RV 9 vragen Participatiebeleid Omgevingswet Gemeente Venlo.pdf

VRAGEN EN ANTWOORDEN; RV 2023-09 Partcipatebeleid Omgevingswet Gemeente Venlo Dit n.a.v. de gehouden technische vragenronde van 22 december 2022 tot 12 januari 2023 bij de raadsvoorstellen m.b.t. de Omgevingswet Fracte EENLokaal Leon van den Beucken “In dit partcipatebeleid geven we aan hoe de gemeente Venlo partcipate in de fysieke leefomgeving stmuleert en organiseert. Het partcipatebeleid bindt alléén de gemeente en geef antwoord op de vraag hoe we als gemeente omgaan met partcipate wanneer we zelf partcipate toepassen. Een externe initatefnemer is niet verplicht zich aan dit partcipatebeleid te houden. Externe initatefnemers worden wel actef gestmuleerd om de omgeving bij hun plannen te betrekken. Er wordt een handreiking omgevingsdialoog voor initatefnemers opgesteld en vastgesteld om externe initatefnemers hiervoor handvaten te bieden.” We weten dat dit voorstel enkel gaat over de gemeente haar eigen partcipate toepast en dat dit beleid alleen de gemeente bindt. Dat is helder, toch wordt een uitstapje gemaakt naar externe initatefnemers. Vraag 1 Heb ik goed begrepen dat externe partcipate geen enkel deel uitmaakt van dit Raadsvoorstel, en komt de handreiking externe initatefnemers, nog ergens terug in een raadsconsultate of voorstel? Antwoord 1 Het partcipatebeleid heef interne werking. De lijst met gevallen van verplichte partcipate heef externe werking.

Voor externen is het relevant te weten in welke gevallen voor hen partcipate verplicht is. We kunnen geen eisen stellen aan hoe externen de partcipate vormgeven, maar proberen wel op de kwaliteit te sturen door middel van een handreiking voor externe initatefnemers. Wanneer eenmaal gereed, zal deze handreiking worden vastgesteld door het college en gepubliceerd worden op de gemeentelijke website. De raad wordt hierover middels een raadsinformatebrief geïnformeerd.

“We hebben ook gemerkt dat hoe hoger het abstracteniveau van het onderwerp, hoe soepeler het partcipateproces verloopt. Wanneer het gaat om partcipate bij de doorvertaling van beleidskaders wordt het door partcipanten soms lastg gevonden om mee te doen of mee te denken in het proces” Op het moment dat een initatef zo abstract is dat het niet (helemaal) begrepen wordt door de omgeving c.q. stakeholders, zou er partcipate en draagvlak kunnen ontstaan op basis van een abstract(er) beeld. Vraag 2 Is dit juist, of bestaat hier geen risico voor? Zo ja, hoe wordt dit beteugeld c.q. voorkomen? Zit er – indien het initatef in aanmerking komt voor adviesrecht –nog een vangnet in het adviesrecht van de raad, indien een initatef zo abstract is, dat het niet begrepen wordt

1

Antwoord 2 Deze passage refereert naar de ervaringen van gemeentelijke ambtenaren die zelf een partcipateproces hebben georganiseerd. Dit waren veelal beleidsambtenaren die bezig waren met de ontwikkeling van beleid op grote thema’s zoals energie, wonen en parkeren. In hun beleving verliepen deze partcipateprocessen soepel en waren de ervaringen positef. De meeste mensen zijn het bijvoorbeeld erover eens dat inzeten op schone energie belangrijk is of dat een hoge mate van autobezit een probleem vormt voor de leefaarheid van de stad. Wanneer dergelijke beleidsdoelstellingen worden doorvertaald naar de uitvoering kan het bijvoorbeeld betekenen dat er op sommige plekken parkeervakken verdwijnen, veranderen of parkeerzones worden. Op het moment dat het concreter wordt, worden ook de belangen en de gevolgen concreter en komt ook de techniek erbij kijken. Partcipate in de uitvoeringsfase van beleid wordt dan ingewikkelder zowel voor de betrokken ambtenaren als voor de partcipanten. Dat neemt niet weg dat het nog steeds waardevol is. Voor wat betref het adviesrecht, de initateven die daarvoor in aanmerking komen zullen naar verwachtng al vrij concreet van aard zijn en daarmee ook de gevolgen voor de leefomgeving.

“Wanneer de aanvrager aangeef niet aan partcipate te hebben gedaan, is dit geen grond de aanvraag niet in behandeling te nemen. Als het gaat om een buitenplanse omgevingsplanactviteit waarvoor partcipate verplicht is gesteld, kan de gemeente wel besluiten om de aanvraag niet in behandeling te nemen als de initatefnemer aangeef niet aan partcipate te hebben gedaan. De aanvrager wordt dan eerst de mogelijkheid gegeven om het gebrek te herstellen voordat besloten wordt de aanvraag wel of niet in behandeling te nemen. De gemeente betrekt de informate bij de afweging voor vergunningverlening.” Wat we hier lezen is dat de gemeente KAN besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen, als de initatefnemer aangeef niet aan partcipate heef gedaan. Vraag 3 Waarom is ervoor gekozen (bij afwezigheid partcipate) niet gekozen voor ZAL besluiten, de behandeling niet in aanvraag nemen in plaats van KAN besluiten? Antwoord 3 Over het algemeen geldt dat partcipate voor de aanvraag van een omgevingsvergunning niet verplicht is. De Omgevingswet biedt gemeenten wel de mogelijkheid om in bepaalde gevallen partcipate verplicht te stellen. De gemeenteraad beslist om wel of niet van deze mogelijkheid gebruik te maken. In het raadsvoorstel wordt de raad geadviseerd wel van deze mogelijkheid gebruik te maken.

Het woord KAN in de aangewezen passage, suggereert wellicht dat de gemeente de aanvraag alsnog in behandeling kan nemen ook als de initatefnemer niks met partcipate heef gedaan terwijl dat wel verplicht is. Dat is echter niet het geval. Indien de raad akkoord gaat met het raadsvoorstel, dan ZAL de gemeente aanvragen voor buitenplanse omgevingsplanactviteiten waarvoor partcipate verplicht is buiten behandeling laten indien de aanvrager aangeef niet aan partcipate te hebben gedaan. Er is dan immers niet aan de aanvraagvereiste voldaan. De aanvrager krijgt wel de mogelijkheid dit gebrek te herstellen. Vraag 4 Welk criterium c.q. welke criteria worden dan toegepast bij het besluit van de gemeente om de aanvraag wel of niet on-hold te zeten totdat de partcipate wel gedaan is? Indien er geen criteria voor zijn, wat zijn dan de risico’s bijv. een mogelijk optredende schijn of gevoel van willekeur)

2

Antwoord 4 Gecontroleerd wordt of de ingediende aanvraag voldoet aan de gestelde aanvraagvereisten. In artkel 7.4 van de Omgevingsregeling staat een plicht voor de aanvrager van een omgevingsvergunning om bij de aanvraag aan te geven:  of de aanvrager aan partcipate heef gedaan  zo ja: hoe de aanvrager aan partcipate heef gedaan en wat de resultaten zijn Als het een aanvraag betref voor een buitenplanse omgevingsplanactviteit waarvoor partcipate verplicht is en de aanvrager heef in het geheel niet aan enige partcipate gedaan. Dan heef de aanvrager niet voldaan aan de aanvraagvereiste.

Heef de aanvrager wel in enige mate aan partcipate gedaan? Dan moet het bevoegd gezag beoordelen of er sprake is van voldoende partcipate. Wanneer sprake is van onvoldoende/voldoende partcipate heef de wetgever niet aangegeven. Dit zal afangen van de aard en gevolgen van de aangevraagde actviteit. De partcipate-inspanning van de aanvrager moet proportoneel zijn ten opzichte van de aangevraagde actviteit. Bij een klein initatef met weinig impact op de omgeving kan een beperkte vorm van partcipate volstaan. Bij een project met grote impact op de omgeving zal meer uitgebreide partcipate nodig zijn. Vraag 5 Hoe lang heef de initatefnemer tjd voor herstel van de omissie, en hoe wordt aan de voorkant voorkomen dat externe initatefnemers geen partcipate toepassen? Zit dit in de aangekondigde handreiking (vraag 1) Antwoord 5 Als er niet of in onvoldoende mate aan de partcipateplicht is voldaan, wordt de aanvraag buiten behandeling gelaten nadat de aanvrager eerst in de gelegenheid is gesteld binnen een door de gemeente gestelde termijn de aanvraag aan te vullen. Geprobeerd wordt om dit aan de voorkant te voorkomen middels de aangekondigde handreiking en in de contactmomenten met initatefnemers hen hierop te atenderen.

Er wordt gesproken over buitenplanse omgevingsplanactviteit waarvoor partcipate verplicht gesteld is. Dat betekent dus ook dat er voor sommige buitenplanse OPA ook geen partcipate verplicht gesteld is voor initatefnemers, anders dan de gemeente zelf. Vraag 6 Voor alle zekerheid, is de bovengenoemde stelling dus juist? Antwoord 6 Dat is juist.

3

Er wordt aangegeven dat het partcipatebeleid gaat over de gemeente, alleen de gemeente bindt en aangeef hoe we met partcipate omgaan als we deze zelf toepassen. Er worden echter drie rollen voor de gemeente benoemd als het gaat om partcipate: 1. De gemeente Venlo als initatefnemer 2. De gemeente Venlo als bevoegd gezag voor een omgevingsvergunning 3. De gemeente als partcipant bij initateven van anderen Vraag 7 Mag de conclusie van de bijlage dan zijn, dat dit partcipatebeleid alle drie de rollen behelst, maar vooral ingaat op 1? Of worden 2 en 3 terloops genoemd en uitgelegd en gaat het enkel om 1? Antwoord 7 Het partcipatebeleid behelst alle drie de rollen maar gaat vooral in op 1.

De gemeente kijkt per onderwerp hoe (en of) partcipate toegepast kan worden en stelt van te voren een partcipateplan op. Daarbij wordt rekening gehouden met een aantal zaken: I.

De aanwezige beleidsruimte

II.

Tijd, capaciteit en geld

III.

De scope van de belanghebbenden

IV.

Type partcipateniveau (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, meebeslissen)

V.

Communicate en VI. Evaluate.

Vraag 8 Kan II (Tijd, capaciteit en geld) nader toegelicht worden binnen de gehele context? Antwoord 8 Bovenstaande heef betrekking op partcipatetrajecten van de gemeente zelf. Partcipate neemt tjd in beslag, tjd van inwoners, en die van de gemeentelijke organisate en het bestuur. Hoe intensiever het partcipatetraject, hoe groter de tjdsinvestering. Er zijn intern ook meerdere collega’s nodig in het proces. Dat betekent dat aan de voorkant goed moet worden nagedacht over hoeveel capaciteit er nodig is om het traject succesvol in te richten en hoeveel middelen daarvoor nodig zijn. Een goed partcipateproces levert uiteindelijk aan de achterkant tjd en geldbesparing op.

Bladzijde 11: “Het Partcipatebeleid Omgevingswet Gemeente Venlo en de lijst van gevallen verplichte partcipate treden in werking met ingang van de dag waarop de Omgevingswet in werking treedt. Uitgangspunt is dat initatefnemers zelf de verantwoordelijkheid nemen om de omgeving te betrekken bij de planvorming. Na één jaar nadat de Omgevingswet in werking is getreden, zal geëvalueerd worden of dit voldoende gebeurt en of aanpassing van het beleid dan wel de lijst van gevallen verplichte partcipate nodig is”.

4

De lijst gevallen verplichte partcipate Buitenplanse OPA, maakt deel uit van het raadsbesluit. Vraag 9 Gezien het feit dat deze lijst integraal deel uit maakt van dit raadsbesluit, komt een eventuele aanpassing als raadsbesluit terug na de aangekondigde evaluate? Zo nee, hoe houden we dan de vinger aan de pols? Antwoord 9 Mocht er na de evaluate blijken dat er aanpassingen nodig zijn op de lijst, dan worden de voorgestelde aanpassingen middels een raadsvoorstel voorgelegd aan de raad. Vraag 10 Wat is er geregeld inzake verwachtngsmanagement voor de betrokkenen, voor wat betref de partcipate bij alle drie de genoemde rollen van de gemeente Venlo? Antwoord 10 Het is aan de initatefnemer van het partcipateproces om de verwachtngen van het partcipateproces aan de voorkant goed te managen en daarbij duidelijk te maken wat het doel is van het gesprek, wat al vastligt en waar de omgeving invloed op kan uitoefenen, wat er met de resultaten van de gesprekken wordt gedaan en hoe dit wordt teruggekoppeld aan de betrokkenen. De eerder genoemde handreiking voor externe initatefnemers besteed hier uitgebreid aandacht aan. Voor gemeenteambtenaren wordt eveneens een interne handreiking opgesteld.

In raadsvoorstel 11 (lijst voorstellen adviesrecht) wordt als voorbeeld gegeven: “Adviesrecht (16.15 onder b OW) 9. Antenne-installates die niet passen binnen een ruimtelijkplanologisch kader dat de gemeenteraad heef vastgesteld zoals een structuurvisie, omgevingsvisie, stedenbouwkundige visie, stedenbouwkundige randvoorwaarden, gebiedsvisie. 9.1 Het oprichten of veranderen van een antenne-installate van 40 meter of hoger. Toelichtng antenne-installates Spreekt voor zich.” -

Voor verplichte partcipate wordt een relate gelegd met de lijst van gevallen van adviesrecht. Het voorbeeld van de antennes wordt genoemd, en in de verplichte partcipate geldt dat dit moet voor alle antennes, ongeacht de hoogte. Zo heef de lijst van gevallen van advies recht, nog 8 andere categorieën met daarbij vaak meetbare criteria.

Vraag 11 Betekent dit dan, dat voor wat betref de partcipate verplichtng alle getalsmatge criteria benoemd in de adviesrechtparagraaf losgelaten worden en dat dus bijvoorbeeld ook voor Maatschappelijke voorzieningen, de toevoeging geldt ONGEACHT de oppervlakte? Antwoord 11 Dat klopt.

5

6