Ter kennisname collegestuk- Raadsvoorstel Hoogwaterkering (Geanonimiseerd).pdf
Tekst van het document
venlo GEMEENTEBESTUUR
Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering
d.d.
18 februari 2025
ons
2
team
april 2025
programma
Centrumstad Venlo
portefeuillehouder
M.
kenmerk
353336
RGPMAN
(geanonimiseerd) steller telefoonnummer +31 | (geanonimiseerd)
Pollux
:
(geanonimiseerd) MMevenio.nl
bijlage(n)
1
Onderwerp Hoogwaterkering
en
openbare
ruimte Maaskade
Advies
Wij
adviseren
u
te besluiten
tot het ter beschikking
stellen
van
een
bedrag
€5
van
miljoen
Strategisch Investeringsfonds, ten behoeve van de meerkosten van voorkeursoplossing het integrale project ‘Waterkering t Bat en openbare ruimte Maaskade’.
uit het 1
voor
Aanleiding Met de raadsinformatiebrief 2024/132
Waterschap,
in 2024
oplossingen
naar
uitgevoerde
voren
voor
de
schetsten
wij de
resultaten
haalbaarheidsonderzoek. in de
kering
openbare
beschermingsprogramma (HWBP) integrale opgave al aan als een meekoppelkans voorfinancieringsproject. —
in november
het,
samen
Daaruit kwamen
2
juist
-
Nu
2024, heeft besloten de rentekosten
met het
(voorkeurs)-
ruimte. Eerder merkte het
deze
2025-2028
van
Hoogwater-
door de daarin
u, conform
de
van
ons
gelegen begrotingsvoorstel
voorfinanciering
door het
Waterschap te dekken is er definitief sprake van een ‘project’. Een project waarmee de nieuwe waterkering en de openbare ruimte op de Maaskade gelijktijdig worden gerealiseerd in de periode
2026-2028
veen rpl der,
x,
5
D
Voor
maar
van
es
het
in RIB
2024/132
belangrijke
factor in de
aanpak).
Ln
ns
|
project zijn
uiteraard zal slechts
Zoals ook
353336
werk met werk
xn
de realisatie
beeld,
(de
5
NC
=
/
N
“
prins
Deed
aen
| 7
op dit moment nog de beide
één
van
de twee
gemeld
vormen,
uiteindelijke
keuze.
(voorkeurs)oplossingen in oplossingen ook echt gerealiseerd worden.
naast de
beoogde kwaliteitsimpuls, 1
de kosten
een
Raadsvoorstel
Daarom kondigden wij aan dat wij hier bij u op terug zouden komen. Wij zouden dat doen op het moment dat enkele mijlpalen waren bereikt en aan de orde mocht zijn dat de gemeente – al dan niet met een besluit van de raad – nog kan sturen op de keuze uit één van de twee oplossingen. Het onderhavig voorstel ziet daarop toe. De gemeente uw raad bepaalt met het besluit op dit voorstel definitief welke van de twee oplossingen het wordt. ,
,
Beide oplossingen voldoen aan de integrale opgave van zowel het Waterschap als ook de gemeente Venlo maar dat wil niet zeggen dat beide oplossingen ruimtelijk kwalitatief gezien precies even goed (danwel even duur) zijn. ,
Beoogd effect Achtereenvolgens wordt in dit voorstel ingegaan op: • de twee voorliggende (voorkeurs)oplossingen • • • • •
,
de actuele stand van zaken in het HWBP-proces sinds uw besluit van november jl. de besluitvorming door het Waterschap aankomende zomer de nu te maken afweging
,
,
,
de kans op een optimalisatie van oplossing 1 en tot slot de financiële aspecten van de nu te maken keuze. ,
De twee voorliggende (voorkeurs)oplossingen De beide oplossingsvarianten voldoen aan de technische eisen van het Waterschap en zijn in basis ook passend binnen de ambitie van de gemeente. Ondanks dat is er ter plaatse van de Lage Loswal toch een duidelijk verschil in ruimtelijke kwaliteit tussen beide. Voor de overige 4 (van de 5) onderdelen van het hele traject - van de Peperstraat tot voorbij de rotonde Puteanusstraat - geldt dat deze in beide oplossingsvarianten gelijk zijn. In de nieuwe situatie is kenmerkend voor de waterkering ter plaatse van het noordelijke en het zuidelijke bastion de groene aarden wallen. Deze wallen zijn een reconstructie van de historische wallen die op deze plek hebben gestaan. In deze groene wallen zit de nieuwe waterkering ‘verstopt’ in de vorm van een vaste keerwand. Het verschil in ruimtelijke kwaliteit ter plaatse van de Lage Loswal heeft te maken met het (wel of geen) behoud van het vrije uitzicht op de Maas vanaf de Maaskade ter hoogte van de Lage Loswal en omgekeerd. ,
353336
,
2
Raadsvoorstel
In oplossingsvariant 1 is sprake van een zelfsluitende (klep)kering over de hele breedte van de Lage Loswal. Deze ligt in tijden van een gewone maasstand plat in het maaiveld en geeft daarmee vanaf de Maaskade een vrij uitzicht op de Lage Loswal en de Maas. De zelfsluitende kering komt namelijk alleen naar boven (en dus in het zicht) in tijden van hoogwater. Deze keringsvariant is met succes toepast in (het beschermd dorpsgezicht van) Steyl. Bij een zelfsluitende kering bij de Lage Loswal ligt het nieuwe maaiveld op de hoogte van de huidig kering maar door het ontbreken van een zichtbare drempel op maaiveldniveau wordt het vrije uitzicht op de Maas en de Lage Loswal geborgd en in het gebied de beleving van zowel de rivier als de nabijheid van de stad sterk verbeterd. ,
Bij oplossingsvariant 2 zal over de volledige lengte van de Lage Loswal de vaste drempel van de waterkering (ten opzichte van het huidige peil van de Maaskade) in de vorm van een betonnen wand met 1 meter worden verhoogd. Dit met uitzondering van een zelfsluitende (klep)kering van ca 9 meter (als doorgang naar de hellingbaan). Op deze vaste muur worden in tijden van hoogwater de demontabele schotten geplaatst. Deze oplossing impliceert ook bij een gewone maasstand minder zicht vanaf de Maaskade op de Maas en de Lage Loswal en omgekeerd. Dit levert geen bijdrage aan het opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit voor dit gebied. ,
,
,
HWBP-proces Met het vaststellen van de begroting 2025-2028 zijn de rentekosten van de voorfinanciering gedekt en is voldaan aan de voorwaarde om de subsidieaanvraag bij het HWBP in te dienen. Daarop heeft het Waterschap in december 2024 deze aanvraag voor de zogenaamde ‘Verkenningsfase’ bij het HWBP ingediend. Onderdeel van de aanvraag is o. a. de ‘Nota Voorkeursoplossingen’. Conform deze nota voldoen beide oplossingen aan de daaraan te stellen eisen uit oogpunt van waterveiligheid en kwaliteit van het HWBP en komen (theoretisch gezien) ook beide in aanmerking voor subsidie. Hoewel het HWBP de aanvraag nog maar pas in behandeling heeft genomen hebben zij al wel laten weten dat alleen oplossingsvariant 2 aangemerkt wordt als ‘sober en doelmatig’. Dat wil zeggen dat de totale projectkosten voor deze oplossing (geraamd op € 174 miljoen) subsidiabel zijn. Onder de projectkosten vallen alle kosten van de verkenning de planuitwerking en deze van de realisatie van de kering. Daarmee is nu officieel sprake van een HWBP-project en ook ter hoogte van dit bedrag. ,
,
,
353336
3
Raadsvoorstel
Voor oplossingsvariant 1 (waarvan de totale projectkosten worden geraamd op € 215 miljoen) geldt dat de kosten ook subsidiabel zijn maar tot een maximum van de becijferde subsidiabele kosten van oplossing 2. ,
,
De geraamde financiële delta tussen de beide oplossingen bedraagt daarmee € 41 miljoen (€ 5 miljoen inclusief BTW). Het Waterschap verwacht de definitieve beschikking van het HWBP op korte termijn maar de strekking ervan staat eigenlijk wel al vast. ,
Besluitvorming waterschap Conform het ingezette subsidietraject van het HWBP en de doorlooptijd daarvan dient het Waterschap in juni van dit jaar het Voorkeursalternatief (VKA) formeel vast te stellen. Dan maakt het Waterschap de definitieve variant keuze. Dit is de bevoegdheid van het Waterschap. Daarover geeft het Waterschap aan dat ze voor oplossingsvariant 2 zullen kiezen en niet voor variant 1 tenzij het actuele geraamde projectkostenverschil op voorhand wordt gedekt. Dit omdat oplossingsvariant 2 (ook) voldoet aan de daaraan door hen te stellen eisen uit oogpunt van waterveiligheid en (wel) volledig door het HWBP wordt gefinancierd. Zou het kostenaspect buiten beschouwing worden gelaten dan geniet oplossingsvariant 1 voor deze bijzondere locatie ook de voorkeur van het Waterschap. Deze variant geeft bovendien mede uitvoering aan het beleidsmatig streven van het Waterschap om alle schotbalkkeringen weg te saneren vanwege de risicogevoeligheid daarvan. Wij hebben dan ook een beroep gedaan op het Waterschap om een bijdrage te doen in deze meerkosten. Het Waterschap verkent in de komende periode tot welke bijdrage zij in staat is. ,
,
,
Argumenten en afweging Objectief gezien kan gesteld worden dat oplossing 1 voor onze bewoners en bezoekers een (veel) hogere belevingswaarde van de Maas geeft dan oplossing 2. Het past nog beter (en sluit naadloos aan) bij de hoge ambitie voor het stedelijk centrum die twee decennia geleden met de ontwikkeling van de Maasboulevard de Kop van Weerd de Maaspoort-nieuwbouw en de afronding van Q4 met het recent opgeleverde grootschalige woningbouwproject Aan de Stadsmuur is ingezet: Venlo keert zijn gezicht volledig (terug) naar de Maas en wil de bijzondere kwaliteit daarvan ten volle benutten. Venlo is een stad die leeft met de Maas. De in dat kader volledig heringerichte Lage Loswal is door de stad omarmd als bijzondere verblijfsplek en evenementenlocatie aan de Maas. De daar ingerichte kade voor het aanleggen van riviercruisers zet het recreatieve gebruik kracht bij. De verbinding tussen de recreatie en de activiteiten op de Lage Loswal met het openbare leven en het wonen op de Maaskade en vice versa komt beter tot zijn recht als daar geen permanente betonnen keerwand (nodig voor het plaatsen van de demontabele schotten bij hoogwater) tussen staat. ,
,
,
,
,
Optimalisatie oplossing 1 Nog los van de hiervoor geschetste voorkeur voor oplossing 1 is op de valreep – in het intensieve samenwerkingstraject van Waterschap en gemeente - voor voorkeursoplossing 1
353336
4
Raadsvoorstel
bijzondere optimalisatiekans in zicht gekomen. Deze houdt op hoofdlijnen in dat de hele zelfsluitende (klep) kering ter plaatse van de Lage Loswal niet meer binnendijks maar juist buitendijks (dus aan de maaszijde vóór de stadsmuur) wordt geplaatst. Indien Rijkswaterstaat hiermee definitief akkoord gaat (en deze kans wordt door het Waterschap die daarmee de gesprekken voert als zeer groot aangeduid) dan zijn hieraan twee voordelen verbonden. nog een
,
1. Ruimtelijk kwalitatief voor de openbare ruimte Maaskade. Een verschuiving naar buitendijks betekent juist op de plek waar de Maaskade het allersmalst is fors meer ruimte op de Maaskade. Het toevoegen van circa 4 meter extra over de volledige lengte van de 100 meter lange Lage Loswal is een significante verbetering. Daardoor krijgt de Maaskade een breder profiel en ontstaat daar naast de beoogde fietsstraat meer ruimte voor vergroening hetgeen de uitstraling en verblijfskwaliteit van de Maaskade ten goede komt. Omgekeerd betekent deze maaswaardse verschuiving dat de huidige hellingbaan trappen en plantvakken op de Lage Loswal meeschuiven. Op de Lage Loswal is daarvoor voldoende ruimte aanwezig omdat de nieuwe positie daarvan in ieder geval binnen de contour van de hoek van het bastion blijft. ,
,
,
,
,
2. Beperking risico’s kosten en overlast Ook uitvoeringstechnisch gezien betekent een verplaatsing van de zelfsluitende kering van de achterzijde naar de voorzijde van de stadsmuur voordelen op zoals minder uitvoeringsrisico’s in de ondergrond (o. a. oude stadsmuur en riolering op de Maaskade). Tevens betekent een buitendijks werkterrein minder noodzakelijke tijdelijke (verkeers)maatregelen op de Maaskade en daarmee ook minder overlast voor de omgeving en een betere bereikbaarheid van de stad tijdens de realisatieperiode van de nieuwe waterkering. De Lage Loswal wordt in deze periode tijdelijk buiten gebruik gesteld. Dat is overigens in alle varianten aan de orde om een veilige bouwplaats van voldoende omvang te creëren. ,
,
Omwille van een zorgvuldig afgestemd proces als ook de wens om ‘het tempo erin te houden’ was het niet mogelijk om de beschreven optimalisatie met een zelfde diepgang als de twee initiële voorkeursoplossingen uit te werken. Bij een besluit tot het beschikbaar stellen van de middelen voor de meerkosten waarmee definitief de keuze op het principe van oplossingsvariant 1 valt zal deze optimalisatiekans van de zelfsluitende kering ter plaatse van de Lage Loswal in de komende ,
,
353336
,
5
Raadsvoorstel
maanden verder worden uitgewerkt. In het najaar is dan ook duidelijk hoe de optimalisatie zich financieel vertaalt. Kanttekeningen De hogere ruimtelijke kwaliteit van oplossing 1 (alsook een optimalisatie ervan) heeft echter een prijskaartje. Het Waterschap beschikt zelf niet over de middelen om het nu geraamde kostenverschil te dekken en daarmee oplossing 1 als Voorkeurs-alternatief (VKA) vast te stellen. In de gesprekken met het Waterschap is vast komen te staan dat indien de gemeente nu de geraamde meerkosten dekt het Waterschap aankomende juni ook definitief kiest voor oplossing 1. Besluitvorming nu door u maakt daarmee het doorslaggevend verschil. Een keuze om geen middelen voor deze meerkosten van oplossing 1 beschikbaar te stellen is dan ook meteen een keuze voor oplossing 2. ,
,
Financiën De noodzakelijke dekking van deze meerkosten kan worden gevonden in het Strategisch Investerings Fonds (SIF). De beslissingsbevoegdheid over het SIF ligt bij u. Het is op grond van de spelregels van het fonds toegestaan door het jaar een voorstel voor een bijdrage aan u voor te leggen. De voorliggende opgave en vraag voldoet aan alle door u voor het fonds opgestelde criteria. Het fonds is ingesteld om tussentijds afgewogen strategische investeringsbeslissingen te kunnen nemen. In het fonds zit €113 miljoen waarmee het op dit moment toereikend is voor onderhavig voorstel om daaruit een bedrag van € 5 miljoen beschikbaar te stellen. Aankomend voorjaar zal andermaal een voorstel voorliggen tot toevoeging van een deel van het Jaarrekeningresultaat aan het fonds. ,
,
Volgens de huidige ramingen die door het Waterschap zijn opgesteld conform de voorgeschreven methodiek van het HWBP is oplossingsvariant 1 € 5 miljoen (inclusief BTW) duurder dan oplossing 2. Daarbij wordt het volgende opgemerkt: • De middelen voor de financiering van de meerkosten zijn in 2027/2028 benodigd. Dus pas op het moment dat de aanbesteding heeft plaatsgevonden en de feitelijke realisatie van het project aan de orde is. • Het voorliggend verschil in projectkosten is gebaseerd op de conform de voorgeschreven methodiek van het HWBP geraamde projectkosten met (zeker in vergelijk tot de bij de gemeente gehanteerde methodiek) royale opslagen en marges voor een zelfsluitende keringsvariant over de gehele Lage Loswal. • De uitkomsten van de als kansrijk ingeschatte planoptimalisatie van oplossing 1 moeten uiteraard worden afgewacht. Gezien de afname van de uitvoeringsrisico’s valt daar zeker financieel voordeel van te verwachten. Daarover komt na deze zomer als deze variant verder is / kan worden uitgewerkt en doorgerekend duidelijkheid. • Daarnaast wordt omdat sprake is van een gemengd project nu zekerheidshalve bij deze financieringsaanvraag qua kosten het maximum (dus met BTW) aangehouden. Voor de ,
,
,
,
,
,
,
353336
,
6
Raadsvoorstel
gemeente is BTW echter vaak verrekenbaar. De komende periode zal nader onderzoek worden gedaan naar de fiscaliteiten van dit project. •
Het Waterschap zal daarnaast vanuit de voorkeur voor oplossingsvariant 1 (danwel de optimalisatie daarvan) in de komende periode verkennen tot welke bijdrage in de benodigde meerkosten zij in staat is. ,
,
Vorenstaande in acht nemend betekent dat wij op dit moment verwachten dat het thans aangevraagde bedrag een bovengrens is en dat wij U in dit dossier later dit jaar een (neerwaartse) bijstelling van het benodigde financierings-bedrag uit het SIF kunnen melden. Inrichting Maaskade Inmiddels is het hele nieuwbouwproject Aan de Stadsmuur afgerond. Daarmee is het opheffen van het bouwterrein en de tijdelijke verkeersmaatregelen aanstaande. Vooruitlopend op de uitvoering van het volledige project met één van de voorliggende oplossingsvarianten wordt de Maaskade nog dit jaar volwaardig doch tijdelijk heringericht. Dit wordt zodanig uitgevoerd dat deze verkeersveiliger en groener is. ,
,
,
Communicatie In dit project werken wij nauw samen met het Waterschap. Hoe deze succesvolle samenwerking tot stand is gekomen kunt u nalezen in het Bidbook (bijlage 2). Het Bidbook is bij de subsidie-aanvraag ook aangeboden aan het HWBP. Deze heeft het document over de bijzondere aanpak en resultaten van deze vernieuwende manier waarop Waterschap en gemeente in dit project met elkaar samenwerken met veel interesse in ontvangst ,
,
genomen.
De resultaten van het haalbaarheidsonderzoek de besluitvorming die daarover in 2024 heeft plaatsvonden door ons college en door u alsook de aanvraag van de subsidie en de in het vooruitzicht gestelde toekenning zijn belangrijke mijlpalen in dit project. Ook het onderhavige besluit is een cruciale stap met het oog op het aankomende zomer door het Waterschap vast te stellen Voorkeursalternatief (VKA) voor de kering in de openbare ruimte Maaskade. De tot nu toe voorliggende voorkeursoplossingen zijn met medeneming en inbreng van bewoners en ondernemers van Q4 en de Maaskade tot stand gekomen o. a. met de daarvoor ingestelde klankbordgroep. Na dit besluit en in aanloop naar de verdere besluitvorming en planuitwerking willen we samen met het Waterschap voor een breder publiek een informatiebijeenkomst organiseren. Ook het Waterschap is parallel en in afstemming met ons gestart met het formele participatie traject voor dit project door middel van publicatie van de algemene kennisgeving van de start van de verkenning van deze dijkversterking. Met deze kennisgeving informeert het Waterschap de omgeving over de start van de verkenning van deeltraject 68-1 (dijkverbetering Venlo ’t Bat) hoe Waterschap Limburg de verkenning gaat aanpakken en hoe de omgeving hieraan een bijdrage kan leveren. ,
,
,
,
,
,
,
353336
7
Raadsvoorstel
Vervolgprocedure raad Wij zullen de raad informeren over de voortgang van het project de vervolgstappen en conclusies van de genoemde in te stellen onderzoeken alsook de communicatie met de omgeving. Komend najaar komen wij hier bij u op terug. ,
Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris
de burgemeester
{{esl:Signer1:signature:size(20050)}}
{{esl:Signer2:signature:size(20050)}}
Twan Beurskens
Antoin Scholten
,
,
Bijlagen 1. Bidbook
353336
8