Inspreker bijlage Rapport 260117 VVN-advies Kaldenkerkerweg Tegelen.pdf
Tekst van het document
Advies verkeersveiligheid Naar aanleiding van een melding bij het VVN Participatiepunt (vvn.nl/participatiepunt).
Kaldenkerkerweg bij Spechtstraat
Melding Tegelen, Kaldenkerkerweg, gemeente Venlo
Locatie De Kaldenkerkerweg vanaf de Steilrandweg richting Duitsland tot aan de komgrens van Tegelen.
Datum uitgifte advies Januari 2026
Rol Veilig Verkeer Nederland Veilig Verkeer Nederland (VVN) is een vereniging met als motto ‘Iedereen veilig over straat’. Verkeersveiligheid is belangrijk voor een fijne leefomgeving. Soms worden buurtbewoners geconfronteerd met een verkeerssituatie die onveilig is (objectief) of voelt (subjectief). Dit kunnen zij melden bij het VVN Participatiepunt.
VVN Buurtacties en advies Als melders van een onveilige situatie dat willen, ondersteunen wij bij het zoeken naar een oplossing. Dat doen we door het bieden van handvatten, zoals VVN Buurtacties (vvn.nl/buurtactie), waarmee melders of vrijwilligers zelf een actieve rol kunnen spelen in het verbeteren van de situatie. Deze acties zijn vooral gericht op beïnvloeding van het verkeersgedrag. Waar nodig bieden we uitgebreider of infrastructureel advies.
Samenwerking met de gemeente Waar mogelijk wordt de gemeente bij het vinden van een oplossing betrokken. Veilig Verkeer Nederland vormt een neutrale schakel tussen buurtbewoners en gemeenten, met als doel buurten verkeersveiliger te maken. In het gesprek met gemeenten en andere betrokken kiezen wij daarom voor een bemiddelde rol. Tot slot helpen wij gemeenten met maatwerktrajecten op aanvraag, waarbij we hen advies geven over verkeersgedrag en -inrichting.
Algemeen Veilig Verkeer Nederland beoordeelt situaties op verkeersveiligheidsaspecten. Andere factoren, zoals ruimtelijke ordening, financiën worden niet meegewogen, tenzij deze een directe invloed hebben op de verkeersveiligheid. Aan de adviezen die door Veilig Verkeer Nederland worden uitgebracht zijn geen kosten verbonden. Adviezen zijn onafhankelijk en onpartijdig. De enige toetsing is de algemene verkeersveiligheid. Uitgangpunt van de advisering vormt de verkeersveiligheidsvisie ‘Duurzaam Veilig’ en de daaruit volgende ontwerprichtlijnen. Ook sluiten we aan op de landelijk gestimuleerde risicogestuurde aanpak, zoals beschreven in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030).
Inhoudsopgave Samenvatting
3
Situatie
3
Probleemstelling
4
Probleemanalyse
5
Analyse verkeersonveiligheid Toename (vracht)verkeer Oorzaken van de verkeerstoename
5 8 12
Standpunt wegbeheerder
13
Oplossingsrichtingen
14
Maatregelen t.b.v. verkeersveiligheid Maatregelen tegen doorgaand (vracht-) verkeer Conclusies
14 15 16
2
Samenvatting Bij het ontwerp van het knooppunt Tiglia is ervoor gekozen om de directe verbindingen tussen A73zuid en A74 weg te laten. Dit heeft ernstige gevolgen voor de Kaldenkerkerweg, gelegen in de oksel van dit knooppunt (zie fig. 1). De rijkswegen en Mainport Venlo trekken veel nieuwe bedrijvigheid aan. Dit leidt sinds 2020 tot een verkeerstoename van wel 55% op de Kaldenkerkerweg. Ronduit alarmerend is de verdrievoudiging van het vrachtverkeer, en een vervijfvoudiging van het doorgaande vrachtverkeer. Een structurele oplossing voor de Kaldenkerkerweg is dan ook noodzakelijk. fig. 1 De Kaldenkerkerweg in de regionale wegenstructuur. Verkeer gaat hierlangs omdat ´Tiglia´ geen directe verbindingen heeft tussen A73-zuid en A74. Afrit 16 raakt in de middag overbelast traag. Inmiddels rijden duizenden voertuigen binnendoor…
De gemeente Venlo heeft de afgelopen jaren samen met bedrijven en aanwonenden een nieuw 50kmontwerp voor de Kaldenkerkerweg gemaakt en aangelegd. De veiligheid voor de fietsers (die voorheen op de rijbaan reden) is sterk verbeterd. De uitritten bij de Brachterweg, Wambachsingel en vooral Spechtstraat zijn voor de fiets nog gevaarlijk, maar de gemeente werkt aan verbetering. Dit is helaas niet genoeg. Zoals adviesbureau Goudappel in mei 2025 opmerkte is het herontwerp een compromis tussen het snel afwikkelen van verkeer, wensen van bewoners en bedrijven, het toegankelijk maken van percelen en zijstraten, en de verkeersveiligheid. De ruimte ontbreekt om een echt veilige 50km-weg te ontwerpen, zowel op de kruisingen als op de wegvakken. Dit resulteert onder meer in gevaarlijke inhaal- en afslag-manoeuvres, waar alle verkeersdeelnemers, ook fietsers, de dupe van zijn. De landelijke richtlijn beveelt in dit soort situaties aan om een maximumsnelheid van 30 km/h in te stellen, inclusief een aantal fysieke maatregelen. fig. 2 beeld Kaldenkerkerweg
Conclusies: -
-
-
De Kaldenkerkerweg in Tegelen (tussen Steilrandweg en komgrens) heeft een kaarsrechte, smalle rijbaan zonder middengeleider, fysieke middeneilanden of snelheidsremming. In combinatie met relatief hoge intensiteiten leidt dit vaak tot hoge pieksnelheden en inhaalbewegingen. Dit maakt (links)afslaan voor autobestuurders moeilijk en gevaarlijk, zodat men bij het afslaan fietsers ‘over het hoofd’ ziet. Oversteken is onveilig: door veel en snelrijdend verkeer, ontbreken van oversteekeilanden en geparkeerde auto’s. Overdag zijn aanliggende bedrijven moeilijker toegankelijk. Op basis van de kenmerken voor een goede GOW50 scoort de Kaldenkerkerweg laag. Alleen het fietspad scoort goed. VVN dringt daarom aan op het omvormen van de weg tot GOW30. Het nieuwe Mobiliteitsplan geeft hier ruimte aan. Kleinschalige ingrepen zijn voldoende, een complete herinrichting is niet nodig. Goudappel deed suggesties (mei 2025), en VVN vult dit hieronder aan. Het auto- en vrachtverkeer stijgt snel, met 55% in 5 jaar. Het vrachtverkeer stijgt alarmerend snel en verdriedubbelde. Uitschieter is het doorgaande vrachtverkeer, dat in vijf jaar tijd vervijfvoudigde. De situatie wordt ieder jaar onveiliger, ook voor fietsers, ook in de Steylerstrasse.
VVN ziet meerdere oorzaken, en noemt hier vooral de tolheffing en de ontbrekende bogen bij Tiglia: Afrit 16 is inmiddels ´s middags overbelast omdat beide stromen dezelfde rechtsaf-route nemen bij de dubbele verkeerslichten. Daarbij is de route via de Kaldenkerkerweg ca 3,5km korter. VVN adviseert met klem om het doorgaande verkeer terug te dringen, liefst samen met Nettetal. Ook ziet VVN kansen om de capaciteit van A73-afrit en oprit 16 fors te verhogen, tot de bogen bij Tiglia klaar zijn. In dit advies enkele suggesties.
3
Situatie Bewoners van de Kaldenkerkerweg en de achterliggende woonwijk vragen al vele jaren om een veiliger en leefbaarder Kaldenkerkerweg. Het gaat daarbij vooral over een drietal problemen: - De hoge snelheid (in relatie tot de inrichting) - De hoeveelheid vrachtverkeer - De veiligheid op het fietspad bij de Brachterweg, Wambachsingel en met name de Spechtstraat. Omdat de gemeente een aanpassing voorbereidt, heeft VVN via overleg suggesties gedaan. Er zijn nog andere knelpunten, zoals de krappe voetpaden, maar deze zijn minder gevaarlijk dan de situatie op de rijbaan. VVN richt zich in dit advies dan ook hoofdzakelijk op de verkeersonveiligheid van de rijbaan en op het probleem van het bovenlokale (vracht) verkeer. De Kaldenkerkerweg, vanaf de Steilrandweg richting Kaldenkirchen, ontsluit een bedrijventerrein, een woonwijk en een aantal aanliggende woningen. Daarnaast vormt de weg van oudsher de verbinding tussen Tegelen en Kaldenkirchen. Door het ontbreken van de bogen A73 zuid – A74 bij knooppunt Tiglia wordt de Kaldenkerkerweg in toenemende mate als sluiproute gebruikt. Het is onbegrijpelijk waarom deze bogen achterwege zijn gelaten, omdat ze ook A73- afrit 16 sterk onder druk zetten. Diverse uitbreidingsplannen voor meer logistiek zullen dat probleem zonder extra maatregelen aanzienlijk vergroten. Fig. 3.
Schematische weergave van de ontbrekende bogen bij knooppunt Tiglia. De gemeente heeft onlangs bij de provincie aangedrongen op aanleg van de bogen.
De Kaldenkerkerweg heeft sinds de herinrichting (2022) tussen de erfgrenzen een zeer krap profiel. Dit komt door de -volgens VVN juiste- keuze voor een vrijliggend tweerichtingfietspad aan de zuidzijde (minimale breedte volgens de richtlijn). De Kaldenkerkerweg heeft een smalle rijbaan, weinig tussenruimte tot het fietspad en een smal (zuidzijde) of deels ontbrekend voetpad (noordzijde). Er zijn geen veilige oversteekvoorzieningen, los van de smalle geleider bij de Brachterweg.
Fig. 4 en 5: Impressies Kaldenkerkerweg
Voorheen reden de fietsers grotendeels op de rijbaan (smalle fietsstroken). Nu rijden ze op een aanzienlijk veiliger vrijliggend tweerichtingfietspad. De Kaldenkerkerweg loopt grotendeels kaarsrecht en heeft een vrij smalle rijbaan, met relatief brede langsparkeerplaatsen.
Probleemstelling In hoeverre is de Kaldenkerkerweg (tussen Steilrandweg en bebouwde komgrens) verkeersonveilig, waardoor wordt dit veroorzaakt en welke mogelijke oplossingen zijn hiervoor beschikbaar?
4
Probleemanalyse Eerst wordt ingegaan op de verkeersveiligheid, daarna op het toenemende (vracht)verkeer.
Analyse verkeersonveiligheid Ongevallen Het ongevallenbeeld (volledig ingevulde registratie door politie die ter plaatse was) laat sinds de herinrichting zien dat vooral bij de Spechtstraat sprake is van veel ongevallen. Verder vooral blikschade-ongevallen. Fig. 6. Uitsnede STAR ongevallenkaart. Uitgelicht: de kruising met de Spechtstraat
Kenmerken van een goede GOW50 Een GOW50 (gebiedsontsluitingsweg) is goed te noemen, wanneer deze aan zo veel mogelijk kenmerken uit de CROW/richtlijn voldoet, uiteraard in relatie tot de intensiteit. In onderstaande tabel zijn deze opgesomd. Voor de Kaldenkerkerweg tussen Brachterweg en Wambachsingel is geïnventariseerd in hoeverre de weg aan elke kenmerk voldoet. Deze werkwijze heeft de stadsregio Arnhem-Nijmegen eerder toegepast voor diverse wegen in haar gebied.
Fig. 7. Beoordeling Kaldenkerkerweg (van Brachterweg t/m Wambachsingel) n.a.v. kenmerken van een goede GOW50-weg. De meeste kenmerken scoren matig tot onvoldoende. Het nieuwe vrijliggende fietspad is een belangrijk pluspunt.
Hoewel niet alle verkeerskundigen hetzelfde zouden invullen, is duidelijk dat de recent ingerichte Kaldenkerkerweg weg niet goed scoort. Het is vooral de optelsom van alle onvoldoendes, plus de sterk toenemende intensiteit van het (vracht)verkeer. Dat was er in 2020 nog niet. De audit van Goudappel over de Kaldenkerkerweg (maart 2025, zie pag 7) noemt ook een aantal punten, al zijn enkele aanbevelingen ruimtelijk niet inpasbaar. Voor fietsers is het vrijliggende fietspad hoe dan ook een grote verbetering ten opzichte van voorheen, mits niet door bromfietsers gebruikt. Op de volgende pagina zijn enkele voorbeelden weergegeven.
5
Fig. 8. Bij de Spechtstraat (foto 2024) is bij de kanalisatiestrepen een veilige oversteek in twee keer niet mogelijk omdat het eiland vlak is in verband met afslaande voertuigen bij de volgende zijstraat. Met ca 7,5m ineens duurt het lang voordat een voetganger bij drukte durft over te steken omdat er weinig hiaten zijn. Het aantal veilige oversteekplekken (in twee keer over) is teruggebracht van 5 naar 1 (bij de Brachterweg).
Fig. 9. Vanwege het langsparkeren aan weerszijden is er geen ruimte meer voor een voetpad (rechts). Rechts is geen mogelijkheid om naar een veilige oversteekplek te lopen. Hierdoor moet de voetganger tussen de geparkeerde auto’s wachten, voor autobestuurders een onverwacht genoegen.
Fig. 10. Een GOW50 heeft bij voorkeur geen of in ieder geval weinig erftoegangen en zijstraten. Op de Kaldenkerkerweg liggen er veel, en bovendien worden de bedrijfsuitritten druk gebruikt.
Fig. 11 en 12 Het (te) krappe profiel leidt tot schade, of geen profiel van vrije ruimte (fiets)/ blokkade voetpad.
6
De Kaldenkerkerweg GOW30 Enkele jaren geleden is landelijk de noodklok geluid over de grote onveiligheid gevaar van niet goed ingerichte 50km-wegen binnen de bebouwde kom. Landelijk is afgesproken om de snelheid terug te brengen, als de inrichting niet veilig is. Daarop volgde een landelijk Afwegingskader en Handreiking voor GOW30 (gebiedsontsluitingsweg 30km-h). Inmiddels heeft ook Venlo in haar Mobiliteitsplan van 2025 diverse 50km-wegen aangewezen waar de maximumsnelheid wordt verlaagd met inrichtings-aanpassingen (GOW30, gebiedsontsluitingsweg). Daar hoort ook de Kaldenkerkerweg bij (zie figuur 13, uit bijlage Wegcategorisering Mobiliteitsplan). Vreemd genoeg is het eerste deel van de Kaldenkerkerweg (vanaf station Tegelen tot de Steilrandweg) als GOW30 aangemerkt, maar het tweede deel (Steilrandweg tot komgrens) als 30 km-woonstraat. Fig. 13 Uitsnede Wegcategorisering Mobiliteitsplan Venlo Vanwege alle gebreken die de nieuwe GOW50 Kaldenkerkerweg heeft, hoort volgens de landelijke richtlijn de gehele Kaldenkerkerweg binnen de kom een GOW30 te zijn. De gebreken zouden bij de intensiteiten uit 2020 qua verkeersveiligheid nog net op te vangen zijn (veel hiaten), maar met het sterk gestegen (vracht)verkeer vindt VVN dit onverantwoord.
Voor de veiligheid is het dus zeer belangrijk om de maximumsnelheid op de Kaldenkerkerweg terug te brengen naar 30 km/h, inclusief ondersteunende maatregelen. Diverse onderzoeken naar het effect van GOW30-wegen laten zien dat alleen al het plaatsen van borden (en educatie in krant en langs de weg) de gereden snelheid vermindert en de ongevalskans significant verlaagt1. Hierbij zijn slechts beperkte ingrepen zijn. Al wordt de snelheid van 30km/h in de praktijk niet gehaald, dan nog betekent dit zeer grote winst voor de objectieve en de ervaren verkeersveiligheid en leefbaarheid. Vanwege de relatief grote hoeveelheid (vracht)verkeer blijft het vrijliggende fietspad noodzakelijk. Verkeersveiligheidsaudit bureau Goudappel (maart 2025)2 Na een aantal ongevallen sinds de opening van de Kaldenkerkerweg heeft de gemeente aan bureau Goudappel opdracht gegeven tot een Verkeersveiligheidsaudit (een uitgebreide analyse van de verkeersveiligheid). Deze audit legde een lijst van maar liefst 30 gebreken nabij de Kaldenkerkerweg bloot. Hoewel voor een deel van de aanbevelingen geen verbeterruimte aanwezig is, is de Goudappel helder: De Kaldenkerkerweg moet een andere status in het netwerk krijgen. Dus niet alleen de bewoners en VVN zijn zeer bezorgd, maar ook een zeer gerenommeerd adviesbureau in Nederland.
Fig. 14 Overzicht van de punten in de Audit van bureau Goudappel waar één of meerdere adviezen zijn gegeven.
1 DTV en Goudappel hebben i.s,m, veel gemeenten) jarenlang ervaring. Zie deze twee links:
https://dtv.nl/producten-en-diensten/het-nieuwe-30/ en https://www.goudappel.nl/sites/default/files/202203/Eindrapport%20%27Het%20nieuwe%2030%27%20%28005496.20200708.R1.05%29_.pdf 2 https://gemeenteraad.venlo.nl/Documenten/565254-2025-Bijl01-Verkeersveiligheidsaudit-KaldenkerkerwegTegelen-geanonimiseerd.pdf
7
Toename (vracht)verkeer Onderzoeken van bureau Kragten uit 2020 en 2023, en een recente slangtelling (mei 2025) schetsen een zeer verontrustend beeld van de toename van het verkeer de afgelopen 5 jaar. In het overzicht hieronder is dit weergegeven.
Fig. 15 Toename verkeer Kaldenkerkerweg. De laatste telling ligt niet op hetzelfde punt als de eerste twee, maar op basis van het gemeentelijk verkeersmodel lijkt de foutmarge klein, zeker wat vrachtverkeer betreft. De telling van 2023 is vertekenend, want gehouden kort na de herinrichting (1/2 jaar). Verkeer was nog niet ‘gewend’.
Uit Figuur 15 kan het volgende geconcludeerd worden: - Het verkeer als geheel kent ten opzichte van 2020 een toename van 55% - Het zware vrachtverkeer kent ten opzichte van 2020 een toename van ruim 165%. Als de bus niet meegerekend wordt (40 per dag) is er sinds 2020 een toename van 200% (dus factor 3). - De eerdere gemeentelijke conclusie dat het (doorgaande) vrachtverkeer is afgenomen blijkt achterhaald. In 2025 rijden er zelfs op werkdagen tussen 4 en 7u ’s ochtends 23 zware vrachtwagen rijden (zie bijlage 1). Aanwonenden worden dus in de nacht elke 8 minuten gewekt door een voertuig van de zwaarste categorie. Eind van de middag passeert er elke 50seconde een zware vrachtwagen, ofwel één op de 10 voertuigen (elders is dat gemiddeld 3 a 4%). Kort na de herinrichting was al het doorgaande verkeer nog ingesteld op de route via A73/A74/afrit 16. Inmiddels ontwijkt men deze laatste (en gewenste) route weer vaak. - Het is van groot belang dit voorjaar een telling bij de Grens te houden, om de cijfers optimaal in beeld te krijgen, inclusief mogelijke toename sindsdien. De gemeente heeft dit onlangs toegezegd. Van elke voertuigcategorie zijn per richting en per uur gegevens over aantal en snelheid nodig.
Doorgaand verkeer In het onderzoek van Bureau Kragten uit 2020 en 2023 is te vinden hoeveel doorgaand vrachtverkeer via de Kaldenkerkerweg de Duitse grens passeert. Dit is verkeer dat geen herkomst of bestemming heeft op dit deel van de Kaldenkerkerweg.
Fig. 16 Vergelijking vrachtverkeer Kaldenkerkerweg in 2020 en 2023 (bron: onderzoek Kragten)
In beide gevallen is de helft van al het zware vrachtverkeer doorgaand3. Opvallend rijdt hiervan ongeveer de helft op de zuidelijke Steilrandweg. Uit de telling van 2025 (fig 15) blijkt dus dat de hoeveelheid vrachtverkeer ten opzichte van 2020 bijna drie maal zo groot is geworden. Het bestemmings-vrachtverkeer is sinds 2020 naar verwachting matig gegroeid (b.v. 25%). Uitgaande van 25% groei zijn dit ca (90*1,2=) ca 115 vrachtwagens. Dat betekent dat het doorgaand vrachtverkeer tussen 2020 en 2025 gegroeid is van 91 naar meer dan 500, een ruime vervijfvoudiging! 3 De lijnbussen zijn in het onderzoek van Kragten uit deze aantallen gehouden
8
Rijtijdverkenning Google Maps kan een indicatieve maar redelijk nauwkeurige rijtijdverkenning uitvoeren4. Zo kan verkend worden hoeveel sneller (of langzamer) de sluiproute is via de Kaldenkerkerweg ten opzichte van de gewenste route via A73/A74/afrit 16. VVN heeft 2 trajecten bepaald: - Het eerste traject (fig. 17) begint in Kaldenkirchen bij het Aral tankstation (ad Kleinbahn 5). Dit traject geeft een indicatie van autoverkeer van ‘Kaldenkirchers’ en van vrachtverkeer uit bedrijventerrein Nettetal West. - Het tweede traject (fig. 18) begint bij de aansluiting van de 221 (McDonalds, ad Landwehr 8). De rijtijdverkenning laat zien hoezeer de Kaldenkerkerweg interessant is voor verkeer uit Leuth, Hinsbeck en Nettetal en eventueel verder5. De twee onderzochte trajecten eindigen in Nederland allebei bij afrit 17 van de A73. Hierdoor wordt zowel Belfeld-Reuver als het A73-verkeer van en naar Swalmen-Roermond meegenomen. Dat laatste verkeer is via de snelwegroute een fractie sneller, want het rijdt al op de snelweg. De rijtijd is bepaald aan de hand van de volgende variabelen: A. De route via de Kaldenkerkerweg of via de A73-afrit 16 (Venlo-zuid, Venloseweg); B. De heen- of terugweg; C. Personenauto of zware vrachtauto6; en D. de rijtijd tijdens de avondspits (gemeten om 17u) of bij vrije doorstroming (ca 21u)7
Fig. 17 en tabel: Verschil in reistijd binnendoor of via de snelweg, vanaf Kaldenkirchen Aral en A73-afrit 17 Belfeld en vice versa. Het gaat om het verschil in reistijd tussen via Kaldenkerkerweg of via A73 afrit 16, rood is ongunstig, ofwel sneller via Kaldenkerkerweg. Er is verder gespecificeerd naar auto's en zware vrachtwagens én gespecificeerd naar avondspits en vrije doorstroom.
In alle gevallen, dus ook bij vrije doorstroom, blijkt dat de Kaldenkerkerweg (helaas) sneller is dan de snelweg, behalve vanaf Aral Duitsland bij vrije doorstroom. Als het drukker wordt kan het vanaf Aral is zelfs tot 4 à 5 minuten sneller zijn. Andersom gaat het om 2 tot 3 minuten. In beide richtingen is de rijtijdwinst voor vrachtwagens groter dan voor personenauto’s. Alleen bij vrije doorstroming maken extra inrichtingsmaatregelen een klein verschil (hooguit 1min). 4 Op basis van zgn. floating car data
5 Verkeer uit Nettetal (en verder zuidoostelijk) rijdt eerder via de 22 door Bracht of via de 52 naar Roermond en
Swalmen rijdt. 6 Het verschil is alleen merkbaar bij vrije doorstroming op de snelweg (21u). De aanname is gedaan dat autoverkeer 115 km/h rijdt en vrachtverkeer 90 km/h. Geldt voor de weggedeelte tussen de op- en afritten: van A73-oprit 16 tot A73-afrit 17: 4,3km verschil 37 sec van A73-oprit 17 tot A73-afrit 16: 4,3km verschil 37sec van A73-oprit 16 tot 61 afrit 1B: 3,6km verschil 31 sec van A73-oprit 16 tot 61 afrit 2: 5,1km verschil 44 sec van 61 oprit 1B tot A73-afrit 16: 3,8km verschil 33 sec van 61 oprit 2 tot A73-afrit 16: 5,6km verschil 49 sec Kennelijk overal afgerond 1 minuut extra voor zwaar verkeer via A73/A74 7 Google Maps geeft een boven- en ondergrens aan de geschatte vertraging, In de tabel staat het gemiddelde.
9
Fig. 18 met tabel. Verschil in reistijd binnendoor via de Kaldenkerkerweg of via de snelweg, tussen McDonalds Nettetal en A73-afrit 17.
Tijdens de avondspits is de rit tussen McDonalds Nettetal en A73-afrit 17 met name richting Duitsland sneller dan andersom. Voor vrachtverkeer ook buiten de spits. De andere rijstijd-verschillen zijn klein. Daardoor wordt bij veel drukte op de A74/A73 de route via de Kaldenkerkerweg voor alle verkeer aantrekkelijk. Dat is nu dagelijks het geval. Conclusies rijtijdverkenning - Het blijkt dat de Kaldenkerkerweg op vrijwel alle tijdstippen en in beide richtingen een snelle sluiproute is, in het bijzonder voor zwaar vrachtverkeer. Dat geldt (uiteraard) vooral voor verkeer van en naar uit Kaldenkirchen tijdens de avondspits. Vanuit Kaldenkirchen is de sluiproute zelfs het snelst. Kennelijk is VRI-knooppunt afrit 16 in de avond zeer druk. - Doordat de verschillen bij de gunstige (‘groene’) uitkomsten klein zijn, zal de navigatie bij extra snelwegdrukte direct de uitwijkroute via de Kaldenkerkerweg adviseren. Een extra reden om paal en perk te stellen aan het doorgaande verkeer.
Nog een sluipweg? Vanuit een gekozen punt in Leuth, bij Nettetal, komt in de avondspits nog een tweede alternatieve route in beeld: via Ulingsheide en Kaldenkerkerweg. (fig 19) Deze route is alleen geschikt voor personenauto’s vanwege de ingestelde breedtebeperking. Bij maatregelen op de Kaldenkerkerweg tegen doorgaand personenauto-verkeer, moet ook de Ulingsheide meegenomen worden. Ondanks de eerdere straffe antisluipmaatregelen ligt spitsmijden ook hier op de loer. Fig. 19. De kronkelweg via Abdij Ulingsheide blijkt bij grote drukte op Zaarderhekken al interessant voor verkeer dat vanaf de 221 (en zelfs de 40) richting A73/Roermond en verder wil. (gemeten in avondspits)
10
Dagverloop verkeersintensiteiten Het verloop per uur van het verkeer op de Kaldenkerkerweg laat een opmerkelijk beeld zien. Als eerste hieronder het dagverloop uit 2020 (ten opzichte van de Steilrandweg).
Fig. 20 Dagverloop per uur en per richting van Kaldenkerkerweg in 2020 t.o.v. de Steilrandweg (‘normaal’)
Het volgende valt op: - Er is geen sprake van een ochtendspits - De intensiteit overdag is bijna even groot als de avondspits - Tijdens de avondspits is er geen hoge piek - De intensiteit richting Tegelen is duidelijk hoger Het dagverloop in 2025 (hieronder) heeft zich versterkt en is ook iets veranderd (t.o.v. 2020, fig. 20):
Fig. 21 Dagverloop intensiteiten per uur en per richting Kaldenkerkerweg (o.b.v. telling mei 2025)
-
Er is een kleine ochtendspits ontstaan richting Duitsland. Ofwel er werken nu meer mensen uit Tegelen in Duitsland. Of het is drukker bij afrit 16, zodat men de Kaldenkerkerweg neemt. De avondspits begint al om 14u en duurt vier uur lang. Het gaat veelal om winkelend publiek uit Tegelen e.o. én Kaldenkichen, dat eind van de ochtend op gang komt. Voor de hand ligt ook dat bestuurders uit Tegelen e.o. na hun werk nog even tanken of boodschappen doen in Duitsland. De piek richting Tegelen in de avondspits is fors hoger dan in 2020 (ca 45%), en ook hoger dan richting Duitsland: Het lijkt vooral verkeer dat ’s avonds de drukke A73-afrit 16 mijdt. Er rijden ca 7% (ofwel 300) meer voertuigen richting Tegelen dan naar Duitsland, vooral in de avondspits8.
Fig 22 Dagverloop intensiteit vrachtverkeer, links absoluut en rechts procentueel
Het vrachtverkeer op de Kaldenkerkerweg kent een duidelijke piek in de avondspits, met elke 50 seconde een passerende vrachtwagen (drukte A73/A74). Dat aantal is stijgende. Ook is een een piek in de nacht te zien, Sommige logistiek begint al ‘s nachts, met alle leefbaarheidsgevolgen van dien. 8 Zie ook de telgegeven van mei 2025, aangeleverd door de gemeente
11
Verkeer tijdens werkzaamheden A73 of A74/61 Niet onbelangrijk is dat het noodzakelijk is om bij werkzaamheden en ook bij calamiteiten op de A73 en A74/61 maatregelen te nemen om te voorkomen dat de Kaldenkerkerweg hiervoor wordt ‘geofferd’. Onlangs leidde dit tot een doorlopende file op de Kaldenkerkerweg-Steylerstrasse, gedurende de hele dag. Dit had forse gevolgen voor bereikbaarheid van de bedrijven, bewoners en hulpdiensten. De wegbeheerders zijn samen verantwoordelijk om te voorkomen dat dit scenario zich herhaalt.
Oorzaken van de verkeerstoename Als oorzaken van de verkeerstoename op de Kaldenkerkerweg tussen 2020 en 2025 ziet VVN: 1. De toename van het regionale, nationale en internationale verkeer leidt tot een drukkere A73 en A74. Dit leidt vooral bij afrit 16 (Venlo zuid, Venloseweg) tot langere wachttijden en vaker dubbel wachten bij de twee grote VRI-kruisingen. De Kaldenkerkerweg wordt bij drukte een drukke sluiproute, die een onevenredige druk legt op de veiligheid en leefbaarheid. 2. De snel groeiende drukte bij verkeersknoop Venloseweg/A73-afrit 16. Deze afrit 16 is geen gewone afrit. Hier komen meerdere functies bij elkaar: o Zuidelijke ontsluiting van Venlo en Tegelen, met veel nabijgelegen bezoekfuncties. Het vormt de op en afrit van twee snelwegen: de A73 (van en naar Roermond) én de A74 naar de 61 (van en naar Kaldenkirchen/Nettetal). o Uitwisselpunt in beide richtingen tussen A73-zuid en A74. In feite is afrit 16 een knooppunt, waar met dezelfde op- en afrit voor de twee verbindende richtingen. De huidige drukte is een verontrustende consequentie van het weglaten van de bogen bij Tiglia (zie fig. 3). o Meest gewenste verbinding russen Belfeld/Tegelen en Kaldenkirchen, in plaats van de Kaldenkerkerweg. Dit verkeer kiest het vaakst en snelst voor de Kaldenkerkerweg.
o De komst van een groot tankstation (Vissers), inclusief uitgebreide service, precies bij de zuidelijke VRI van deze knoop. Hierdoor neemt de druk op de VRI/knoop sterk toe, omdat niet alleen lokaal verkeer, maar ook bestuurders vanaf de A73 in twee richtingen van dit tankstation gebruik zullen maken. 3. De route via Kaldenkerkerweg is voor het vrachtverkeer van de grote en groeiende logistieke centra bij Kaldenkichen en Venlo/Belfeld zeer interessant. Deze terreinen genereren jaarlijks meer verkeer, vooral vrachtverkeer. ‘Nettetal West’ wordt zeer groot en bovendien lijkt er een nieuwe aansluiting op de Steylerstrasse in voorbereiding9 (zie figuur 23), met grote gevolgen voor de Kaldenkerkerweg.
Fig. 23 Bestaande en groeiende logistieke bedrijventerreinen aan weerszijden van de Kaldenkerkerweg
In totaal zal het Duitse bedrijventerrein Nettetal West o.b.v. kengetallen zeker 10.000 motorvoertuigen genereren, die deels via de Kaldenkerkerweg zullen rijden. Nu al rijden er zware vrachtwagens vanaf 4 uur ’s ochtends door de Kaldenkerkerweg richting Roermond (zie bijlage).
9 Op het bedrijventerrein blijkt de wegenstructuur al geheel op deze aansluiting voorbereid.
12
4. De reconstructie van de Kaldenkerkerweg. Autoverkeer heeft een vlottere doorgang gekregen als gevolg van het nieuwe vrijliggende fietspad langs de Kaldenkerkerweg. Zo is er geen , de brede parkeerplaatsen, de nieuwe uitritconstructies, én de meer gestrekte rijbaan. De Kaldenkerkerweg is nu veel aantrekkelijker voor doorgaand verkeer. 5. Bewegwijzering voor het verkeer richting Nettetal vanuit A73-zuid bij afrit 17. Er is een duidelijk verschil in rijtijd van A73-zuid naar A74/61 t.o.v. van A74/61 naar A73-zuid. Dit verschil wordt onder meer verklaard doordat verkeer uit A73-zuid bij afrit 16 bij het opnieuw oprijden van de snelweg richting A74 een lastige, korte, driedubbele rijstrookwissel moet maken. Want na de invoeger moet in zeer korte tijd ook door de dubbelstrooks A73 geweefd worden. Dat is bij enige drukte voor personenauto’s al lastig, maar voor vrachtverkeer bijna onmogelijk, en bovendien gevaarlijk omdat ze aan het optrekken zijn. Dat moet dan ook de verklaring zijn waarom Rijkswaterstaat het vrachtverkeer richting Nettetal al bij afrit 17 af laat slaan (zie fig. 24). Daarna verdwijnt Nettetal weer op de gemeentelijke bewegwijzering. Doorrijdend op de Steilrandweg is vóór en bij de zuidelijke VRI van A73-afrit 16 geen bewegwijzering. Dit gaat in tegen de (strenge) landelijke bewegwijzerings-richtlijnen. Fig. 24. wegwijzer vóór afrit 17 A73 richting Venlo
-
De tol voor vrachtverkeer op de 61 nabij de grens bedraagt inmiddels ca € 5,- enkele reis. Via de Kaldenkerkerweg is de tol te ontlopen. Voor dagelijks op- en neer rijdende vrachtwagens pakt dat zeer voordelig uit. Dit is natuurlijk een onbedoeld effect van de tolheffing, maar het heeft grote consequenties voor de leefbaarheid op de Kaldenkerkerweg.
Standpunt wegbeheerder Gesproken is met twee verkeerskundigen van de Gemeente Venlo. De gemeente heeft veel uit de kast gehaald om de Kaldenkerkerweg veiliger in te richten. Uitgangspunt voor het ontwerp is een 50km GOW (gebiedsontsluitingsweg). Belangrijkste verbetering is het nieuwe tweerichting-fietspad, waardoor fietsers niet meer gemengd zijn met (vracht)autoverkeer. Bij de zijstraten is gekozen voor uitritconstructies, de veiligste oplossing voor het tweerichting fietsverkeer, al zijn vooral bij de Spechtstraat nog verbeteringen nodig en in voorbereiding. De overgebleven ruimte in het krappe dwarsprofiel is vooral gebruikt voor een smalle rijbaan met langsparkeerplaatsen, conform de grote wens van bewoners en bedrijven. Helaas was er weinig ruimte meer voor oversteek- en afslagvoorzieningen bij de kruisingen. Uitgaande van de keuze voor GOW50 heeft de reconstructie een gewenst effect bereikt, afgezien van het verbeteren van de kruising met de Spechtstraat. Dit blijkt ook uit de verkeerstelling in 2023, een half jaar na ingebruikname van de weg: De gemeten v85 van 54km/h ziet de gemeente als een goed resultaat. In vergelijking tot andere wegen in Venlo is de Kaldenkerkerweg nu een relatief veilige en goed ingerichte weg. De recente telling uit 2025 is voor de gemeente onvoldoende aanwijzing voor een duidelijke toename van het doorgaande verkeer.
13
Oplossingsrichtingen Maatregelen t.b.v. verkeersveiligheid Een GOW30 met fysieke maatregelen betekent voor veiligheid een grote verbetering, zelfs als de snelheid rond de 40 km/h uitkomt. VVN doet de volgende suggesties: - Plaatsen 30km borden (voorbeeld: Barneveld Burg Kuntzelaan bij station). Zonder maatregelen heeft dit al een beduidende daling van de gereden snelheid tot gevolg (ruim 5km/h). Extra maatregelen zijn wel gewenst. - Kleine midden-eilandjes. Deze remmen motorvoertuigen in één richting, én gaan het ge vaarlijke inhalen op de Kaldenkerkerweg tegen. Net als de slinger bij de komgrens verderop, maar dan iets minder uitgebogen. Voor deze midden-eilandjes is ruimte bij korte parkeerstroken en bij breed trottoir. VVN heeft globaal verkend waar dit mogelijk is (bijlage 2). Het aantal te schrappen parkeerplaatsen blijft beperkt tot ca. 12 (van de in totaal 91 plaatsen)10. Een avond-parkeertelling kan helderheid brengen over de bezettingsgraad van het parkeren. Voor het oversteken stelt VVN voor om het te eiland bij de Spechtstraat-Trappistenweg te verschuiven en breder te maken voor een veilige oversteek in twee keer. Hiertoe is ruimte in het brede trottoir aldaar.
Fig 25. Een midden-eilandje, door Goudappel voorgesteld en omarmd door de gemeente11. VVN adviseert 1,20m breed, zodat er een bord op past.
Aan weerszijden van de eilandjes wordt waar mogelijk een overrijdbare strook aangebracht (zie fig 25 paars en 26) Korte, smalle overrijdbare rijbaanscheidingen van 15 tot 20m lang, aan weerszijden van het middeneiland. Het eilandje geleidt het verkeer van tevoren en erna, waardoor geen onverwachte ongevallen ontstaan (motorrijders) nadien naar de eigen rijbaan. Samen et de geleiders wordt over een lengte van ca 40m het inhalen fysiek geweerd. Bovendien zijn de wegvakken tussen deze maatregelen te kort voor een veiliger inhaalmanoeuvre. Fig. 26. overrijdbare middenberm
-
Flauwe busdrempel in beton (figuur links, voorbeeld Dieren Gld). Deze maatregel remt het autoverkeer en voorkomt geluid en trillingen vanwege de vorm en het beton. Toepassen alleen op de rechtstand naast eiland en niet direct naast woningen). Fig. 27. Busdrempel, Dieren, Doesburgsedijk
10 Tussen Brachterweg en Spechtstraat gaat het om ca 8 à 9 van de 44 parkeerplaatsen (aan de zijde van de
bedrijven), tussen Spechtstraat om ca 4 à 5 van de 47 11 https://gemeenteraad.venlo.nl/Documenten/565254-2025-RIB-Maatregelen-Fietsveiligheid-KaldenkerkerwegTegelen.pdf
14
Maatregelen tegen doorgaand (vracht-) verkeer Het is zeer dringend nodig om doorgaand vrachtverkeer uit de Kaldenkerkerweg te weren. Uiteraard moet voorkomen worden dat vrachtverkeer dat zijn bestemming heeft op bedrijventerrein ‘Kaldenkerkerweg Oost’ geen nadeel ondervindt. VVN ziet de volgende realistische mogelijkheden: - Snelheidsverlaging. De reistijdvertraging heeft invloed op het ´tom-tom’ navigatie-advies. o Maximumsnelheid 30 km/h met maatregelen binnen de kom (verschil 35sec12) o snelheidsverlaging buiten de kom (verschil 15 sec) o snelheidsverlaging buiten de kom Duitsland (van 70 naar 50, verschil 15 sec) De maatregelen in Nederland leiden tot een bescheiden extra rijtijd van ca 1 minuut. Dit kan momenteel met het verschil maken voor de in-car navigatie (zie de figuren 17 en 18). -
Versnelling van de uitwisseling van A73 en A74 via de Afrit 16 (Venlo Zuid). Hier rijdt nu veel internationaal verkeer vanwege de ontbrekende Tiglia-bogen (zie fig 3). Dit verkeer rijdt in beide richtingen dezelfde beweging (dus van noordoostelijke naar zuidwestelijk) via de twee grote VRIkruisingen. Omdat het gaat om een dubbele rechtsaf-beweging, zijn er tweerelatief eenvoudige en sterke verkeerkundige ingrepen mogelijk: o Een bijna vrije rechtsaffer, met alleen kruisend fietsverkeer, VRI gaat alleen op rood bij ingemeld voet/fietsverkeer (zie fig. 28). De complexe dubbele VRI-kruising behoeft alleen aanpassing ten aanzien van de fiets/voet-oversteken.
Fig. 28. Indicatieve schets inpassing bijna-vrije rechtsaffer voor de beweging A73-zuid >> A74-61
o
Er lijkt zelfs ruimte om een volledig vrije rechtsaffer in te passen met behoud van de fietsen voetverbinding (mogen naar 2,3m resp 1,2m). Dit kan zonder de complexe VRI-kruising aan te passen. Hiertoe dient de situatie qua breedte én qua hoogte goed ingemeten te worden. Omdat de onderkant van het viaduct bij het voetpad schuin afloopt13.
12 Uitgaande van 54km/h versus 35 km/h
13 Eventueel kan de rechtsaffer ca 20cm lager worden uitgevoerd, waarbij de waterafvoer wordt gekoppeld aan
de bestaande kolken
15
Verbod Vrachtverkeer in de nacht d.m.v. bord. Dit is een snelle maatregel met veel effect. Het lijkt erop dat de bedrijven van Kaldenkerkerweg oost niet actief zijn tussen 23u en 7u, dus hiervoor is slechts een enkele ontheffing nodig. Deze maatregel heeft de gemeente al elders in Venlo genomen (zie fig 29). Bij de Steilrandweg zijn voor dit verbod vooraankondigingen nodig, met behulp van borden en bewegwijzering. Fig. 29. Verbod nachtelijk vrachtverkeer Herungerberg Venlo en suggestie vooraankondiging (Cuijk)
-
Selectieve toegang voor ontheffingsverkeer d.m.v. borden en camera’s blijkt zeer effectief en praktisch goed toepasbaar. De gemeente Venlo kan zelf bepalen welke bewoners en bedrijven een ontheffing krijgen (bijvoorbeeld de woonwijk en het bedrijventerrein incl. bezoek). Dan geldt dit alleen als afsluiting voor doorgaand vrachtverkeer.. In Nijmegen is de zeer drukke, gevaarlijke Griftdijk met dagelijks 15.000 voertuigen) succesvol teruggebracht tot een rustige GOW30 (3000 mvt/etm, incl. HOV), met als alternatieve route de Maria van Mechelenweg. In Venlo is het alternatief uiteraard de A73-A74. Fig. 30 Succesvolle selectieve afsluiting d.m.v. borden en camera’s op de Griftdijk in Nijmegen. Eerst ging het om de spitsuren, maar inmiddels geldt de maatregel voor de hele dag. Zonder infra-kosten.
Ook voor Kaldenkirchen zal dit grote voordelen opleveren, zowel voor de leefbaarheid als voor de verkeersveiligheid. Bekeken moet worden of de selectieve afsluiting ook voor het overige verkeer (personenauto’s) moet gaan gelden. Dit zal een inhoudelijke en politieke afweging moeten zijn.
Conclusies -
-
-
De Kaldenkerkerweg in Tegelen (tussen Steilrandweg en komgrens) heeft een kaarsrechte, smalle rijbaan zonder middengeleider, fysieke middeneilanden of snelheidsremming. In combinatie met relatief hoge intensiteiten leidt dit vaak tot hoge pieksnelheden en inhaalbewegingen. Dit maakt (links)afslaan voor autobestuurders moeilijk en gevaarlijk, zodat men bij het afslaan fietsers ‘over het hoofd’ ziet. Oversteken is onveilig: door veel en snelrijdend verkeer, ontbreken van oversteekeilanden en geparkeerde auto’s. Overdag zijn aanliggende bedrijven moeilijker toegankelijk. Op basis van de kenmerken voor een goede GOW50 scoort de Kaldenkerkerweg laag. Alleen het fietspad scoort goed. VVN dringt daarom aan op het omvormen van de weg tot GOW30. Het nieuwe Mobiliteitsplan geeft hier ruimte aan. Kleinschalige ingrepen zijn voldoende, een complete herinrichting is niet nodig. Goudappel deed suggesties (mei 2025), en VVN vult dit hieronder aan. Het auto- en vrachtverkeer stijgt snel, met 55% in 5 jaar. Het vrachtverkeer stijgt alarmerend snel en verdriedubbelde. Uitschieter is het doorgaande vrachtverkeer, dat in vijf jaar tijd vervijfvoudigde. De situatie wordt ieder jaar onveiliger, ook voor fietsers, ook in de Steylerstrasse.
VVN ziet meerdere oorzaken, en noemt hier vooral de tolheffing en de ontbrekende bogen bij Tiglia: Afrit 16 is inmiddels ´s middags overbelast omdat beide stromen dezelfde rechtsaf-route nemen bij de dubbele verkeerslichten. Daarbij is de route via de Kaldenkerkerweg ca 3,5km korter. VVN adviseert met klem om het doorgaande verkeer terug te dringen, liefst samen met Nettetal. Ook ziet VVN kansen om de capaciteit van A73-afrit en oprit 16 fors te verhogen, tot de bogen bij Tiglia klaar zijn. In dit advies enkele suggesties.
16
Totstandkoming advies Dit advies is namens Veilig Verkeer Nederland opgesteld door Arjen Zijlstra, verkeerskundige bij Veilig Verkeer Nederland.
Vragen of opmerkingen Voor vragen of opmerkingen over dit onderzoek kun je het beste contact opnemen met het kantoor van Veilig Verkeer Nederland in jouw regio. Zie vvn.nl/contact. Onze algemene contactgegevens zijn: Veilig Verkeer Nederland Stationsstraat 79a 3811 MH Amersfoort 088 524 88 00 (maandag t/m vrijdag van 8.30-17.00 uur) info@vvn.nl www.vvn.nl
Help mee! Voor gratis adviezen als deze is Veilig Verkeer Nederland behalve van vrijwilligers ook voor een groot deel afhankelijk van financiële bijdragen van derden. Help daarom mee deze dienst in stand te houden, bijvoorbeeld als vrijwilliger. Met jouw steun maken we buurten veiliger. Je kunt Veilig Verkeer Nederland ook steunen als donateur, lid of bedrijfspartner. Bekijk voor alle mogelijkheden vvn.nl/aandeslag.
17
Bijlage 1
18
19
Bijlage 2. Verkenning inpassing midden-eilandjes Kaldenkerkerweg tbv. Verkeersveiligheid De rijbaan is 5,8m breed. De rijbaanbreedte van rechtstand tot het eilandje is 3m Het eilandje wordt minimaal 1,2m breed, zodat de uitbuiging remmende werking heeft én zodat er een zuiltje met bord op kan staan (zie foto). De uitbuiging perkt het inhalen sterk in en zorgt daarnaast voor het inperken van pieksnelheden en voor enige remmende werking voor autoverkeer in één richting. Voor vrachtverkeer is de remming wat sterker. (In totaal is de uitbuiging dus 1,3m -vanaf wegas op 2,9m: 0,1+1,2m-). Voor de uitbuigende rijbaan naast het eilandje is 3,8m nodig, ivm extra manoeuvreerruimte voor vrachtverkeer. Totale breedte: 3,0+1,2+3,8=8m. O.b.v. rijbaanbreedte van 5,8m wordt 2,2m extra gebruikt, ongeveer de breedte van het parkeervak. Voor de uitbuiging is een lengte van 25m nodig. De uitbuigingen liggen op onderlinge afstand van ca 120-130m. Hierdoor wordt inhale zo veel mogelijk voorkomen, en blijft optrekken en afremmen beperkt, waardoor de snelheid niet veel oploopt tussen de uitbuigingen. Overal is rekening gehouden met boogstralen van grote voertuigen. -
Locatie 1. Deze is extra belangrijk vanwege de bocht die nu afgesneden wordt i.c.m. het zicht vanuit de Brachterweg komt in de plaats van 4 parkeerplaatsen aan de noordzijde. Locatie 2. Deze ligt aan de noordzijde naast een loods, tegenover nr. 106. Dit kost 4 parkeerplaatsen. Locatie 3. Oversteekeiland ten westen van Spechtstraat, ca 5m opschuiven ivm draai voertuigen. Totale maat vanaf rand rijbaan zuidzijde tot noordelijke erfgrens: 11,4m. Gerekend vanaf rand rijbaan zuidzijde: rijbaan 2,9m, eiland 3,3m, rijbaan 3,5m, trottoir ca 1,7m. Uitbuiging is hier ook ca 1,3m. Hierdoor ontstaan nabij de minst veilige plek van de Kaldenkerkerweg (kruising Spechtstraat) twee eilandjes op relatief korte afstand. Prima ivm verkeerveiligheid. Locatie 4. Deze lokatie ligt thv nr. 105. De noordelijke uitbuiging begint ergens bij de westelijke Esso-uitrit begint. Dan is slechts 1 parkeerplaats nodig. De uitrit van 105 blijft goed bereikbaar. Locatie 5 Ten westen van Kruising Wachbachsingel. Het korte midden-eilandje komt precies tussen de twee uitritten, zodat er voldoende draairuimte. Hiermee blijft de mogelijkheid bestaan om bij de Wambachsingel aanpassingen te doen, bv. conform het voorstel van Goudappel uit rapport Kaldenkerkerweg van mei 2025.
20