Accountantsverslag 2021 gemeente Venlo definitief.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag
Accountantsverslag 2021
Gemeente Venlo
Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 8 juni 2022
0I
1
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Aanbiedingsbrief Gemeente Venlo T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Postbus 3434 5902 RK VENLO 8 juni 2022 Referentie: MJNR56SQUVCT-273525423-45 Geachte leden van de raad en het college, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2021 (de ‘jaarrekening’) van gemeente Venlo te controleren. We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2021. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en wij hebben dit verslag met uw ambtelijke organisatie en portefeuillehouder financiën op 16 mei 2022 besproken. In dit verslag hebben we specifieke aandacht besteed aan: • De impact van Covid-19 op de jaarrekening, het resultaat en de uitvoering van de Tozo-regelingen. • De voortgang van de realisatie in de projecten in het ruimtelijke domein en specifiek het Kazernekwartier. • De gemaakte kwaliteitsslag in de interne beheersing en het jaarrekeningproces in 2021.
Wij hebben de inhoud van dit verslag besproken tijdens de vergadering van de auditcommissie op 2 juni 2022. Heeft u nog vragen, neemt u dan gerust contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de samenwerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Dit document is elektronisch ondertekend door:
Dorus van Boxtel drs. T.A.G. van Boxtel RA senior director []
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG, Postbus 6365, 5600 HJ, Eindhoven T: 088 792 00 20, F: 088 792 96 40, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
2
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.
01
2I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021
Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen in één oogopslag Onze conclusies
Bevindingen
•
• Uit de controle van het sociaal domein komen voor
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik
•
Onze conclusies
•
Bevindingen
•
Ontwikkelingen 2021
Bijlagen •
•
is het risicoprofiel afgenomen en de voorziening Ontwikkenegatieve resultaten bijgesteld naar €18,2 miljoen Gemeente lingen 2021 Venlo (2020 €19,2 miljoen). De parameters zijn evenwichtig ingeschat. Sociaal domein: De schattingen rondom de balanspositie verbeteren door de aansluiting en analyse van de administratie met de opgaven van de zorgaanbieders. Onze Interne beheersing: de kwaliteit van de derde lijn en samenwerking en vooruitblik de verbijzonderde interne controle is in 2021 toegenomen. Wij adviseren de waarnemingen uit de verbijzonderde interne controle te gebruiken als basis voor de volwassenheid van de primaire processen.
Onze samenwerking en vooruitblik • • •
We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het hybride controleproces. De rechtmatigheidsverantwoording is effectief vanaf 2022. De gemeente Venlo laat zien met de proefverantwoording in 2021 klaar te zijn voor de definitieve invoering. Volgend jaar zullen wij in de controleverklaring rapporteren over onze beoordeling van de frauderisicobeheersing.
€5,3 miljoen onzekerheden ten aanzien van het vaststellen van de prestatielevering naar voren. In de controle van de Europese aanbestedingen hebben wij voor €1,5 miljoen aan fouten en voor €424.000 aan onzekerheden geconstateerd. Geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid.
Observaties jaarrekening
• Ruimtelijk domein: Door de voortgang in de projecten
Onze samenwerking
Ons accountantsverslag is uitsluitend opgesteld voor het gebruik van de raad en het college van burgemeester en wethouders van gemeente Venlo. Het is niet toegestaan dit verslag aan derden te verstrekken zonder onze voorafgaande toestemming. Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid als gevolg daarvan jegens enige andere persoon die dit verslag in handen krijgt of er gebruik van maakt.
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2021 van gemeente Venlo afgerond en hebben hierover een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt. Deze jaarrekening heeft een positief resultaat van €31 miljoen. Daarnaast geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben geconstateerd.
• Observaties jaarrekening
• • Jaarverslag
•
Jaarverslag • •
Financiële positie gemeente Venlo is verbeterd door het positieve resultaat van €36,8 voor mutaties reserves, begroot was nihil. Na mutaties reserves is het resultaat €31 miljoen, waar nihil was begroot. Het resultaat bestaat met name uit incidentele voordelen. De solvabiliteit is in 2021 gestegen van 25% naar 31%. Schattingen van het college zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Geen onrechtmatigheden geconstateerd in relatie tot Covid-19.
Het jaarverslag geeft een duidelijk inzicht in de financiële positie van gemeente Venlo. Het jaarverslag heeft een goede kwaliteit. De informatiewaarde kan toenemen als de effecten en resultaten voor gemeente Venlo meer worden uitgewerkt, mogelijk in relatie tot de actualisatie van de beleidsindicatoren uit Meetbaar Venlo.
3
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid toe.
02
3I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik
Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2021 is goedkeurend voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2021 van gemeente Venlo afgerond. Wij hebben een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid en financiële rechtmatigheid verstrekt, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid In totaliteit hebben we drie controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid; deze zijn gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond.
Onze samenwerking
De totale rechtmatigheidsfout is €1,5 miljoen
Bijlagen
Het totaal van de rechtmatigheidsfouten en -onzekerheden komt neer op respectievelijk €1,5 miljoen en €5,8 miljoen (2020: €611.000 en €7,2 miljoen).
Afwijkingen van rechtmatigheidscriteria zijn veelal niet te corrigeren. Het detailoverzicht van fouten en onzekerheden inzake rechtmatigheid wordt hier getoond. Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, programmaverantwoording, de paragrafen en de bijlagen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.
Getrouwheid Oordeel:
Rechtmatigheid
Goedkeurend
Oordeel:
15.000
15.000
10.000
10.000
5.000
5.000
-
Fouten
= absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000
Onzekerheden
-
= door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000
Goedkeurend
Fouten
Onzekerheden
3II
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Overzicht van ongecorrigeerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening
De volgende geconstateerde afwijkingen betreffende de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €227.000. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik
#
Onze samenwerking Bijlagen
1
2
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Fouten
Onzekerheid prestatielevering Zorg in Natura (WMO en Jeugd)
Exploitatie - SODO ZIN
€1.630.000
Onzekerheid prestatielevering PGB’s (WMO en Jeugd)
Exploitatie - SODO PGB
€3.751.000
Totaal
Onzekerheden
€5.381.000
3III
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Overzicht van fouten en onzekerheden inzake rechtmatigheid
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening
De volgende geconstateerde afwijkingen betreffende de geconstateerde fouten en onzekerheden in relatie tot rechtmatigheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €227.000. Afwijkingen in relatie tot rechtmatigheid zijn niet te corrigeren. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik
#
Onze samenwerking Bijlagen
1
2
3
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Niet voldoen aan EU-aanbestedingsregels
Fouten
Onzekerheden €1.551.000
€424.000
Onzekerheid prestatielevering Zorg in Natura (WMO en Jeugd)
€1.630.000
Onzekerheid prestatielevering PGB’s (WMO en Jeugd)
€3.751.000
Totaal
€1.551.000
€5.805.000
4
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021
Ontwikkelingen 2021
Ruimtelijk domein
In dit hoofdstuk beschrijven we relevante ontwikkelingen voor het ruimtelijke domein, het sociaal domein en specifieke jaarrekeningposten
Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
03
5
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Ruimtelijk domein Inzicht in realisatie belangrijke projecten en voorbereiding Kazernekwartier
Verliesvoorziening geactualiseerd in 2021
Gemeente Venlo kent een totaal van zes majeure grondexploitaties in 2021, allen met een negatieve eindwaarde. In de paragraaf Weerstandsvermogen zien we een afname op toegerekende risico’s aan het grondbedrijf tot €18,2 miljoen (2020: €19,2 miljoen) met name veroorzaakt door bijstelling van risico’s op projecten Q4 en revitalisering Veegtes. Deze risico’s worden door hun onzekere aard (vaak op basis van scenario’s) los verantwoord van verlieslatende projecten en zijn hiermee niet opgenomen in de verliesvoorziening. Daarnaast heeft in 2021 een focus gelegen op de voorbereidingen van het ontwikkelplan Kazernekwartier ter besluitvorming in 2022.
De majeure projecten binnen gemeente Venlo zijn allen verlieslatend. Hiervoor neemt gemeente Venlo een verliesvoorziening op. De huidige omvang van de verliesvoorziening bedraagt €44,0 miljoen (2020: €45.0 miljoen), bestaande uit: • Venlo Centrum Zuid (€16,6 miljoen) • Q4 (€11,9 miljoen) • Centrumplan Blerick (€8,3 miljoen) • Kazernekwartier (€5,1 miljoen) • Masterplan Arcen en Velden (€1,4 miljoen) • Overig (€0,7 miljoen)
Geactiveerde voorbereidingskosten grondexploitaties afgeboekt ten laste van het resultaat
De daling ten opzichte van voorgaand jaar ziet met name toe op door de verwerking van de Bargeterminal onder de materiële vaste activa (-/-€1,5 miljoen) en diverse bijstellingen op bestaande projecten (€0,5 miljoen). Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 zijn de uitgangspunten van de exploitaties geactualiseerd, inclusief de benodigde verliesvoorziening. Wij stemmen in met deze actualisatie.
Gemeente Venlo heeft de voorbereidingskosten van een tweetal projecten die eerder waren geactiveerd afgeboekt ten laste van het resultaat. Dit betreffen het project 'Van Cranenbroek' (€338.000) waarbij de voorbereidingskosten ouder dan 5 jaar zijn en het project 'Arsenaal herontwikkeling' (€439.000) waarbij de verwachting is dat het project niet op korte termijn wordt doorontwikkeld. Het risicoprofiel van de grondexploitaties neemt af
60
Voor risico’s gerelateerd aan het grondbedrijf is binnen paragraaf Weerstandvermogen een totaal van €18,2 miljoen ingerekend (2020: €19,2 miljoen). Het grootste deel hiervan ziet toe op project Kazernekwartier (€13,4 miljoen) en Q4 (€2,4 miljoen).
50
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 2021
40
2020
30 20 10 0
Prognose resultaat
Risico's
Figuur 1 Risicoprofiel grondexploitaties
Verliesvoorziening
5I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Ruimtelijk domein
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Besluitvorming conceptontwikkelplan Kazernekwartier in 2022
Voortgang Vierpaardjes uitgewerkt in projectrapportage
Nadat in januari 2020 de stedenbouwkundige visie inzake het Kazernekwartier is vastgesteld door de raad is in 2021 gewerkt aan het conceptontwikkelplan voor deelfase 1. Dit conceptontwikkelplan ligt in het voorjaar 2022 voor ten behoeve van de besluitvorming van de gemeenteraad. Op basis hiervan zijn in de jaarrekening 2021 in de exploitatieberekeningen de aanpassingen op basis van het ontwikkelplan fase 1 nog niet verwerkt. De boekwaarde is ultimo 2021 €23,7 miljoen en de bijbehorende voorziening negatieve exploitatieresultaten €5,1 miljoen (2020 €5,0 miljoen). Wij kunnen instemmen met deze verwerkingswijze
Voor de ontwikkeling van het project Vierpaardjes is een krediet beschikbaar gesteld van €45 miljoen die bestaat uit een bijdrage van de provincie van €13,5 miljoen, het Rijk van €16,5 miljoen en een bijdrage door de gemeente Venlo zelf van €15 miljoen. Bij de vaststelling van de begroting 2022 is het krediet verhoogd naar €48 miljoen waarbij gemeente Venlo, de provincie Limburg en Europa een extra krediet beschikbaar stellen van €1 miljoen. Op dit moment is de planningsfase afgerond en zijn er tot en met Q4 2021 €8 miljoen aan kosten gemaakt.
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat
Gemeente Venlo heeft de risico’s ten aanzien van het project in kaart gebracht in de voortgangsrapportage. De risicoreservering van gemeente Venlo conform de begroting 2022 betreft €9 miljoen en in de jaarrekening 2021 is een bedrag van €9 miljoen opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen. In de rapportage worden de voortgang en de risico’s uitgewerkt. Hierbij adviseren we om de ingeschatte risico’s ten aanzien van het project te koppelen aan de opgenomen gekwantificeerde risico’s. Daarnaast is het belangrijk om aandacht te geven of bij mogelijke wijzigingen of uitstel van de realisatiefase de gemeente Venlo blijft voldoen aan de voorwaarden van de subsidie zoals toegekend door provincie Limburg en vanuit Europa.
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente Venlo exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig bepaald. Bargeterminal verwerkt in de materiële vaste activa Per 1 januari 2021 is het project Bargeterminal van de grondexploitatie overgegaan naar de materiële vaste activa. Wij zijn van mening dat dit een goede invulling is van de BBV-voorschriften en de aard van het project. Hiermee is de totale boekwaarde van €5 miljoen in de materiële vaste activa verwerkt. De oorspronkelijke verliesvoorziening op basis van de netto contante waarde van €1,5 miljoen is ten gunste van de exploitatie vrijgevallen.
6
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021
Sociaal domein Gemeente Venlo werkt aan zichtbare beheersing van de financiële stromen
Ruimtelijk domein
Het sociaal domein kent een stevige opgave. Sinds 2015 is er sprake van een stijging van het aantal inwoners dat gebruik maakt van maatwerkvoorzieningen (Jeugd en Wmo) en daarmee stijgende lasten.
Sociaal domein
De kwaliteit van schattingen rondom de te betalen kosten neemt toe
Specifieke posten
Gedurende 2021 is het proces voor inschatten van zorgkosten sterk verbeterd. Dit door de koppeling te maken met de clientadministratie, het berichtenverkeer, de contracten en de opgaven van de zorgaanbieders. Hierdoor is de betrouwbaarheid van de geschatte kosten voor het sociaal domein verder toegenomen. In de definitieve afsluiting sociaal domein is ten opzichte van de eerste conceptjaarrekening, een lagere last van in totaal €3,8 miljoen verwerkt.
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Hierbij is het belangrijk om gezamenlijk het recht op zorg in kaart te brengen en controleerbaar te maken in de samenwerking, gezien de onderlinge verrekeningen in het budget. Dit om de rechtmatigheid van de totale lasten vast te kunnen stellen. Wanneer de gemeenten in de regio Noord-Limburg niet tijdig hebben besloten over de samenwerking in de tweede module, treedt het noodscenario in werking. Hierbij is het belangrijk dat de stappen in de mandatering naar de gemeente Venlo en de MGR zijn vastgelegd. Sociaal Domein
Beschermd wonen vanaf 2022 bij de MGR Vanaf 1 januari 2022 is de uitvoering van het onderdeel ‘beschermd wonen’ belegd bij de MGR. Dit in samenwerking met de regio Noord-Limburg in een nieuwe samenwerkingsmodule (module 2) van de MGR. De processen, de verantwoordelijkheden en de financiële verantwoording over 2022 worden hierbij ingericht. De gemeente Venlo ondersteunt in de inrichting van de processen en interne beheersing op basis van de ervaring uit de eigen processen. Wij adviseren om gezamenlijk te toetsen of de kwaliteit van de interne controles van voldoende niveau is en daarnaast vast te stellen dat de financiële verantwoording de juiste aanknopingspunten heeft voor de eigen jaarrekening. De MGR en gemeente Venlo werken samen bij het inrichten van de interne controle en de rapportage. Hierbij worden tevens afspraken gemaakt over de wijze van verantwoording van de MGR aan de gemeente Venlo.
Jeugdzorg ZIN Jeugdzorg PGB Wmo ZIN Wmo PGB Totaal Tabel 1 Sociaal Domein
Realisatie 2021 (x €1.000)
Begroting 2021 (x €1.000)
Realisatie 2020 (x €1.000)
29.013
30.465
32.841
883
1.204
1.012
70.106
61.307
67.454
2.868
4.924
4.984
102.870
97.900
106.291
6I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Sociaal domein In 2021 zijn de productieverklaringen de basis van vaststellen prestatielevering; voor 2022 doorpakken in zichtbare interne beheersing Ook in 2021 blijken er onzekerheden rondom de prestatielevering Zorg in Natura Gemeente Venlo werkt aan een groeipad om voor 2022 op basis van interne beheersmaatregelen de prestatielevering van zorg in natura zelfstandig vast te stellen. Hiermee is een plan van aanpak ingericht om de zichtbare interne beheersingsmaatregelen in lijn te brengen met de SDO-notitie van de NBA. Voor 2022 is het doel dat het effect hiervan zichtbaar is.
Opvolging Tozo IB-signalen De gemeente Venlo heeft integrale opvolging van de IB-signalen in het primaire proces ingericht. Hieruit is zichtbaar dat de IB-signalen zijn opgevolgd op basis van uitgezette acties of ingerichte werkprocessen. Op basis van de review van de verbijzonderde interne controle blijkt dat in 2022 vervolgacties nodig zijn om de diepgang van de opvolging van de IB-signalen aan te scherpen. In de interim controle 2022 zullen wij vaststellen of deze opvolging is afgerond.
Voor 2021 wordt gesteund op de productieverklaringen van de zorgaanbieders. Hierbij is de kwaliteit van het proces verbeterd door op basis van de eigen administratie en het berichtenverkeer aan beschikte zorg, de afstemming op basis van de conceptproductieverantwoordingen te zoeken.
Getrouwheid
De opgenomen onzekerheden in de Zorg in Natura hebben betrekking op zorgaanbieders waarvoor geen productieverantwoording inclusief controleverklaring is ontvangen of waarbij geen documenten zijn ontvangen.
Jeugdzorg en WMO ZIN
1.630
1.866
Jeugdzorg en WMO PGB
3.751
5.384
Totaal
5.381
7.250
Prestatielevering PGB niet vastgesteld Voor alle cliënten die een PGB ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten. Evenals in voorgaande jaren heeft de gemeente Venlo geen aanvullende werkzaamheden op de prestatielevering PGB uitgevoerd. Voor 2021 geldt dat de totale last uit hoofde van PGB’s als ‘onzeker’ wordt aangemerkt.
2021 (x €1.000)
2020 (x €1.000)
Fout
Fout
Onzeker
Tabel 2 Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein
Onzeker
7
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Specifieke posten In deze paragraaf lichten we specifieke posten in de jaarrekening toe
Ontwikkelingen 2021 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Financiële impact hoogwater in de zomer 2021 in kaart gebracht In het jaarverslag is een aparte paragraaf opgenomen om de totale lasten van de gemeente Venlo door het hoogwater en de overstroming in de zomer van 2021 in kaart gebracht. De totale kosten van €890.000 en mogelijke restrisico’s zijn hierbij duidelijk in kaart gebracht. Het is nog onduidelijk in welke mate de gemeente Venlo wordt gecompenseerd door de Rijksoverheid. Kapitaalverstrekkingen Greenport De totale kapitaalverstrekking van de gemeente Venlo aan Greenport betreft: • CV Campus Vastgoed Greenport Venlo: €2.557.000 • B.V. Deelnemingen Greenport gemeente Venlo €21.119.720 Totaal €23.676.720 De CV Campus Vastgoed bestaat hoofdzakelijk uit de vastgoedbelegging inzake de innovatietoren. De gemeente Venlo heeft een 24% belang, de provincie Limburg heeft het belang van 76%. De CV Campus Vastgoed laat negatieve resultaten zien en op basis van het zichtbare eigen vermogen in de deelneming en het aandeel van gemeente Venlo is de voorziening inzake duurzame waardevermindering verhoogd van €327.000 naar €516.000 De participatie B.V. Deelnemingen Greenport gemeente Venlo beheert de deelnemingen B.V. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo en de BV Campus Vastgoed. Op basis van de gezamenlijke analyse van de resultaten is hiervoor geen duurzame waardevermindering van toepassing in 2021.
De BV Campus Vastgoed Greenport Venlo exploiteert op basis van een leaseconstructie de Innovatietoren en is op basis hiervan verantwoordelijk voor het meerjarenonderhoudsplan. Opgemerkt dient te worden dat de waardering van het pand Innovatietoren effect heeft op de bepaling van het resultaat en eigen vermogen van de CV Campus Vastgoed, maar dat de exploitatieresultaten ten behoeve van het onderhoud gefinancierd dienen te worden uit de BV Campus Vastgoed. In de governancestructuur en beheersing van de risico’s is het belangrijk om bewust te zijn van deze onderlinge samenhang. Lening verstrekt aan B.V. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo In 2021 is de tweede tranche van €2,2 miljoen aan de BV Campus vastgoed verstrekt inzake het gebouw Brighthouse. In totaal betreffen de uitgezette leningen aan het B.V. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo €19,2 miljoen. Gezien de toename aan uitgezette gelden, adviseren wij de risico’s te blijven actualiseren en te overwegen of de governance structuur passend blijft. Dat de aansturing en besluitvormingsprocessen aansluiten bij de ontwikkeling van de risico’s. De toekomstige kasstromen zijn voldoende om aan de voorwaarden van de leningen te voldoen is de conclusie van de gemeente Venlo. Hiermee is geen aanleiding voor een afwaardering van deze leningen.
7I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Specifieke posten
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke posten Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Actualiseren voorziening dubieuze debiteuren Tijdens onze werkzaamheden hebben wij geconstateerd dat de inschatting van de inbaarheid van de voorziening debiteuren BBZ niet bijgewerkt is sinds begin van 2020. Op basis van input van de klantadviseurs wordt per BBZ-debiteur een analyse gemaakt van de status van terugbetaling en het percentage voor de voorziening. Dit is sinds het begin van 2020 niet meer gebeurd. Wij adviseren om deze inschatting te actualiseren. Op basis van aanvullende analyses vanuit de verbijzonderde interne controle kunnen wij voor 2021 instemmen met de opgenomen voorziening. Dotatie voorziening Functioneel Leeftijd Ontslag (FLO) verwerkt Op basis van de analyse van 2021 blijkt dat de kosten voor het Functioneel Leeftijd Ontslag voor de jaren tot en met 2024 hoger uitvallen dan in 2019 zijn geraamd. Dit heeft met name betrekking op nieuwe landelijke afspraken over de FLO. Gemeente Venlo heeft hierdoor een extra dotatie van €2.000.000 verwerkt, zodat de voorziening de komende jaren toereikend zal zijn. Op basis van de inschatting van de huidige gegevens zijn wij akkoord met de aanvullende dotatie gedurende 2021 en de stand van de voorziening per jaareinde. Wij kunnen instemmen met de geactualiseerde voorziening.
Verwerking Regiodeal en Investeringsagenda regio Noord-Limburg in de jaarrekening 2021 Op basis van de bestuursovereenkomst, de regiodeal Noord-Limburg, het bestuursconvenant, de uitvoeringsovereenkomst, de investeringsagenda en het samenwerkingsconvenant speelt de gemeente Venlo in de uitvoering een belangrijke rol als kasbeheerder en penvoerder. Als gevolg hiervan zijn in 2021 de volgende baten, lasten en balansposities opgenomen: • Bijdrage regiodeal van €745.000. • Uitvoering investeringsagenda van €2.096.000. • Diverse balansrekeningen ten behoeve van de vorderingen en verplichtingen.
8
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven opgevallen in relatie tot de we wat ons is opgevallen in relatie de informatiewaarde van hettot jaarverslag. informatiewaarde vanwe hetonze jaarverslag. Daarnaast beschrijven visie op Daarnaast beschrijven we onze visie X. op de financiële positie van de gemeente de financiële positie.
04
9
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie De kerngetallen laten een positieve ontwikkeling zien
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De financiële conditie is voor veel gemeenten ondermaats, zo stelt de VNG in de in november 2021 gepubliceerde financiële conditie-index. Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet. De solvabiliteit van de gemeente Venlo ligt voor 2021 op het landelijk gemiddelde, tevens neemt de nettoschuldquote af.
Landelijk speelt er discussie omtrent de begripsvorming en uitwerking van de incidentele baten en lasten. Wij adviseren om de uitkomsten van de discussie te betrekken op de situatie van de gemeente Venlo en hierop, waar nodig, in te spelen.
De streefwaarde voor de solvabiliteit door de gemeenteraad is vastgesteld op 25%. De solvabiliteit voor 2021 van gemeente Venlo komt uit op 31% en laat de verbetering in de financiële positie van gemeente Venlo zien. De stijging in de solvabiliteit komt naar voren door het gerealiseerde jaarrekeningresultaat en de toename van de reserves. Om te beoordelen of de gemeente Venlo in staat is om in te spelen op de toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in de verhouding met het weerstandsvermogen en aan de andere kant de uitdagingen en ontwikkelingen in de meerjarenbegroting.
Kengetallen
Het saldo van de structurele exploitatieruimte ligt bij de jaarrekening 2021 met 6,8% hoger dan in 2020, maar ook hoger dan begroot (0,2% begroot) en de streefwaarde van nihil. Het hogere saldo wordt met name verklaard door het positieve resultaat van de jaarrekening 2021. De incidentele baten en lasten zijn opgenomen in de toelichting op de jaarrekening. In de grondslagen zijn de gehanteerde uitgangspunten toegelicht. Hier valt op dat er geen grensbedrag voor de toelichting is opgenomen. Wij adviseren met de raad in gesprek te gaan over een grensbedrag voor toelichting van de incidentele baten en lasten.
Gemeente Venlo
Landelijk**
2021
2020
2021*
2020
Solvabiliteit
31%
25%
31%
35%
Grondexploitaties
4%
4%
9%
9%
Structurele exploitatieruimte
6,8%
4,1%
1%
2%
Nettoschuldquote
37%
47%
73%
49%
Nettoschuldquote gecorrigeerd
30%
38%
67%
42%
Belastingcapaciteit
103%
108%
105%
103%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* op basis van de begroting 2021 ** Bron: https://findo.nl/jive Tabel 3
9I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie
Onze conclusies
Het weerstandsvermogen is de afgelopen jaren gestegen
• Transformatiefonds (+ €1,4 miljoen).
Ontwikkelingen 2021
Het eigen vermogen van gemeente Venlo is in 2021 gestegen van €120 miljoen naar €157 miljoen. Het resultaat van positief €31 miljoen is nog niet gealloceerd naar de algemene reserves en nog niet meegenomen in de ontwikkeling van het weerstandsvermogen.
• Regiodeal / investeringsagenda (+ €1 miljoen).
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening
Vooruitblik Onze samenwerking
• Risico bij grondverkoop grondexploitaties.
Interne beheersing
Bijlagen
• Innovatiebudget sociaal domein (+ €1 miljoen).
De ratio weerstandsvermogen eind 2021 van 2,12 en de hierbij geïnventariseerde risico’s zijn 'verbeterd' ten opzichte van 2020 (2,09). Op basis van afstemming met de raad is het uitgangspunt dat de weerstandsratio tussen 1,4 en 2,0 dient te liggen. Hierbij merken we op dat als weerstandsvermogen de algemene reserve, de post onvoorzien en de algemene grondreserve worden meegewogen. De actualisatie van de risico’s geeft een benodigd weerstandsvermogen weer van €41,6 miljoen. Belangrijke risico’s in 2021 op basis van geschatte kans x impact zijn:
Speerpunten
• Agiostorting greenport (+ €1 miljoen).
Ontwikkeling van het weerstandsvermogen € 88.197
2021
2020
• Toename in kosten bouw en woonrijp maken en plankosten.
€ 41.598
€ 82.904 € 39.604
• Ondertunneling Vierpaadjes. • Sturing/inkoop WMO-maatwerk. Bestemmingsreserves kunnen ook dienen ter dekking van risico’s die zich voordoen. De bestemmingsreserves zijn eveneens gestegen van €24 miljoen naar €38 miljoen. De grootste stijgers zijn: • Algemene bestemmingsreserve (+ €4,4 miljoen). • Arbeidsmarktbeleid regio (+ €1,5 miljoen).
2019
€ 71.940 € 36.637
Weerstandscapaciteit (x €1.000) Figuur 2 Onwikkeling weerstandsvermogen
Risico's (x €1.000)
9II
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie
Onze conclusies
Het resultaat van gemeente Venlo laat zich in deze tijd lastig voorspellen
Ontwikkelingen 2021
De figuur hiernaast laat het verschil tussen het begrote en gerealiseerde saldo van baten en lasten zien van 2018 tot en met 2021 (het resultaat voor toevoegingen en onttrekkingen uit reserves). Er is een trend te zien waaruit blijkt dat gemeente Venlo realistisch begroot rekening houdend met het voorzichtigheidsprincipe, waarbij vooral dit jaar een opvallend jaar is. In de begroting na wijzigingen werd een positief resultaat voor mutaties reserves verwacht van €120.000, waar uiteindelijk een positief resultaat is behaald van €36,8 miljoen.
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening
Incidentele voordelen zichtbaar in resultaat voor mutaties reserves
Speerpunten
Het resultaat voor mutaties reserves 2021 van de gemeente Venlo is €36,8 miljoen positief (2020 €28,4 miljoen). In de begroting na wijziging was uitgegaan van een resultaat voor bestemming van €120.000 negatief en de doorkijk op basis van de FinRap werd een positief resultaat van €11,8 miljoen verwacht (na mutaties). Na mutaties is het resultaat €31 miljoen, waar een nihil saldo was begroot. In de verschillenanalyse van de jaarrekening zijn de belangrijkste oorzaken toegelicht. De hoofdlijn betreft:
Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
• In het programma Gezond en actief Venlo €11,1 miljoen voordeel door lagere lasten door afname bijstandsuitkeringen €6 miljoen, lagere lasten Beschermd wonen €4 miljoen) en toegezegde Covid-19-compensatie door het Rijk. • Op de algemene middelen is een voordeel van €21,5 miljoen zichtbaar op het saldo van baten en lasten ten opzichte van de begroting na wijziging. Dit is te verklaren door de hogere uitkering uit het gemeentefonds. Het betreft voor €8,7 miljoen taakmutaties en voor €7,2 miljoen aan coronasteunpakket. Hiermee kent het resultaat grotendeels een incidenteel karakter (ook door late toekenningen van het Rijk) en blijft de toekomstige financiële positie onzeker, terwijl gezien het hogere resultaat het uitgangspunt voor de begroting 2022 positiever is geworden.
Realisatie afgezet tegen begroting na wijzigingen x €1.000
€ 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €-
2018
2019
Begroting na wijziging Figuur 3 Voorspellend vermogen
2020 Realisatie
2021
10
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Observaties jaarverslag Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar
De kwaliteit van uw jaarverslag is goed
Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn.
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Financiële positie
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar
Observaties jaarverslag
In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV. Kwaliteit paragrafen
Jaarrekening
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Interne beheersing
Kwaliteit paragrafen
Speerpunten
Informatiewaarde is goed
Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze geven veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. De paragraaf Samenwerkingspartners is niet op alle onderdelen volledig doordat cijfers van verbonden partijen ontbreken, dit verdient aandacht. De niet uit de balans blijkende verplichtingen kunnen winnen aan kwaliteit door de koppeling met de contractadministratie. Informatiewaarde is voldoende Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. Wij missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn en wat bereikt is voor de ‘staat Venlo’ als geheel. De koppeling naar de financiële effecten is opgenomen in het jaarrekeningdeel. Dit is BBV-technisch toegestaan, maar biedt minder inzicht in het jaarverslag. Wij adviseren hierbij te komen tot een werkbare koppeling tussen beleid en financiën.
11
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021
Jaarrekening
Jaarverslag
In dit hoofdstuk geven we een beschrijving voor de verrichte werkzaamheden met betrekking tot de verhoogde risico’s, rechtmatigheid en schattingen. Ten slotte staan we stil bij fraude en het niet naleven van wet -en regelgeving.
Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
05
12
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19
Verhoogde risico’s (1) Bij de uitvoering van de werkzaamheden ten aanzien van de verhoogde risico’s hebben we geen uitzonderingen of aanwijzingen van fouten en/of frauduleuze activiteiten opgemerkt In onderstaande tabel geven wij een samenvatting van de bevindingen van verrichte werkzaamheden met betrekking tot de significante en hogere-normale risico’s die in ons controleplan zijn vastgesteld. Ten opzichte van ons controleplan hebben wij geen nieuwe risico’s geïdentificeerd. Inherent risico
Uitkomst controlewerkzaamheden
Managementbeïnvloeding: het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management
Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico's van materiële onjuistheden in de jaarrekeningen slechts beperken, en niet volledig afdekken, wegens de inherente beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. We hebben een data-analyse uitgevoerd op (handmatige) boekingen 2021 voor de gemeente Venlo. We hebben uit hoofde van deze test geen ongebruikelijke transacties geconstateerd.
Inkomende subsidies: het risico van fraude in de opbrengstverantwoording
Het frauderisico in deze opbrengststroom is dat over het algemeen geldt dat men uit wil komen op de begroting. Begrotingsoverschrijdingen wil men dan zoveel mogelijk vermijden. Wij hebben werkzaamheden verricht op de afgrenzing van inkomende subsidies waarbij wij de ontvangen subsidies in het boekjaar 2022 hebben gecontroleerd. Uit onze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen.
Fraude en wet- & regelgeving Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Waardering grondexploitatie het risico in relatie tot de waardering van de grondexploitaties
Het risico van waardering van de grondexploitaties is doorgaans bij gemeenten een verhoogd risico. Dit komt omdat er veel schattingsposten zijn gemoeid bij deze balanspost. Behalve de parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, etcetera) is de waardering gebaseerd op een raming van nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten. We hebben controlewerkzaamheden uitgevoerd op de waardering en we hebben uit hoofde van deze test geen bijzonderheden geconstateerd.
12I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Verhoogde risico’s (2) Risico
Uitkomst controlewerkzaamheden
Rechtmatigheid van de aanbestedingen: het risico van het niet nakomen van aanbestedingsrichtlijnen
De uitwerking van de bevindingen rondom aanbestedingen is in de paragraaf Rechtmatigheid opgenomen.
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19
Het gunnen van (Europese) aanbestedingen aan bevriende partijen
Dit risico rondom mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans bij gemeenten een verhoogd risico. Dit komt omdat gemeenten zaken doen met een veelvoud aan leveranciers met ook nog een grote diversiteit in inkoop van goederen en diensten. Bij onze controlewerkzaamheden hebben we gecontroleerd of voldoende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van contracten. We hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bevindingen geconstateerd.
Fraude en wet- & regelgeving Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Sociaal domein: het risico rondom prestatielevering PGB’s
Prestatielevering in het sociaal domein is complex, dit ook in combinatie met Covid-19. Gemeente Venlo heeft geen specifieke procedures voor het vaststellen van de prestatielevering PGB’s ingericht. De uitkomsten van de controle werken wij uit in de paragraaf Sociaal domein.
13
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid De onrechtmatige Europese aanbestedingsfout betreft €1,5 miljoen in 2021
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De controle van de Europese aanbestedingen heeft in het afgelopen jaar een positieve ontwikkeling doorgemaakt. In lijn met de doorontwikkeling van de VIC in de derde lijn is ook de kwaliteit van de interne controle op de rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen toegenomen. Uit de controle komen diverse fouten naar voren die wij onderstaand toelichten.
Het risicoprofiel rondom aanbestedingen is sectorbreed verhoogd rondom ‘inhuur van medewerkers’ en ‘aanbestedingen rondom IT’
Toelichting geconstateerde fouten en onzekerheden EU-aanbestedingen
Op het gebied van aanbestedingen rondom IT geldt dat de aanbestedingsfout hieraan niet gerelateerd was. Sommige administratieve systemen zijn niet ‘zomaar’ opnieuw in de markt te zetten omdat deze de ruggengraat vormen van de gehele (financiële) administratie. Desalniettemin zijn hier in de Aanbestedingswet ook strikte regels voor.
In het totaal hebben wij voor €1.551.000 fouten geconstateerd waarbij niet is voldaan aan de EU-aanbestedingsregels. Hiervan werkt €1.100.000 door vanuit opdrachten die in eerdere jaren reeds als fout zijn aangemerkt. Tevens hebben wij voor een bedrag van €424.000 onzekerheden geconstateerd. Voor deze dossiers is achteraf niet meer vast te stellen of aan de EU-aanbestedingsregels is voldaan. Daarnaast is voor verschillende dossiers geconstateerd dat het interne inkoopbeleid niet is nageleefd. Omdat het voldoen aan het interne inkoopbeleid geen onderdeel is van het normenkader, wegen deze fouten niet mee in de financiële rechtmatigheid. Gemeente Venlo werkt aan de kwaliteit van de dossiervorming. Het is nu belangrijk de beheersing van de rechtmatigheid van de inkopen controleerbaar te borgen in het primaire proces (de eerste lijn) in samenhang met de afdeling Inkoop. De verantwoordelijkheid dient zodanig te worden belegd dat periodiek gerapporteerd wordt zodat op totaalniveau inzicht ontstaat in de status van de interne beheersing en de geconstateerde rechtmatigheidsfouten.
Inhuur van medewerkers blijft in de gehele sector een aandachtspunt als gevolg van de wijziging in de Aanbestedingswet sinds 2016. Het risico bestaat dat individuele contracten ten onrechte niet gezamenlijk zijn aanbesteed.
13I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid Geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's
Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Is op programma of kredietniveau niet meer besteed dan waar u als raad toe besloten heeft. Op basis van het controleprotocol 2021 zijn de kaders voor de begrotingsafwijkingen door de raad vastgesteld.
De spelregels rondom begrotingsrechtmatigheid veranderen vanaf 2022. In het hoofdstuk ‘Vooruitblik’ geven we inzicht in de gerelateerde ontwikkelingen.
Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving
Begrotingsoverschrijdingen (op programmaniveau) kúnnen dus, in sommige gevallen, als onrechtmatig worden aangemerkt. Onderstaand hebben wij de overschrijdingen opgenomen en weergegeven of deze wel of niet meewegen in ons oordeel bij de jaarrekening.
Programma
Lasten werkelijk (voor mutaties reserves) (x €1.000)
Overschrijdingen t.o.v. begroting (na wijziging)
Telt overschrijding mee voor het oordeel?
Leefbaar Venlo
84.531
2.159
Nee
Betreffen hogere lasten veroorzaakt door de actualisatie van de FLOvoorziening bij de Brandweer. De actualisatie van de verplichting is noodzakelijk om de stand van de voorziening aan te vullen. Hierdoor telt deze niet mee voor het oordeel.
Grenzeloos Venlo
5.637
1.908
Nee
Hogere lasten door verwerking realisatie regio Noord-Limburg in de jaarrekening. Hier staan tevens directe baten tegenover.
Algemene middelen (exclusief Overhead, post onvoorzien en Vpb)
12.317
647
Nee
Speerpunten Interne beheersing
Toelichting
Vooruitblik Onze samenwerking
De hogere lasten worden met name verklaard door hogere opbrengsten OZB en de bijdrage aan het tekort van BsGW (uitvoeringsorganisatie gemeentelijke belastingen).
Bijlagen
Algemene middelen (overhead)
44.714
3.690
Nee
Overschrijding op de overhead zijn veroorzaakt door overschrijdingen als gevolg van niet toegerekende uren voor projecten (€0,8 miljoen) en overschrijding van de ambtelijke kosten (€2,7 miljoen). Conform controleprotocol worden overschrijdingen in de overhead die betrekking hebben op projecten en overschrijdingen ten aanzien van toegerekende salariskosten niet meegewogen in het oordeel.
14
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening
Schattingen van het college nader toegelicht Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.
Schatting
Verhoogde risico's
Waarde (x €1 miljoen) 2021
Oordeel
2020
2021
Rechtmatigheid Schattingen
Waardering materiële vaste activa
225
Speerpunten
Waardering financiële vaste activa
68
254
67
We hebben de inbaarheid van kapitaalverstrekkingen en verstrekte leningen beoordeeld. Het college verwacht dat deze vorderingen volledig zullen worden geïnd. Op grond van de meest recente jaarcijfers van de beoordeelde partijen zijn de zichtbare liquiditeiten en het vermogen toereikend om de vorderingen te innen. De deelnemingen rondom Greenport hebben wij aanvullend toegelicht.
Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking
De waardering van de grondexploitaties
16
18
Bijlagen Waardering debiteuren en overige uitzettingen
142
2020 Het activabeleid van de gemeente Venlo ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Tevens hebben wij geen indicaties van duurzame waardeverminderingen geconstateerd.
Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving
Opmerkingen
108
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen. De schattingen ten aanzien van de inbaarheid van de voorziening sociale debiteuren is niet geüpdatet ten opzichte van voorgaand controlejaar. Gemeente Venlo heeft het geschatte percentage van 2019 eveneens toegepast op de waardering van de sociale debiteuren van 2021. Ondanks dat dit niet tot een materiele afwijking kan leiden, zijn wij van mening dat deze inschatting op debiteuniveau wel gemaakt dient te worden.
14I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Schattingen van het college nader toegelicht
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening
Schatting
2021
Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving
Waarde (x €1 miljoen)
Oordeel
2020
2021
Vooruitblik
2020 Met betrekking tot de voorziening onderhoud hebben wij geconstateerd dat de onttrekkingen achterblijven op het onderhoudsplan. Uit nader onderzoek blijkt dat dit achterwege blijft als gevolg van voorbereidingstijd, doorloop van meerdere projecten, het aanbestedingstraject en weersomstandigheden.
De juistheid en volledigheid van de onderhoudsvoorziening
11
11,5
De waardering van de APPA-voorziening
6,5
7
De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per ultimo 2021 is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe serviceorganisatie. Door deze organisatie zijn de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Wij zijn akkoord met deze uitgangspunten.
Juistheid en volledigheid van de overlopende passiva en overige schulden
31
28,9
Wij hebben geen bijzonderheden geconstateerd ten aanzien van de overlopende passiva en overige schulden.
Speerpunten Interne beheersing
Opmerkingen
Onze samenwerking Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
15
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Impact van Covid-19 De impact van Covid-19 voor de jaarrekening(controle) 2021
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19
Het coronavirus heeft geleid tot een onvoorstelbare impact op het openbare leven en op het persoonlijke leven van velen. Van economie tot veiligheid en van cultuur tot het welzijn van inwoners zelf. Dat we moeten toewerken naar een ‘nieuwe manier van werken’, ondervinden we tot op de dag van vandaag. Gemeente Venlo heeft een specifieke paragraaf ingericht ten aanzien van de impact van Covid-19 Voor specifiek inzicht en monitoring van de impact van de coronacrisis heeft het college van gemeente Venlo een paragraaf Covid-19 opgenomen in de jaarstukken. Deze paragraaf geeft de (financiële) gevolgen van de crisis overzichtelijk weer.
Fraude en wet- & regelgeving
Er resteren uiteraard onzekerheden en risico’s
Speerpunten
Op basis van eerdere compensaties concludeert het college dat het kabinet er in deze overbruggingsfase alles aan doet om de gevolgen voor gemeenten van de coronacrisis zoveel mogelijk te compenseren. Het risico op die onderdelen is daarmee vooralsnog beperkt. Waar bij de FinRap 2021 een negatief resultaat op de Covid-19-onderdelen werd verwacht van €2,7 miljoen is een positief resultaat van €985.000 gerealiseerd.
Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Geen onrechtmatigheden geconstateerd in relatie tot Covid-19 Afgelopen jaar is vanuit de sectorgroep binnen PwC een ‘praatplaat’ en een ‘actieplan’ ontwikkeld om u en uw gemeente te ondersteunen in het gesprek over de impact van Covid-19 op de financiële positie en de getrouwheid en rechtmatigheid van transacties van gemeenten en provincies. De aandachtspunten die we voorgaand jaar met elkaar hebben geïdentificeerd gelden nog steeds. In 2021 heeft de gemeente actief opvolging gegeven aan de onderstaande ontwikkelingen: •
De onduidelijkheid bij mogelijke onrechtmatigheden met betrekking tot het vaststellen van de identiteit is inmiddels verduidelijkt. Indien de gemeente de identiteit met BRP, Suwinet of DigiD vaststelt, is er sprake van een formele onrechtmatigheid zonder financiële gevolgen. Gemeente Venlo stelt de identiteit vast door (een paspoort of ID-kaart. Suwinet, DigiD of BRP of stelt geen identiteit vast). daarom leidt dit niet tot een financiële/formele onrechtmatigheid in 2021 voor de gemeente Venlo.
•
In lijn met het M&O-beleid heeft de gemeente Venlo aandacht gegeven aan het (zichtbaar) toetsen van IB-signalen gerelateerd aan Tozo-uitkeringen.
•
Gemeente Venlo heeft eveneens huurkortingen verleent aan huurders in de portefeuille commercieel vastgoed (horeca en retail) en sportverenigingen die geen gebruik hebben gemaakt van de sportaccommodaties.
16
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Fraude en wet- en regelgeving Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen. Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan het proces dat u heeft opgezet om frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving te identificeren. De frauderisicoanalyse bij gemeente Venlo is in ontwikkeling. Hierbij adviseren wij u minimaal eenmaal per jaar een gedegen frauderisicoanalyse uit te voeren en daarin tevens aandacht te besteden aan risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving, cyberweerbaarheid en maatregelen op te zetten en te implementeren om risico’s te beheersen en te mitigeren. Uw interne controlekader met betrekking tot fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt. Het voorkomen en opsporen van fraude binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management en degenen die belast zijn met governance. In dat kader verwachten wij dat u een frauderisicomanagementsysteem heeft geïmplementeerd dat bijdraagt aan het voorkomen en detecteren van fraude.
Wij hebben de opzet en de implementatie van de relevante aspecten van het frauderisicomanagementsysteem geëvalueerd, zoals de gedragscode, de klokkenluidersregeling en verschillende onderdelen en beleidsdocumenten waarin fraude indicatoren zijn opgenomen, en voor zover wij dit noodzakelijk achten, de werking getoetst. Hierbij hebben wij geen tekortkomingen geconstateerd.
Verantwoordelijkheden van het college en de raad De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van de gemeente (de gemeenteraad) en het college. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wet- en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven. Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2021 zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen Tijdens de controle van de jaarrekening 2021 zijn geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
17
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Speerpunten Bij de uitvoering van de controle kunt u ons specifieke speerpunten meegeven. In dit hoofdstuk geven we onze bevindingen over die speerpunten.
06
17I
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Uitwerking speerpunt Sociaal Domein Inzicht in de verschillende stromen binnen het Sociaal Domein en de beheersing daarbij
Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening
Op basis van het gesprek met de auditcommissie werken wij in het accountantsverslag de verschillende stromen in het sociaal domein en de behorende beheersing uit om getrouwheid en rechtmatigheid vast te stellen.
Speerpunten Interne beheersing Vooruitblik
Sociaal Domein
Zorg in natura
Onze samenwerking Bijlagen
Realisatie 2021 (x €1.000) 67.283
Onderbouwing op basis van productieverantwoordingen
18.026
Onderbouwing op basis van subsidieproces
11.733
Onderbouwing op basis van het inkoopproces
6.654
Algemene inkoop en afschrijvingslasten
3.081
Salariskosten
-/- 7.584
PGB’s Totaal
Wijze vaststellen getrouwheid en rechtmatigheid
3.677 102.870
Diverse opbrengsten en baten Op basis van een controleverklaring van de SVB. Hierbij wordt het aspect prestatielevering niet meegenomen. Gemeente Venlo voert geen aanvullende zichtbare beheersmaatregelen uit om de prestatielevering vast te stellen en daarom resteert een onzekerheid.
18
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Update interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Kwaliteit interne beheersing In dit hoofdstuk lichten wij relevante ontwikkelingen in de interne beheersing ten opzichte van de managementletter toe
07
19
Accountantsverslag 2021 | Gemeente Venlo
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Update interne beheersing
Onze conclusies Ontwikkelingen 2021 Jaarverslag Jaarrekening Speerpunten Interne beheersing Update interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Wij hebben geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze managementletter 2021 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Venlo.
Update IT-beheersing Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking.
Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd.
Onze werkzaamheden richten zich op de algemene IT-beheersmaatregelen rondom Oracle, GWS4all, Raet, Youforce/Beaufort.
Voor zover wij bevindingen hebben in de controle met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking, melden wij die. Wij hebben er geen specifiek onderzoek naar gedaan. Bij onze controle is in dit opzicht niets naar voren gekomen.
In februari en maart 2022 hebben wij een update uitgevoerd en voor Oracle inzake de werking van wijzigingsbeheer en autorisatiebeheer. Wij hebben hierbij vastgesteld dat het changemanagementproces inzake Beaufort aangescherpt kan worden, bij het doorvoeren van wijzigingen. Op basis van aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden zijn wij geen bevindingen tegen gekomen.
Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing
Uit de verbijzonderde interne controles over het najaar 2021 zijn geen nieuwe bevindingen ten aanzien van de interne beheersing naar voren gekomen. Een goede ontwikkeling is dat in de tweede interne managementletter de waarnemingen en bevindingen ten aanzien van de balansposten en gegevensgerichte werkzaamheden ten aanzien van de balansposten en de exploitatiestromen zijn weergegeven. In de fase naar de conceptjaarrekening zijn deze intern geconstateerde bevindingen gecorrigeerd.