01 Aanwijzing percelen Wvg Smakterheide Noord (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Aanwijzing van percelen en perceelsgedeelten op basis van artikel 2 en 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg)

Zaaknummer

Raad datum

27 juni 2023

Steller

Lieke van Lieshout

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Wim de Schryver

Openbaarheid Ja, m.u.v. bijlagen 2 en 6. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. De tegen het concept raadsvoorstel ingediende zienswijze ongegrond te verklaren. 2. Op grond van de artikelen 2 en 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten aan te wijzen, als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing zijn, de percelen en perceelsgedeelten zoals aangegeven op het bij dit besluit behorende kadastrale tekening met nummer 202304307, d.d. 17 april 2023 en de bij dit besluit behorende perceelslijst. 3. Aan de hiervoor bedoelde percelen en perceelsgedeelten een niet-agrarische functie toe te denken terwijl het gebruik van de gronden afwijkt van de toegedachte bestemming, conform de bij dit besluit behorende kaart met nummer 202304308, d.d. 17 april 2023. 4. Met betrekking tot deze percelen en perceelsgedeelten geen afzonderlijke structuurvisie vast te stellen.

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding Eind 2021 heeft Buck Consultants International opdracht gekregen om de lokale marktbehoefte in beeld te brengen. BCI concludeerde in mei 2022 dat er in Venray voor de periode 2022 t/m 2031 sprake is van een ontwikkelopgave van netto 15 tot 22 hectare nieuw aan te leggen bedrijventerrein(en), aanvullend op het bestaande harde en zachte aanbod. Met de ontwikkelopgave van 15 tot 22 hectare als uitgangspunt is intern onderzocht welke locaties hiervoor in beeld kunnen komen. Hierover heeft tussentijds ook afstemming plaatsgevonden met de raadswerkgroep bedrijventerreinen. Er zijn in eerste instantie 7 zoekgebieden bekeken (long list). Aan de hand van een ruimtelijke analyse/beoordeling is deze long list getrechterd naar een short list van de meest potentiële locaties. Deze short list locaties zijn verder uitgewerkt in een inrichtingsschets en tevens beoordeeld op juridische en financiële aspecten. Conclusie is dat ontwikkeling van bedrijventerrein op de locatie Smakterheide Noord de voorkeur heeft. Binnen dit zoekgebied kan de volledige opgave (maximaal 22 hectare bedrijventerrein) worden gerealiseerd. Vandaag ligt eveneens het voorstel: “Locatiekeuze nieuw bedrijventerrein Venray” ter besluitvorming aan u voor, waarin de uitgebreide onderbouwing van het onderzoek en de conclusie is opgenomen.

Daarnaast zijn er plannen in het samenwerkingsakkoord 2022-2026 voor de realisering van een natuuropgave. Een deel van deze opgave past goed ten Noorden van het bedrijventerrein. Deze natuuropgave heeft bij voorkeur een oppervlakte van circa 20 ha. Voor een klein deel zal deze natuuropgave samenvallen met de landschappelijke inpassing van het bedrijventerrein, maar moet worden gezien als een afzonderlijke ontwikkeling. Om het proces met betrekking tot de ontwikkeling van deze locatie te kunnen waarborgen is de vestiging van een voorkeursrecht een door de gemeente in te zetten grondbeleidsinstrument. Aan deze aan te wijzen percelen en perceelsgedeelten daarvan wordt een niet-agrarische bestemming toegedacht, te weten bedrijventerrein en natuur, die afwijkt van het huidige gebruik van de gronden. De huidige bestemming is voornamelijk agrarisch. Op een groot deel van de percelen die nu in de aanwijzing zijn betrokken is eerder (2018) een voorkeursrecht gevestigd. Doordat uw raad besloten heeft het bestemmingplan waarvoor dat voorkeursrecht gevestigd was niet vast te stellen, is dat voorkeursrecht van rechtswege vervallen. Ook is de termijn van het repeteerverbod (2 jaar na vervallen geen nieuw voorkeursrecht) inmiddels verlopen, waardoor de inzet van een nieuw voorkeursrecht mogelijk is. Ons college heeft op 25 april 2023 besloten een voorlopig voorkeursrecht te vestigen.

Dit voorkeursrecht is op 26 april 2023 in werking getreden. Om te voorkomen dat het voorkeursrecht vervalt is het noodzakelijk dat uw raad voor 26 juli as besluit het voorkeursrecht te verlengen. Beoogd resultaat Het vestigen van een voorkeursrecht tot eerste aankoop van een aantal percelen en perceelsgedeelten daarvan binnen de voorziene ontwikkelingslocatie Smakterheide Noord.

2 van 5

Raadsvoorstel

1.

Tot en met 16 mei jl konden belanghebbenden hun zienswijzen indienen tegen het concept raadsbesluit tot aanwijzing van percelen en perceelsgedeelten op basis van de Wvg. Van deze mogelijkheid is gebruik gemaakt door Tennet (bijlage 6). Inhoudelijk betreft dit echter geen zienswijze tegen het te bestendigen voorkeursrecht, maar vraagt Tennet betreffende de bovengrondse 150kV hoogspanningsverbinding Het Broek-Venray aandacht voor haar belangen indien de omliggende bestemming wordt gewijzigd. Hier zal uiteraard aan tegemoet worden gekomen.

2.1

Zowel uit het marktonderzoek van BCI als uit de signalen van diverse ondernemers blijkt dat de behoefte aan nieuw bedrijventerrein in Venray urgent is. Met de ontwikkeling van de locatie Smakterheide Noord wordt in deze behoefte voorzien. In de nota “Locatiekeuze nieuw bedrijventerrein Venray” is de afweging opgenomen waarom wordt besloten om een bedrijventerrein op deze locatie te willen realiseren.

2.2

Voor het vergroten van verwervingskansen van gronden is het nodig om meer grip op de markt te krijgen waartoe de Wvg in principe de mogelijkheid biedt. De positie van de gemeente bij mogelijke grondverwerving wordt versterkt; zij krijgt immers het eerste recht van koop.

2.3

Grondspeculatie in het gebied dient te worden voorkomen. Gezien de omvang van de percelen die nog in particulier bezit zijn, is het mogelijk dat men gaat speculeren met de grond. Het vestigen van de Wvg geeft de mogelijkheid om deze ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. Het uitgangspunt bij de toekomstige ontwikkeling en realisatie van het gebied is dat de gemeente, voor zover nodig, regie voert bij de transformatie van het plangebied. Door het van toepassing verklaren van het voorkeursrecht behoudt de gemeente grip op de ontwikkeling. Het voorkeursrecht is gedurende het proces van planontwikkeling een beschermingsinstrument waardoor ongewenste (prijs-)ontwikkelingen kunnen worden voorkomen dan wel beperkt. Verkopen aan derden, die de ontwikkeling van het gebied in de weg kunnen zitten, worden moeilijker gemaakt. We willen onder meer voorkomen dat gronden worden verkocht aan derden die andere wensen / eisen hebben dan die de gemeente met de verdere planontwikkeling beoogt. Door dit te voorkomen wordt de kans om een kwalitatief hoogwaardig plan te ontwikkelen groter. Met toepassing van het voorkeursrecht wordt in ieder geval voorkomen dat derden nu nog een grondpositie verwerven met het oogmerk om een tegenstrijdige ontwikkeling te realiseren.

2.4

Er heeft een belangenafweging plaatsgevonden De gemeente krijgt met toepassing van het voorkeursrecht betere mogelijkheden om te komen tot een optimale inrichting van het bedrijventerrein, hetgeen een zwaarwegend algemeen belang is. Tegenover dit zwaarwegende belang van de gemeente staan de belangen van de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden van de percelen binnen de locatie. Deze eigenaren worden verplicht om de gronden, indien en voor zover zij deze willen verkopen, aan te bieden aan de gemeente. De aanwijzing van de gronden heeft geen gevolgen voor bijvoorbeeld de bouwmogelijkheden op het eigen perceel. De wetgever heeft in de Wvg een aantal beperkingen opgenomen als ook bepalingen ter bescherming van de eigenaren en zakelijk gerechtigden. Als bescherming van de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden geldt dat de Wvg eigenaren en beperkt zakelijk

3 van 5

Raadsvoorstel gerechtigden niet verplicht om hun gronden te koop aan te bieden en ook bevat de Wvg een groot aantal waarborgen ter bescherming van de belangen van de eigenaren en zakelijk gerechtigden, waaronder prijsvaststelling via de rechtbank en mogelijke schadevergoeding in bepaalde gevallen. Daarnaast geeft de wet maximale termijnen om te komen tot ruimtelijke plannen. Indien niet binnen 3 jaar na het raadsbesluit een ruimtelijk plan, in dit geval een omgevingsplan, ter inzage wordt gelegd, vervalt het voorkeursrecht van rechtswege. Gelet op het vorenstaande zijn wij van mening dat de belangen van de eigenaren en zakelijk gerechtigden minder zwaar wegen dan het algemeen belang dat de gemeente dient. In de jurisprudentie is reeds uitgemaakt dat de raad het financiële belang van de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden niet hoeft af te wegen in haar besluitvorming, dit is al door de wetgever gedaan in het vaststellen van de Wvg. 2.5

Op de betreffende gronden is op dit moment een voorlopig voorkeursrecht van toepassing, dat binnen drie maanden moet worden verlengd, anders vervalt het voorkeursrecht. Ons college besloot op 25 april jl. tot het vestigen van een voorlopig voorkeursrecht. Om het voorkeursrecht te behouden moet uw raad binnen drie maanden na 26 april 2023 die datum tot een opvolgend voorkeursrecht besluiten op grond van artikel 2 en 5 Wvg.

3.1

Aanwijzing is toegestaan bij gronden waaraan in de toekomst een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht en het huidige gebruik afwijkt van die toekomstige bestemming. De wettelijke grondslag voor verlenging van het voorkeursrecht wordt met betrekking tot de aan te wijzen onroerende zaken gevormd door artikel 5 van de Wvg. Artikel 5 Wvg voorziet erin dat gronden door de gemeenteraad kunnen worden aangewezen mits bij het daartoe strekkend besluit aan die gronden een niet-agrarische bestemming is toegedacht en het gebruik afwijkt van de toegedachte bestemming. Het voorkeursrecht geeft de gemeente het recht van eerste koop met betrekking tot de percelen waarop het recht gevestigd is. Aan de aan te wijzen gronden worden niet-agrarische bestemmingen toegedacht, te weten bedrijventerrein en natuur. Deze bestemmingen wijken af van het huidige gebruik van de gronden, voornamelijk agrarisch.

Kanttekeningen en risico’s 2.1

Gevolgen voor eigenaren Het voorkeursrecht verplicht de betrokken eigenaren om bij een voorgenomen verkoop de betreffende percelen eerst aan de gemeente aan te bieden. De notaris mag niet meewerken aan een transactie als een voorkeursrecht van toepassing is. De verkoper kan zijn perceel niet vrij verkopen aan een derde. Er geldt een aantal uitzonderingssituaties op de aanbiedingsplicht. Te denken valt aan verkoop aan kinderen of uitvoering van een uiterste wilsbeschikking. Deze zijn in artikel 10 lid 2 Wvg opgenomen. Het voorkeursrecht heeft geen gevolgen voor de uitoefening van eventuele bedrijfsactiviteiten. Pas als de eigenaren willen verkopen, zullen zij hun eigendom eerst aan de gemeente moeten aanbieden.

2.2

Het voorkeursrecht biedt geen zekerheid dat de gemeente de gronden kan kopen.

4 van 5

Raadsvoorstel Het voorkeursrecht ziet op een eerste recht van koop. Als de eigenaar niet wenst te verkopen, dan kan de gemeente geen gebruik maken van het kooprecht. Dat betekent dus dat een voorkeursrecht geen zekerheid biedt dat de gronden door de gemeente kunnen worden verworven. Wel voorkomt het voorkeursrecht dat eigenaren hun gronden aan derden kunnen verkopen die wellicht andere plannen hebben met de gronden dan de gemeente. Communicatie Na uw besluit vindt publicatie ervan plaats in het Gemeenteblad. Tevens ontvangen alle betrokken eigenaren en beperkt gerechtigden een brief waarin kennis wordt gegeven van uw besluit tot (verlenging van de) aanwijzing waarbij wordt aangegeven wat deze aanwijzing betekent. Financiële gevolgen Het vestigen van een voorkeursrecht heeft op zich geen financiële gevolgen. Door het besluit kan de eigenaar echter zijn eigendom aanbieden aan de gemeente. In dat geval zal de gemeente wanneer zij daadwerkelijk tot aankoop over wil gaan, moeten beschikken over gelden daarvoor of afspraken met derden. Daarvoor zullen wij te zijner tijd een voorstel doen. Vervolgtraject besluitvorming Na uw besluit geldt het voorkeursrecht voor drie jaar. Binnen deze termijn moet er, conform de Wvg, een omgevingsvisie of omgevingsplan voor Smakterheide Noord zijn vastgesteld anders vervalt het voorkeursrecht.

Voor Smakterheide Noord zal geen afzonderlijke omgevingsvisie worden vastgesteld. Evaluatie N.v.t. Bijlagen 1. Raadsbesluit; 2. NIET OPENBAAR Lijst van aan te wijzen percelen (maakt deel uit van het besluit); 3. Lijst van aan te wijzen percelen en perceelsgedeelten daarvan (geanonimiseerd); 4. Kadastrale tekening met nummer 202304307, d.d. 17 april 2023; 5. Kaart toegedachte bestemmingen met nummer 202304308, d.d. 17 april 2023; 6. NIET OPENBAAR zienswijze. Naslagwerk n.v.t.

5 van 5