met de Raad hierin worden meegenomen. De nieuwe KODE 2.0 zal ook ter vaststelling aan de Raad worden aangeboden. Evaluatie Dit is de eerste evaluatie van KODE. Na vaststelling van de nieuwe KODE op basis van onder andere deze input zal er een nieuwe termijn afgesproken dienen te worden om te evalueren. Bijlagen Evaluatie KODE Naslagwerk zie links in de Evaluatie KODE

Pagina 3 van 3