01 Beleidskader inwoners- en overheidsparticipate (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie

Zaaknummer

Raad datum

4 februari 2025

Steller

Medewerker Concern

Team

Concern

Teammanager

Afdelingsmanager Concern

Portefeuillehouder

Erik van Daal

Openbaarheid Ja, per direct Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. Het beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie vast te stellen.

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding In het collegeprogramma ‘Venray maken we samen!’ is de ambitie uit het samenwerkingsakkoord verweven om verder te bouwen aan het vertrouwen van onze inwoners, ondernemers en partners. Daarom zijn we blijvend in gesprek met onze inwoners en betrekken we hen bij beleids- en besluitvorming rond maatschappelijke opgaven. We stimuleren vitale gemeenschappen waar inwoners zelf initiatieven nemen en de samenwerking zoeken met de gemeente, bijvoorbeeld door het uitdaagrecht. Onze inwoners moeten er daarbij op kunnen vertrouwen dat we naar hen luisteren en dat ze invloed hebben op wat we doen. Dat kan niet zonder goede kaders voor behoorlijk participeren. Afhankelijk van het vraagstuk betekent dat behoorlijk participeren iets voor ieders rol, mate van betrokkenheid en mate van participatie. Dat vraagt om een helder kader voor participatie met uitgangspunten, spelregels en duidelijke taken, rollen en verantwoordelijkheden voor alle partijen. Het college heeft daarom de opdracht gegeven tot het ontwikkelen van een praktisch toepasbaar beleidskader voor participeren in Venray. Ten behoeve van verwachtingenmanagement over en weer en, ook vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet, duidelijkheid over de rolinvulling tussen raad en college, ambtelijke organisatie, inwoners en initiatiefnemers.

Beoogd resultaat Na vaststelling van het beleidskader door de raad is duidelijk wat de uitgangspunten, kaders, rolinvulling en tools zijn voor behoorlijk participeren in Venray. Dat helpt om de verwachtingen over en weer bij gemeente en inwoners te managen. Het beleidskader is de basis van waaruit de organisatie zich door ontwikkelt naar een participatievaardige organisatie met medewerkers die in houding en gedrag weten hoe ze zich op een goede manier verhouden tot de inbreng en zeggenschap van de inwoners. Dat gebeurt door het ontwikkelen van onder meer tools, een handreiking ‘participeren in Venray’ en trainingen. Het beleidskader is ook de basis voor de evaluatie van de omgevingsdialoog en voor het opstellen van een nieuwe participatieverordening. De in januari 2025 inwerkinggetreden Wet Versterking participatie op decentraal niveau verplicht daartoe. Deze wet vraagt gemeenten ook om het uitdaagrecht mogelijk te maken. Wij treffen in 2025 de voorbereidingen en onderzoeken, bijvoorbeeld in een pilot, wat dit vraagt van de organisatie, college, raad en inwoners. Argumenten 1.1 Heldere uitgangspunten, rolinvulling en tools voor behoorlijk participeren in Venray Het nieuwe beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie biedt heldere uitgangspunten voor de manier waarop we in Venray behoorlijk participeren en de rollen die de verschillende partijen daarbij hebben.

Daarmee trekt het enerzijds de lijn door van de wijze waarop Venray inwoners, ondernemers, wijken, dorpen en maatschappelijke organisaties nu ook al betrekt bij beleids- en besluitvorming. Anderzijds helpt het beleidskader om scherper te zijn op de bedoeling bij de participatie en om het proces steeds op maat in te richten. Dat biedt inwoners duidelijkheid over de wijze waarop ze worden betrokken en de mate van zeggenschap die ze hebben. De beginselen van behoorlijk participeren motiveren ons allemaal om zorgvuldig, inclusief, volledig, transparant en tijdig te zijn bij het organiseren van participatie. Door daar in de praktijk op een goede manier uitvoering aan te geven tonen we ons een betrouwbare partner en werken we aan het versterken van het vertrouwen van de inwoners in de gemeente.

2 van 4

Raadsvoorstel 1.2 Het opstellen van kaders voor participatie is een vereiste vanuit de Omgevingswet De Omgevingswet is in werking getreden per 1 januari 2024. In het invoeringsbesluit Omgevingswet is, naar aanleiding van de motie Nooren1, een regeling opgenomen die ervoor zorgt dat er een plicht is voor gemeenten (en ook provincies en waterschappen) om participatiebeleid te hebben vastgesteld. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Een risico betreft de kans op vertraging van de implementatie van het participatiebeleid. Implementatie van het beleid, houding en gedrag, vraagt investering tijd en aandacht van de organisatie en de medewerkers. De ambtelijke organisatie staat voor meerdere grote opgaven en ontwikkelingen. Dat brengt het risico met zich mee dat de implementatie van het participatiebeleid hieraan ondergeschikt wordt gemaakt en de verwachtingen over (het tempo van) het verder werken aan behoorlijk participeren niet waar kunnen worden gemaakt. Behoorlijk en vaardig participeren vinden we echter een belangrijke (verder) te ontwikkelen competentie van onze medewerkers waar de organisatie, onder meer met de Venray Academy, blijvend aandacht voor heeft.

Communicatie Voor dit beleidskader is de afgelopen periode met een enquête, presentaties en diverse bijeenkomsten, waaronder een Meedenkcafé, zowel extern als intern input opgehaald bij inwoners, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, het wijkradenoverleg, het dorpsradenoverleg, de adviesraad sociaal domein, de Woontafel, partners van de gemeente, de commissie Werken & Besturen, de raadscommissie Burgercontacten en intern betrokken collega’s. Deze raadpleging laat zien dat inwoners het belang onderschrijven van de uitgangspunten van behoorlijk participeren en communiceren. Daarbij hoort dat ze tijdig worden geïnformeerd, de participatievraag helder hebben alsook de kaders voor het proces en terugkoppeling ontvangen met uitleg en toelichting op wat er met hun input is gedaan. Na vaststelling door de raad informeren we de interne organisatie en onze inwoners via de reguliere communicatiemiddelen. Publicatie van het beleid verloopt via overheid.nl. Daarnaast informeren we iedereen die mee heeft gedaan met de participatie bij het participatiebeleid en heeft aangegeven op de hoogte te willen blijven. Financiële gevolgen Het beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie heeft geen financiële gevolgen. In de begroting is rekening gehouden met wat nodig is om het beleidskader te implementeren in de organisatie.

Uitgaven daarvoor passen binnen beschikbare budgetten voor onder meer het organisatie ontwikkeltraject. Vervolgtraject besluitvorming Een vervolgtraject na de vaststelling van het beleidskader is het treffen van voorbereidingen voor de nieuwe participatieverordening en het daarin uitwerking geven aan het uitdaagrecht. Het streven is om deze vast te stellen in het eerste kwartaal van 2026. Evaluatie Twee jaar na vaststelling van het beleidskader volgt een eerste evaluatie van de voortgang van de implementatie ervan. We evalueren met intern en extern betrokkenen.

1

https://www.eerstekamer.nl/motiedossier/34986_aa_was_letter_x_gewijzigde 3 van 4

Raadsvoorstel Bijlagen - Raadsbesluit bij het beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie - Beleidskader inwoners- en overheidsparticipatie

Naslagwerk

4 van 4