001 Vervolgprogramma Schoon door de Poort (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Vervolgprogramma Schoon door de Poort

Zaaknummer

Z26000079

Steller Team

Raad datum

24 februari 2026

Teammanager Portefeuillehouder

Medewerker team Maatschappelijke Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling Daan Janssen

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. het nog resterende raamkrediet Versterking Gemeenschapsaccommodaties te laten vervallen. 2. de wijkgebouwen in de kern Venray (Den Hoender en ’t Stekske) aan te laten sluiten bij de opdracht ‘Visie op maatschappelijke accommodaties’. 3. akkoord te gaan met de kaders a t/m c voor ‘Toekomstbestendige dorpshuizen’ (Geijsteren en Castenray).

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 5 juli 2023 heeft uw raad de motie Toekomstperspectief Schoon door de Poort (SddP) aangenomen. Aanleiding Uw raad heeft in 2016 het programma SddP vastgesteld. Meerdere initiatieven zijn binnen dit programma gerealiseerd waarmee de kwaliteit van deze gemeenschapsaccommodaties sterk verbeterd is. De kosten zijn in de loop der jaren toegenomen. U vroeg zich af of de destijds door haar vastgestelde uitgangspunten en criteria nog passend zijn. U gaf aan dat het goed is om de resultaten (zowel qua gebouwen als financieel) van het programma SddP te evalueren. In vervolg op deze evaluatie zal een voorstel worden voorgelegd leggen aan uw raad waarin richting wordt gegeven aan een eventueel vervolgprogramma op SddP. Evaluatie Schoon door de Poort De evaluatie van het programma is uitgevoerd en uitgewerkt in een rapport (zie bijlage). Uit deze evaluatie werden de volgende zaken geconstateerd die relevant zijn voor het vervolgprogramma: •

Geen enkel bestuur van een wijkgebouw heeft deelgenomen aan het programma SddP.

•

Vanuit de dorpen zijn De Alde Schôl (Geijsteren) en De Wis (Castenray) nog resterend.

•

De besturen van de gemeenschapsaccommodaties zien de rol van de gemeente als die van gesprekspartner.

Deze evaluatie is op 27 februari 2025 in de commissie Leven besproken waarbij input is opgehaald. Ook heeft er een themasessie met het college plaatsgevonden. Deze twee bijeenkomsten hebben geleid tot de volgende relevante aanvullingen: •

Het programma SddP is beëindigd; maak maatwerkafspraken met de overige gemeenschapsaccommodaties die niet hebben deelgenomen.

•

Laat het raamkrediet behorende bij het beëindigde programma SddP vervallen.

•

Stel (financiële) kaders op bij een vervolgprogramma.

Onderkennen onderscheid dorpen en wijken Uit de evaluatie bleek dat dorpen en wijken verschillend zijn. De wijken hebben een andere problematiek dan de dorpen en ook een andere dynamiek en betrokkenheid van inwoners. Deze (f)actoren vragen om een andere oplossing/ander programma dan de dorpen. In het vervolgprogramma wordt dit onderscheid onderkend en zal voor de dorpsaccommodaties en wijkgebouwen een aparte route worden gevolgd. Kaders vervolgprogramma ‘Toekomsbestendige dorpshuizen’ De gemeenschapsaccommodaties in Castenray en Geijsteren hebben niet deelgenomen aan het programma. In beide dorpen zijn de grond en pand in het bezit van een stichting. Na diverse gesprekken met hen gaven ze aan te willen deelnemen aan een vervolgprogramma dat betrekking heeft op het toekomstbestendig maken (o.a. verduurzaming en een betere toegankelijkheid) van de huidige locatie. Uit diverse gesprekken met stakeholders (o.a. commissie Leven en college) werd gesteld dat er kaders nodig waren bij een vervolgprogramma. De volgende kaders worden gesteld; a) De twee initiatieven dienen een projectplan op te stellen op basis van renovatie van de huidige accommodatie en kunnen deze indienen tot en met 31 december 2027 waarbij de gemeentelijke bijdrage maximaal 2/3 deel van de investering bedraagt met een maximum van € 400.000 per initiatief.

b) Het projectplan dient te worden opgesteld basis van de acht criteria van SddP, oftewel: draagvlak en gemeenschapsontwikkeling, demografie (bevolkingssamenstelling en –omvang), duurzaamheid (3P’s), zelfwerkzaamheid, multifunctionaliteit en samenwerking, toegankelijkheid/ bereikbaarheid (fysiek en financieel), commerciële mogelijkheden en rentabiliteit (draagt de investering bij aan meerjarige, positieve exploitatie?). c)

Dit plan wordt beoordeeld door twee ervaren procesbegeleiders die na akkoord dit plan zullen voorleggen aan het college.

2 van 4

Raadsvoorstel Rol gemeente als gesprekspartner Uit de evaluatie bleek dat de besturen van de gemeenschapsaccommodaties de rol van de gemeente als die van gesprekspartner zien. Ze gaven aan dat de samenwerking met de gemeente prima verloopt en dat het goed is om in gesprek te blijven met elkaar. Ook bleek (financiële) monitoring van belang te zijn zodat de gemeente een vinger aan de pols kan houden en eventueel kan adviseren. Met de besturen zal bekeken worden wat die rol van de gemeente inhoudt en op welke manier die ingevuld zal worden (vb. aantal gesprekken per jaar). In dat kader kan de opdracht ‘Opstellen visie op duurzame samenwerking met gemeenschapsaccommodaties’ (volgnummer 0031) gezien worden als afgerond. Beoogd resultaat Het streven naar vitale gemeenschappen waar inwoners zelf initiatieven nemen en de samenwerking zoeken met de gemeente. Binnen realistische financiële kaders worden dorpen en wijken zelf verantwoordelijk gemaakt voor beheer en onderhoud van gemeenschapsaccommodaties (Schoon door de Poort). Argumenten 1.1.

Realiseren raadsbesluit ‘Termijnverlenging Schoon door de Poort’

Uw raad heeft op 28 september 2021 besloten het nog resterende raamkrediet Versterking Gemeenschapsaccommodaties te verlengen tot en met 2023. Dit krediet is echter nog niet komen te vervallen. Als dit komt te vervallen, wordt consequent omgegaan met beëindiging van het programma SddP en ontstaat bij een vervolg een andere financiële situatie. Er zal voortaan gekozen worden om de kosten ineens ten laste te brengen van het initiatief in plaats van het op te nemen in een krediet. 2.1.

Er wordt een visie opgesteld die betrekking heeft op maatschappelijke accommodaties

Op dit moment wordt uitvoering gegeven aan de opdracht ‘Visie op maatschappelijke accommodaties'. Doel is om de culturele, sport- en jeugd- en gemeentelijke accommodaties effectief, efficiënt en toekomstbestendig in te zetten om onze maatschappelijke doelen te bereiken. Bij de resterende wijkgebouwen is bij ’t Stekske het gebouw en de grond in bezit van de gemeente en bij Den Hoender is de grond in bezit van de gemeente. Laat deze wijkgebouwen deel uitmaken van deze opdracht. Op deze manier vindt een eenduidig beleid plaats zodat gemeentelijke accommodaties effectief en efficiënt ingezet kunnen worden. 3.1.

Kaders zorgen voor (financiële) duidelijkheid

De initiatiefnemers en uw raad weten waaraan voldaan dient te worden. Er wordt een financieel plafond per initiatief gehanteerd. Daarnaast leiden deze kaders uiteindelijk ertoe dat de gemeenschapsaccommodaties in alle dorpen toekomstbestendig zijn op het gebied van beheer en exploitatie. Kanttekeningen en risico’s 2.1.

Er vindt versnippering van beleid plaats zodat gemeentelijke accommodaties minder effectief en efficiënt ingezet kunnen worden

Als voor de twee wijkgebouwen ’t Stekske en Den Hoender een apart vervolgprogramma wordt opgesteld, bestaat de mogelijkheid dat deze niet aansluit bij de opdracht ‘Visie op maatschappelijke accommodaties’. Dit leidt tot versnippering van beleid. 3.1.

Onzekerheid over maximale kosten van een initiatief blijft bestaan

Uw raad gaf in de motie aan dat ze constateerde dat de kosten van het programma SddP in de loop der jaren zijn toegenomen. Bij de criteria was geen financieel plafond opgenomen; de gemeentelijke bijdrage bedroeg maximaal 2/3 deel van de investering. Het voorgestelde plafond per initiatief zorgt ervoor dat aan de voorkant duidelijk is wat de maximale financiële mogelijkheden/kosten zijn.

3 van 4

Raadsvoorstel 3.2.

Niet alle dorpshuizen zijn toekomstbestendig

De dorpshuizen De Alde Schôl (Geijsteren) en De Wis (Castenray) zijn de enigen die nog niet toekomstbestendig zijn in beheer en exploitatie. Alle overige gemeenschapsaccommodaties hebben deelgenomen aan het programma SddP zodat deze toekomstbestendig zijn. Communicatie Via de procesbegeleider gemeenschapsontwikkeling worden de besturen van de gemeenschapsaccommodaties op de hoogte gesteld. Financiële gevolgen Het nog resterende raamkrediet Versterking Gemeenschapsaccommodaties van € 399.587 komt te vervallen. Dit betekent een structurele besparing van de afschrijvingslasten met € 15.983. Voor de opdracht ‘Visie op maatschappelijke accommodaties’ is een werkbudget gereserveerd. Voor de besluitvorming over financiering van de initiatieven in Castenray en Geijsteren zal, o.b.v. een concreet projectplan, per initiatief een voorstel worden voorgelegd aan de raad. Vervolgtraject besluitvorming Als de uitkomsten van de opdracht ‘Visie op maatschappelijke accommodaties’ bekend zijn, worden deze voorgelegd aan uw raad. Naar verwachting is dat in het vierde kwartaal van 2026. Evaluatie N.v.t. Bijlagen 1.

Rapport evaluatie programma Schoon door de Poort

Naslagwerk -

Raadsbesluit van uitgangspuntennotitie ‘Gemeenschapshuis en wijkcentrum pijler van levendige dorpen en wijken - van gemeenschapshuis naar huis van de gemeenschap’ van november 2013, blz. 11 t/m 22.

-

Raadsbesluit ‘Financieringsvoorstel gemeenschapsaccommodaties’ van 5 april 2016;

-

Raadsbesluit ‘Beoordeling projectplannen gemeenschapsaccommodaties’ van 1 november 2016;

-

Raadsbesluit ‘Termijnverlenging Schoon door de Poort’ van 28 september 2021;

-

Motie ‘Toekomstperspectief Schoon door de Poort’ van 5 juli 2023. Raadsinformatiebrief ‘Actuele stand van zaken motie Toekomstperspectief Schoon door de Poort’ d.d. 19

-

december 2023.

4 van 4