Jaarstukken 2020.pdf

JAARSTUKKEN 2020

Voorwoord Voor u ligt de programmarekening 2020 van de gemeente Venlo. Belangrijke accenten in de huidige collegeperiode liggen op het weer financieel op orde brengen van onze huishouding, nieuwe perspectieven voor het sociaal domein, grote ontwikkelopgaven en de samenlevingsagenda. Niet alleen voorzien we over 2020 (opnieuw) een positief rekeningresultaat, ook beleidsinhoudelijk is er op een breed vlak vooruitgang te melden. In de samenvatting vindt u een beknopte situatieschets van onze organisatie en van onze gemeente. Verdere verdieping vindt u in de afzonderlijke programmaverantwoording in het hoofdstuk daarna. Wij wensen u veel leesplezier toe.

1

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................................ 1 Inhoudsopgave ..................................................................................................................................................... 2 Samenvatting ....................................................................................................................................................... 4 Beleid ................................................................................................................................................................. 4 Financieel .......................................................................................................................................................... 8 Jaarverslag .......................................................................................................................................................... 17 Programmaverantwoording en Algemene middelen .................................................................................. 18 1. Gezond en actief Venlo ............................................................................................................................ 18 2.

Leefbaar Venlo ........................................................................................................................................... 36 3. Grenzeloos Venlo ...................................................................................................................................... 47 4. Welvarend Venlo ....................................................................................................................................... 53 5. Centrumstad Venlo.................................................................................................................................... 58 6. Circulaire en duurzame hoofdstad ......................................................................................................... 66 Algemene middelen ...................................................................................................................................... 70 Paragrafen .......................................................................................................................................................... 73 Lokale heffingen ............................................................................................................................................ 74 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................................

86 Grondbeleid.................................................................................................................................................... 94 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 100 Financiering .................................................................................................................................................. 110 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................. 119 Covid-19 ........................................................................................................................................................ 127 Samenwerkingspartners ............................................................................................................................. 137 Rekenkameronderzoeken .......................................................................................................................... 141 Jaarrekening .....................................................................................................................................................

152 Overzicht van baten en lasten en de toelichting ......................................................................................... 153 Baten en lasten in de jaarrekening per programma .............................................................................. 154 Rechtmatigheid begrotingsafwijkingen ................................................................................................... 178 Overzicht incidentele baten en lasten per programma en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ........................................................................................................................ 181 Centrale toelichting kapitaallasten ........................................................................................................... 183 EMU-saldo..................................................................................................................................................... 184 2

Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ........ 185 Balans en toelichting ....................................................................................................................................... 186 Balans ............................................................................................................................................................ 186 Toelichting op de balans per 31 december 2020.................................................................................... 187 Activa ............................................................................................................................................................. 191 Passiva ........................................................................................................................................................... 198 Toelichting op de balanspost onderhanden werk en grondvoorraad van het Grondbedrijf ........... 204 Kredietoverzicht ........................................................................................................................................... 207 Planmatig onderhoud .................................................................................................................................

208 Bijlagen .............................................................................................................................................................. 209 Bijlage I Samenvattende tabellen resultaat 2020 per programma .......................................................... 210 Bijlage II Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 213 Bijlage III Kredieten .......................................................................................................................................... 217 Bijlage IV Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage) ......................................... 225 Bijlage V Gewaarborgde geldleningen ........................................................................................................ 234 Bijlage VI Overzicht langlopende geldleningen .......................................................................................... 235 Bijlage VII Staat van vaste activa ................................................................................................................... 237 Bijlage VIII Grondexploitaties .........................................................................................................................

239 Bijlage IX Samenwerkingspartners ................................................................................................................ 247 Bijlage X Conversietabel taakvelden - programma's .................................................................................. 263 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .............................................................................. 267

3

Samenvatting Beleid Deze beknopte beleidssamenvatting heeft tot doel u, met een paar grote passen, inzage te geven in de belangrijkste of meest opvallende ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Hoewel we ons bij het jaar 2020 vooraf iets heel anders hadden voorgesteld, werd 2020 onvermijdelijk het jaar van de pandemie. Met name onze kwetsbaarste inwoners, jongeren en onze ondernemers werden hard getroffen door de beperkingen die nodig waren en zijn om de epidemie in te dammen. Onze organisatie heeft in zeer korte tijd die maatregelen genomen die nodig waren om datgene wat -gegeven de noodsituatie- noodzakelijk was tot stand te brengen. Het organiseren van financiële steun aan ondernemers en aan organisaties, samenwerking met onderwijsorganisaties en jongerenwerkers, gezondheidsmaatregelen, tijdelijke versoepeling van regels, handhaving waar dat nodig was, tijdelijke opvang van plotseling dak- en werkloos geworden internationale werknemers, het verwerken van een groot aanbod afval, communicatie met inwoners en maatschappelijke partners en goede aansluiting bij de VNG en het rijk om de veelheid aan ondersteuningsmogelijkheden zo goed en snel mogelijk in te zetten. Veel is er gedaan om, in goed overleg met de betreffende aanbieders, de continuïteit van zorg en ondersteuning aan onze inwoners zo goed mogelijk te borgen, in welke vorm dan ook.

Vanaf maart 2020 tot heden heeft een belangrijk deel van de organisatie hieraan, naast het reguliere takenpakket, in 2020 een extra inspanning geleverd. We hebben uiteraard niet al het ongemak kunnen voorkomen of iedereen kunnen helpen, maar wel datgene gedaan wat van een goede toegeruste gemeentelijke organisatie verwacht mocht worden. Wij hebben u hierover reeds enkele malen geïnformeerd in de vorm van impactanalyses, een presentatie of een aparte paragraaf in een P&C-document. Een deel van de organisatie ging overwegend digitaal werken, net als het gemeentebestuur, en ook bij de dienstverlening aan onze inwoners werden fysieke contacten zoveel mogelijk vermeden. En hoewel dit het beeld van 2020 heeft bepaald, is dat zeker niet het enige dat tot stand is gebracht. We zijn ons blijven focussen op realisatie van de in de begroting opgenomen activiteiten. Met resultaat. Zo werd er het afgelopen jaar stevig ingezet op de verdere vermindering van het aantal voortijdig schoolverlaters. Het aantal schoolverlaters zonder minimaal een MBO-2 diploma nam in het schooljaar 2019-2020 verder af (van 151 een jaar eerder) naar 118, 1,6% van de leerlingen. Dat is lager dan het landelijk gemiddelde, maar ook lager dan 36 van de 40 grootste Nederlandse gemeenten.

Belangrijker nog dan deze cijfers betekent het ook dat in verhouding veel meer Venlose jongeren een goede uitgangspositie hebben aan de het begin van hun volwassen leven. En dat voorkomt, zo is de ervaring, veel ongemak en maatschappelijke kosten in de jaren daarna.

4

Voor de meeste inwoners is het hebben van betaald werk belangrijk voor hun economische zelfstandigheid. En ondanks de economische tegenwind slaagden we erin om het aantal inwoners dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering nagenoeg stabiel te houden op het niveau van ultimo 2019. Aan de andere kant nam de afgelopen jaren ook de arbeidsparticipatiegraad toe. Een relatief steeds groter deel van onze beroepsbevolking neemt daarmee deel aan het arbeidsproces. En zo vertalen investeringen in een goed onderwijsaanbod en een sterke regionale economie zich uiteindelijk in meer lokale koopkracht en lagere overheidsuitgaven. En ook op dat gebied hebben we het afgelopen jaar in Venlo weer stappen vooruit gezet. Zo is in september het traject hybride opleidingen Techniek gestart en de Bachelor Gezondheid gerealiseerd, die van start gaat in september 2021. Tegelijkertijd is Venlo Studentenstad doorontwikkeld, waarbij we nadrukkelijk een accent hebben gelegd op maatschappelijke verbreding en op gezamenlijke communicatie. Daarnaast is er op de Brightlands Campus Greenport Venlo een aanvang gemaakt met de realisatie van 2 nieuwe gebouwen, het Brighthouse en Brightworks. De afhankelijkheid van onze regionale economie van een goede infrastructurele ontsluiting is evident en verdient permanente aandacht.

In dat verband hebben wij u het afgelopen jaar een spoorvisie gepresenteerd waarin u keuzes heeft gemaakt voor de toekomst van het spoor in Venlo. Daarnaast hebben we Europese middelen gegenereerd als bijdrage in de uitbreiding van de bargeterminal inclusief het onderliggende wegennet, hebben we doorgewerkt aan de geplande realisatie van de truckparking aan de James Cookweg en aan de verbetering van de bereikbaarheid van onze bedrijfsterreinen. Het meest in het oog springende bedrijfsterrein is het stedelijk centrum. Weliswaar hadden en hebben de binnenstadondernemers veel last van de beperkende maatregelen, er is door ons doorgewerkt aan de verschillende projecten die de binnenstad van Venlo, niet alleen als Euregionaal winkelhart en uithangbord, maar ook als woon- en verblijfsgebied, moeten versterken. Dit betreffen de gebiedsontwikkelingen en projecten zoals Q4, Maaswaard, Museumkwartier en het Kazernekwartier. Naast economische hotspot, studentenstad en werkplaats is Venlo voor de meeste inwoners in de eerste plaats natuurlijk gewoon een fijne plek om te wonen. En die plek moet schoon, heel en veilig zijn. Samen met de wijken zijn we gestart met de uitvoering van de 582! actiepunten uit de Samenlevingsagenda. Natuurlijk hebben we wat betreft de prioritering van de inzet van onze handhavingscapaciteit tijdens de coronacrisis keuzes moeten maken.

In het betreffende programma kunt u dat zien. Daarnaast zijn we, zoals met u afgesproken, begonnen met een inhaalslag in het (uitgesteld) onderhoud van onze openbare ruimte en hebben we de eerste stappen gezet op weg naar integrale visie openbare ruimte en (vervolgens) een integraal beleidsplan. In 2021 leggen wij deze aan u voor. Ook beleidsmatig hebben we het afgelopen jaar stevig aan de weg getimmerd. In navolging op de actualisatie van de regionale strategische visie oriënteerden we ons het afgelopen jaar ook op de strategische koers van Venlo, het lange termijn strategisch perspectief op Venlo in 2040. Een traject dat in de eerste helft van 2021 wordt afgerond. Daarnaast verschenen er in het ruimtelijk domein een 5

aantal (deel-) visies, zoals de spoorvisie, de agenda groen en water, de cultuurvisie, evenementenbeleid, de transitievisie gebouwde omgeving 1.0, Concept-RES en de havenvisie en werd er gestart met de actualisatie van het strategisch beleid in het sociaal domein. En omdat ook de invoeringsdatum van de Omgevingswet -per 2022- aanstaande is, is er -aansluitend op de provinciale en nationale omgevingsvisies- een begin gemaakt met een lokale omgevingsvisie. Een klankbordgroep uit uw raad is daarbij intensief betrokken. Wellicht iets minder strategisch, maar daarom niet minder bestuurlijk relevant was de herijking van de gemeentelijke subsidies. Een langdurig, ingewikkeld en bestuurlijk gevoelig proces dat daarmee werd afgerond. Jaren van scheefgroei als gevolg van gewijzigd beleid, een gegroeide praktijk en een herindeling werd daarmee gecorrigeerd. Meerdere malen heeft u hierover met ons en elkaar gesproken en heeft u middelen beschikbaar gesteld voor 'een zachte landing' die het voor verenigingen mogelijk moet maken de wijzigingen (deels) op te vangen. Regionaal hebben we samen met de andere 7 Noord-Limburgse gemeenten en de Provincie Limburg de vaart er stevig in gekregen.

In 2020 is er regionaal onder leiding van een bestuurlijke regiegroep een 53 projecten tellend uitvoeringsprogramma tot stand gebracht, afgestemd met de provincie Limburg, aansluitend op de nationale agenda en in samenspraak met een groot aantal maatschappelijke partners uit het onderwijs, het bedrijfsleven en het maatschappelijk domein. Gezondste regio als ambitie met als resultaat een stevige impuls aan de versterking van de brede welvaart in onze stad en in de regio. Na deze eerste ronde met projecten volgt naar verwachting nog een nieuwe ronde. En terwijl de 'regionale winkel' open was vond de inrichting en positionering van het regiobureau plaats ter ondersteuning van onze regionale ambities. Uitdagingen in het primair proces van onze organisatie leiden ook tot uitdagingen in de gemeentelijke bedrijfsvoering. Want niet alleen hebben we bij de start van de crisis heel snel oplossingen moeten vinden voor de actuele behoefte, ook de 'normale' gemeentelijke dienstverlening heeft met wat aanpassingen doorgang kunnen vinden en is verder verbeterd.

Zo is naast de extra capaciteit voor de Tozo-regeling of de facilitering van het thuiswerken, de telefonische bereikbaarheid opnieuw toegenomen, heeft de digitalisering van de werkomgeving een stevige impuls gehad, net als de ontwikkeling van het informatiegestuurd handelen, de verbetering van de datakwaliteit en de programmatische (aan-)sturing van onze organisatie. En, niet onbelangrijk, hebben we in 2020 minder klachten ontvangen. En dat stemt tot tevredenheid. Tot slot. 2020 was een buitengewoon uitdagend jaar. En terwijl de coronacrisis hard toesloeg in onze gemeenschap hebben wij, hebben onze medewerkers en onze maatschappelijk partners een tandje bijgezet. Het meeste hebben we met elkaar kunnen opvangen. Waar dat nodig was hebben we gezocht naar oplossingen en is er bijgestuurd. Daarbij hebben we u zo goed mogelijk en zo vaak als dat gewenst werd geïnformeerd. Weliswaar ligt 2020 achter ons, dat geldt nog niet voor de pandemie en waarschijnlijk evenmin voor de effecten die we mogelijk pas op de wat langere termijn gaan ervaren.

6

Waar we wel zeker van zijn is het resultaat dat we met elkaar hebben neergezet. Een vrijwel volledige uitgevoerde begroting en een mooi financieel resultaat. We hebben opnieuw gezamenlijk met elkaar stappen vooruit gezet in het perspectief van onze strategische ambities.

7

Financieel Financiële positie Inleiding De financiële positie speelt een belangrijke rol om een goede en integrale afweging te kunnen maken over de te varen koers op de korte, maar vooral op de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich en moet altijd bezien worden in het licht van de totale maatschappelijke opgave van de stad. Het te bereiken maatschappelijk rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke beleidsdoelstellingen zijn hierbij van evident belang. Conclusie financiële positie Bij de begroting 2020 heeft u gekozen voor een duidelijke, gewijzigde koers: een gezonde balans tussen de maatschappelijke opgave, ambities én stabiele groei van de financiële positie. De door u ingezette koers heeft het mogelijk gemaakt om voorbereid te zijn om ook in economisch mindere tijden onverwachte tegenvallers op te vangen en voldoende slagkracht te houden voor realisatie van de maatschappelijke opgave die deze mooie stad heeft. Dit was ook de boodschap die in het begin van 2020 is afgegeven: uitvoering blijven geven aan de door u vastgestelde opdrachten tot uitvoering van de begroting 2020 en het realiseren van onze inhoudelijke opgave. In deze bijzondere tijd niet bewust te gaan remmen maar juist te blijven focussen op de geplande investeringen en activiteiten voor zover de COVID-19 periode dit mogelijk maakt.

Gezien deze bijzondere ontwikkelingen zijn wij in financiële zin verheugd te constateren dat we binnen de vastgestelde kaders zijn gebleven en de jaarrekening positief afsluiten met een resultaat van € 14.002.000 (3% t.o.v. vastgestelde begroting), een verdere stabiele groei van de financiële positie. Een belangrijk onderdeel van dit voordeel is een aantal substantiële meevallers binnen het gemeentefonds die vooraf niet voorzien waren. Het inmiddels demissionaire kabinet heeft ervoor gekozen om, in deze bijzondere tijd, enkele incidentele maatregelen te treffen ter compensatie van de financiële uitdagingen van gemeenten. Vooralsnog wil het demissionaire kabinet geen structurele maatregelen treffen. Daarnaast zijn er, als gevolg van het hanteren van behoedzame scenario’s en het feit dat realistisch begroten het uitgangspunt is, incidentele middelen binnen het gemeentefonds vrijgevallen aan het concernresultaat waar geen concrete uitgaven tegenover staan. Het resultaat is grotendeels incidenteel van aard omdat het enerzijds gaat om incidentele voordelen en anderzijds zijn structurele componenten in de begroting 2021-2024 en verder voorzien. Belangrijk hierbij is dat de realisatie van de inhoudelijke doelstellingen nagenoeg volledig gerealiseerd zijn of in gang gezet zijn.

De ontwikkeling van de financiële positie is verbeterd ten opzichte van de verwachtingen die zijn afgegeven in de programmabegroting 2021-2024. Een belangrijke component hierin is het positief resultaat 2020. Het positieve resultaat 2020 is nog niet eerder in de cijfers van de financiële positie verwerkt en kan gezien worden als incidentele financiële ruimte. 8

In de tussentijdse rapportages hebben wij nadrukkelijk aangegeven dat wij blijven werken met behoedzame scenario’s: ‘Winsten’ worden pas ingerekend als ze voldoende reëel zijn en mogelijke verliezen worden in een vroeg stadium ingerekend. Het blijven voeren van een behoedzaam begrotingsbeleid en de realisatie van de maatschappelijke opgaven binnen de afgesproken kaders blijven wij als een belangrijke opgave zien. Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:

De beoordeling van de financiële positie vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. strategische doelstelling is Duurzaam gezonde financiële huishouding en de tactische doelstellingen zijn : 1. sluitende begroting 2. voldoende weerstandscapaciteit 3. wendbare begroting 4. acceptabele schuld De tactische doelstellingen zijn elk voorzien van één of meerdere kengetallen. Deze kengetallen inclusief een analyse en beoordeling - worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (kengetallen financiële positie) en in de paragraaf financiering. In deze paragraaf worden de belangrijkste conclusies weergegeven. Financieel resultaat: De doelstelling is een structureel sluitende begroting. De jaarrekening 2020 sluit met een positief resultaat van € 14.002.000 ten opzichte van een begroot resultaat van € 1.526.000. Een voordeel van € 12.476.000 ten opzichte van de vastgestelde begroting. Dit is bovenop het begrote begrotingsoverschot van € 5.532.000 dat door een begrotingswijziging is toegevoegd aan het (weerstands)vermogen overeenkomstig de vastgestelde doelstelling.

9

Bij de FinRap hebben we behoedzame scenario's gehanteerd en was de prognose € 6.191.000 voordelig inclusief een nadelig resultaat Corona van € 3.115.000. Derhalve laat de jaarrekening een voordeliger resultaat zien ten opzichte van de FinRap van € 7.811.000. In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen ten opzichte van de begroting op programmaniveau inclusief de algemene middelen verder toegelicht. Voldoende weerstandscapaciteit De doelstelling is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico's, waarbij de risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn". De ratio weerstandsvermogen bedraagt, op basis van de direct beschikbare middelen 2,09 een verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (1,99). De verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting 2020 wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere weerstandscapaciteit van € 3.809.000 terwijl het risicoprofiel in omvang ongeveer gelijk is gebleven. Hierbij wordt opgemerkt dat niet gekwantificeerde risico's niet in het risicoprofiel zijn opgenomen als Brexit, energietransitie en klimaatopgave. Bij de kadernota 2021 heeft u de streefwaarde bijgesteld waarbij is besloten dat de streefwaarde ligt tussen 1,4 en 2,0 (classificatie: ≥1,4<2,0).

Het gemeenschappelijk financieel toezichtkader van provincies geeft bij deze classificatie 'Ruim voldoende'. Op basis van deze jaarrekening voldoen wij aan de beoogde doelstelling. De solvabiliteitsratio bedraagt 25% en is een verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (23%). De verbetering van de solvabiliteitsratio ten opzichte van de (gewijzigde) begroting wordt voor circa € 21.000.000 veroorzaakt door een hoger eigen vermogen en een hoger balanstotaal van € 41.000.000. Voor een belangrijk deel wordt de verhoging van het eigen vermogen veroorzaakt door het rekeningresultaat van € 14.002.000, hogere algemene reserves circa € 4.000.000 miljoen (bijdrage grondreserve) en hogere bestemmingsreserves dan verwacht van ruim € 3.000.000: o.a. reserve Coronafonds en reserve regionaal Actieplan Perspectief op Werk. Afhankelijk van de bestemming van het resultaat en de ingezette koers kan deze verbetering een incidenteel karakter hebben. Bij de kadernota 2021 heeft u de streefwaarde bijgesteld naar ≥ 25%. Het gemeenschappelijk financieel toezichtkader van provincies geeft een signaleringswaarde voor de solvabiliteitsratio van ≤ 20% als meest risicovol. Daar willen wij als 100.000+ stad niet (meer) in terecht komen. In 2019 bedroeg de solvabiliteitsratio 30% voor de steden met 100.000-150.000 inwoners en 34% voor Nederland als totaal (Bron: BZK www.findo.nl).

Wendbare begroting Bij deze doelstelling gaat het om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Het kapitaallastenplafond is in 2020 structureel niet overschreden.

10

De structurele exploitatieruimte is voor 2020 positief en bedraagt 4,1% en is daarmee positiever ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (0,0%). De ratio ligt daarmee boven de door uw raad vastgestelde streefwaarde van ≥ 0%. Dit betekent dat op basis van deze jaarrekening onze structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Een positieve ontwikkeling die past binnen de ingezette koers bij de begroting 2021-2024, waarbij de focus is verlegd van versterking van het (weerstands)vermogen naar het reëel en structureel in evenwicht houden van ons huishoudboekje. Acceptabele schuld De doelstelling is dat de schuldpositie van de gemeente Venlo zich op een acceptabel niveau bevindt. De schuldquotes (47% en 38%) bevinden zich in 2020 ruim binnen de door u vastgestelde streefwaarden (resp. ≤ 130% en ≤ 100%) en zijn lager dan op basis van de (gewijzigde) begroting verwacht werd (resp. 55% en 48%). Dit wordt vooral veroorzaakt doordat de netto schuld circa € 49.000.000 lager uit is gevallen vanwege het positieve jaarrekeningresultaat van € 14.002.000, circa € 22.000.000 minder investeringsuitgaven, minder onttrekkingen aan bestemmingsreserves van circa € 6.000.000 miljoen en voorzieningen van circa € 7.000.000. De solvabiliteitsratio bedraagt 25% en is een verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (23%).

De solvabiliteitsratio bevindt zich op de door uw raad bij de kadernota 2021 vastgestelde streefwaarde ≥ 25%, zie hierbij de eerder gegeven toelichting.

11

Exploitatieoverzicht bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2020

Rekening 2020

%

Verschil

Baten

447.805

442.744

99%

-5.061

Lasten

437.694

414.273

95%

23.421

Totaal saldo baten en lasten

10.111

28.470

282%

18.359

Onttrekkingen aan reserves (baten)

18.412

15.482

84%

-2.931

Toevoegingen aan reserves (lasten)

26.997

29.950

111%

-2.953

Totaal saldo verrekeningen met reserves

-8.585

-14.468

169%

-5.884

Totaal resultaat

1.526

14.002

12.476

Het jaarrekeningresultaat komt uit op € 14,0 miljoen (voordelig). Van dit resultaat is een bedrag van per saldo € 94.000 structureel en niet verwerkt in de meerjarenbegroting. Het jaarrekeningresultaat is daarmee overwegend incidenteel van aard. In onderstaande tabel is het jaarrekening resultaat uitgesplitst per programma. bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2020

Rekening 2020

%

Verschil

1. Gezond en actief Venlo

-177.565

-178.301

100%

-736

2. Leefbaar Venlo

-38.876

-42.512

109%

-3.636

3. Grenzeloos Venlo

724

635

88%

-89

4. Welvarend Venlo

-4.672

-5.992

128%

-1.320

5. Centrumstad Venlo

-13.309

-14.002

105%

-693

6. Circulaire en duurzame hoofdstad

-3.219

-2.654

82%

565

238.443

256.828

108%

18.384

1.526

14.002

Algemene middelen Totaal resultaat

12.476

Voor een toelichting op de grootste verschillen per programma ten opzichte van de begroting na wijziging wordt verwezen naar het hoofdstuk "Overzicht van baten en lasten en de toelichting". Voor een inhoudelijke toelichting op de programma's wordt verwezen naar het hoofdstuk "Programmaverantwoording".

12

Toelichting rekeningresultaat FinRap 2020

JRK 2020

Saldo rekening 2020 excl. Covid-19

9.355.000

17.629.000

Resultaat Covid-19

3.164.000

3.627.000

Saldo rekening 2020 incl. Covid-19

6.191.000

14.002.000

In bovenstaande tabel wordt het jaarrekeningresultaat afgezet tegen de het geprognosticeerde resultaat van de FinRap 2020. Ook wordt in de tabel de financiële impact van Covid-19 op het rekeningresultaat weergegeven. De voorliggende jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Voor een toelichting op het resultaat wordt naar deze beide delen verwezen. De inhoudelijke toelichting op de vragen "Wat hebben wij bereikt? " en "Wat hebben we daarvoor gedaan" is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag. Daarnaast is aan het jaarverslag een paragraaf Covid toegevoegd, waarin een inhoudelijke en financiële impact analyse wordt gegeven. In de jaarrekening is een meer financiële toelichting op het resultaat opgenomen. Daarnaast bevat de jaarrekening ook de balans en de toelichting hierop.

13

Samenvatting grondbedrijf Zoals aangekondigd in de Nota Grondbedrijf en Vastgoed 2019 zijn een aantal tabellen toegevoegd als aanvullende toelichting op boekjaar 2020. De gemeenteraad besluit op basis van separate voorstellen over de financiële kaders van strategische aankopen en de voorbereiding en uitvoering van grondexploitaties. Voor kleinere aankopen en projecten stelt zij verzamelkredieten vast in het kader van de begroting. Het college wijst ten laste van de verzamelkredieten, kredieten toe aan afzonderlijke aankopen en projecten en verantwoordt dit in deze jaarrekening. Wijzigingen in de financiële kaders, met uitzondering van wijzigingen als gevolg van forse planwijzigingen, worden eveneens via de PenC-cyclus (deze jaarrekening) aan de gemeenteraad voorgelegd en verantwoord. Voor een transparante besluitvorming wordt in de jaarrekening expliciet voorgesteld: 1. kennis te nemen van de toewijzing van kredieten aan afzonderlijke grondexploitaties en strategische aankopen door het college ten laste van de verzamelkredieten 2020 (tabel 1). 2. in te stemmen met de gewijzigde financiële kaders van grondexploitaties zoals verwerkt in deze jaarrekening: 

de herziene grondexploitatiebegrotingen (conform tabel 2)



de aanpassing (vermindering) van de voorzieningen ter dekking van de geraamde grondexploitatietekorten met per saldo € 2,8 miljoen (conform tabel 2),



de aanpassing (verhoging) van de kredieten ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van de grondexploitaties met per saldo € 6,0 miljoen (conform tabel 3)



de aanpassing (verhoging) van het netto-risico met betrekking tot de grondexploitaties met per saldo € 3,8 miljoen (conform tabel 4)

TABEL 1: Beschikbare en toegekende kredieten KREDIET

beschikbaar

toegekend

Totaal

5.500.000

1.082.305

In 2020 werden vier nieuwe grondexploitaties gestart en werden er vijf afgesloten met per saldo een licht negatief resultaat. TABEL 2: Nieuwe grondexploitatieramingen en aanpassing van de voorziening resultaat vorig jaar

aanpassing voorziening

283.601.263 235.743.117 -47.858.146 -52.295.313

4.679.708

HERZIENE GREX-BEGROTING Totaal

kosten Opbrengsten

Totaal op contante waarde

geraamd resultaat

2.799.340

Het totaal van alle herzieningen kwam uit op € 2,8 miljoen. Met dit bedrag is conform voorschriften de Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten verminderd. Deze voorziening bedraagt per 31 december 2020 € 45,0 miljoen.

14

TABEL 3: Nieuw geraamde grondexploitatiekosten en aanpassing kredieten kosten vorig jaar

aanpassing krediet

283.601.263 277.626.314

5.974.949

HERZIENE GREX-kredieten Totaal

kosten

Naast wijzigingen in de kostenramingen van de grondexploitaties zijn een aantal grondexploitaties toegevoegd en afgesloten. Per saldo nemen de totaal geraamde investeringen in de lopende grondexploitaties toe met € 6,0 miljoen. TABEL 4: Nieuw geraamde netto-risico's van de grondexploitaties HERZIENE RISICO-profiel

netto-risico

risico vorig jaar

aanpassing risico

Totaal

19.230.000

15.450.000

3.780.000

Het geraamde netto-risico (ook wel: gewogen risico) in de grondexploitatieprojecten neemt toe met € 3,8 miljoen). Dit toegenomen risico is verwerkt in de gemeentelijke weerstandsratio zoals opgenomen in deze jaarrekening. TABEL 5: Ontwikkeling Algemene Grondreserve in 2020 ALGEMENE GRONDRESERVE Beginstand 1-1-2020

10.000.000

Totaal toevoeging

3.350.041

Totaal onttrekking

3.350.041

Eindstand 31-12-2020

10.000.000

De Algemene Grondreserve kwam uit op € 12,5 miljoen, waarna conform afspraak met de raad een bedrag van € 2,5 miljoen is afgedragen aan de Algemene Reserve. De Algemene Grondreserve bedraagt ultimo 2020 derhalve exact € 10,0 miljoen. Dat is identiek aan de vorige jaarrekening. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en bijlage VIII Grondexploitaties in deze jaarrekening 2020.

15

Restantkredieten Bedragen x € 1.000 % Prognose Gerealiseerd uitgaven t.o.v. begroot 2020 2020

Gevoteerde kredieten

Realisatie t/m 2019

Realisatie 2020

Restant krediet

Begrote uitgaven 2020

Kredieten t/m 2019

283.904

151.682

13.260

118.961

31.841

19.458

42%

Kredieten 2020

21.338

1.686

19.652

5.659

3.048

30%

Openstaande kredieten t/m 31-12-2020

305.242

14.946

138.614

37.500

22.506

40%

Openstaande kredieten (excl. Grondexploitaties)

151.682

In de begroting 2020 hadden we rekening gehouden dat we in 2020 voor € 37.500.000 investeringsuitgaven zouden doen. Er is voor € 14.946.000 investeringsuitgaven gerealiseerd (40%). De investeringsuitgaven gaan vaak over meerdere jaarschijven en worden voor een deel in 2021 uitgegeven. De belangrijkste afwijkingen worden veroorzaakt op de kredieten: 

Renovatie diverse onderwijshuisvestingen



Nieuwbouw hockeyveld Vrijenbroek



Brightlands Campus Greenport



Multimodale ontwikkeling Railterminal



Lage Loswal 'T Bat herontwikkeling Q4



FHK infrastructuur



Inrichting Openbare Ruimte Museumkwartier



Verbetermaatregelen gebouw M.v.B.v. D.

De afwijkingen worden veroorzaakt door uiteenlopende redenen. In bijlage III is een nadere toelichting op de afzonderlijke kredieten opgenomen.

16

Jaarverslag

17

Programmaverantwoording en Algemene middelen 1. Gezond en actief Venlo Inleiding Het programma 'Gezond en Actief Venlo' gaat over alle inwoners van onze gemeente. Het is een omvangrijk programma waarin invulling wordt gegeven aan een aantal wettelijke taken in combinatie met lokale en regionale ambities. Het hoofddoel van het programma is het bieden van passende ondersteuning aan inwoners binnen de vastgestelde financiële kaders. Ondersteuning met name op het vlak van onderwijs, participatie, inkomensondersteuning, jeugd, Wmo en sport. Dit is nader uitgewerkt in vier programmalijnen (Ontplooiing, Gezond & Vitaal, Meedoen en Zelfredzaamheid) die een sterke relatie met elkaar hebben. Het mag duidelijk zijn dat de impact van Corona op deze "passende" ondersteuning fors was het afgelopen jaar, zowel qua resultaten, als qua uitvoering als financieel. Het merendeel van de ondersteuning is gewoon conform begroting doorgegaan. Hiernaast zijn er ook nieuwe vormen van ondersteuning geboden en zijn bepaalde vormen van ondersteuning (noodgedwongen) aangepast. De Tozo is het meest in het oog springende voorbeeld van nieuwe ondersteuning, maar ook bijvoorbeeld de kindernoodopvang, de nachtopvang voor arbeidsmigranten en extra laptops voor het onderwijs waren activiteiten die niet voorzien waren in de begroting.

Dit geldt ook voor het "overeind" houden van zowel sport - als gemeenschapsaccommodaties in een jaar waarin ze grotendeels noodgedwongen gesloten moesten zijn. Tot slot is er minder aanspraak gemaakt op de zorg- en vervoersvoorzieningen, waarbij er voor wat betreft de zorg waarschijnlijk ook sprake is van uitgestelde zorg, de zogenaamde inhaalzorg. Het is de bedoeling dat hiervoor een voorziening wordt getroffen. Om te beginnen zijn we er trots op dat we het afgelopen jaar een forse stap hebben gezet in de herijking van het sociaal beleid, hetgeen u begin 2021 wordt aangeboden. Samen met de opiniepijlers zijn onze burgers en het maatschappelijk veld op een innovatieve en creatieve manier betrokken bij deze beleidsontwikkeling. Voor wat betreft de programmalijn Gezond & Vitaal is fors geïmproviseerd om de activiteiten op het vlak van gezondheid en sport zoveel mogelijk doorgang te laten vinden. Ingezet is op 18

uitvoering van de sportivisie en preventie trajecten. De voorbereidingen voor het zwembad en uitvoering van fase 1 van Vrijenbroek zijn onverkort doorgezet het afgelopen jaar. Voor wat betreft onderwijs is de uitvoering van de budgetovereenkomsten doorgezet om te blijven voorzien in een goede onderwijshuisvesting en is er extra ondersteuning geregeld om het digitale onderwijs te faciliteren. Ook is positief dat de VSV-cijfers dalende blijven. Ten aanzien van de uitvoering van de participatiewet was het een grillig jaar. Uitvoering van de TOZO, onverminderd blijven inzetten op het terugdringen van uitkeringen en een toegenomen logische vraag voor de armoederegelingen. Venlo is er zeer goed in geslaagd om in dit bijzondere jaar het aantal uitkeringen niet te laten verhogen. Voor stichtingsbesturen van accommodaties, zowel sport als gemeenschaps, was het een bijzonder lastig jaar. Deels noodgedwongen gesloten en deels zwaar beperkende maatregelen. Financieel hebben we ze gesteund met extra steunmaatregelen. Voor beschermd wonen is de beoogde afschaling (ambulantisering): van beschermd wonen naar beschermd thuis of zelfs naar zelfstandig wonen met individuele begeleiding onverkort doorgezet. Deze afschaling betekent wel dat de druk op individuele begeleiding en begeleiding groep (dagbesteding) is toegenomen, maar dit is juist het beoogde effect wat we willen bereiken.

Het bieden van ondersteuning in het kader van de WMO en Jeugdwet is grotendeels gewoon uitgevoerd. Uiteraard met extra maatregelen, maar geen grote beperkingen. Financieel heeft dit wel voor wat verschuivingen gezorgd in zowel de baten als lasten. Het financieel resultaat van het programma is neutraal. Dit geeft een wat vertekend beeld omdat de Corona rijksssteun bij algemene middelen als baten (behalve tozo) zijn opgenomen en de lasten in dit programma zijn opgenomen. Als we deze baten (€ 5,2 miljoen) ook in dit programma meerekenen is het resultaat van dit programma positief. Bij de Finrap waren ook nog extra uitgaven voor inhaalzorg voorzien, maar dit is (nog) niet opgetreden. Zeer waarschijnlijk treedt dit pas in 2021 op. Op programmalijn niveau zien we per product soms voordelen, soms forse nadelen. De toelichting hiervan treft u zowel in de financiële paragraaf van het programma als in de Covid paragraaf aan. Uiteraard kan Covid en programma niet volledig los van elkaar gezien worden en loopt dit deels ook door de activiteiten en de baten en lasten van het programma heen. Samengevat zien we dat het programma ruim binnen de begroting is uitgevoerd, inclusief een klein positief resultaat op de definitieve afrekening van de zorgaanbieders. Inhoudelijk is het merendeel van de ondersteuning gewoon conform begroting doorgegaan.

In de eerste corona maand (april) zagen we een lichte afname van de vraag naar ondersteuning, maar vanaf mei is dit weer gestegen naar het verwachte niveau. Wel hebben enkele pilots niet plaatsgevonden, zijn bepaalde vormen van ondersteuning aangepast en verwachten we in 2021 nog een vraag naar inhaalzorg. Hiernaast zijn er ook nieuwe vormen van ondersteuning geboden en zijn bepaalde vormen van ondersteuning 19

(noodgedwongen) aangepast. De wijze waarop treft u in de paragraaf "wat hebben we gedaan" aan.

Wat hebben wij bereikt? De strategische (hoofd-)doelstelling/ ambitie van dit programma is een gezond en actief Venlo. Wij bieden onze inwoners passende ondersteuning binnen de vastgestelde financiële kaders. Dit doen we via de volgende programmalijnen : a) Gezond en Vitaal welke als doel heeft een bijdrage aan de gezondheid en kwaliteit van leven van onze inwoners te leveren. We bereiken dit door uitvoering te geven aan onze wettelijke taken en ambities op het gebied van lokale gezondheidsbevordering, gezondheidsbescherming, sportbeleid en cultuurbeleid. De nota gezondheidsbeleid, de sportvisie en het cultuurbeleid bevatten de lokale speerpunten en bijbehorende ambities hiervoor. Gezondheid en kwaliteit van leven is afgelopen jaar extra belangrijk geworden. Belangrijk is dat de reeds ingezette stijging van het waarderingscijfer van onze inwoners voor hun gezondheid (80=streefwaarde) continueert. Dit geldt ook voor de leefstijlscore (4,8) en beweegnorm (54%). Kleine pluspunten zijn de afname van rokende jongeren en het stijgen van de groenteconsumptie. De deelname aan georganiseerde sport is in de afgelopen jaren gedaald, de deelname aan ongeorganiseerde sport is gelijkertijd gestegen. Helaas zijn er nog geen concrete cijfers over het afgelopen jaar van beschikbaar.

Recente studies naar het welzijn, gezondheid en leefstijl van inwoners schetsen, met name sinds de pandemie een zorgwekkend beeld. Zowel de fysieke als mentale gezondheid van de bevolking neemt af en naar verwachting zal dat ten dele blijvend zijn.

b. Ontplooiing heeft als doel om onze inwoners zich in staat te stellen zich naar vermogen te ontwikkelen en te ontplooien zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We bereiken dit door ondersteuning op het vlak van met name onderwijs te geven aan onze inwoners en in het bijzonder onze jeugdige inwoners (2-23 jaar). Hierbij hebben we als gemeente 20

hoofdzakelijk een faciliterende rol. Soms is hierbij een wettelijke grondslag, bijvoorbeeld bij onderwijshuisvesting. Soms is er een toezichthoudende rol, denk aan leerplicht maar ook aan het voorkomen van de school te verlaten zonder startkwalificatie of vroegtijdig. We zijn in 2020 zeer actief geweest om het aantal Vroegtijdig schoolverlaters zo laag mogelijk te houden en zoveel mogelijk jeugdige Venlonaren te laten werken aan hun eigen ontplooiing. De voorlopige vsv cijfers over het schooljaar 2019-2020 gepubliceerd door het Ministerie van OCW geven voor de gemeente Venlo een daling weer van 151 vsv-ers in 2018/2019 naar 118 in 2019/2020. Landelijk komt het VSV percentage gemiddeld uit op 1.72%, de gemeente Venlo scoort met 1.60% onder het landelijk gemiddelde. c. Meedoen heeft als doel dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving en voor zover mogelijk zelf in het inkomen voorziet.

We bereiken dit enerzijds door het uitvoeren van wettelijke taken en lokale ambities ten aanzien van het verstrekken van uitkeringen, re-integratie, arbeidsmarkt- en armoedebeleid. Anderzijds bereiken we het versterken van de sociale cohesie en maatschappelijke participatie door het uitvoeren van de sociale basis en het faciliteren van de huizen van de wijk en gemeenschapsaccommodaties. Concreet zien we dat het aantal bijstandsuitkeringen nagenoeg gelijk was aan eind 2019 (2020 eindigt 0,3% hoger dan 2019). Het gebruik van de armoederegelingen in 2020 is wel gestegen. Enerzijds door extra gebruik als gevolg van de corona crisis (bv. extra laptops), anderzijds mogelijk ook doordat de regelingen beter bekend zijn geraakt. De beschikbare cijfers over de netto arbeidsparticipatiegraad in Venlo lopen ten tijde van de jaarrekening 2020 een jaar achter op het verantwoordingsjaar. In 2018 bedroeg de netto participatiegraad in Venlo 65,5%, in 2019 is deze gestegen naar 67,2%. Voor 2020 zijn nog geen actuele lokale cijfers beschikbaar.

Tot slot zijn de indicatoren voor sociale cohesie en maatschappelijke participatie nog niet geactualiseerd. Begin 2022 verschijnen de nieuwe cijfers waarlangs de ontwikkeling van deze indicatoren kan worden gemonitord. d. Zelfredzaamheid heeft als doel de noodzakelijke ondersteuning te bieden die noodzakelijk is voor inwoners om zelfredzaam te blijven. We bereiken dit door onze inwoners samen met zorgaanbieders en de sociale basis te ondersteunen waar nodig. 21

Deze ondersteuning van onze inwoners was in 2020 grotendeels gekleurd door de gevolgen van Corona. We hebben onder andere samen met de maatschappelijke opvangpartners bereikt dat niemand op straat hoefde te leven. In snel tempo is gezorgd voor uitbreiding van de opvangcapaciteit. Samen met zorgaanbieders, ook binnen de sociale basis is actief en inventief ingezet op continuïteit in ondersteuning. Alles was erop gericht om de gevolgen van Covid voor onze inwoners zo goed als mogelijk te beperken. Dit is gedeeltelijk gelukt. Enerzijds bleken inwoners veel veerkracht te hebben en zelf -tijdelijk- oplossingen te hebben, anderzijds bleek ook duidelijk dat mensen waar ondersteuning beperkter was, achteruit gingen in hun zelfredzaamheid en vaardigheden. Doordat de gevolgen van Covid veel langer bleek te duren, heeft dit tot enorme druk op eenieder, ouders, jeugdigen, volwassene en ouderen en de mantelzorgers geleid. Een belangrijk aspect temeer in deze tijd is de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. Intensief is ingezet op scholing van medewerkers in verschillende beroepsgroepen om de signalering en aanpak te verbeteren.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Programmalijn 1 Gezond en Vitaal Deze programmalijn zet in op het gezond en vitaal houden van inwoners. Enerzijds door preventief te ondersteunen bij – het gemakkelijker maken van - een gezondere leefstijl, waaronder sport en bewegen. Anderzijds op aspecten die de fysieke en mentale gezondheid kunnen beschermen en bevorderen. We investeren dus in het versterken van de positieve gezondheid van inwoners. Daarmee voorkomen we dat inwoners later een onnodig zwaar beroep moeten doen op (kostbare) maatwerkvoorziening.

In 2020 hebben we het volgende gedaan om de positieve gezondheid te versterken: Voorbereiding nota lokaal gezondheidsbeleid In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor de herijking van het lokaal gezondheidsbeleid, dat in het voorjaar van 2021 gereed is. Het nieuwe beleid wordt integraal onderdeel van het herijkte sociale beleidskader. In dit beleidskader zitten belangrijke accenten op de beweging naar een preventie inzet, zoals positieve gezondheid, vitaliteit en veerkracht. De ingezette bewegingen rond de speerpunten (o.a. rookvrije generatie, eenzaamheid en de aanpak van overgewicht) hebben breed draagvlak voor voortzetting in de komende beleidsperiode. Tot slot willen we gericht blijven inzetten op het verkleinen van gezondheidsachterstanden in het kader van kansengelijkheid. Uitvoering gezondheidsbeleid 2017-2020 Uit de tussentijdse evaluatie (09-2019) is gebleken dat de meeste doelstellingen uit het beleid al waren bereikt. In het laatste uitvoeringsjaar zijn diverse aanvullende resultaten geboekt. De voortgang van het reanimatienetwerk (Hart voor Venlo) heeft u per RIB ontvangen. In de nieuwste 22

gezondheidsmonitor jeugd van de GGD is onder meer een grote daling van het aantal jeugdigen dat rookt zichtbaar ten opzichte van 2015 en een toename van de groenteconsumptie. Het project Gezonde Basisschool van de Toekomst is in samenwerking met sport, jeugd en onderwijs verder ontwikkeld. De werkgroep Dementievriendelijk Venlo heeft nagenoeg alle activiteiten moeten annuleren vanwege Corona. Innovaties volksgezondheid en preventie Een deel van de nieuwe, innovatieve activiteiten is anders uitgevoerd in 2020 (zie de CoVID’19 paragraaf). Als gemeenten zetten we ook de komende jaren in op het ontwikkelen van dergelijke interventies en financieringsmodellen voor preventie in samenwerking met onder meer Coöperatie VGZ en partners in zorg en welzijn. Daarvoor is samen met deze partijen én regiogemeenten een gezamenlijk ‘regiobeeld’ opgesteld, met daarin de belangrijkste gedeelde opgaven. Dit zal in 2021 resulteren in een brede samenwerkingsagenda op het thema preventie. GGD Limburg-Noord In 2020 is een nieuw regionaal meerjarenbeleidsplan GGD vastgesteld met inspraak van de deelnemende gemeenten en gemeenteraden. Verder zijn de resultaten van de vierjaarlijks GGD Gezondheidsmonitor Jeugd gepubliceerd.

Het rapport, de databank en andere GGD rapportages over de gezondheid en leefstijl van alle inwoners zijn per 2020 openbaar te raadplegen via het kennisplein: https://vrln.databank.nl/. In 2020 hebben we het volgende gedaan om sport en bewegen te bevorderen: Met de in november 2019 vastgestelde Venlo.fit sportvisie en sportaccommodatievisie 2030 hebben we de toekomstige koers voor sport, bewegen en sportvoorzieningen bepaald. In 2020 zijn we gestart met de uitvoering hiervan. Pijler 1 Wij leren bewegen (vitale jeugd) We hebben de kwaliteit van het bewegingsonderwijs verhoogd waardoor kinderen motorisch beter zijn gaan bewegen. Voor het basisonderwijs hebben wij via de JOGG-aanpak en de Gezonde Basisschool van de Toekomst kinderen en hun opvoeders bewuster gemaakt van een gezonde leefstijl en meer in beweging gebracht. Deze lijn trekken wij door naar het voortgezet onderwijs met de OGVO-leefstijlvisie en naar de leeftijd 2 tot 4 jaar. Pijler 2 Bij ons beweegt iedereen We hebben een ketenaanpak ingericht waarbij (kwetsbare) inwoners op maat geholpen worden om laagdrempelig in beweging te komen. Onderdeel hiervan is de Beweegpas, die we in de bestaande wijken zijn blijven uitvoeren.

Ook hebben we via het project Iedereen Kan Sporten (IKS) meer inwoners met een beperking in beweging gebracht via aangepast aanbod bij sportverenigingen, aangepaste sportevenementen en naschools sportaanbod. Pijler 3 Sportverenigingen en haar voorzieningen We hebben diverse verenigingen ondersteuning geboden om hun vereniging te vitaliseren en 23

toekomstbestendig te maken. Daarnaast hebben we verenigingen in tijden van corona hulp en ondersteuning geboden, waardoor zoveel mogelijk leden konden blijven bewegen. Pijler 4 Onze ruimte nodigt uit Via deze pijlers hebben we in 2020 opnieuw behoeften rondom sport- en beweegvoorzieningen verkend. Op basis van behoeften faciliteren we inwoners om laagdrempelig te bewegen in de wijk en in de openbare ruimte. Hiervoor is ook input geleverd voor het beleidsplan IVOR. In 2020 hebben we het volgende gedaan om onze sportvoorzieningen te versterken: Bewegingsonderwijs basis- en speciaal onderwijs We hebben alle basis- en speciaal onderwijs scholen gefaciliteerd in voorzieningen voor het geven van bewegingsonderwijs middels onze gymzalen, sportzalen en sporthallen. Scholen die geen gemeentelijke sportvoorzieningen in de naaste omgeving hebben, hebben we via een nietgemeentelijke voorziening gefaciliteerd. Zwembad Nadat in 2019 een keuze is gemaakt voor de locatie van het nieuwe zwembad hebben we in 2020 gewerkt aan het programma van eisen voor twee varianten voor de nieuwbouw, ter voorbereiding op de besluitvorming begin 2021. Sportkern Vrijenbroek (hockeyfusie) In 2020 hebben we fase 1 van de uitbreiding gerealiseerd met de realisatie van een vierde hockeyveld. Tevens zijn de voorbereidingen voor de tweede fase getroffen.

Sporttarieven Het besluit om de sporttarieven deels te verhogen is door de gemeenteraad vastgesteld tijdens de begrotingsbehandeling 2021 en gaat de komende jaren uitgevoerd worden. Subsidies De subsidies voor sport zijn herijkt. Hierbij zijn we in 2020 overgegaan van een waarderingssubsidies naar een stimuleringssubsidie waardoor subsidies beter aansluiten bij de doelen uit de sportvisie. Verenigingen maken kans op subsidie op basis van een ingediend plan, en dus niet meer op basis van het aantal jeugdleden. De herijking van de subsidies sport is onderdeel van de brede herijking van de subsidies.

In 2020 hebben wij het volgende gedaan op het gebied van cultuur: In 2020 is de cultuurvisie “Het Cultureel Kapitaal van Venlo” vastgesteld. In deze visie staat hoe cultuur nog meer ingebed kan worden in de samenleving zodat de kracht van creativiteit en de bijdrage aan het cultureel vermogen van de stad en haar inwoners vergroot kan worden. Verbeeldingskracht van kunst en het deelnemen aan culturele activiteiten zijn aantoonbaar een belangrijke katalysator voor positieve gezondheid en maatschappelijke participatie. Daarom is cultuur een aandachtsgebied 24

binnen de Gezondste Regio en worden met het programma “Lust for Life” de voordelen van deelname aan cultuur op de gezondheid toegelicht en onderzocht. Voor maatschappelijke participatie subsidiëren we onder andere een 80-tal verenigingen en stichtingen binnen het domein van amateurkunsten en volkscultuur. Het cultureel vermogen bij kinderen vergroten we ook door het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. De Bibliotheek is coördinator van het Taalhuis en breidt haar aanbod voor de aanpak laaggeletterdheid steeds verder uit. Ze doet dit integraal en dicht bij de problematiek. Programmalijn 2. Ontplooiing Doelstelling van de programmalijn Ontplooiing is dat iedereen in staat wordt gesteld om zich te ontwikkelen en te ontplooien, om naar vermogen mee te kunnen doen in de samenleving. De nadruk binnen deze programmalijn ligt op de jeugdige Venlonaar. Wij hebben in 2020 sterk ingezet om onderwijsachterstanden in te lopen, schooluitval te voorkomen en voor iedereen gelijke kansen te bieden. Dit laatste doen wij in samenwerking met kinderopvang, primair- en voortgezet onderwijsbesturen binnen het programma: "Gelijke kansen door duurzame samenwerking".

Bij ons doel zich naar vermogen te ontwikkelen en te ontplooien zodat iedereen naar vermogen kan meedoen in de samenleving, is een nadrukkelijke verantwoordelijkheid voor ouders/verzorgers weggelegd, wij hebben in 2020 ingezet op versterking van de ouderbetrokkenheid. In 2021 wordt deze beweging verder doorgezet. Tegelijkertijd is gewerkt aan de duurzame toekomst van onze onderwijshuisvesting middels de voorbereidingen om te starten met renovaties van schoolgebouwen. In 2020 hebben we het volgende gedaan: Peuteropvang (kinderopvang 2-4 jarigen) en Voorschoolse en Vroeg schoolse Educatie (VVE) (2-6 jarigen) In 2020 is het instrument Peutermonitor geïmplementeerd. De Peutermonitor geeft inzicht in het aantal peuters dat bij kinderopvangorganisaties de peuteropvang bezoekt en bij welke organisatie, alsmede voor welk aantal uren. In 2021 wordt op basis van de gegevens uit de monitor het proces van toeleiding en bereik (aantal peuters dat deelneemt) samen met de partners versterkt, met als doel het aantal peuters dat gebruik maakt van de peuteropvang verder te verhogen. In het jaar 2020 hebben wij voor gemiddeld 400 kinderen een VVE aanbod gerealiseerd Schakelklassen (4 tot 12 jaar) Kinderen in het primair onderwijs met een grote taal- en/of ontwikkelingsachterstand worden gedurende maximaal een jaar in een schakelklas geplaatst.

Daar krijgen ze intensief taalonderwijs, zodat zij daarna op hun eigen niveau onderwijs kunnen volgen. In schooljaar 2020-2021 zijn er 11 schakelkassen in Venlo

25

Leerlingenvervoer Om de toegankelijkheid van het onderwijs te waarborgen zijn gemeenten verplicht om passende vervoersvoorzieningen aan te bieden voor kinderen die daarvoor in aanmerking komen. Dit is verankerd in de Verordening leerlingenvervoer gemeente Venlo. In 2020 is versterkt ingezet op het bevorderen van de zelfredzaamheid van jongeren. In het jaar 2020 hebben gemiddeld 500 leerlingen gebruik gemaakt van leerlingenvervoer. Onderwijsachterstanden beleid (OAB) / gelijke kansen Uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op optimale ontwikkelingskansen, ongeacht waar zijn of haar wieg staat. In het jaar 2020 is met de schoolbesturen primair- en voortgezet onderwijs en kinderopvang verder gewerkt aan het programma: Gelijke kansen door duurzame samenwerking. In dit programma voor Venlose jongeren van 2 tot 20 jaar is het thema kansengelijkheid uitgesplitst in 4 kernthema’s: -vanuit onderwijsachterstandenbeleid ligt de focus op het bereiken van alle doelgroepkinderen; -taal: cruciaal voor de ontwikkeling van ieders talent; -gezondheid: zowel mentaal als fysiek gezond kunnen opgroeien; - leefbaarheid: veiligheid thuis, op school en in de wijk als basis voor ontwikkeling. Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) Gemeenten zijn in het kader van het recht op onderwijs en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten verantwoordelijk voor het toezicht hierop.

De Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) is erop gericht dat leerlingen het onderwijs verlaten met een startkwalificatie. Voor jongeren in een kwetsbare positie zijn verdere stappen gezet om de gemeentelijke beleidsvelden zoals onderwijs, jeugd, participatie, werk en Wmo te verbinden om te komen tot een sluitende aanpak. In het schooljaar 2018-2019 kende de gemeente Venlo 151 voortijdig schoolverlaters (2017-2018; 167). In het schooljaar 2019-2020 zijn wij verder gegaan met onze aanpak. De verwachting is dat in het schooljaar 2020-2021 de ingezette daling verder doorzet. Onderwijshuisvesting De gemeente Venlo is verantwoordelijk voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting voor het primair- en voortgezet onderwijs. Het Onderwijshuisvestingsplan gemeente Venlo 2018-2038 is gebaseerd op de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting van de gemeente Venlo en de Venlose schoolbesturen. In het jaar 2020 is gewerkt aan de planvorming van : basisschool St. Martinus, (voortgezet) speciaal onderwijsschool Mytylschool Ulingshof (inclusief renovatie van de gymzaal en het therapiebad) , OBS Toermalijn, Groeneveldschool, de Rudolf Steinerschool en OBS de Koperwiek plus nieuwbouw van gymzaal de Koperwiek, dit om in 2021 te starten met de bouw- en renovatie-werkzaamheden.

Verder zijn gesprekken gevoerd met OGVO en OG Buitengewoon om te komen tot definitieve planvorming rondom huisvesting van Praktijkonderwijsschool ’t Wildveld, voortgezet speciaal onderwijsschool de Velddijk en aanpassingen aan den Hulster. De gesprekken over huisvesting van (voortgezet) speciaal onderwijsschool de Wijnberg zijn ook voortgezet

26

Passend Onderwijs Het is de ambitie van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs om een zodanig gedifferentieerd onderwijsaanbod te creëren dat ieder kind zich zoveel als mogelijk in een thuis nabije omgeving optimaal kan ontwikkelen. De gemeenten in Noord-Limburg en de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs PO en VO hebben in 2020 samengewerkt om de gestelde ambities te realiseren. Dit is een doorlopend proces. In het jaar 2020 is gesproken over de aanwezigheid van een dekkend onderwijs aanbod en het onderwijsaanbod voor hoogbegaafde leerlingen. Deze gesprekken dienen in 2021 verder te worden afgerond. Onderwijs schooljaar 2019-2020 woonachtig in Venlo aantal leerlingen primair onderwijs

7.445

voortgezet onderwijs

5.429

speciaal onderwijs

345

voortgezet speciaal onderwijs

249

middelbaar beroepsonderwijs

2.748

onderwijs buitenland totaal

85 16.301

Laaggeletterdheid In 2020 is verder invulling gegeven aan een integraal uitvoeringsplan laaggeletterdheid. De gemaakte afspraken met de bibliotheek over de toekomst en verdere ontwikkeling van het Taalhuis Venlo zijn voortgezet, hier is subsidie voor verleend. Deze subsidie maakt het mogelijk om binnen het Taalhuis meer beroepskrachten en gekwalificeerde vrijwilligers in te zetten en te faciliteren. Hierdoor heeft het belang van het terugdringen van laaggeletterdheid meer bekendheid gekregen en zal laaggeletterdheid eerder en veelvuldiger gesignaleerd worden door professionals en de directe leefomgeving. Volwassen educatie Met het aanbod aan volwasseneneducatie proberen wij de zelfredzaamheid van onze inwoners te vergroten. Dit doen we door zoveel mogelijk inwoners die de Nederlandse taal, rekenen en/of digitale vaardigheden niet of onvoldoende beheersen, de kans te bieden deze vaardigheden op te doen of te verbeteren. Wij zijn centrumgemeente voor de Wet Educatie Beroepsonderwijs. De samenwerking met de andere gemeenten in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg is vormgegeven in een Regionaal Programma Volwassenen Educatie. In 2020 is uitvoering gegeven aan het regionale beleidsplan. Inburgering In het jaar 2020 is gestart met de voorbereidingen voor de nieuwe Wet inburgering, deze nieuwe wet treedt per 2022 in werking.