003 bijlage Toekomstscenario's voor een veilig en gezond landelijk gebied
Tekst van het document
Keuzes op basis van de Venrayse scenario’s people, planet en profit in de deelgebieden van het landelijk gebied
Inhoudsopgave Inleiding 1. Veilig en gezond Venray 1.1
Balans
3 5 5
2. Tijdsontwikkeling Venray
6
3. Opgaven
8
3.1
Aandacht voor klimaatadaptatie, groen, natuur en water
8
3.2
De omgeving is schoon en veilig en bevordert ontmoeting
8
3.3
Goede milieukwaliteit
8
3.4
De omgeving nodigt uit tot bewegen en spelen
9
3.5
Goede bereikbaarheid
9
3.6
Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte
9
3.7
Gezonde en duurzame gebouwen
9
4. Scenario’s people, planet en profit
10
4.1
People
11
4.2
Planet
12
4.3
Profit
13
5. Scenario per deelgebied
14
5.1
Beekdalen
16
5.2
Esgronden
19
5.3
Jonge ontginningen
22
5.4
Oude ontginningen
25
5.5
Natuurgebieden
28
2
Inleiding In de Omgevingswet die in 2024 in werking is getreden, is gezondheid een centraler thema geworden. Ook in de Omgevingsvisie van Venray is de ambitie ‘Gezond Venray’ opgenomen. In het Omgevingsprogramma Landelijk Gebied kreeg gezondheid vervolgens de hoogste prioriteit en daarom is vanuit dit Omgevingsprogramma uitgewerkt wat ‘Gezond Venray’ inhoudt en hoe we vervolgens vanuit regelgeving daar op gaan sturen. De volgende stappen zijn daarom gezet. De eerste stap was het vaststellen van de ‘Kernwaarden
Hierop is een vertaling gemaakt naar het document
voor een veilige en gezonde leefomgeving in het landelijk
‘Venrayse scenario’s people, planet en profit voor een
gebied’1: Een nadere uitwerking van de visie, waarbij
veilige en gezonde leefomgeving in het landelijk gebied3’
aan de hand van zeven hoofdthema’s met bijbehorende
die door de gemeenteraad zijn vastgesteld op 24 juni
kernwaarden is aangegeven wat we verstaan onder een
2025.
veilige en gezonde leefomgeving en wat onze koers is voor de komende jaren. Tegelijkertijd was dit document
Het instrument is gevonden, nu is het tijd om dit
nog te algemeen van aard om aan knoppen te kunnen
instrument toe te gaan passen in dit document
draaien en keuzen te kunnen maken. Het opstellen van
‘Toekomstscenario’s voor een veilig en gezond landelijk
regelgeving in de vorm van het Omgevingsplan duurt
gebied’. In hoofdstuk 1 en 2 zijn de context van een veilig
nog enkele jaren en in de tussenliggende periode spelen
en gezond Venray en de tijdsontwikkeling van het lande-
er wel al ontwikkelingen en vraagstukken die we tegen
lijk gebied geschetst. In hoofdstuk 3 zijn per thema
het licht willen houden van de huidige en toekomstige
(voortkomend uit de Kernwaarden) de opgaven weer-
opgaven en kwaliteiten in het landelijk gebied.
gegeven waarvoor we in het landelijk gebied aan de lat staan. In hoofdstuk 4 wordt het instrument en de vertaling
De volgende tussenstap was daarom het zoeken naar
hiervan naar de Venrayse scenario’s people, planet en
een instrument dat helpt om aan knoppen te kunnen
profit toegelicht. In hoofdstuk 5 wordt vanuit de gebieds-
draaien. We hebben ons daarbij laten inspireren door het
gerichte benadering per deelgebied in het landelijk gebied
Planbureau voor de Leefomgeving. Het Planbureau heeft
(voortkomend uit het Ruimtelijk Kwaliteitskader4) de
een rapport opgeleverd, waarmee zij beleidsmakers 2
helpt om aan de hand van scenario’s de samenhang tussen de complexe opgaven te bewaken, maar toch te komen tot het stellen van prioriteiten, het maken van keuzes, het bepalen van de effecten daarvan en het uitzetten van een tijdpad. Het Planbureau beschrijft de toekomst van Nederland aan de hand van vier scenario’s.
1. Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving landelijk gebied gemeente Venray 2. Ruimtelijke verkenning 2023 Vier scenario’s voor de inrichting van Nederland in 2050 3. Venrayse scenario’s people, planet en profit voor een veilige en gezonde leefomgeving 4. Ruimtelijk Kwaliteitskader gemeente Venray
3
puzzel gelegd. Allereerst kijken we naar de kenmerken
juist niet. De uitwerking daarvan landt vervolgens in de
proactief aan de slag en kunnen we de ontwikkelingen
en kwaliteiten van het gebied én de opgaven die in dat
herijking van verschillende beleidsplannen en de regels
en vraagstukken die spelen tegen het licht houden van
gebied spelen. Deze opgaven hebben al in hoofdstuk 3
in het Omgevingsplan. Ook is dit weer input voor de
de scenario’s en de uitwerking hiervan en als bouwsteen
een plek gekregen in de thema’s vanuit de “Kernwaarden
Omgevingsvisie.
gebruiken in toekomstig beleid.
de thema’s waar de opgaven het meeste spelen, gekeken
Dit document is dus weer een verdere verdieping van de
In onderstaande afbeelding is vanuit het proces om
waar deze het accent krijgen in één van de drie Venrayse
visie en helpt ons om keuzes te maken en in grote lijnen
te komen tot een veilige en gezonde leefomgeving
scenario’s: people, planet of profit. Op die manier komt
richting te geven aan de ontwikkelingen en vraagstukken
schematisch weergegeven hoe er een steeds verdere
er een toekomstscenario naar voren per deelgebied.
die spelen in het landelijk gebied. Hiermee is niet alles
trechtering en concretisering plaatsvindt van het beleid
Per deelgebied wordt vervolgens aangegeven wat het
dichtgetimmerd en soms zullen er situaties zij die we
en de regelgeving. Tegelijkertijd leveren al deze stukken
betekent voor een deelgebied wanneer één scenario
nu nog niet kunnen voorzien en waarbij er meerdere
ook weer input voor de nieuwe Omgevingsvisie, als
daar het accent krijgt: wat willen we dan juist wel of
scenario’s elkaar overlappen. Toch kunnen we nu wel
onderdeel van de beleidscyclus.
veilige en gezonde leefomgeving”. Vervolgens is vanuit
Omgevingsvisie Venray
Omgevingsprogramma Landelijk Gebied
Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving
Venrayse scenario’s people, planet en profit
Toekomstscenario’s voor een veilig en gezond landelijk gebied Herijking beleid, Omgevingsplan e.d.
4
1. Veilig en gezond Venray Een veilige en gezonde leefomgeving is een ambitie waar we vanuit de Omgevingsvisie
De grote opgaven waar we binnen de veilige en gezonde leefomgeving voor staan,
en binnen het Omgevingsprogramma Landelijk Gebied op willen inzetten. Gezondheid
vragen om het aanbrengen van accenten en het maken van keuzes. Hierbij is het van
richt zich op drie hoofdaspecten: het beschermen, het bevorderen en het faciliteren.
belang dat we de samenhang tussen de complexe opgaven bewaken, want het maken
Beschermen heeft te maken met de leefomgevingskwaliteit. Het bevorderen is gericht
van keuzes binnen één opgave of thema heeft direct effect op de andere opgaven en
op de leefomgeving die gezondheid stimuleert. Het faciliteren heeft te maken met een
thema’s. Met de uitwerking van de Venrayse scenario’s people, planet en profit hebben
omgeving die zelf- en die samenredzaam is o.a. de toegankelijkheid en de veiligheid.
we een instrument in handen dat ons daarbij helpt.
Om gezond te leven, zijn er allerlei dingen die we zelf kunnen doen, zoals gezonde
Voor een goede balans is het van belang dat alle scenario’s in het landelijk gebied van
voeding, voldoende slaap en hygiëne. Daarnaast is een gezonde leefomgeving van
de gemeente Venray aanwezig zijn. De verschillende opgaven en kwaliteiten van een
belang om te kunnen spelen, sporten en recreëren. Naast aandacht voor gezondheid
gebied, kunnen echter wel vragen om een accent binnen de scenario’s.
in de woonomgeving speelt ook de veiligheid, dit houdt in dat men zich beschermd voelt in de openbare ruimte. In de veilige en gezonde leefomgeving van het landelijk gebied in de gemeente Venray willen we dat inwoners prettig, gezond en veilig kunnen wonen, werken en verblijven. We richten de leefomgeving zo in dat deze schoon, veilig, toegankelijk en aantrekkelijk is. Daarnaast nodigt de leefomgeving uit tot ontmoeten, bewegen en recreëren. Voorzieningen zijn veilig en goed bereikbaar. We hebben aandacht voor klimaatadaptatie, groen, natuur en water en we zetten in op verduurzaming van gebouwen. Deze ambitie hebben we in februari 2024 vastgelegd via de 7 hoofdthema’s en bijbehorende kernwaarden voor een veilige en gezonde leefomgeving landelijk gebied gemeente Venray.
1.1 Balans Het landelijk gebied van Venray kenmerkt zich door haar uiteenlopende en zeer brede en nauw met elkaar verbonden functies: van natuur en wonen tot intensieve bedrijvigheid. De gebruikers van deze gebieden hebben uiteenlopende belangen en uitgangspunten. Dit kan leiden tot conflicten tussen natuur, wonen en bedrijvigheid. Ons doel is om een balans te houden dan wel te brengen en samenhang te borgen tussen de gezonde leefomgeving, natuur/klimaat en bedrijvigheid zodat ze elkaar gaan versterken.
5
2. Tijdsontwikkeling Venray Dat we voor grote opgaven staan binnen het ruimtelijk en sociaal domein is niet nieuw. Ook in het verleden hebben de inwoners, verenigingen, ondernemers en overheid voor grote uitdagingen gestaan. Dit zien we terug in de manier waarop we wonen, werken en samenleven. Waar we in Venray eerst vooral leefden van de commerciële schapenhandel, akkerbouw en het houden van melkvee en ambachtelijke nijverheid, kwam vanaf 1850 het onderwijs in het klooster, psychiatrische zorg en
Hofstelsel, grootgrondbezitter die kerkdorpen of gehuchten sticht op woeste gronden,die worden uitgebuit voor cultuurgrond.
Oprichting Gemeynten, grondengemeenten. in Venray een van de woeste ongezondste gemeenschappelijk bezit. Commerciële Toenemende zorgvraag, gericht op het
Oudste kerken aan de Maas.
schapenhandel, verkocht zoals voor vlees en wol. individu. Doorgaan nu is niet houdbaar. Begin 19e eeuw veel individueel, daarna
Oprichting van klooster van Venray.
samenwerken voor kapitaalkracht (8000 schapen).
de bouw van een ziekenhuis. Er ontstond noaberschap, waarbij inwoners naar elkaar omkeken en voor elkaar zorgden. Na de hongersnood ontstond de breed gedeelde visie ‘nooit meer honger’ die de aanleiding was voor de
Middeleeuwen/ Nieuwe tijd
1800-1900 2000-Heden
schaalvergroting, mechanisatie en intensivering van de landbouw en het ontstaan van meer industrie. Dit leidt inmiddels tot een slechte omgevingskwaliteit en een toenemende vraag naar een gezonde leefomgeving. We zien de ontwikkelingen ook terug in de manier waarop de fysieke leefomgeving zich door de jaren heen heeft ontwikkeld van vooral heide en woeste gronden met enkele kerkdorpen en gehuchten met grondgebonden landbouw op de omringende esgronden en kleinschalige landbouw in de beekdalen naar uiteindelijk grond die uitgeput was door overbegrazing. Er vonden ontginningen aan de Maas plaats en er werd gestart met aanplanting van naaldbossen. Er was een groei van het stedelijk gebied, heide werd omgezet tot landbouwgronden er was een toename van grasland en akkerland. Bedrijven zijn
Kerkdorpen en gehuchten op woeste gronden.
Veel schaapskooien. Loofbos is gekapt voor de Het Bedrijven groeien en worden grootschaliger.
gegroeid en grootschalig geworden. Inmiddels verandert
Beekdalen deels ontgonnen, maar vooral
het klimaat, staat de milieukwaliteit onder druk en neemt
heide en woeste gronden.
schapen, grond verwoestijnd door overbegrazing. klimaat verandert en de vraag naar een gezondere Akkers en beekdalontginingen zijn gegroeid, leefomgeving neemt toe.
ook vanuit de fysieke leefomgeving de vraag naar een
Individuele kampontginningen bij Merselo en Oirlo
ook ontginningen aan de Maas.
gezondere leefomgeving toe.
met aaneengesloten akkercomplex. 6
Tijdsontwikkeling Venray
Verkoop gemene Verkoop gronden gemene aan particulieren. gronden aan particulieren.
Ontginningstop en heide en bos beschermd.
Venray een van de ongezondste gemeenten.
Opkomst kunstmest Opkomst enkunstmest afname schapenhandel. en afname schapenhandel.
Schaalvergroting, intensivering en mechanisatie
Toenemende zorgvraag, gericht op het
groei medischegroei kennis medische en psychiatrie. kennis en Rond psychiatrie. 1850 Rond 1850
landbouw. Intensieve veehouderijen in huidige
individu. Doorgaan zoals nu is niet houdbaar.
onderwijs in klooster, onderwijspsychiatrische in klooster, psychiatrische zorg en zorg en
industriële vorm (varkens).
ziekenhuis. “Noaberschap” ziekenhuis. “Noaberschap” is intensieve vorm is intensieve van vorm van dorpshulp.
dorpshulp.
1900-1950 1900-1950
1950-2000
2000-Heden
Schapen hebben Schapen de bodem hebben uitgeput. de bodem Startuitgeput. Start
Ruilverkaveling van de beekdalen van smalle
Bedrijven groeien en worden grootschaliger. Het
aanplanting naaldbos aanplanting op marginale naaldbosgrond op marginale tegen grond tegen
naar grotere blokverkaveling. Groei stedelijk
klimaat verandert en de vraag naar een gezondere
zandverstuiving zandverstuiving en voor productie. en voor Heide productie. omgezetHeide omgezet
gebied, kleinere gehuchten krimpen. Toename
leefomgeving neemt toe.
tot landbouwgrond tot landbouwgrond op rijkere gronden. op rijkere gronden.
grasland en akkerland.
Kanalisatie van Kanalisatie beken. van beken. 7
3. Opgaven Venray staat voor grote opgaven op het gebied van een gezonde en veilige leefomgeving in het landelijk gebied. Hieronder staat per thema toegelicht wat onze opgaven zijn.
AANDACHT VOOR KLIMAATADAPTATIE, GROEN, NATUUR & WATER
SCHOON EN VEILIG ONTMOETEN
3.1 Aandacht voor klimaatadaptatie,
3.2 De omgeving is schoon en
groen, natuur en water
veilig en bevordert ontmoeting
GOEDE MILIEU KWALITEIT
3.3 Goede milieukwaliteit • Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat:
• Bevorderen mentale en fysieke gezondheid
• Bevorderen van ontmoeting
- Gezonde lucht (geur, fijnstof)
• Herstellen van de biodiversiteit
• Bevorderen van sociale en fysieke veiligheid
- Acceptabel geluidsniveau
• Herstellen van de bodemkwaliteit
• Bevorderen volksgezondheid
• Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
• Verminderen van de hoge stikstofproductie
• Tegengaan en aanpakken van (digitale) onveiligheid
• Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
• Verbeteren van de waterkwaliteit • Verminderen van de uitstoot van broeikasgassen
en (ondermijnende) criminaliteit • Versterken sociale cohesie
• Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid • Voorkomen of verminderen wateroverlast
• Verminderen van hittestress • Versterken samenhang tussen grote natuurcomplexen • Voorkomen of verminderen van wateroverlast en van droogte en het versterken van de hydrologische weerbaarheid 8
UITNODIGEN TOT BEWEGEN & SPELEN
GOEDE BEREIKBAARHEID
AANTREKKELIJKE EN GEVARIEERDE OPENBARE RUIMTE
GEZONDE EN DUURZAME GEBOUWEN
HUB
3.4 De omgeving nodigt uit tot bewegen en spelen
3.5 Goede bereikbaarheid
3.7 Gezonde en duurzame gebouwen
• Bevorderen van actieve mobiliteit
• Bevorderen voedselveiligheid en -zekerheid door
• Bevorderen van ontmoeting
productie in gezonde en duurzame gebouwen
• Bevorderen van actieve mobiliteit
• Bevorderen van verkeersveiligheid
• Bevorderen van ontmoeting
• Bevorderen van zelfredzaamheid
• Bevorderen sporten, spelen en recreëren in een
• Goede bereikbaarheid basisvoorzieningen
• Stimuleren van de energietransitie
• Stimuleren van duurzame mobiliteit
• Stimuleren van circulair bouwen
groene omgeving
bouw, verbouw en reconstructies
• Vergroten aantal inwoners die voldoen aan de beweegrichtlijnen
en verblijfsklimaat
• Stimuleren gebruik van niet schadelijke materialen bij
• Bevorderen volksgezondheid
• Versterken sociale cohesie
• Bevorderen volksgezondheid en een goed woon,- leef
3.6 Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte
• Verminderen gebruik aardgas en faciliteren van warmtealternatieven
• Bevorderen van de aanwezigheid van groen en water • Bevorderen fysieke en sociale veiligheid • Bevorderen van ontmoeting • Bevorderen van sporten, spelen en recreëren in een groene omgeving • Versterken sociale cohesie 9
4. Scenario’s people, planet en profit In juni 2025 zijn de Venrayse scenario’s people, planet en profit door de gemeenteraad vastgesteld. In alle drie de scenario’s komen alle zeven thema’s en bijbehorende kernwaarden van de veilige en gezonde leefomgeving voor. Per scenario ligt het accent van de thema’s en bijbehorende kernwaarden anders. In een afbeelding (de cirkel met alle thema’s van de veilige en gezonde leefomgeving) is dit per scenario zichtbaar gemaakt, doordat deze thema’s waar het accent op ligt donker gekleurd weergegeven worden en de andere thema’s vaag gekleurd zijn weergegeven. In de visuele weergave per scenario is duidelijk gemaakt dat binnen het scenario dat het accent krijgt, ook plaats is voor ontwikkelingen die passen binnen de andere twee scenario’s, maar dan wel op een manier waarop deze passend zijn bij de uitgangspunten van het scenario dat het accent krijgt.
10
4.1 Scenario People
Binnen het scenario people ligt het accent op mensen, volksgezondheid en ontmoeting. Er spelen opgaven zoals het voorkomen van zorg, stimuleren van een gezonde leefstijl en een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en ontmoeting. Volksgezondheid speelt hier een grote rol.
Accent thema’s
Vanuit de “Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving” ligt het accent
(in willekeurige volgorde) op de volgende thema’s:
• Gezonde en duurzame gebouwen
• Goede milieukwaliteit
• Schoon en veilig en ontmoeten
• Uitnodigen tot bewegen, spelen en sporten
11
4.2 Scenario Planet
Binnen het scenario planet ligt het accent op natuur en klimaat. Er spelen opgaven op het gebied van waterkwaliteit, waterveiligheid, klimaatopgave, duurzaamheid en biodiversiteit. Daarnaast speelt mee dat groen en natuur een positief effect hebben op de mentale en fysieke gezondheid van mensen. Natuurlijke processen spelen hier een grote rol.
Accent thema’s
Vanuit de “Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving” ligt het accent
(in willekeurige volgorde) op de volgende thema’s:
• Aandacht voor klimaatadaptatie, groen, natuur en water
• Goede bereikbaarheid
• Goede milieukwaliteit
• Uitnodigen tot bewegen, spelen en sporten
12
4.3 Scenario Profit
Binnen het scenario profit ligt het accent op economie en welvaart. Er spelen opgaven op het gebied van voedselzekerheid en -kwaliteit, werkgelegenheid, leefbaarheid (voldoende reuring en bedrijvigheid) en veiligheid. Waar we ondernemen, doen we dit met aandacht voor gezondheid, duurzaamheid en veiligheid. Maakbaarheid speelt hier een grote rol.
Accent thema’s
Vanuit de “Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving” ligt het accent
(in willekeurige volgorde) op de volgende thema’s:
• Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte
• Gezonde en duurzame gebouwen
• Goede bereikbaarheid
• Schoon en veilig en ontmoeten
13
5. Scenario per deelgebied De Omgevingsvisie van Venray deelt de gemeente op in verschillende deelgebieden. Deze indeling helpt bij het formuleren van specifieke toekomstperspectieven voor elk gebied, rekening houdend met unieke kenmerken en opgaven. Eén van de gebieden is het landelijk gebied. Het landelijk gebied is in het Ruimtelijk Kwaliteitskader (RKK) vervolgens onderverdeeld in deelgebieden op basis van landschapstypen: • Beekdalen • Esgronden • Jonge ontginningen • Natuurgebieden • Oude ontginningen Een gebiedsgerichte benadering en het aanbrengen van
In sommige deelgebieden kunnen meerdere scenario’s
De toepassing van een scenario in een deelgebied heeft
accenten helpt bij het komen tot een prioritering, het
tegelijkertijd spelen. In dat geval werken we met
gevolgen voor ontwikkelingen die we in een deelgebied
maken van keuzes, het bepalen van de effecten daarvan
overgangsgebieden, waar dan toch weer één scenario het
willen stimuleren of die we willen tegengaan.
en het uitzetten van een tijdpad. Allereerst kijken we
accent krijgt. Binnen het scenario dat het accent krijgt,
In onderstaande afbeelding is een toekomstbeeld van
naar de kenmerken en kwaliteiten van het gebied én de
is ook plaats voor ontwikkelingen die passen binnen de
Venray weergegeven met de accenten voor de scenario’s
opgaven die in dat gebied spelen. Deze opgaven hebben
andere twee scenario’s, maar dan wel op een manier
per deelgebied. In de paragrafen die volgen, wordt
al in hoofdstuk 3 een plek gekregen in de thema’s vanuit
waarop deze passend zijn bij de uitgangspunten van het
per deelgebied toegelicht hoe we gekomen zijn tot het
de “Kernwaarden veilige en gezonde leefomgeving”.
scenario dat het accent krijgt.
aanbrengen van de accenten met betrekking tot de
Vervolgens is vanuit de thema’s waar de opgaven het
scenario’s.
meeste spelen, gekeken waar deze het accent krijgen in één van de drie Venrayse scenario’s: people, planet of profit. Op die manier komt er een toekomstscenario naar voren per deelgebied.
14
15
5.1 Beekdalen
Op deze foto is een beekdal te zien In deze figuur zijn de beekdalen uitgelicht, zodat duidelijk is op welk gebied deze paragraaf betrekking heeft. 16
5.1.1 Kwaliteit van het gebied Van oorsprong een laag gelegen, nat landschap met een kleinschalige structuur.
5.1.3 Thema’s en opgaven die spelen
in dit gebied
Aandacht voor klimaatadaptatie, natuur en water:
5.1.4 Accent vanuit de scenario’s De fysieke kenmerken van het beekdal die hier van oorsprong aanwezig zijn én de uitdagingen waar we voor
Omdat beekdalen gevoelig zijn voor hoog water, werd dit
-
Bevorderen mentale en fysieke gezondheid
aan de lat staan vanuit klimaatadaptatie, natuur, water,
gebied met name in gebruik genomen als weidegrond.
-
Herstellen van de biodiversiteit
milieukwaliteit, bewegen, spelen en sporten, maken dat
Beekbegeleidende beplantingsstructuren en moerassige
-
Herstellen van de bodemkwaliteit
we het accent leggen op het scenario planet.
laagten zorgen ervoor dat de beekdalen als groene
-
Verminderen van de hoge stikstofproductie
aders door het landschap lopen. Beekbegeleidende
-
Verbeteren van de waterkwaliteit
bosstructuren zijn nog aanwezig. Op sommige
-
Verminderen van de uitstoot van broeikasgassen
plekken is het meanderen van de beek weer hersteld
-
Verminderen van hittestress
of wordt dit in de toekomst nog hersteld en worden
-
Versterken samenhang tussen grote
beplantingsstructuren hersteld.
natuurcomplexen -
Voorkomen of verminderen van wateroverlast en van droogte en het versterken van de
5.1.2 Kenmerken: • Lagere ligging, kleinschaligheid met openheid door doorzichten (bosjes, singels, kleine kavels) en
hydrologische weerbaarheid Goede milieukwaliteit -
anderzijds de weidse openheid van het beekdal • In het landschap staan grote solitaire bomen • Veelal sprake van lijnbeplanting en vlakbeplanting,
-
Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat: •
Gezonde lucht (geur, fijnstof)
•
Acceptabel geluidsniveau
Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
kruisende wegen en solitaire incidentele bebouwing • Reliëf haaks op de beek met de laagste delen nabij de
-
Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
beekloop en hogere delen verder van de beek af
-
Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid
• Lager gelegen beekdalen kennen van oorsprong een
-
Voorkomen of verminderen wateroverlast
vochtige bodem • Weinig bebouwing en anders in de vorm van linten
Uitnodigen tot bewegen, spelen en sporten
op enige afstand van de beek en op hoger gelegen
-
Bevorderen van actieve mobiliteit
gronden op het aangrenzende landschap
-
Bevorderen van ontmoeting
-
Bevorderen sporten, spelen en recreëren in een groene omgeving
-
Bevorderen volksgezondheid
-
Vergroten aantal inwoners die voldoen aan de beweegrichtlijnen
-
Versterken sociale cohesie 17
5.1.5 Dit betekent: • Natuurlijke processen staan voorop. Het waterbergend vermogen zal benut worden, waardoor het in deze gebieden langer nat gaat zijn en dat heeft gevolgen voor bedrijfsmatige activiteiten, landbouwkundig gebruik en uitbreiding van woongebieden. Voortzetting van wonen en bedrijvigheid op de huidige manier komt onder druk te staan. Om optimaal gebruik te maken van het waterbergend vermogen, bouwen we in principe geen woningen in het beekdal. De gronden in het beekdal zijn uitermate geschikt voor grasland en extensief recreatief medegebruik.
In het omgevingsplan worden de regels hiervoor opgenomen: planning 2030.
In de verdiepingsslag RKK worden de begrenzing, de activiteiten en functies van het beekdal verder uitgewerkt: planning 2026. • Bij beleidsvorming wordt meegenomen hoe we meer rekening gaan houden met water en bodem sturend en het voorkomen van negatieve invloeden, zoals grond-, water- of luchtvervuiling, veiligheidsrisico’s, geluids- en wateroverlast
termijn afhankelijk van moment van herijking beleid: planning tot en met 2029 • Dat we overgangsgebieden maken grenzend aan het beekdal (tenzij dit gebied grenst aan een kern/
Beekdalen:
huidige bebouwing), waar het scenario planet ook het accent krijgt. In dit overgangsgebied grenzend
Binnen de beekdalen en het
aan het beekdal laten we daarom geen activiteiten
overgangsgebied daaromheen,
plaatsvinden die een negatief effect hebben op de waterkwaliteit in het beekdal omdat we die waterkwaliteit juist willen verbeteren.
Richtlijnen hiervoor worden opgenomen bij de
ligt het accent op planet. De definiëring van de overgangsgebieden wordt
herijking van beleid: planning tot en met 2029 en
uitgewerkt in de verdiepingsslag RKK: planning
vervolgens in het omgevingsplan: planning 2030
2026. 18
5.2 Esgronden
Op deze foto zijn de esgronden te zien In deze figuur zijn de esgronden uitgelicht, zodat duidelijk is op welk gebied deze paragraaf betrekking heeft. 19
5.2.1 Kwaliteit van het gebied Het Essenlandschap is onder invloed van menselijk
5.2.3 Thema’s en opgaven die spelen
in dit gebied
5.2.4 Accent vanuit de scenario’s Vanwege de ligging en oorsprong van het gebied,
gebruik ontstaan. Rondom de dorpen liggen de
Goede milieukwaliteit
wordt er op de esgronden veel gewoond en vindt hier
esgronden, die eeuwenlang werden opgehoogd met mest
-
Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat:
akkerbouw en tuinbouw plaats. Vanuit de opgaven,
•
Gezonde lucht (geur, fijnstof)
zoals goede milieukwaliteit, een goed woon-, leef- en
•
Acceptabel geluidsniveau
verblijfsklimaat, een omgeving die schoon en veilig is en
uit potstallen. Hierdoor vormden de essen hoger gelegen delen in het landschap. Essen kunnen nog altijd herkend worden aan hun bolle ligging. Vanwege de vruchtbaarheid
-
Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
ontmoeting bevordert en voedselzekerheid komen zowel
van de bodem waren essen overwegend in gebruik als
-
Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
het scenario people als profit naar voren.
akker waardoor ze open bleven in het landschap. Langs
-
Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid
de randen van de essen ligt dikwijls een weg waarlangs
-
Voorkomen of verminderen wateroverlast
de agrarische bebouwing is geconcentreerd. Deze weg is
In dit gebied liggen de vruchtbare gronden en vanuit de opgave voedselzekerheid ligt daar het accent op het
vaak voorzien van laanbeplanting. Beplanting is vooral
Gezonde en duurzame gebouwen
scenario profit.
gelegen bij de bebouwing en naast de wegen.
-
Bevorderen voedselveiligheid en -zekerheid door
Rondom de kernen beschermen we de volksgezondheid
productie in gezonde en duurzame gebouwen
en creëren we een overgangsgebied waar het accent ligt
Bevorderen volksgezondheid en een goed woon,- leef
op het scenario people.
-
5.2.2 Kenmerken: • Kleinschalige verkaveling en bebouwing langs de historische wegen
en verblijfsklimaat -
Stimuleren van de energietransitie
-
Stimuleren van circulair bouwen
-
Stimuleren gebruik van niet schadelijke materialen bij bouw, verbouw en reconstructies
• Veelal kleine verkavelingen in diverse richtingen, vooral op de flanken van de essen en aan historische
-
Verminderen gebruik aardgas en stimuleren van warmtealternatieven
wegen. De essen om Leunen zijn aan de binnenzijde van de randweg bebouwd, elders aan de buitenzijde • Akkerbouw, vollegrond tuinbouw
De omgeving is schoon en veilig en bevordert
• Esgronden zijn vruchtbare gronden vanwege het hoge
ontmoeting
organische stof gehalte in de grond
-
Bevorderen van ontmoeting
-
Bevorderen van sociale en fysieke veiligheid
-
Bevorderen volksgezondheid
-
Tegengaan en aanpakken van (digitale) onveiligheid en (ondermijnende) criminaliteit
-
Versterken sociale cohesie
20
5.2.5 Dit betekent: • Dat we mogelijkheden bieden voor duurzame (volhoudbare) grondgebonden landbouw voor voedselproductie. Duurzaam want een gezonde bodem en gezond bodemleven moet ook in de toekomst beschikbaar blijven. herijking van beleid: planning tot en met 2029 bij de toetsing van initiatieven gaan we hierop sturen: planning continu • Dat we overgangsgebieden willen maken rondom de kernen/huidige bebouwing richting het landelijk gebied waarbinnen het accent ligt op het scenario people.
De definiëring van de overgangsgebieden wordt uitgewerkt in de verdiepingsslag RKK: planning 2026. • Dat we binnen de overgangsgebieden een hogere prioriteit geven aan de gezondheid van inwoners en overlast voorkomen. Dit doen we onder andere door bij woningbouwplannen meer rekening te houden met een groene omgeving die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. Daarnaast zetten we in op het scheiden van wonen en agrarische bedrijvigheid en door herijking van beleid en vervolgens milieuregelgeving die tot uitwerking komt in het omgevingsplan.
Bij nieuwe plannen voor woningbouw zetten we in op meer groen: planning continu
herijking van beleid: planning tot en met 2029 regelgeving op het gebied van gezondheid en
Esgronden:
milieu die tot uitwerking komt in het omgevingsplan: planning 2030
In dit gebied ligt het accent op profit.
• Dat we structureel aandacht hebben voor veiligheid in het buitengebied, zoals cyberveiligheid, ondermijning,
• Daar waar de esgronden grenzen aan een beekdal
verkeersveiligheid, inbraakpreventie e.d.
of natuurgebied, is er vanuit het beekdal of
Keurmerk veilig ondernemen buitengebied:
natuurgebied een overgangsgebied binnen de
planning continu
esgronden waar het accent ligt op planet.
Kijkend vanuit de woonkern en het overgangsgebied daaromheen, ligt het accent op people. 21
5.3 Jonge ontginningen
Op deze foto zijn jonge ontginningen te zien In deze figuur zijn de jonge ontginningen uitgelicht, zodat duidelijk is op welk gebied deze paragraaf betrekking heeft. 22
5.3.1 Kwaliteit van het gebied Dit landschap is het meest recent ontgonnen. Doordat
5.3.3 Thema’s en opgaven die spelen
in dit gebied
5.3.4 Accent vanuit de scenario’s Nadat de woeste gronden zijn ontgonnen, zijn er kernen
landbouwtechnieken op het moment van ontginnen
Goede milieukwaliteit
ontstaan waar mensen zijn gaan wonen en is er een
moderner waren, is dit een grootschalig agrarisch
-
Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat:
gebied ontstaan waar mensen zijn gaan werken. Vanuit
•
Gezonde lucht (geur, fijnstof)
de opgaven, zoals goede milieukwaliteit, een goed
•
Acceptabel geluidsniveau
woon-, leef- en verblijfsklimaat, een omgeving die
cultuurlandschap geworden. Het kenmerkt zich door een rechtlijnig wegen- en verkavelingspatroon. Wegen die begeleid worden door bomenlanen en slotenpatronen
-
Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
schoon en veilig is en ontmoeting bevordert en een
(goede ontwatering is essentieel voor het begaanbaar
-
Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
goede bereikbaarheid komen zowel het scenario people
houden van deze gronden). Openheid wordt vaak
-
Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid
als profit naar voren.
scherp begrensd door bosgebieden. De bebouwing
-
Voorkomen of verminderen wateroverlast
(grootschalige agrarische bedrijven) heeft een rationeel
Dit gebied is bij uitstek ingericht als productielandschap
karakter en is veelal grootschaliger dan de bebouwing
Gezonde en duurzame gebouwen
en daar ligt het accent op het scenario profit.
in de rest van het buitengebied. De bebouwing staat
-
Bevorderen voedselveiligheid en -zekerheid door
Rondom de kernen beschermen we de volksgezondheid
productie in gezonde en duurzame gebouwen
en creëren we een overgangsgebied waarbinnen het
-
Bevorderen volksgezondheid en een goed woon-,
accent ligt op het scenario people.
leef- en verblijfsklimaat
-
Stimuleren van de energietransitie
-
Stimuleren van circulair bouwen
-
Stimuleren gebruik van niet schadelijke materialen
compact op het erf.
5.3.2 Kenmerken: • Lintbeplanting: langs bebouwingslinten en in het open
bij bouw, verbouw en reconstructies
landschap • Planmatige, strakke en rationele verkaveling met
-
Verminderen gebruik aardgas en stimuleren van warmtealternatieven
sloten als grenzen • Rechtlijnige, brede en grote bouwkavels aan wegen • Planmatige bebouwingsstructuur volgt verkavelingsstructuur • Rationele opbouw in zonering bouwkavel: woning met daarachter bedrijfsgebouwen • Bedrijfsgebouwen bestaan uit grote bouwmassa’s die compact op de kavel staan • Agrarische bedrijvigheid: intensieve veehouderij,
Goede bereikbaarheid -
Bevorderen van actieve mobiliteit
-
Bevorderen van ontmoeting
-
Bevorderen van verkeersveiligheid
-
Bevorderen van zelfredzaamheid
-
Goede bereikbaarheid basisvoorzieningen
-
Stimuleren van duurzame mobiliteit
• Bouw- en graslanden
23
5.3.5 Dit betekent: • Dat we mogelijkheden bieden voor een duurzame en toekomstbestendige (volhoudbare) agrarische sector. Duurzaam want we willen de bodemkwaliteit voor de toekomst herstellen. De jonge ontginningen zijn bij uitstek ingericht als productielandschap, met aandacht voor de landschappelijke kwaliteiten.
herijking van beleid: planning tot en met 2029 bij de toetsing van initiatieven gaan we hierop sturen: planning continu • Dat we overgangsgebieden willen maken rondom de kernen/huidige bebouwing richting het landelijk gebied.
De definiëring van de overgangsgebieden wordt uitgewerkt in de verdiepingsslag RKK: planning 2026. • Dat we binnen de overgangsgebieden een hogere prioriteit geven aan de gezondheid van inwoners en overlast voorkomen. Dit doen we onder andere door bij woningbouwplannen meer rekening te houden met een groene omgeving die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. Daarnaast doen we dit door in te zetten op het scheiden van wonen en intensieve agrarische bedrijvigheid en door milieuregelgeving die tot uitwerking komt in het omgevingsplan.
Bij nieuwe plannen voor woningbouw zetten we in op meer groen: planning continu
herijking van beleid: planning tot en met 2029 regelgeving op het gebied van gezondheid en milieu die tot uitwerking komt in het omgevingsplan: planning 2030 • Dat we structureel aandacht hebben voor veiligheid in het buitengebied, zoals cyberveiligheid, ondermijning,
• Er is in dit gebied ruimte voor grootschalige duurzame
Jonge Ontginningen:
energie-opwek. De uitgangspunten hierover zijn al
In dit gebied ligt het accent op profit.
vastgelegd in KODE. • Daar waar de jonge ontginningen grenzen aan een beekdal of natuurgebied, is er vanuit het beekdal of natuurgebied een overgangsgebied binnen de jonge ontginningen waar het accent ligt op planet.
Kijkend vanuit de woonkern en het overgangsgebied daaromheen, ligt het accent op people.
verkeersveiligheid, inbraakpreventie e.d.
Keurmerk veilig ondernemen buitengebied: planning continu 24
5.4
Oude ontginningen
Op deze foto zijn de oude ontginningen te zien. In deze figuur zijn de de oude ontginningen uitgelicht, zodat duidelijk is op welk gebied deze paragraaf betrekking heeft. 25
5.4.1 Kwaliteit van het gebied Oud agrarische landschap gekenmerkt door een
5.4.3 Thema’s en opgaven die spelen
in dit gebied
5.4.4 Accent vanuit de scenario’s Nadat de gronden zijn ontgonnen, zijn er kernen
onregelmatige structuur. Verkaveling is kleinschalig
Goede milieukwaliteit
ontstaan waar mensen zijn gaan wonen en is er een
en op sommige plekken grillig van vorm. In de loop
-
Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat:
gebied ontstaan waar mensen zijn gaan werken. Vanuit
•
Gezonde lucht (geur, fijnstof)
de opgaven, zoals goede milieukwaliteit, een goed
•
Acceptabel geluidsniveau
woon-, leef- en verblijfsklimaat, een omgeving die
der tijd heeft het landschap een relatief meer open karakter gekregen. Van oorsprong komen hier veel meer landschapselementen voor zoals houtsingels en bosjes.
-
Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
schoon en veilig is en ontmoeting bevordert en een
Het gebied kent een grote afwisseling van groen en
-
Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte komen
bebouwing. De boerderijen, die van oudsher vrijliggend
-
Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid
zowel het scenario people als profit naar voren.
of in kleine clusters gebouwd zijn, liggen op sommige
-
Voorkomen of verminderen wateroverlast
plekken nu in linten, knopen en clusters.
5.4.2 Kenmerken: • Lintbeplanting aan diverse wegen en een deel van het spoor. Nog een enkele verkaveling omzoomd door
Dit gebied is ingericht als productielandschap en daar De omgeving is schoon en veilig en bevordert
ligt het accent op het scenario profit.
ontmoeting
Rondom de kernen beschermen we de volksgezondheid
-
Bevorderen van ontmoeting
en creëren we een overgangsgebied waarbinnen het
-
Bevorderen van sociale en fysieke veiligheid
accent ligt op het scenario people.
-
Bevorderen volksgezondheid
-
Tegengaan en aanpakken van (digitale) onveiligheid en (ondermijnende) criminaliteit
singels. • Oud bouwland heeft een mozaïekstructuur van
-
Versterken sociale cohesie
diverse kavelgrootten in diverse richtingen en diverse openheid. Afwisseling in open en gesloten gebieden
Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte
met een redelijk hoge bebouwingsdichtheid.
-
Bevorderen van de aanwezigheid van groen en water
• Grote diversiteit aan bedrijvigheid. De oude clusters
-
Bevorderen fysieke en sociale veiligheid
bestaan uit agrarische bedrijvigheid en gemengd
-
Bevorderen van ontmoeting
wonen.
-
Bevorderen van sporten, spelen en recreëren in een groene omgeving
-
Versterken sociale cohesie
26
5.4.5 Dit betekent: • Dat we mogelijkheden bieden voor een duurzame en toekomstbestendige (volhoudbare) agrarische sector. Duurzaam want we willen de bodemkwaliteit voor de toekomst herstellen. De oude ontginningen zijn ingericht als productielandschap, met aandacht voor de landschappelijke kwaliteiten.
herijking van beleid: planning tot en met 2029 bij de toetsing van initiatieven gaan we hierop sturen: planning continu • Dat we overgangsgebieden maken rondom de kernen/ huidige bebouwing richting het landelijk gebied.
De definiëring van de overgangsgebieden wordt uitgewerkt in de verdiepingsslag RKK: planning 2026. • Van oorsprong komen hier veel meer
Oude Ontginningen:
landschapselementen voor zoals houtsingels en bosjes. Hiermee wordt het leefgebied van planten
In dit gebied ligt het accent op profit.
en dieren van het agrarisch landschap uitgebreid en
Kijkend vanuit de woonkern en het
kunnen zij beter migreren tussen de natuurgebieden.
overgangsgebied daaromheen,
Daarnaast nodigt dit landschap meer uit tot recreatie en bewegen.
ligt het accent op people.
Herstellen en uitbreiden van landschapselementen: planning continu
Regelgeving op het gebied van bescherming van landschapselementen komt tot uitwerking in het
die tot uitwerking komt in het omgevingsplan.
omgevingsplan: planning 2030
Bij nieuwe plannen voor woningbouw zetten we in
• Dat we binnen de overgangsgebieden een hogere prioriteit geven aan de gezondheid van inwoners en overlast voorkomen. Dit doen we onder andere door bij woningbouwplannen meer rekening te houden met een groene omgeving die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. Daarnaast doen we dit door in te zetten op het scheiden van wonen en intensieve agrarische bedrijvigheid en door milieuregelgeving
op meer groen: planning continu
herijking van beleid: planning tot en met 2029 regelgeving op het gebied van gezondheid en milieu die tot uitwerking komt in het omgevingsplan: planning 2030 • Dat we structureel aandacht hebben voor veiligheid in het buitengebied, zoals cyberveiligheid, ondermijning,
Keurmerk veilig ondernemen buitengebied: planning continu • Er is in dit gebied slechts beperkt ruimte voor grootschalige duurzame energie-opwek. De uitgangspunten hierover zijn al vastgelegd in KODE. • Daar waar de oude ontginningen grenzen aan een beekdal of natuurgebied, is er vanuit het beekdal of natuurgebied een overgangsgebied binnen de oude ontginningen waar het accent ligt op planet.
verkeersveiligheid, inbraakpreventie e.d. 27
5.5
Natuurgebieden
Op deze foto zijn de natuurgebieden te zien. In deze figuur zijn de de natuurgebieden uitgelicht, zodat duidelijk is op welk gebied deze paragraaf betrekking heeft. 28
5.5.1 Kwaliteit van het gebied De bossen, heiden, vennen, zandverstuivingen en
5.5.3 Thema’s en opgaven die spelen
in dit gebied
5.5.4 Accent vanuit de scenario’s De fysieke kenmerken van de natuurgebieden én de
overstromingsvlakten van de Maas. Grofweg de gebieden
Aandacht voor klimaatadaptatie, natuur en water:
uitdagingen waar we voor aan de lat staan vanuit
met de meest droge en meest natte gronden. Deze
-
Bevorderen mentale en fysieke gezondheid
klimaatadaptatie, natuur, water, milieukwaliteit, bewegen,
gebieden laten zich kenmerken door hun besloten
-
Herstellen van de biodiversiteit
spelen en sporten, maken dat we het accent leggen op
karakter gevormd door bos gecombineerd met hun
-
Herstellen van de bodemkwaliteit
het scenario planet.
bebouwingsarme karakter. Het landschap heeft een
-
Verminderen van de hoge stikstofproductie
hoge ecologische waarde en er is op plekken ruimte
-
Verbeteren van de waterkwaliteit
voor recreatief medegebruik. De natuurwaarden
-
Verminderen van de uitstoot van broeikasgassen
en het beheer hiervan staan voorop. De aanwezige
-
Verminderen van hittestress
(cultuurhistorische) waarden en elementen zoals de
-
Versterken samenhang tussen grote
Duitse oorlogsbegraafplaats, zandpaden met oude lanenstructuren en rosmolen moeten behouden blijven.
natuurcomplexen -
Voorkomen of verminderen van wateroverlast en
De bos- en heidegebieden zijn in clusters te vinden en
van droogte en het versterken van de hydrologische
verspreid door de hele gemeente.
weerbaarheid Uitnodigen tot bewegen, spelen en sporten
5.5.2 Kenmerken: • Grote bosgebieden met op sommige plekken
-
Bevorderen van actieve mobiliteit
-
Bevorderen van ontmoeting
-
Bevorderen sporten, spelen en recreëren in een groene omgeving
hoogveen, heide en enkele stuifzandduinen • In de bossen nabij de jonge ontginningen is een
-
Bevorderen volksgezondheid
rechtlijnige verkavelingsstructuur herkenbaar.
-
Vergroten aantal inwoners die voldoen aan de beweegrichtlijnen
Bebouwing is vrijwel afwezig • Bossen en natuur met hoge ecologische en recreatieve
-
Versterken sociale cohesie
waarde • Maaslandschap
Goede milieukwaliteit -
Bevorderen goed woon-, leef-, en verblijfsklimaat: •
Gezonde lucht (geur, fijnstof)
•
Acceptabel geluidsniveau
-
Bevorderen omgevingsveiligheid (externe veiligheid)
-
Herstellen van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit
-
Scheiden van wonen en natuur met bedrijvigheid
-
Voorkomen of verminderen wateroverlast
29
5.5.5 Dit betekent: • Dat we de intrinsieke waarde van natuur (intrinsieke waarde heeft betrekking op het welzijn van plant en dier en niet op de welvaart van mensen) beschermen, versterken en behouden voor de toekomst, met elkaar verbinden en de biodiversiteit versterken. In natuurgebieden wordt niet gebouwd en vindt geen bedrijvigheid plaats.
Natuurherstel via beheermaatregelen: continu proces
In het omgevingsplan worden de regels hiervoor opgenomen: planning 2030. • We hebben natuur nodig om te voorzien in de gezondheid en behoeften van mensen om te bewegen, recreëren en ontspannen. We brengen daarom een recreatieve zonering aan in de natuurgebieden. Hierin worden verschillende vormen van extensief recreatief gebruik gereguleerd met het oog op conflicten tussen recreatief medegebruik en natuurwaarden en met het oog op eventuele conflicten tussen verschillend recreatief medegebruik onderling. We gaan gemotoriseerd verkeer in de natuurgebieden tegen.
Recreatief zoneringsplan wordt opgesteld: planning 2027
Bij nieuwe plannen voor bos- en natuurontwikkeling onderzoeken we de mogelijkheden voor recreatief medegebruik: planning continu • Dat we overgangsgebieden maken grenzend aan de
(externe werking) op de natuurgebieden beperken en
natuurgebieden (tenzij dit gebied grenst aan een
voorkomen.
kern/huidige bebouwing), waar het accent ligt op
De definiëring van de overgangsgebieden wordt
het scenario planet. In dit overgangsgebied laten we geen activiteiten plaatsvinden die een negatief effect
uitgewerkt in de verdiepingsslag RKK: planning 2026.
regelgeving op het gebied van gezondheid en milieu
hebben op de natuurgebieden. We willen de negatieve
die tot uitwerking komt in het omgevingsplan:
effecten die ontstaan buiten de natuurgebieden
planning 2030
Natuurgebieden: Binnen de natuurgebieden en het overgangsgebied daaromheen, ligt het accent op planet.
30