001 Vaststellen Regiovisie Samen voor Veilig (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Vaststellen Regiovisie Samen voor veilig

Zaaknummer

Steller Team

Raad datum

24 februari 2026

Teammanager Portefeuillehouder

Medewerker team Maatschappelijke Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling Martin Leenders

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel

1. De regionale visie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg (bijlage 1) vast te stellen. 2. De aanvullende kosten ten laste te brengen van het begrotingsresultaat 2026 (€ 71.088), en 3. De aanvullende kosten voor de jaren daarna uit de Meerjarenbegroting (€ 303.360 in 2027 oplopend naar € 320.574 in 2030).

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding

Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GiA), waaronder fysiek, psychisch en seksueel geweld evenals verwaarlozing, is de meest voorkomende vorm van geweld dat in Nederland plaatsvindt. Tevens wordt ieder 8 dagen in Nederland een vrouw om het leven gebracht, waarvan de meerderheid door haar partner of ex-partner.1 Vanwege de ernst, urgentie en impact van deze problematiek – zowel individueel als maatschappelijk – en het intergenerationele karakter (van generatie op generatie), in combinatie met de hardnekkigheid van geweldspatronen, is het van belang dat we samenwerken aan een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Deze effectieve aanpak rust op een gezamenlijke visie waar zowel gemeenten als samenwerkingspartners zich aan committeren. Om de regionale plannen lokaal goed te kunnen implementeren en borgen willen we lokaal meer aandacht aan het onderwerp van geweld in afhankelijkheidsrelaties besteden, waarvoor nu geen ruimte is. Beoogd resultaat

Duurzame veiligheid te creëren voor kinderen en volwassenen die te maken hebben met geweld in afhankelijkheidsrelaties Argumenten

1.1 De visie dient als gezamenlijke koers op een complex en onderbelicht thema. Ondanks de inzet van de afgelopen jaren om geweld in afhankelijkheidsrelaties te stoppen, zijn de resultaten in de regio Noord- en Midden-Limburg zorgelijk. Slechts in 6% van de gezinnen die te maken hebben met geweld, lukt het om het geweld binnen een jaar te stoppen.2 De praktijk is weerbarstig: de combinatie van verkokering tussen domeinen, samenwerkingsprocessen die als estafette zijn ingericht en instanties die vaak individueel in plaats van systemisch werken belemmeren de vooruitgang. Commitment en mede-eigenaarschap op een gezamenlijke koers is hard nodig. De regionale visie Samen voor Veilig vormt daarvoor het fundament. 1.2 De uitgangspunten van de visie bieden een solide basis voor een effectieve aanpak. De visie staat voor het doorbreken van verkokering en van het estafettemodel – de wijze waarop een melding steeds aan een volgende instantie wordt overgedragen waarbij het geheel versnipperd raakt en informatie verloren raakt. Daarnaast richt de visie zich op één vast aanspreekpunt voor het gezin dat langdurig betrokken is, de kracht van het informele netwerk en een systeemgerichte aanpak waarin aandacht is voor patronen in het gehele gezinssysteem.

Met deze uitgangspunten willen we bereiken dat inwoners en gezinnen zich meer gehoord en gezien voelen, dat we een betere analyse maken van geweldspatronen en dat we het geweld sneller en effectiever stoppen. 1.3 De uitgangspunten van de visie zijn in lijn met landelijke ontwikkelingen. De visie sluit aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd. Beide benadrukken dat het huidige systeem onvoldoende effect heeft en pleiten voor een betere samenwerking tussen domeinen, meer transparantie en eenvoud en een hogere kwaliteit van ondersteuning. 1.4 Een effectieve aanpak van GIA verlaagt de directe en indirecte, maatschappelijke kosten. Naast individuele en maatschappelijke schade zijn de kosten van geweld in afhankelijkheidsrelaties enorm. In 2015 werd al ingeschat dat iedere geïnvesteerde euro in de bestrijding van kindermishandeling €19 oplevert .3

1 Centraal Bureau voor de Statistiek. (2025, augustus 28). 120 mensen vermoord in 2024. 2 Steketee, M., van Loon-Dikkers, L., Lünnemann, M., Dusault, Y., & Tierolf, B. (2023). Derde Cohortstudie: Resultaten van de aanpak

partnergeweld en kindermishandeling. Verwey-Jonker Instituut. 2 van 5 3 Berg-le Clercq, T., Dekker, M., & van der Kooi, C. (2015). Aanpak van geweld tegen kinderen in Europa: De koers die we moeten varen. Augeo Foundation & De Kinderombudsman.

Raadsvoorstel Recent regionaal onderzoek laat zien dat de maatschappelijke kosten van huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio Noord- en Midden-Limburg jaarlijks €561 miljoen bedragen. 4 €16,9 miljoen daarvan komt direct voor rekening van de gemeenten van Noord- en Midden-Limburg. De indirecte kosten komen voort uit gevolgen op de lange termijn, zoals criminaliteit, psychologische- of verslavingszorg en uitkeringsafhankelijkheid. We verlagen dus de kosten fors wanneer we geweldspatronen succesvol en duurzaam doorbreken. Uit het landelijke Verweij – Jonker onderzoek blijkt dat van de kinderen die te maken hebben met geweld in afhankelijkheidsrelaties 75% enige vorm van hulp ontvangen. In 35% van de gevallen gaat het om een vorm van vrij toegankelijke hulp (via school of maatschappelijk werk). De rest krijgt een vorm van geïndiceerde hulp. 1.5 De G14 adviseren positief over deze regiovisie De veertien gemeenten van Noord en Midden Limburg5 werken samen aan de aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Deze visie werk collectief omarmd door de G14.

2.1 en 3.1 De regiovisie Samen voor Veilig en de begrotingswijzigingen zijn Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar De regiovisie Samen voor Veilig en het bijbehorende programmaplan zijn Onvoorzien, Onvermijdelijk en Ontuitstelbaar: Onvoorzien: Deze kosten voor de regionale begroting zijn onvoorzien, pas eind september 2025 werd duidelijk in welke definitieve vorm de regiovisie Samen voor Veilig werd opgesteld. Dat was te laat om de wijzigingen voor de begroting 2026 mee te nemen. Onvermijdbaar: De aanpak van GiA is een wettelijke taak onder de Wmo 2025 en de Jeugdwet. Onder de Jeugdwet is de gemeente ook verantwoordelijk voor de veiligheid van kinderen. De Wet Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en de Wet Tijdelijk Huisverbod schrijven ook voor dat gemeenten verantwoordelijkheden hebben ten aanzien van de aanpak van GiA en hoe dat moet gebeuren. Wij mogen daar niet van afwijken. De gemeenten in de regio Noord- en Midden-Limburg hebben ook een Samenwerkingsovereenkomst getekend, waarin onder andere is opgenomen dat gemeenten gezamenlijk werken aan de aanpak van GiA. Dus ook als wij nu niet zouden instemmen met de voorgestelde regiovisie Samen voor Veilig en de bijbehorende begroting, kunnen wij op basis van de samenwerkingsovereenkomst toch gevraagd worden onze bijdrage te leveren.

Mochten wij uit de samenwerkingsovereenkomst willen stappen, dan zullen wij alsnog onze wettelijke taken moeten uitvoeren, die we nu regionaal beleggen. Onuitstelbaar: Regionale afstemming over de regiovisie Samen voor Veilig is afgerond. Gemeenten en ketenpartners uit de regio Noord- en Midden-Limburg gaan vanaf 2026 aan de slag. Daarnaast is ook afstemming bereikt over het lokale plan Integraal Programma Sociaal Domein 2026 – 2027, en het programmaonderdeel Projectplan Veiligheid Sociaal Domein.

2.2 en 3.2 Het begrotingsresultaat en de meerjarenbegroting zijn de juiste posten voor deze begroting. In voorgaande jaren is gebruik gemaakt van het Surplus Beschermd Wonen om een aanvulling te doen op de begroting voor de regionale aanpak van GiA. Dat is nu niet meer wenselijk, dus moet het aanvullende bedrag uit het begrotingsresultaat worden gehaald. Kanttekeningen en risico’s

1.1 Het visietraject heeft veel tijd gekost.

4

Van Bochove, A., Walden, J., & Bos, J. (2025, mei 1). Maatschappelijke kosten GiA (met name huiselijk geweld en kindermishandeling) in Noord- en Midden-Limburg. Memo in het kader van het Programmaplan GiA 2025–2030. 5

De gemeenten Beesel, Bergen, Echt-Susteren- Horst aan de Maas, Gennep, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Peel en Maas, 3 van 5 Roerdalen, Roermond, Venlo, Venray en Weert.

Raadsvoorstel De definitieve visie is opgeleverd in januari 2025, waarna de regio aan de slag is gegaan met de concretisering in het Programmaplan Samen voor Veilig. Hoewel de visie collectief omarmd wordt, heeft vanwege de uiteenlopende financiële mogelijkheden van gemeenten het visie- en besluitvormingstraject vertraging opgelopen. Communicatie

De communicatie over het vaststellen van de visie wordt regionaal gecoördineerd door de gemeente Venlo. Financiële gevolgen

De uitvoering van de regionale samenwerking vraagt voor de jaren 2026 – 2030 meer middelen dan in voorgaande jaren. Deels komt dit door kostenstijgingen bij de uitvoering van de wettelijke taken, maar ook de regionale investering, die nodig is voor een kwaliteitsverbetering, vraagt meer middelen. Daarnaast willen we ook inzetten op een lokale borging van de regionale ontwikkelingen. Met de vaststelling van de regiovisie wordt een aangepaste, meerjarige begroting bijgevoegd. 2028 € 299.113

2029 € 305.992

2030 € 313.030

Regionale visie en € 57.638 € 58.906 programmaplan Inzet € 61.088 € 77.484 € 81.048 beleidsmedewerker GiA Lokaal 24u per week Lokale kosten (PR) € 10.000 € 10.000 € 10.000 Totaal € 71.088 € 437.796 € 449.067 Reeds opgenomen in €0 € 134.436 € 140.136 de begroting Tekort -€ 71.088 -€ 303.360 -€ 308.931 Deze aanvullende middelen komen ten laste van het begrotingsresultaat.

€ 60.261

€ 61.647

€ 84.534

€ 88.168

€ 10.000 € 460.787 € 146.078

€ 10.000 € 472.845 € 152.271

-€ 314.709

-€ 320.574

Structurele kosten GiA

2026 Geregeld in collegebesluit 25/11 Idem

Meerjarenperspectief 2026 – 2029 Programmabegroting 2026 – 2029 Wijziging voor 2e Berap Wijzigingen 2e bestuursrapportage Meerjarenperspectief 2026 – 2029 na 2e Berap 2025 Wijzigingsvoorstellen tot en met 13 januari: Totaal meerjarenperspectief 2026 – 2029 na wijzigingen

2027 € 292.674

College

Begroting 2026 1.019 55 257 1.331

Begroting 2027 159 18 771 947

Begroting 2028 -5.034 17 756 -4.262

Begroting 2029 -6.313 18 863 -5.432

-323

-334

-340

-346

1008

613

-4602

-5778

Vervolgtraject besluitvorming

De regionale visie ligt in Q1 van 2026 voor ter besluitvorming in alle gemeenteraden in Noord- en MiddenLimburg. Op basis van gelijkluidende besluitvorming wordt in Q3 2026 het programmaplan, inclusief begroting, voorgelegd aan de veertien Colleges. Evaluatie

4 van 5

Raadsvoorstel De voortgang van de regiovisie (en later bijbehorend programmaplan) wordt gemonitord via de bestuurlijke overleggen GiA. Bijlagen

1. Visie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg

Naslagwerk

5 van 5