Fractie Transformatie betoog begroting.pdf

Voorzitter, ik zal mij in het kort aangeven hoe de fractie Transformatie naar de begroting kijkt. En zal vervolgens een motie indienen, met als titel Verbetering Risicobeheersing Grondexploitaties”. 1. Inleiding De begroting 2026 van Gemeente Venlo is opgesteld in een uitdagende context: landelijke bezuinigingen, onzekerheden in het gemeentefonds, stijgende prijs-, loon- en volumedruk op gemeentelijke taken. De gemeente kiest er voor de begroting‐meerjarenraming sluitend te houden, mede door een eenmalige onttrekking uit de algemene reserve in 2026 van circa € 1,2 miljoen. De centrale vraag: biedt deze begroting voldoende capaciteit voor de maatschappelijke opgaven en zorgt hij voor financiële continuïteit? 2. Sterke punten a) Sluitende meerjarenraming. De begroting 2025-2028 is zodanig vormgegeven dat de jaren 2025, 2027 en 2028 worden afgesloten met een sluitend saldo. Voor 2026 wordt een klein tekort geraamd van circa. € 1,2 miljoen, waarvoor de algemene reserve wordt aangesproken. Dat laat zien dat Venlo alert is op het risico van onvoldoende dekking en bewust kiest voor een proactieve aanpak. b) Weerstands- en solvabiliteitspositie redelijk op orde De ratio weerstandsvermogen bedraagt in 2025 circa 1,96 en stijgt naar 2,07 in 2028 — de streefwaarde lag tussen 1,4 en 2,0, dus dit is ruimschoots voldoende.

Ook de solvabiliteitsratio is in de begroting boven de minst veilige bandbreedte (25-30 %) met circa 35% in 2025 en 33% in 2028. Deze financiële buffers geven Venlo ruimte om eventuele schokken op te vangen. c) Investeren in opgaven en toekomst-gerichtheid Uit een artikel van de Noord Limburgs Dagblad: Venlo hangt een toekomstbeeld op met investeringen in woonbouw (meer dan 1000 woningen), versterking kernwinkelgebieden, wonen aantrekkelijk houden. Dat toont dat de begroting niet alleen maar ‘tekorten dichten’ is, maar ook gericht is op groei, leefbaarheid en strategische ontwikkeling. 3. Zorgen en aandachtspunten a) Eenmalige dekking voor 2026-tekort Hoewel het tekort van € 1,2 miljoen voor 2026 relatief klein is, wordt dit opgevangen met een eenmalige onttrekking uit de algemene reserve. Dat betekent dat de structurele basis nóg scherper moet zijn om verdere tekorten in latere jaren te vermijden.

Het is dus geen vrijbrief voor extra uitgaven — de druk blijft hoog. b) Woninglasten / heffingen onder druk Bijvoorbeeld: het afvaltarief wordt tot 2027 bevroren op € 165 voor een eenpersoonshuishouden, ondanks corrigerende kosten. Pas in 2028 stijgt het naar € 204. Dit betekent dat de gemeente keuzes maakt in het uitstellen van kostendekkende tariefstelling — wat op termijn hogere lasten kan betekenen. c) Onzekerheden vanuit Rijk en maatschappelijke opgaven Zoals aangegeven in de kadernota: de nieuwe financieringssystematiek van het Rijk en de korting op het gemeentefonds vormen een risico voor de langjarige financiële houdbaarheid. Met andere woorden: Venlo doet het goed binnen het gegeven kader, maar staat niet los van externe ontwikkelingen waar zij weinig grip op heeft. 4. Conclusie De begroting 2026 van Venlo straalt verantwoordelijkheid en toekomstgerichtheid uit. De gemeente heeft haar buffers in beeld, maakt keuzes om het meerjarenperspectief sluitend te houden, en investeert in leefbaarheid en groei. Tegelijkertijd is duidelijk dat er geen ‘lucht’ meer is: extra ambities kunnen snel leiden tot financiële druk.

Voor de gemeenteraad, stakeholders en inwoners is het belangrijk om de volgende elementen in de gaten te houden: • Worden de structurele lasten en baten goed ingelijfd, waardoor ook na 2026 sprake is van een gezond saldo? • Hoe worden de effecten van externe ontwikkelingen (rijkskortingen, prijsstijgingen) opgevangen? • Hoe blijft de woonlastenontwikkeling beheersbaar, zodat burger/bedrijf niet disproportioneel worden belast? Als Venlo vasthoudt aan deze koers — met voldoende alertheid op signalen — dan ligt er een goed fundament voor de komende jaren. Maar het blijft zaak dat elke extra wens of investering kritisch wordt bezien op financiële dekking en effect op de lange termijn. Derhalve dient de fractie transformatie de volgende motie in “Verbetering Risicobeheersing Grondexploitaties”. Met als voornaamste doel om de raad in staat te stellen zijn kaderstellende en controlerende rol goed te vervullen.

Tot zover in het eerste termijn. Fractie Tranformatie.