Kadernota 2025 - Bijdrage D66.pdf

Voorzitter, INLEIDING In eerdere Algemene Beschouwingen besprak ik hoe belangrijk de rol van de gemeente is. Als het gaat om de noodzakelijke bouw van die betaalbare woningen. Om kansengelijkheid. Als het gaat om de veel snellere aanpak van klimaatverandering. De taak van de gemeente is groot. Tegelijk knelt het. De arbeidsmarkt is zo krap dat het moeilijk is om mensen te vinden die ons helpen die grote uitdagingen voor elkaar te krijgen. En het onlangs gesloten regeerakkoord doet ons hierbij pijn. Om onze huizen te bouwen, te isoleren, om die congestie op te lossen, hebben we mensen nodig. Goed opgeleide mensen. En gelukkig hebben we hier ook goeie opleidingsinstituten. Maar van Den Haag mogen die straks minder internationale studenten opleiden. Een trap in het gezicht van onze internationale stad. Laten we ervoor zorgen dat we die mensen van buiten wél hier naartoe halen. Dat helpt ons om onze maatschappelijke uitdagingen aan te gaan, en om een bruisende stad te blijven met florerende onderwijsinstellingen. Internationale studenten die bijbaantjes hebben in de horeca, die je bedienen in de winkel en die dat verdiende geld weer uitgeven in onze binnenstad. Laten we blijvend investeren in onze kennisinstellingen, in innovatie, in studentenhuisvesting, zodat de open, internationale blik van Venlo een lichtend voorbeeld wordt voor de navelstaarders achter de dijken in Den Haag.

En dan de financiële problemen. Deels buiten onze gemeente. Uit het regeerakkoord blijkt dat niet alleen géén oplossing voor het ravijnjaar is bedacht, maar dat gemeenten ruim 600 miljoen worden gekort. Gigantisch. Ik spreek dan ook de uitdrukkelijke hoop uit dat de collega’s van de VVD en de PVV zich er sterk voor gaan maken dat deze draconische bezuiniging terug wordt gedraaid, want dit kan het verschil betekenen tussen wel of geen bibliotheken, tussen wel of geen zwembad in onze mooie stad. Deels liggen die financiële uitdagingen binnen onze gemeente. Deze coalitie heeft afgesproken de lokale lasten koste wat het kost niet te verhogen, dus ook niet met de inflatie. In het begin een legitieme keuze. Maar de inflatie was gigantisch. Inflatie die de gemeente wel meekrijgt in de kosten: bouwen wordt duurder, materiaal, personeel. Wat betekent dit: er gaat geld vanuit budgetten voor armoedebeleid en onderwijs náár het subsidiëren van huiseigenaren voor de riool- en afvalstoffenheffing. Dat is niet sociaal, dat is een hypotheek op de toekomst, omdat de toekomstige coalitie bij voorbaat al met een ombuiging wordt opgezadeld en niet het principe ‘de vervuiler betaalt’. Nee, het armoedebeleid betaalt, het onderwijs betaalt. Enerzijds dus Den Haag die de geldkraan dicht draait, anderzijds de coalitie die zich klem dreigt te zetten.

En dan begrijpen wij dat het college zegt: ‘ook zonder nieuwe plannen hebben we de handen vol’. Maar het doet zó geen recht aan de gigantische maatschappelijke uitdagingen. En daarom proberen we vanavond om er meer ambitie in te leggen, en dat doen we dan gebalanceerd, omdat we weten wat beperkingen zijn. We delen dit in vier thema’s: sociaal beleid, schaalsprong, klimaatadaptatie en democratische vernieuwing.

SOCIAAL BELEID In de Kadernota wordt één zin aan de problematiek rondom OGVO gewijd en dat vinden wij te weinig. Wij spreken hier dan ook onze uitdrukkelijke wens en hoop uit dat het college blijft sturen op volwaardig onderwijs aan beide zijden van de Maas en dat kansengelijkheid dé leidraad is in het onderwijsbeleid van dit college. Voor wat betreft het speciaal onderwijs onze steun voor nieuwbouw. Het Kazerneterrein lijkt hierin een kans, al vinden we dat dat niet in plaats van, maar aanvullend aan de komst van primair onderwijs hoort te zijn. De motie over de doorbraakmethode van collega Billekens is inmiddels vertaald in beleid en daar zijn we blij mee. Wat ons betreft vertalen we die werkwijze ook naar het brede sociaal domein. Naar daken thuisloze jongeren op wie we niet moeten jagen, maar die we kunnen helpen. Daartoe dienen wij dan ook de motie ‘voorkomen is beter dan genezen’ in. Tenslotte, over sociaal, we ondersteunen, Spreidingswet of niet, de COA-locatie in Bethanië en we spreken onze onverkorte steun uit voor de maatschappelijke opvanglocatie in Venlo Noord.

SCHAALSPRONG Over de schaalsprong. We zijn zeer tevreden met de plannen. Kazerneterrein, Veilingterrein, OCEgebied. En dan nog de verdichting rondom de stations. Eerst werden we nog weggehoond met onze motie over deze verdichting, nu wordt het beleid. Laten we het voortschrijdend inzicht noemen. Venlo maakt een schaalsprong die onze stad laat groeien, onze Brede Welvaart doet toenemen en ons voorzieningenniveau op peil houdt. Als daar meer formatie nodig is ten behoeve van de woningbouwversnelling, als daar meer projectleiders nodig zijn in het fysieke domein, dan hebt u onze steun. In ons toekomstbeeld binden we niet alleen talent aan onze regio, maar trekken we ook talent aan. Juist onze unieke ligging, te midden van twee snel groeiende regio’s als Arnhem-Nijmegen en de Brainport-regio, biedt ons een kans-scenario: als we een zelfbewuste houding hebben, waarin we pro-actief inzetten op groei, op het werven van talent, op het investeren in ons groeivermogen, dus zowel in fysieke als kennisinfrastructuur, in onze culturele sector – ja, dus ook in een nieuwe bieb en nieuwe Nieuwe Scene op het Flujasplein – dan plukken we de vruchten, trekken we mensen juist vanuit die regio’s omdat ze hier ook kunnen wonen, landen hier die start-ups en scale-ups. Daartoe dienen we de motie ‘aanhaken bij 040’ in, om onze banden, primair met Eindhoven, te versterken.

Juist als stad met een intercitystation, met een uitstekende bereikbaarheid horen wij daar een voet tussen de deur te hebben. KLIMAATADAPTATIE Twee weken geleden werden we weer eens met de neus op de feiten gedrukt. Extreme buien die, tegen de achtergrond van klimaatverandering, sowieso meer gaan voorkomen. Dus het is zaak om ons zo veel mogelijk aan te passen en dit gaat ruimte kosten. Wat ons betreft geven we klimaatadaptieve maatregelen veel meer ruimte dan tot nu toe. Dan zijn er twee dingen waar je ruimte voor moet maken: water en groen. In het kader van de aanpak van de binnenstad, willen wij een scenariostudie van het college, laten we zeggen van het terugbrengen van beken en het aanleggen van wadi’s als meest verstrekkend tot het kleinschalig toevoegen van groen en water als minst verstrekkend, wat dit oplevert en kost. Hiertoe dienen wij de motie ‘meer wateropslag’ in.

DEMOCRATISCHE VERNIEUWING Wie D66 zegt, zegt eerst onderwijs en hopelijk meteen daarna democratische vernieuwing. Twee jaar geleden zeiden we in koor dat het onverkwikkelijk is dat minder dan de helft van de Venlonaren naar de stembus ging. In het beleidskader burgerbetrokkenheid probeerden we wat vernieuwing los te weken, maar leverde dat niets op. We gaven de wethouder het voordeel van de twijfel, maar we hebben nog weinig vernieuwing gezien. Dat moet dus veranderen. En dat kunnen we veranderen en dit is het moment. Via de motie ‘hogere opkomst’ geven we inwoners de kans om de koers van de stad mee te bepalen. Zeggen we ‘ja, inwoners, wij geven ú het vertrouwen in de hoop dat u ons straks het vertrouwen geeft en komt stemmen’. Met een ambitieuze agenda voor democratische vernieuwing introduceren we het burgerberaad, het referendum en de burgerbegroting voor Venlo. Laten we het een kans geven!

AFSLUITING Voorzitter, ik rond af. Gegeven de beperkingen begrijpt D66 de keuzes in de Kadernota. Graag geven we samen met u, als collega-raadsfracties, meer richting aan dit beleid. Zodat we onze gemeente en onze regio verder brengen en we werken aan een stad die nog meer dan nu bruisend, groen en vrij is.