001 Rapportage rekenkamer regionaal onderzoek zorgfraude (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Rapport rekenkamer regionaal onderzoek naar Zorgfraude

Zaaknummer

Steller

E. Bongaerts / S. Vissers

Team

Griffie

Raad datum

23 september 2025

Teammanager

S. Boere

Indiener

Raadspresidium

Portefeuillehouder

M. Leenders

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. Kennis te nemen van het rekenkamerrapport “‘Zorgfraude in beeld? Een rekenkameronderzoek naar de gemeentelijk aanpak van fraude door zorgaanbieders in de zeven Noord-Limburgse gemeenten’”; 2. De conclusies en aanbevelingen als verwoord in het rekenkamerrapport te onderschrijven en het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de aanbevelingen in zoverre die op de gemeente Venray van toepassing zijn. Inleiding In opdracht van de rekenkamer is een onderzoek uitgevoerd naar zorgfraude. Bij brief van 19 juni 2024 heeft de rekenkamer het onderzoek aangekondigd. De rekenkamer Venlo heeft andere Nood-Limburgse rekenkamers uitgenodigd om aan te sluiten bij hun onderzoek naar de aanpak van zorgfraude door de gemeente. Daarbij wordt in meerdere gemeenten een vaste opzet gebruikt, waarbij per gemeente wel een eigen onderzoeksproces wordt doorlopen. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van bureau Pro Facto. Centrale vraag in het onderzoek was: Wat doen de gemeente Venray en de samenwerkende gemeenten aan de bestrijding van zorgfraude bij de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo en hoe kan het mogelijk beter? Voor de volledige deelvragen wordt verwezen naar de rapportage (bijgevoegd). Voor het onderzoek is onder meer gebruik gemaakt van Het onderzoek is uitgevoerd op basis van documentstudie, interviews en casestudy’s.

Voor de details wordt verwezen naar de rapportage. Op 26 maart 2025 heeft de rekenkamer het voorlopige rapport aangeboden voor bestuurlijk wederhoor. Het college van B&W heeft bij brief van 6 mei 2025 een reactie gegeven. Deze is integraal opgenomen in het rapport. Op 25 augustus 2025 hebben de onderzoekers het rapport gepresenteerd en toegelicht. Beoogd resultaat Het doel van het onderzoek was om zicht te krijgen op de verschillende mechanismes, waarborgen en beheersmaatregelen die op lokaal en regionaal niveau het risico op zorgfraude moeten tegengaan. Omdat de gemeenten Venlo, Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venray de inkoop van Wmo en Jeugdzorg en het toezicht op de uitvoering gezamenlijk regionaal belegd hebben, besloten de rekenkamers van deze gemeenten dit onderzoek ook samen uit te voeren. Het onderzoek focust dus vooral op de regio als

1 van 4

Raadsvoorstel geheel en legt waar mogelijk en relevant accenten op de uitvoeringspraktijk op lokaal niveau. Dit leidt tot beantwoording van de centrale onderzoeksvraag van dit rapport. Argumenten De onderzoekers hebben verschillende conclusies getrokken. Op basis hiervan zijn er 15 aanbevelingen geformuleerd, die zijn verdeeld over aanbevelingen voor de gemeenteraden, de colleges en de MGR. Voor de conclusies, aanbevelingen en toelichting bij de aanbevelingen wordt verwezen naar de bijgevoegde rapportage. Aanbevelingen Algemeen De algemene conclusie geeft aanleiding tot het doen van de volgende aanbeveling gericht aan de gemeenteraden en de colleges: 1. Verzoek als raden de colleges om een visie te formuleren op de aanpak van zorgfraude, de bijdrage daaraan van inkoop, contractbeheer, toegang en toezicht en ga hierover als colleges en raden met elkaar in gesprek. Inkoop en contractering De deelconclusies 2, 3 en 4 geven aanleiding tot het doen van de volgende aanbevelingen gericht aan de MGR: 2. Verstevig als MGR je informatiepositie. Voer daartoe (risico)analyses uit op de meldingen die worden gedaan zodat trends, ontwikkelingen en risico’s vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. 3. Zorg voor een duidelijke afstemming en taakafbakening met het toezicht. Expliciteer wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe de MGR en toezichthouders elkaar kunnen aanvullen en versterken.

Organiseer in ieder geval periodiek een casustafel tussen toezicht en MGR over de opvolging van binnengekomen signalen. 4. Werk bij preventieve controle op basis van een systematische risicoanalyse. 5. Verken met gemeenten de mogelijkheden en meerwaarde van de Wet Bibob. De gemeentelijke toegangsorganisatie De deelconclusies 6 en 7 geven aanleiding tot het doen van de volgende aanbevelingen gericht aan de colleges: 6. Investeer als colleges in het fraudebewustzijn van gemeentelijke toegangsmedewerkers en over hun rol als opdrachtgever door middel van periodieke trainingen, themadagen, e-learnings, etc. Betrek hierbij bijvoorbeeld RIEC Limburg of de VNG en benut hun aanbod en expertise. Pak dit op in regionaal verband en creëer een gedeeld besef van verantwoordelijkheid voor deze opgave. 7. Spreek als colleges regionaal af hoe met melden (en terugkoppeling) van signalen wordt omgegaan. Zorg voor een eenduidige werkwijze en creëer één duidelijk meldpunt voor signalen die inzichtelijk zijn voor zowel toezichthouders als MGR. Beleg de verantwoordelijkheid hiervoor bij een functionaris van de MGR of toezicht.

2 van 4

Raadsvoorstel

Toezicht en handhaving De deelconclusies 11 t/m 17 geven aanleiding tot het doen van de volgende aanbevelingen gericht aan de colleges: 8. Breng het toezicht organisatorisch onder bij de MGR. Dit kan leiden tot een beter samenspel tussen inkoop/contractmanagement en toezicht, doordat betere en snellere informatie-uitwisseling kan plaatsvinden en toezichthouders een beroep kunnen doen op kennis en expertise die de MGR in huis heeft. Wel dient het contractmanagement en toezicht gescheiden te blijven, om de onafhankelijk positie van de toezichthouder te waarborgen. Daartoe kan, bijvoorbeeld in een protocol, worden opgenomen dat de toezichthouders in ieder geval onafhankelijk zijn in het bepalen van hun prioriteiten, het opstellen van hun jaarplannen, het uitvoeren van hun werkzaamheden en hun advisering etc., zonder beïnvloeding vanuit de MGR of de colleges van burgemeester en wethouders. 9. Geef als colleges een eenduidige opdracht aan de toezichthouders en geef hierbij ambtelijke en bestuurlijke steun. 10. Zorg als colleges ervoor dat de randvoorwaarden (zoals duidelijke en handhaafbare gemeentelijk verordeningen, toezicht- en handhavingsbeleid, toegang tot informatie, opvolging van interne adviezen) voor het uitvoeren van effectieve toezicht en handhaving binnen gemeenten is geborgd en waar nodig wordt vastgelegd in een formeel proces. 11.

Maak jaarlijks een gezamenlijke regionale risicoanalyse en versterk daarmee het proactief toezicht. 12. Maak als colleges een expliciete afweging of een uitbreiding naar het strafrecht - door toezichthouders als buitengewoon opsporingsambtenaar te benoemen - wenselijk is. 13. Maak een gezamenlijke regionale een analyse of de gekozen versterkingsmaatregelen vragen om uitbreiding van de toezichtscapaciteit, en zorg dan ook voor die uitbreiding. 14. Verstevig als colleges (in je rol als werkgever) het toezicht door aanbieden van trainingen en cursussen. De volgende aanbeveling is gericht aan de gemeenteraden: 15. Vraag als raad het college periodiek te laten rapporteren over de voortgang van de opvolging van de aanbevelingen Kanttekeningen en risico’s De bestuurlijke reactie van het college op het onderzoek is opgenomen in de eindrapportage (p. 103). Naar aanleiding hiervan heeft de rekenkamer een nawoord opgesteld (p. 107). Communicatie De rapportage is gepubliceerd op de website van de gemeenteraad. Lokale media zijn geïnformeerd via een persbericht. Daarnaast is de rapportage onder de aandacht gebracht door verschillende media, waaronder De Limburger en Binnenlands Bestuur. Financiële gevolgen Niet van toepassing. Vervolgtraject besluitvorming Niet van toepassing.

3 van 4

Raadsvoorstel

Evaluatie Met de invoering van de Wet versterking Decentrale Rekenkamers is vastgelegd dat het college jaarlijks rapporteert over de opvolging van rekenkameronderzoeken (artikel 185a Gemeentewet). In Venray heeft de auditcommissie de taak om te overleggen en adviseren over de opvolging van rekenkamerrapporten. Voorts kan de rekenkamer in de toekomst besluiten een vervolgonderzoek te doen. Bijlagen • Concept raadsbesluit • Rapportage Naslagwerk Niet van toepassing.

4 van 4