660865 Bijl08 Bijlage II Archeologisch onderzoek.pdf
Tekst van het document
RAPPORT Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek verkennende fase ,
door middel van boringen Genooierweg 22 te Velden (Gemeente Venlo)
,
Dd
AM25113 aeres
«milieu
GN
Archeologisch
bureau-
inventariserend
en
veldonderzoek, verkennende fase door middel
van
boringen
Genooierweg 22 te Velden (Gemeente Venlo) Aeres Milieu
:
AM25113
rapport
:
Concept (versie 1)
ISSN Nummer
1
2214-5656
Datum
:
23
Opdrachtgever
:
Reland
Status
Projectnummer
juli 2025
Monseigneur
Bekkersstraat
56
5846 Al Ledeacker
Opsteller rapport
5
(geanonimiseerd)
Actorregistratienrs.
:
26962666
5
(geanonimiseerd)
1
98005942
| 68991569
Paraaf
Redactie Actorregistratienr. Paraaf
8
Vrijgave Actorregistratienr. Paraaf
d
(geanonimiseerd)
:
98005942
5
Aeres Milieu B.V. Noordhoven 6042
NW
(t) 0475
4
ROERMOND 320 000
—
e-mail: info@aeres-milieu.nl www.aeres-milieu.nl
eere,
re” 4002
4003
+
Disclaimer Het
onderzoek
richtlijnen
en
Aeres Milieu
is op zorgvuldige wijze uitgevoerd volgens protocollen).
de
algemeen gebruikelijke
inzichten
en
methoden
(opzet
conform
de
geldende
voor maatregelen of mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding uitgevoerde onderzoek neemt. Tevens wordt opgemerkt dat Aeres Milieu voor het verkrijgen van de voor het bureau onderzoek noodzakelijke informatie (mede) afhankelijk is van externe bronnen. Voor Aeres Milieu is niet te verifiëren of deze bronnen altijd volledig en zonder fouten zijn. Hierdoor kan Aeres Milieu niet instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie. van
accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid
het door Aeres
Milieu
Paginal
2
AM25113
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING
. . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .
ADMINISTRATIEVE GEGEVENS
4
. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .
6 7
1.
INLEIDING.
. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .
2.
WERKWIJZE
. . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
10
2. 1
Inleiding
. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
10
2. 2
Verkennend veldonderzoek door middel van boringen
3.
BUREAUONDERZOEK
. . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
10
. .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
12
3. 1
Landschappelijke situatie - geomorfologie
. . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
12
3. 2
Landschappelijke situatie - bodem
. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
15
3. 3
Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht
3. 4
Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden
. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
16
3. 5
Bewoningsgeschiedenis – historisch kaartmateriaal
. . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
18
. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
15
4.
VERWACHTINGSMODEL
. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
22
5.
VELDWERKZAAMHEDEN
. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
25
. . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
25
5. 1
Algemeen
5. 2
Fysisch geografische beschrijving van de bodemopbouw
5. 3
Interpretatie
5. 4
Archeologische indicatoren
6.
CONCLUSIE
. .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
26
.. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
27
. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
28
. . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
29
. . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
29
6. 1
Algemeen
6. 2
Beantwoording onderzoeksvragen
7.
. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
29
. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
31
. . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .
32
AANBEVELINGEN
LITERATUURLIJST
Bijlagen: 1 2 3 4 5 5b 6 7 8
Topografische ligging onderzoeksgebied Boorpuntenkaart Archeologische gegevens cf. Archis 3 Archeologische Beleidskaart gemeente Venlo Overzicht geomorfologische kaart Stroomgordelkaart Limburg Overzicht bodemkaart Reliëfkaart Boorkernbeschrijvingen
Pagina | 3
AM25113
SAMENVATTING In de periode april – juli 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Genooierweg 22 te Velden (gemeente Venlo). Men is voornemens
een
drietal woningen met drie bijgebouwen te realiseren met groenzones. Het woonhuis Genooierweg 22
blijft behouden. De tuinbouwkas is gesloopt. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Basiskaart van de gemeente Venlo (2015) deels in een zone met een zeer hoge archeologische verwachting (ondergrenzen 100
m 2 en
40 centimeter onder maaiveld) deels in een ,
archeologische verwachting voor natte gebieden (ondergrenzen 500
m 2 en
zone met een
hoge
40 centimeter onder maaiveld) en deels in een zone
met een zone met een middelhoge archeologische verwachting voor natte gebieden (ondergrenzen 5. 000 m 2 en 40 centimeter
onder maaiveld). De gemeente Venlo heeft aangegeven dat in eerste instantie een bureau- en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd dient te worden. Door meerdere verleggingen van de Maas ontstond er een geaccidenteerd landschap waarbij hoge oeverwallen en laaggelegen ,
restgeulen (verlaten meanders
van
de Maas) zich op korte afstand afwisselen. Het plangebied ligt binnen het Lomm-Velden
Maasterras dat is ontstaan in het Vroeg-Holoceen (vanaf circa 8. 200 tot 6. 050 jaar geleden) die ten tijde van het mesolithicum de actieve riviervlakte vormde. Sporen uit vroegere perioden zullen zijn geërodeerd door latere rivieractiviteiten. Er geldt een lage verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het midden-paleolithicum tot en met het mesolithicum. Het grootste deel van het plangebied ligt in een oude Maasgeul. Indien deze geul watervoerend
was ten tijde van
de landbouwende samenlevingen
dan is het plangebied niet aantrekkelijk voor bewoning. Op basis van de landschappelijke ligging geldt voor het grootste deel van het
plangebied een lage archeologische verwachting voor de periode neolithicum tot vroege middeleeuwen. Voor off-site
verschijnselen geldt
een
middelhoge verwachting. Het zuidwestelijk deel
van
het plangebied ligt op
dalvlakteterras.
een
Hiervoor geldt een middelhoge verwachting voor deze perioden. Het plangebied ligt aan de Genooierweg ten zuidwesten van ,
de historische dorpskern van Velden. Uit bestudering van historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied in de 19 e eeuw onbebouwd was en in gebruik als weiland mogelijk (deels) als bouwland. Vanaf circa 1890 is een gebouw aanwezig ter hoogte ,
van het
huidige woonhuis Genooierweg 22. Er geldt voor het centrale deel van het plangebied een middelhoge verwachting
voor de periode
late middeleeuwen
en nieuwe
tijd. Voor het overige deel geldt een lage verwachting.
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodem in het plangebied bestaat uit oeverafzettingen afgedekt door opgebracht pakket. Op basis
van
een
de boringen blijkt dat het grootste deel
(restgeulafzettingen) ligt en daarmee niet aantrekkelijk was omstandigheden
,
(dik) antropogeen ophoogpakket opgebracht en/of (sub-)recent
ligging restgeul) worden
er geen
voor
van
het plangebied in
een
natte omgeving
bewoning. Op basis van de landschappelijke ligging (natte
archeologische
sporen
meer
verwacht in het grootste deel
van
het
plangebied. In het noordelijk deel van het plangebied zijn oeverafzettingen aangetroffen. Theoretisch gezien zouden hier archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Echter , gezien geringe omvang (ter plaatse van boring 1) wordt de kans klein geacht dat hier veel
archeologische kenniswinst uit gehaald kan worden. Derhalve wordt de kans
op
het aantreffen
graafwerkzaamheden geen bedreiging vormen
van
intacte archeologische resten laag geacht
voor het archeologisch
en
zullen de
voorgenomen
bodemarchief. Pagina | 4
,
AM25113
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen voorgenomen
geen
archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht indien de ,
graafwerkzaamheden niet dieper gaan dan 120 centimeter onder maaiveld.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Venlo) die op basis van het ,
uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende
activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als gevolg van ,
,
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Pagina | 5
Dd
AM25115 aeres
«milieu
ADMINISTRATIEVE Administratieve gegevens
GEGEVENS
onderzoekgebied
Projectnaam
AM25113
OM-nummer
5775258001
Soort
Bureau-
onderzoek
Provincie
Limburg
Gemeente
Venlo
en
verkennend
veldonderzoek d.m.v.
Plaats
Velden
Adres
Genooierweg
22 te Velden
Toponiem
Genooierweg
22
adastrale
x,
registratie
Velden, sectie G,
y-coördinaten
boringen
110, 237, 238, 275, 417, 418 (gedeeltelijk)
nummers
Centrum:
208.785; 379.589
NW:
208.754; 379.680
NO:
208.805; 379.682
ZW:
208.718; 379.513
20:
208.796; 379.501
Aanleiding onderzoek
Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)
Oppervlakte plangebied
Circa 9.900
Huidig grondgebruik
Deels bebouwd
Opdrachtgever
Reland
Bevoegde
Gemeente
m?
IJ
overheid
Archeologisch
(schuur, tuinkas),
Datum
en
materiaal bodemvondsten
uitvoering
verhard
(geanonimiseerd)
adviseur
documentatie
grasland en
Venlo
N.v.t./Noordhoven 4 te Roermond
Opslag
deels
veldwerk
23
Limburg
te
tot
deponering bij provinciaal depot
Heerlen/E-depot
april 2025
Paginal
6
AM25113
1.
INLEIDING
In opdracht van Reland heeft Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek d. m. v. boringen uitgevoerd ,
op de locatie:
Adres onderzoekslocatie
: Genooierweg
22 te Velden
Gemeente
: Venlo
Oppervlakte
: Circa 9. 900 m 2
Huidig gebruik van de locatie
: Braakliggend
Toekomstig gebruik
: (her)ontwikkeling van de locatie
terrein met een woonhuis en tuin
Dit archeologische onderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen van de BRL SIKB 4000 (protocol 4002 en 4003) KNA 4. 2. Het ,
archeologische onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek naar de historie en bodemgesteldheid van de onderzoekslocatie. Aanvullend hierop is een verkennend veldonderzoek d. m. v. boringen op het perceel uitgevoerd. De werkzaamheden in het veld zijn uitgevoerd onder leiding van een senior KNA-prospector.
Aanleiding De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) ten behoeve van de (her)tonwikkeling van de locatie. Men is voornemens
een drietal
woningen met drie bijgebouwen te realiseren
met groenzones (Figuur 1). Het woonhuis Genooierweg 22 blijft behouden. De tuinbouwkas is gesloopt. De diepte van de
toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend
,
maar
uitgaande van de aanleg van bouwputten voor de voorgenomen
nieuwbouw zal de bodem waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een
standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 08 ,
-
10 meter beneden ,
maaiveld. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Basiskaart van de gemeente Venlo (2015) deels in een zone met een zeer hoge archeologische verwachting (ondergrenzen 100 m 2 en 40 centimeter onder maaiveld) deels in een zone met een hoge ,
archeologische verwachting voor natte gebieden (ondergrenzen 500 m
2
en 40 centimeter
onder maaiveld) en deels in een zone
met een zone met een middelhoge archeologische verwachting voor natte gebieden (ondergrenzen 5. 000 m 2 en 40 centimeter
onder maaiveld) (Bijlage 4). 1 De gemeente Venlo heeft het volgende aangegeven: ‘Beleidslijn is dat in het plangebied vroegtijdig archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van dit ruimtelijk plan. Dat kan in eerste instantie in de vorm
van een
bureau-
en
inventariserend veldonderzoek (verkennende fase). Tijdens dit onderzoek zal
informatie worden verzameld op basis waarvan belangenafweging en verdere besluitvorming kan plaatsvinden’. 2
1 RAAP , 2015: Actualiseren Archeologische Basiskaart , Archeologische beleidskaart , kaartbijlage 6-A (RAAP-adviesdocument 529). 2 Gemeente Venlo 5-6-2024 , beoordeling gemeente archeologie en bodem , paragraaf 5. 1 Erfgoed. Pagina | 7
AM25113
Doel Het doel van het archeologische bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor de locatie. Dit verwachtingsmodel
wordt op basis van historische kaarten en bekende landschappelijke en archeologische
gegevens gevormd.
Het doel
het aansluitende verkennend booronderzoek is het toetsen
van
verwachtingsmodel waarbij de bodemopbouw in kaart wordt gebracht
en
van
het in het bureauonderzoek opgestelde
daarmee de mogelijke aanwezigheid
van een
potentieel archeologisch vondstniveau. Specifiek voor de onderzoekslocatie Genooierweg 22 te Velden zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: •
Is er sprake van stratigrafische lagen die potentieel archeologische waarden kunnen bevatten?
•
In hoeverre zijn deze lagen intact en hoe reflecteert dit de kwaliteit van de mogelijk aanwezige archeologische resten?
•
Wat is de diepteligging van mogelijke archeologische resten en wat is de daadwerkelijke bedreiging van deze resten door de voorgenomen bodemingrepen?
Plangebied Het plangebied ligt aan de Genooierweg ten zuiden van Velden. De topografische ligging van het plangebied is weergegeven ,
in Figuur 2. Momenteel is het plangebied braakliggend met een woonhuis en tuin. In het noorden wordt het plangebied begrensd door akkerland in het oosten door de Genooierweg in het zuiden door akkerland en in het westen door braakliggend terrein ,
,
(voormalig kassencomplex).
Figuur 1. Landschapsplan Genooierweg 22 Velden d. d. 18 december 2024. Het plangebied is aangegeven met het rode kader (Bron: Aangeleverd door de opdrachtgever).
Pagina | 8
AM25113
Figuur 2. Topografische ligging van het plangebied. Het plangebied is aangegeven met het rode kader (Bron: OpenTopo(Map5)).
Pagina | 9
AM25113
2.
WERKWIJZE
2. 1
Inleiding
Bij het uitvoeren van het bureauonderzoek is gebruik gemaakt
van
verschillende bronnen. Deze bronnen
bekende of te verwachten archeologische resten binnen het onderzoeksgebied. Daarnaast zijn deze bronnen ,
,
inzicht in
geven
van belang voor
het opstellen van de landschapsgenese.
Archeologische bronnen •
Archeologische Monumentenkaart (AMK)
•
Archeologisch Informatiesysteem (Archis3)
•
Archeologische Beleidskaart van de gemeente Venlo (2015)
•
Specifieke lokale informatie (heemkundekring amateurarcheologen) ,
Bodem- en geomorfologische kaarten •
Bodemkaart (Alterra)
•
Geologische kaart van Nederland (2021)
•
Geomorfologische kaart (Alterra uit Archis3)
•
Stroomgordelkaart Limburg (Woolderink 2018)
•
Geomorfogenetische kaart (Ellenkamp 2015)
•
Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN5)
,
,
Historische kaarten •
Tranchotkaart (1803-1828)
•
Historisch kadastraal minuutplan (1800-1832)
•
Historische topografische en militaire kaarten (1830 tot 1978)
•
Moderne topografische kaart (tot 2024)
De Stichting Heemkunde Arcen is op 24 juni 2025 per e-mail gecontacteerd met de vraag om aanvullende informatie betreffende ,
het plangebied. Tot op heden is hierop nog geen reactie ontvangen.
2. 2
Verkennend veldonderzoek door middel van boringen
Aan de hand
van
het Plan
van
Aanpak (PvA)
en
de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek 3 wordt
booronderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is verkennend 9. 900
m.2
voor
een
verkennend
alle perioden. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa
Bij het verkennend veldonderzoek zal daarom uitgegaan worden
van zes
boringen welke gelijkmatig
over
het
plangebied worden verdeeld zie Bijlage 2. ,
3 Tol et al. 2012. Pagina | 10
AM25113
De boorlocaties worden uitgezet ten opzichte van de hoekpunten
van de
perceelsgrenzen straten ,
,
en aanwezige
bebouwing.
Vervolgens wordt de hoogte van deze punten bepaald met het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Alle boringen worden gezet met een Edelmanboor met een boorkop met een diameter van 7 centimeter en de boorprofielen worden beschreven
conform de ASB (Archeologische Standaard Boorbeschrijving 5.2) zie Bijlage 8. ,
Hoewel niet het doel van een verkennend onderzoek zal worden gelet op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals ,
fragmenten keramiek fosfaatvlekken houtskoolresten ,
waar
,
,
en verbrande
leem. Om deze reden worden de opgeboorde monsters
nodig verbrokkeld. ,
Pagina | 11
,
AM25113
3.
BUREAUONDERZOEK
3. 1
Landschappelijke situatie – geo(morfo)logie
De omgeving
van
het plangebied ligt in het Maasterrassengebied in de lage Maasterrassen 4 ten oosten van de Peelhorst. De ,
rivier de Maas bevindt zich ten westen van het plangebied. In de ondergrond bevinden zich rivierafzettingen van de Maas die een dikte hebben van enkele
Formatie van Beegden.
tientallen meters. Dit pakket afzettingen bestaat uit grof zand en grind en maakt deel uit van de
5
In het Kwartair (circa 181 miljoen jaar geleden) zijn de rivierterrassen van de Maas ontstaan. Door klimaatschommelingen ,
en
gestage opheffing ontstond een getrapt terrassenlandschap (Figuur 2). Tijdens de ijstijden hadden de rivieren een onregelmatig
debiet en grote sedimentaanvoer. Hierdoor ontstond er een vlechtend geulpatroon waarbij zand en grind werden afgezet over de gehele breedte
van
de actieve bedding. Gedurende interglaciale hadden de rivieren
een
meanderend karakter. De
meanderende riviergeulen sneden zich in de oudere sedimenten die waren afgezet tijdens de ijstijden. Het actieve dal van de meanderende rivieren
was
minder breed. Hierdoor kwam de rest van de voormalige vlechtende rivierbedding tijdens het
interglaciaal hoog en droog in het landschap te liggen. Door de afwisseling van warme en koudere perioden ontstaat een steeds diepere gelegen riviervlakte en ontstonden er rivierterrassen. In de omgeving van het plangebied hebben de Maas en Rijn vrij grove grindhoudende zanden afgezet op de midden-Pleistocene riviervlakte. Deze afzettingen behoren tot de Formaties
van
Urk en Kreftenheye. Onder invloed van tektonische opheffing
verplaatste de Rijn zich. Door de opheffing in de omgeving heeft de Maas
een vrij diep en stroomdal
gevormd.
Het terrassenlandschap van de Maas heeft een lange ontwikkelingsgeschiedenis de oudste terrassen worden in het Saalien ,
gedateerd (circa 130. 000 jaar oud). Het eerstvolgende terras gevormd onder de toenemende invloed van de Maas ligt circa 25 ,
meter lager. Dit terras is gevormd in de periode van de laatste ijstijd , het Weichselien tot het Pleniglaciaal (circa 73. 000 – 14. 700
jaar geleden). De afzettingen uit deze periode behoren zoals gezegd tot de formatie van Beegden. ,
,
Tijdens de korte warmere periode van het Allerød interstadiaal (circa 13. 900 - 12. 900 jaar geleden) ontwikkelde zich vegetatie waardoor de sedimentatie en watertoevoer veranderde. Als gevolg hiervan vormde zich een hoofdgeul die zich meanderend in het tweede terras sneed. Hieruit ontstond een volgend terras dat ook wel bekend is als Allerød-terras circa vier meter lager ,
gelegen dan het vorige terras. De laatste fase voor de opwarming van het Holoceen omvat de Jonge Dryas (circa 12. 900 - 11. 700 jaar geleden). Tijdens de Jonge Dryas daalt de temperatuur weer waardoor de aanvoer van het sediment weer toenam. In deze periode neemt de rivier weer
een
vlechtend patroon
aan.
Dit vlechtende patroon stroomde met
name aan
de oostoever en
erodeerde daar een groot deel van het Allerød-terras en zette hier matig fijne tot grove zanden af. De tweede helft van de Jonge Dryas was aanzienlijk droger; verstuivingen vanuit de rivierbedding zorgden voor afzettingen op het Allerød-terras en tweede terrasniveau. De verstuivingen vormden in de omgeving een dekzandpakket. Met de intrede van het Holoceen veranderde het klimaat sterk waardoor de aanvoer van sediment en water constanter werd. De Maas trok zich als meanderende rivier terug in het huidige Holocene dal. Hier hebben zich ook zandverstuivingen voorgedaan echter is hier niet met zekerheid te zeggen of het om een natuurlijk fenomeen gaat.
4 Rensink et al. , 2019 5 Stouthamer 2020 , 155. Pagina | 12
,
AM25113
Figuur 3: Schematische voorstelling van rivierterrassen in een opheffingsgebied (Bron: Stouthamer 2020 , 152).
Volgens de Geomorfologische kaart (Bijlage 5) ligt het grootste deel van het plangebied in een oude restgeul van de Maas (code 22R43). Het zuidwestelijk deel van het plangebied ligt op
een
dalvlakteterras (code 4E44). Direct ten zuidwesten
van
het
plangebied ligt een geïsoleerde landduin (code 11B58). Het plangebied ligt volgens de stroomgordelkaart van Woolderink (2018) op
het hoger gelegen Lomm-Velden Maasterras dat circa 8. 200 tot 6. 050
nummer
voor
Chr. (mesolithicum) is gevormd
,
bijlage 5b
941). 6
Volgens de geomorfogenetische kaart van het Maasdal (Figuur 4) 7 ligt het plangebied in een terrasgeul uit het Jonge Dryas (circa 12. 900 – 11. 700 jaar geleden). Deze is gekarteerd als een Dryas terrasgeul met oeverdek (code DG-o). Aan beide zijden van deze ,
geul bevinden zich de hoger gelegen terrasvlakten uit deze perioden (code DH-o). De huidige loop van de Maas ligt op circa 575 meter ten westen van het plangebied. Op circa 300 meter ten oosten ligt een terras uit het Allerød interstadiaal (code IT).
Volgens de geologische kaart wordt in het plangebied zandige tot grindige stroomgordelafzettingen (BE1) 8 verwacht. Deze afzettingen zijn onderdeel van het Laagpakket van Oost-Maarland
,
een
onderdeel van de Formatie van Beegden.
Op het kaartbeeld van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN5 Bijlage 7) is duidelijk te zien dat het plangebied op de ,
overgang van
het hoger gelegen Allerød-interstadiaal Maasterras via het Jonge Dryas Maasterras naar de huidige loop van de
Maas ligt. Op het uitgezoomde kaartbeeld zijn verschillende oudere geulen van Maas zichtbaar.
6 Woolderink et al. , 2018 , stroomgordel 941. 7 Rensink , Isarin , Ellenkamp en Heunks , 2015. 8 Geologische overzichtskaart van Nederland , 2021. Pagina | 13
,
AM25113
Verder is het westelijk hooggelegen Peelhorst goed te herkennen. De maaiveldhoogte binnen het plangebied varieert van circa 1740 tot 1760 meter +NAP. In het zuidoostelijk deel van het plangebied is aan waterbassin/vijver aanwezig. Deze ligt op circa ,
,
1660 meter +NAP. ,
Figuur 4. Uitsnede van de Geomorfogenetische kaart van het Maasdal (Bron: Isarin et al. , 2015).
Pagina | 14
AM25113
3. 2
Landschappelijke situatie - bodem
Volgens de bodemkaart (Bijlage 6) worden in het plangebied in oude Maasmeanders (code AMm) verwacht. Deze bodemkundige eenheid komt voor in oude Maasmeanders/geulen die zijn opgevuld met jongere sedimenten. Het jongere sediment is soms sterk gevarieerd samengesteld. Geulen die vrij homogeen zijn opgevuld met jonge kleiafzettingen behoren tot de poldervaaggronden. 9 Een aanzienlijk deel van de Maasgeulen is echter in deze associatie ondergebracht. Plaatselijk zijn dikke pakketten bezandingsdek werd gehanteerd bodemkundig
later plaatselijk
veen ontstaan waarop voor
een
bezandingsdek is aangebracht. De aanduiding
de grofzandige hoge bruine enkeerdgronden die ten westen
zijn gekarteerd. Er is echter
geen
sprake
van
een
esdek
of
een
bezandingsdek.
van
het plangebied Met behulp
van
korrelgrootteanalyses is vastgesteld dat de bovenste zandige afzettingen ook rivierafzettingen zijn en dus geen eerddek. Door geleidelijke sedimentatie tijdens bewoning
,
bioturbatie
en
agrarische bodembewerking is de sedimentaire gelaagdheid
verdwenen. 10 Plaatselijk zijn lage gronden opgehoogd of is klei afgegraven voor de baksteenindustrie. Rondom de dorpen bestaat de top van deze gronden uit een dik humeus zanddek. Grondwatertrap De mogelijk aanwezige gronden worden gekenmerkt door een gemiddeld hoge grondwaterstand te weten grondwatertrap III. ,
Dit zijn de gemiddelde grondwaterstanden die op de bodemkaart staan aangegeven. Dit betekent dat de gemiddeld hoogste grondwaterstand ondieper dan 40 centimeter beneden maaiveld ligt. De gemiddeld laagste grondwaterstand ligt tussen 80 en 120 centimeter beneden maaiveld. Deze hoge grondwaterstand zorgt voor slechte bewaringsomstandigheden voor eventuele organische resten.
3. 3
Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht
De bestudeerde en beschikbare bronnen hebben het volgende beeld kunnen schetsen over de geschiedenis van Velden. Het plangebied ligt aan de Gennooierweg ten zuiden van de historische dorpskern van Velden. De eerste vermelding van de ,
nederzetting Velden in de schriftelijke bronnen stamt uit circa 1144 als in een oorkonde sprake is van Velden. 11 Omstreeks 1400 wordt de nederzetting Velden ecclesia genoemd. De naam heeft de betekenis van ‘nederzetting op het veld’. 12 In het jaar 1334 is sprake van de parochie Velden. 13 De nederzetting ontstond op de zandgronden direct langs de terrasrand bij de Maas. Rondom de dorpskern bevinden zich enkele buurtschappen zoals Schandelo Hasselt Hasselderheide Villigerstraat en het zuidwestelijk ,
van het plangebied
,
,
gelegen Vorst.
Gedurende de middeleeuwen waren Velden en het naburige Arcen onderdeel van het graafschap en latere hertogdom Gelre. Het was
deel van het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. In de 15 e eeuw kwam Velden onder toezicht van de schouten
van Arcen en van Grubbenvorst. 14 Vanaf van het Pruisische Opper-Gelre. Vanaf
het begin van de 18 e eeuw (tijdens de Spaanse Successieoorlog) tot 1814 was het deel
1814 werd het gebied betrokken bij het Koninkrijk der Nederlanden.
9 Stiboka 1985 , 123. 10 Verhoeve en Schuttte 2004 11 Van Berkel en Samplonius 2006 , 461. 12 Geelen e. a. 2012 , 33 (Stichting Veldens Boek). 13 Renes 1999 , 244. 14 Geelen e. a. 2012 , 34 (Stichting Veldens Boek). Pagina | 15
AM25113
Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het dorp in mei 1940 door de Duitsers bezet. In het buurtschap Schandelo werd in 1942 een schijnvliegveld
aangelegd en in juli van dat jaar stort in de buurtschap een vliegtuig neer. Ook in 1943 stort een vliegtuig
neer ter plaatse van de Schoolstraat te Velden.
in hun aanval op de aanwezige Duitse
Verder vinden veel verwoestingen plaats door Duitsers
,
maar
ook door Engelsen
troepen. 15
Volgens de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME) maakt het plangebied en omgeving deel uit van de Duitse verdedigingslinie die langs de oostoever
van
de Maas
aangelegd
,
om
een
geallieerde invasiemacht uit het westen
en
zuiden te kunnen
stoppen/vertragen. 16 Volgens de Risicokaart Ontplofbare Oorlogsresten van de gemeente Venlo 17 ligt het plangebied in drie verschillende zones: •
Hoge kans op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten (zuidelijke deel);
•
Verhoogde kans op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten (onbebouwde deel noordelijke en centrale deel);
•
Verlaagde kans op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten (bebouwde deel noordelijke en centrale deel).
3. 4
,
,
Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden
Op de leidende Archeologische Beleidskaart van de gemeente Venlo geldt voor het centrale deel van het plangebied een zeer hoge archeologische verwachting (Bijlage 4). 18 Het noordelijk deel van het plangebied ligt in een
zone met een
middelhoge
archeologische verwachting voor natte gebieden. Het overige en grootste deel van het plangebied ligt in een zone met een hoge archeologische verwachting voor natte gebieden. Deze natte gebieden zijn gebaseerd op de ligging in een restgeul van de Maas in combinatie met het voorkomen van de bodemkundige eenheid van oude Maasmeanders/geulen (Figuur 4 en Bijlage 6). De zone met de
zeer
hoge archeologische verwachting is gerelateerd aan de ligging
historische locatie. In dit geval zal het om In de omgeving
van het plangebied
een 19 e -eeuwse
van een
vondstlocatie dan wel
een
gebouw gaan (zie ook paragraaf 3. 5).
(binnen een straal van 600 meter) zijn volgens de gegevens uit Archis3 één archeologisch
monument en meerdere archeologische waarnemingen en onderzoeksmeldingen bekend (Bijlage 3 en Tabel 1).
Monumentnummer 16. 553 Op circa 420 meter ten noordwesten
van
nederzetting uit de late middeleeuwen
–
het plangebied ligt een terrein
van
hoge archeologische waard. Het betreft
een
nieuwe tijd. Het gaat om de oude dorpskern van Vorst (Velden).
15 Geelen e. a. 2012 , 40-41 (Stichting Veldens Boek). 16 www. ikme. nl. 17 www. nedglobe. cadac. com/web?tma=105 18 RAAP , 2015: Actualiseren Archeologische Basiskaart , Archeologische beleidskaart , kaartbijlage 6-A (RAAP-adviesdocument 529). Pagina | 16
AM25113
Onderzoeks- en vondstmeldingen in de omgeving van het plangebied Zaakidentificatie 2874564100
Afstand Circa 100 m ten W van
3243818100 5006507100
het plangebied
Circa 160 m ten W van
het plangebied
Omschrijving Keramiek (aardewerk ,
handgevormd)
constructie
en
uit
het
neolithicum – ijzertijd. Vondstmelding (2010)
het plangebied
Circa 170 m ten W van
Soort onderzoek Vondstmelding (1964)
Meerdere vondsten keramiek , vuursteen , metaal en complexen uit de midden neoltihicum – Romeinse tijd.
BO door Arcadis in
Het bureauonderzoek is uitgevoerd in het kader
2021
Kaderrichtlijn Water Maas. Het gehele traject dat de beek door de uiterwaard
aflegt is onderwerp
beekmonding’.
van
het project
van
de maatregel
‘natuurlijke
Het project bevindt zich in de ontwerpfase , de
maatregelen
en
de diepte
vastgesteld.
Op
basis
van
oppervlakte daarvan zijn nog niet
en
de geo(morfo)logische
bekende
en
archeologische waarden in het plangebied geldt voor de holocene restgeul
middelhoge
een
vindplaatsen gerelateerd
aan
verwachting
op
het aantreffen
watergebonden economische
van
rituele
en
activiteiten. Voor de oever van de Maas , vanaf de waterlijn tot 25 m landinwaarts geldt een zeer lage archeologische verwachting door kleiwinning
erosie van de Maas. Geadviseerd wordt de ingrepen
en
indien mogelijk te beperken tot de diepte van de huidige bouwvoor. 2102413100
Circa 230 m ten W van
het plangebied
IVO-o door BAAC BV in
Tijdens het onderzoek zijn meerdere vondsten keramiek , vuursteen en
2005
complextype uit het mesolithicum – late middeleeuwen. Er zijn geen verdere gegevens bekend in Archis en Dans Data Station Archaeology.
2415066100
Circa 460 m ten W van
het plangebied
IVO-o door Sweco in
De ondergrond bestaat uit een geërodeerde rand van een terras. In het
2013
zuidelijk deel is een verlande restgeul aangetroffen. De bodemopbouw lijkt
intact
(Bw-horizont).
Op
grond
van
het
aangetroffen
bodemprofielen , de sterke erosie van de oeverzone en het ontbreken van
aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden
wordt geadviseerd
om
de middelhoge verwachting
voor
de
zone
waarin het plangebied ligt , niet te hanteren voor de smalle zone van het plangebied omdat het de oeverzone van de Maas betreft die door erosie is gevormd waardoor de oorspronkelijke bodemopbouw
is
verdwenen. 2431330100
Circa 460 m ten W van
2094152100
het plangebied
Circa 500 m ten W van
BO door Sweco in 2012
het plangebied
Er zijn geen verdere gegevens bekend in Archis en Dans Data Station Archaeology.
Onderwaterarcheologie
Uit de gecombineerde side scan sonar- en multibeamgegevens zijn op
door ADC
177 locaties in totaal 222 zogenaamde contacten geïnterpreteerd en
ArcheoProjecten in
in kaart gebracht. Van deze 222 contacten
2005
baggerobstakels , 49 zijn mogelijk archeologische resten , 16 zijn
vormen
96 mogelijk
mogelijke NGE (niet geëxplodeerde explosieven) en 40 contacten zijn mogelijk geïdentificeerd als concrete objecten. Deze laatste
groep
omvat onder andere een oude krib , 11 auto’s , 6 scheepswrakjes en een
container.
De
overige
bodemverstoringen. In
een
contacten
bestaan
uit
(kleine)
vervolgonderzoek zijn de 49 mogelijke
archeologische contacten nader onderzocht tijdens duikinspecties.
Pagina | 17
AM25113
Zaakidentificatie
Afstand
Soort onderzoek
Omschrijving Tijdens dit onderzoek zijn vier locaties met objecten gevonden welke archeologisch
van
aard zijn
en
op
basis
de
van
gegevens
als
archeologisch waardevol kunnen worden aangemerkt 5119698100
Circa 600 m ten N van
het plangebied
IVO-o door Archeopro
Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de bodem binnen
in 2021
de beide delen van het plangebied tot in de C-horizont is vergraven. Ondanks de hoge boordichtheid , het naboren noordoostelijke
terreindeel
zuidwestelijke
terreindeel , zijn
en
zeven
op
het
de oppervlaktekartering
op
het
nergens
en
binnen
het plangebied
relevante archeologische indicatoren aangetroffen. Evenmin zijn op het noordoostelijke deel , afzettingen aangetroffen waarin resten van specifiek aan water gebonden activiteiten bewaard gebleven zouden kunnen zijn. Er is geen vervolgonderzoek geadviseerd. 2436029100
Circa 210 m ten
BO door Econsultancy
Er zijn geen verdere gegevens bekend in Archis en Dans Data Station
NO van het
BV in 2014
Archaeology.
IVO-o door Antea
Het onderzoek betreft een tracé van een middenspanningskabel ten
Group Archeologie in
behoeve
2020
bermen van wegen.
plangebied 4923718100
Circa 300 m ten O van
het plangebied
van
het zonnepark De Velden. Alle boorpunten lagen in
Bij 35 van de 72 boorpunten werd er een recent opgebrachte bodem aangetroffen of was de bodem recentelijk verstoord , tot dieper dan 1 m
beneden maaiveld , tot in de bodemlaag
waar
weinig/geen
bodemvorming heeft plaatsgevonden (C-horizont). Bij drie boorpunten werd
er overgegaan op
karterend booronderzoek omdat er houtskool
in een mogelijk begraven humeuze horizont werd gevonden (boorpunt 10) , of omdat en
4899168100
er
enkeerdgronden werden aangetroffen (boorpunt 39
40). Er is geen vervolgonderzoek geadviseerd.
Circa 420 m ten
IVO-o door RAAP
Op deze onderzoekslocatie is sprake van een natte bodem. Hoewel
NO van het
Archeologisch
enkele iets zandigere zones zijn herkend , is geen sprake van duidelijke
plangebied
Adviesbureau in 2020
gradiënten.
Op
basis
van
deze
kenmerken
worden
geen
archeologische vindplaatsen verwacht. 3243931100
Circa 450 m ten
Vondstmelding (2010)
ZW van het
Keramiek
(spinklos) ,
brons
(gordel/riem) , complextype
uit
de
Romeinse tijd.
plangebied Tabel 1. Overzicht van Archismeldingen binnen een straal van 600 meter rond het plangebied.
3. 5
Bewoningsgeschiedenis – historisch kaartmateriaal
In het kader van het bureauonderzoek is historisch kaartmateriaal bestudeerd. Op de Tranchotkaart uit het begin van de 19 e eeuw
(Figuur 5) is te zien dat de Genooierweg al een bestaande weg is. Deze loopt vanuit het buurtschap Genooi in noordelijke
richting tot bij de dorpskern van Velden. Het plangebied is onbebouwd en lijkt als weiland in gebruik. Deze strook van weilanden ligt aan weerszijden
van
de weg
en
valt grotendeels samen met de ligging van de restgeul (Bijlage 5) en suggereert natte
omstandigheden. Pagina | 18
AM25113
Aan de oostzijde van de Genooierweg
en tegenover
het plangebied staat een gebouw ingetekend. Ten zuidwesten
plangebied is ter hoogte van de geïsoleerde landduin op de geomorfologische kaart (Bijlage 5 code 11B58)
een
,
van
het
verhoging
ingetekend met bebossing. Op het minuutplan uit het begin van de 19 e eeuw (Figuur 6) 19 is de situatie op kadastraal niveau te zien. Het plangebied is nog onbebouwd. Ook op deze kaart is het gebouw direct ten oosten van het plangebied te zien. Net als op
de Tranchotkaart is te zien dat dit gebouw
aan een
verbindingsweggetje ligt dat de Genooierweg verbindt met de Oude
Venloseweg. Volgens de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (OAT) 20 behorende bij het minuutplan is het centrale deel van het plangebied als bouwland in gebruik. De noordelijke en zuidelijke delen zijn als hooiland en weiland in gebruik. Het smalle schuin lopende perceel is als bos in gebruik. De bouwlanden zijn onderdeel van het Laar Veld. Op de kaart uit 1900 (Figuur 7) blijkt er een gebouw in het centrale deel van het plangebied aanwezig ter hoogte van de huidige ,
woonhuis Genooierweg 22. Het plangebied is verder deels als bouwland en grotendeels als weiland in gebruik houtwallen (groenstroken). De landduin ten zuidwesten staat als de Laarberg
aangegeven.
,
omgeven
door
Vanaf de Genooierweg is een
landweggetje ingetekend dat dwars door het plangebied loopt richting deze Laarberg. De hooggelegen dalvlakteterrassen zijn duidelijk als verhogingen in het landschap ingetekend. Ook op de kaarten uit 1925 1950 en 1970 staat het woonhuis ingetekend. ,
Het overige deel van het plangebied is als weiland in gebruik. Op de situatie in 1970 zijn meerdere kleine bijgebouwen gerealiseerd binnen het plangebied. In de jaren negentig van de 20 e eeuw staat de tuinbouwkas ingetekend.
Figuur 5. Uitsnede van de Tranchotkaart uit circa 1805 , met in het rood bij benadering het plangebied aangegeven (Bron: Landesvermessungsamt NRW , Kartenaufnahme der Rheinlande blad 26 Velden).
19 www. beeldbank. cultureelerfgoed. nl Gemeente Arcen en Velden , sectie C , blad 3. Minuutplans zijn de oorspronkelijke kadastrale kaarten die zijn vervaardigd vanaf 1811 en 1812 in navolging van de Fransen o. l. v. Napoleon Bonaparte. Het zijn grondbeschrijvingen (kadasters) van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen , perceelnummers en gebouwen. 20 OAT = Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel. Dit is een register uit 1832 waarin diverse gegevens in vermeld staan die betrekking hebben op de betreffende percelen , zoals de eigenaar , beroep en woonplaats , alsmede het grondgebruik en de oppervlakte. Pagina | 19
,
AM25113
Figuur 6. Uitsnede van het kadastraal minuutplan uit 1811-1832 , met in het rood bij benadering het plangebied aangegeven (Bron: www. beeldbank. cultureelerfgoed. nl).
Pagina | 20
AM25113
Figuur 7. Uitsneden van historische kaarten uit de perioden 1900 , 1925 , 1950 en 1970. Het plangebied is aangegeven met het rode kader (Bron: www. topotijdreis. nl).
Pagina | 21
AM25113
4.
VERWACHTINGSMODEL
Jager-verzamelaars uit het paleolithicum en mesolithicum hebben als woon- en verblijfplaats vaak voor de flanken van hoger liggende terreingedeelten in het landschap gekozen. Bij voorkeur in de buurt van (open) water. Nabijgelegen watervoorzieningen waren belangrijk voor drinkwater en de aanwezige biodiversiteit. Dit vergemakkelijkt
voedsel. Door meerdere verleggingen
van
de jacht en het verzamelen van plantaardig
de Maas ontstond er een geaccidenteerd landschap waarbij hoge terrassen en ,
laaggelegen restgeulen (verlaten meanders van de Maas) zich op korte afstand afwisselen. Het plangebied ligt binnen het Lomm-Velden Maasterras dat is ontstaan in het Vroeg-Holoceen (vanaf circa 8. 200 tot 6. 050 v. Chr. ) en
die ten tijde van het mesolithicum de actieve riviervlakte vormde. De kans is aanwezig dat sporen uit vroegere
perioden indien toch aanwezig in het plangebied kunnen zijn geërodeerd door latere rivieractiviteiten. In de directe omgeving ,
,
van het plangebied en met een vergelijkbare landschappelijke
ligging zijn tot op heden geen vondsten bekend uit deze perioden.
Op basis van deze gegevens geldt een middelhoge verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het midden-paleolithicum tot en met
het mesolithicum. Mogelijk aanwezige resten uit deze perioden worden onder de bouwvoor
in de top
,
van
de
rivierafzettingen van Maas verwacht en kunnen bestaan uit tijdelijke bewoningssporen haardkuilen artefacten van vuursteen. ,
,
Vanaf het (laat-)neolithicum ontstaan de eerste landbouwculturen die gekenmerkt worden door meer sedentaire nederzettingen. Deze nederzettingen worden gekenmerkt door permanente woningen die soms diep in de grond gefundeerd waren waarbij men ,
een voorkeur
had voor hoger en droger gelegen gebieden.
Het grootste deel
van
het plangebied ligt in een oude Maasgeul. Indien deze geul watervoerend
was ten
tijde
van
de
landbouwende samenlevingen dan zal het plangebied niet aantrekkelijk voor bewoning zijn geweest. In de directe omgeving ,
van het plangebied , met een
vergelijkbare landschappelijke ligging zijn tot op heden geen vondsten bekend uit deze periode. ,
Om deze reden wordt aangenomen dat het plangebied in een minder aantrekkelijk deel van het landschap ligt. Op basis van de landschappelijke ligging geldt voor het grootste deel van het plangebied een lage archeologische verwachting voor complexen uit de periode neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Voor off-site verschijnselen geldt een middelhoge verwachting. Het zuidwestelijk deel van het plangebied ligt op een dalvlakteterras. Dit deel van het plangebied zal theoretisch gezien een gunstigere locatie zijn geweest. Voor dit deel
van
het plangebied geldt
er een
middelhoge verwachting
voor
de periode
neolithicum tot en met de ijzertijd. Vanaf de Romeinse tijd tot en met de vroege middeleeuwen geldt als gevolg verhoogde hydrodynamiek door grootschalige ontbossing stroomopwaarts
een lage
van
de
archeologische verwachting. Vermoedelijk
zal zich men eerder op de hoger gelegen landduin ten zuidwesten van het plangebied hebben gevestigd. Resten worden onder het ophoogpakket tot in de oorspronkelijke bodem verwacht en kunnen onder andere bestaan uit cultuurlagen paalkuilen/,
gaten , afvalkuilen , fragmenten aardewerk , natuursteen of gebruiksvoorwerpen.
Het plangebied ligt aan de Genooierweg
,
ten zuidwesten van de historische dorpskern van Velden. Deze weg vormde een
verbindingsweg tussen het buurtschap Genooi en de dorpskern van Velden. Uit bestudering van historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied in de 19 e eeuw onbebouwd
was en in gebruik
aanwezig direct ten oosten van het plangebied aanwezig ter hoogte vervangen
van
en zeer
als weiland mogelijk (deels) als bouwland. Wel is een gebouw ,
sporadisch elders in de omgeving. Vanaf circa 1890 is een gebouw
het huidige woonhuis Genooierweg 22. Dit woonhuis wordt in de tweede helft van de 20 e eeuw
door het huidige woonhuis.
Pagina | 22
AM25113
De omgeving blijft verder sporadisch bebouwd. Het is niet uit te sluiten dat binnen het centrale deel van het plangebied direct ,
aan
de kruising historische bebouwing aanwezig ,
was , al dan
niet bestaande uit bijgebouwen (schuur stal) van de direct ten ,
oosten van het plangebied gelegen gebouw. Op basis van deze gegevens geldt voor het centrale deel van het plangebied een
middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Voor het overige deel (hooilanden) geldt een lage archeologische verwachting voor complexen. Er geldt een middelhoge verwachting voor off site Archeologische resten worden vanaf het maaiveld of onder een Romeins zanddek verwacht en kunnen onder andere bestaan uit onder andere cultuurlagen paalkuilen/-gaten afvalkuilen gebruiksvoorwerpen ,
aardewerk
en
sporen
van
,
,
bijvoorbeeld natuursteen
van
agrarische activiteiten. Wat betreft de conservering
en
gaafheid
van
,
fragmenten
eventueel aanwezige
archeologische resten kan het volgende gesteld worden: Op basis van de verwachte ligging in een de oude Maas geul worden er
in het plangebied gronden in Oude Maasmeanders verwacht
en
daarmee
een
ophooglaag die archeologische resten
beschermd tegen latere invloeden. Over het algemeen kunnen (anorganische) vondsten en sporen onder zo’n eerdlaag in goede toestand worden aangetroffen. Wat betreft eventueel aanwezige organische resten is het afhankelijk hoe diep het grondwater zit. Bij de aanwezige gronden in Oude Maasmeanders zijn de omstandigheden voor het aantreffen van organische resten goed: door de hoge grondwaterstand (GWT III) kunnen organische resten goed bewaard zijn gebleven. Periode Midden-
Verwachting Middelhoog
Verwachte kenmerken vindplaats Resten van kampementen , fragmenten
Diepteligging sporen Mogelijk geërodeerd door fluviatiele
paleolithicum -
vuursteen , natuursteen ,
activiteiten
mesolithicum
gebruiksvoorwerpen
(laat)-neolithicum –
Laag (geul)
ijzertijd ZW-deel: hoog
Nederzettingsresten , fragmenten
Onder de bouwvoor , in de oorspronkelijke
aardewerk , natuursteen ,
bodem , in de top van de Maasafzettingen
gebruiksvoorwerpen
(dalvlakteterras) Nederzettingsresten , fragmenten
Onder de bouwvoor , in de oorspronkelijke
vroege
aardewerk , natuursteen ,
bodem , in de top van de Maasafzettingen
middeleeuwen
gebruiksvoorwerpen
Romeinse tijd –
Laag (geul) ZW-deel: laag (dalvlakteterras)
Volle middeleeuwen
Centrale deel:
Cultuurlaag , funderingsresten , natuursteen ,
– nieuwe
middelhoog
fragmenten aardewerk ,
Overig: laag
gebruiksvoorwerpen , sporen van agrarische
tijd
Vanaf het maaiveld
activiteiten , restanten wegen/paden Tabel 2. Archeologische verwachting per periode.
Bodemverstoring Ter plaatse van de huidige bebouwing en de voormalige tuinbouwkas zal de bodem tot zekere diepte verstoord zijn geraakt. Op basis van de gegevens uit het Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) werd het woonhuis Genooierweg 22 in of kort na 1963 gebouwd. 21 Voor het verkrijgen van historische informatie is een informatieverzoek ingediend bij de gemeente Venlo. Gevraagd is onder andere naar bouw- en/of sloopvergunningen. Er zijn helaas geen bouwtekeningen voorhanden. Het is derhalve niet bekend of sprake was van een onderkeldering.
21 www. bagviewer. kadaster. nl. Pagina | 23
AM25113
Ter plaatse van de recent gesloopte tuinbouwkas zal de bodem naar verwachting tot tenminste 05 meter beneden maaiveld ,
zijn verstoord. Ter plaatse van de loods zal de bodemverstoring circa 08-10 meter beneden maaiveld zijn verstoord. ,
,
Datum
Vergunning/melding
03-08-1993
Bouwvergunning voor het oprichten van een tuinbouwkas met bedrijfsruimte
08-06-1999
Bouwvergunning voor het uitbreiden van tuinbouwkas
22-05-2000
Bouwvergunning voor het vernieuwen van een woning
Tabel 2. : Overzicht geraadpleegde (relevante) bouwvergunningen.
Mogelijk is verstoring opgetreden als gevolg van het gebruik als akkerland (diepploegen) en/of boomgaard. Op basis
van
de KLIC-melding (uitgevoerd
op
17 april 2025) zijn binnen het oostelijk
van
het plangebied meerdere
kabels/leidingen gegraven die voor een verstoring van de bodem kunnen hebben gezorgd.
Pagina | 24
AM25113
5.
VELDWERKZAAMHEDEN
5. 1
Algemeen
Het doel
van
het verkennend veldonderzoek door middel van boringen is het toetsen van de opgestelde gespecificeerde
archeologische verwachting voor het plangebied op basis van de bodemopbouw een potentieel
en daarmee
de mogelijke aanwezigheid
van
archeologisch vondstniveau (Hoofdstuk 4). Hiertoe zijn op 23 april in totaal zes boringen gezet (zie Bijlage 2 en
8). De boringen zijn uitgevoerd met een Edelmanboor met een diameter van 7 centimeter en een zuigerboor met een diameter van
3 centimeter. De boordiepte varieerde
van
150 tot 220 centimeter onder maaiveld. De boorkernen zijn conform ASB
(Archeologische Standaard Boorbeschrijving 5. 2) beschreven zie Bijlage 8. De hoogteligging van de boorpunten ten opzichte ,
van NAP
is afgeleid van het AHN5. 22 De maaiveldhoogte binnen het plangebied varieert van circa 1740 tot 1760 meter +NAP. ,
,
In het zuidoostelijk deel van het plangebied is aan waterbassin/vijver aanwezig. Deze ligt op circa 1660 meter +NAP. ,
Er is geen oppervlakte kartering uitgevoerd in verband met de aanwezige begroeiing en verharding.
Figuur 8. Foto van het centrale deel van het plangebied , kijkende in zuidelijke richting. Deze foto is genomen ter hoogte van de voormalige tuinkas (Foto: 23 april 2025).
22 www. ahn. nl Pagina | 25
AM25113
5. 2
Fysisch geografische beschrijving van de bodemopbouw
De top van de bodem wordt met uitzondering van boringen 3 en 4 gevormd door een matig humeus matig siltig matig fijn ,
zandpakket. De dikte
van dit
,
humeuze zandpakket varieert sterk
,
van
,
,
circa 45 tot 120 centimeter. De kleur van dit pakket is
donker bruingrijs. In boring 2 bevat dit pakket sporen baksteen. In boring 6 wordt het humeuze zandpakket onderbroken door niet-humeuze zandlagen. In boringen 3 en 4 wordt de top
van
de bodem gevormd door een circa 115 tot 120 centimeter dik zwak siltig matig fijn ,
zandpakket. De kleur van dit pakket varieert van grijsbeige tot neutraal bruin. Onder het (humeuze)toppakket volgt een zwak siltig matig fijn zand. Plaatselijk zijn matig siltig matig fijne zandlagen en/of ,
,
sterk zandige leemlagen aangetroffen. De leemlagen worden gekenmerkt door sporen plantenresten. De top van dit zandige en/of leempakket is aangetroffen op circa 45 tot 170 centimeter onder maaiveld. Dit komt
overeen met
circa 1590 tot 1715 ,
,
meter +NAP.
Figuur 9. Foto van boring 2. De leesrichting is van linksboven naar rechtsonder (0 – 220 centimeter) (Foto: 23 april 2025).
Pagina | 26
AM25113
Figuur 10. Foto van boring 1. De leesrichting is van linksboven naar rechtsonder (0 – 150 centimeter) (Foto: 23 april 2025).
5. 3
Interpretatie
Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat het grootste deel van het plangebied in Laat-Glaciale restgeul ligt. De afwisseling van zandige en
leemlagen duidt mogelijk op een restgeulafzettingen ontstaan tijdens diverse overstromingen van het terras.
Het leempakket is onder (zeer) laag-energetische omstandigheden afgezet. Onder dergelijk laag-energetische omstandigheden kunnen de fijne deeltjes namelijk bezinken. De aangetroffen sequentie betreft
een
fining-upward. De datering
van
de
restgeulafzettingen zijn op basis van dit onderzoek niet eenduidig toe te kennen. Volgens Woolderink (2018) ligt het plangebied op het Lomm-Velden van na 6. 050 voor
Maasterras (circa 8. 200 tot 6. 050 voor Chr. mesolithicum) dateren de restgeulafzettingen dus in elk geval ,
Chr. 23 .
Vervolgens is het plangebied opgehoogd met een dik antropogeen opgebracht pakket (humusrijk) matig siltig matig fijn zand. ,
De dikte van dit pakket varieert sterk
,
van circa
140 tot 170 centimeter. Mogelijk hangt dit verschil in pakket dikte samen met
de oorspronkelijke morfologie van het terrein. In het centrale deel van het plangebied is het toppakket niet humeus. Hier wordt de top van de bodem gevormd door een dik pakket (sub-)recent opgebracht pakket. Dit pakket is waarschijnlijk opgebracht ten behoeve van de voormalige bebouwing. In het noordoostelijk deel
van
het plangebied (boring 1) zijn oeverafzettingen aangetroffen. Hier bestaat de natuurlijke
ondergrond uit goed ontwaterde sedimenten. Dit deel van het plangebied lag vermoedelijk van oorsprong hoger. Dit verklaart mogelijk het relatief dunne antropogeen opgebrachte pakket (circa 45 centimeter). Geologisch (en lithostratigrafisch) gezien behoren de aangetroffen natuurlijke afzettingen tot de Formatie van Beegden. 24
23 Woolderink et al. , 2018 , stroomgordel 941. 24 De Mulder et al. , 2003. Pagina | 27
AM25113
5. 4 Alhoewel
Archeologische indicatoren geen
doel
van
een
verkennend veldonderzoek door middel
archeologische indicatoren die kunnen wijzen
op
van
boringen is gelet ,
op
de aanwezigheid
van
archeologische waarden in de ondergrond. Tijdens het onderzoek zijn
dergelijke indicatoren echter niet aangetroffen.
Pagina | 28
AM25113
6.
CONCLUSIE
6. 1
Algemeen
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de natuurlijke ondergrond bestaat grotendeels uit restgeulafzettingen waarop een antropogeen opgebracht pakket is aangetroffen. In het noordelijk deel zijn oeverafzettingen aangetroffen. De natuurlijke ondergrond bevindt zich op een diepte van circa 1590 tot 1650 meter +NAP ,
,
(circa 12 tot 170 centimeter onder maaiveld). Ter hoogte van boring 1 ligt de top van de natuurlijke ondergrond beduidend hoger
,
op circa
1705 meter +NAP (circa 45 centimeter onder maaiveld). ,
Op basis van het bureauonderzoek geldt voor het grootste deel van het plangebied
een
lage verwachting
voor
de periode
midden-paleolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Het grootste deel van het plangebied ligt in een oude Maasgeul die afgedekt zijn met
een
dik antropogeen pakket. Naar verwachting zijn de resten uit de periode midden-paleolithicum
–
mesolithicum geërodeerd door latere fluviatiele activiteiten. In de top van de oeverafzettingen kunnen archeologische resten uit de periode neolithicum – vroege middeleeuwen aanwezig zijn. Echter zijn er geen sporen van bodemvorming aangetroffen die zouden kunnen wijzen op potentieel aanwezige archeologische lagen. Dit gegeven en de grijze kleur als gevolg van reductie ,
duidt op langdurige periodes van hoge grondwaterstanden tot aan de ontginning en ophoging van het plangebied. Langdurige periodes van hoge grondwaterstanden maakt het plangebied een ongunstige locatie voor bewoning. Het tweede archeologische niveau wordt vanaf het maaiveld verwacht. Op basis van het historisch kaartmateriaal was er rond circa 1800 direct ten oosten van het plangebied bebouwing aanwezig. Echter in het centrale deel van het plangebied is de ,
bodem (sub-)recentelijk verstoord als gevolg
van
de voormalige (recente) bebouwing. Ook zijn
er geen
archeologische
indicatoren aangetroffen in het (humeuze) antropogeen opgebracht pakket. Op basis hiervan wordt de middelhoge verwachting het centrale deel van het plangebied voor de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd bijgesteld van middelhoog
voor
naar
laag. In het noordelijk deel van het plangebied (boring 1) zijn oeverafzettingen aan de rand van een restgeul aangetroffen. Theoretisch kunnen hier nog archeologische resten voorkomen vanaf het neolithicum. Echter gezien de kleine oppervlakte wordt de kans ,
klein geacht dat er veel informatieve waarde verkregen zal worden bij een nader archeologisch onderzoek. Voor de off-site verschijnselen in een natte context blijft de middelhoge verwachting voor de periode neolithicum –
vroege
middeleeuwen gehandhaafd. Deze worden verwacht op een diepte van circa 120 centimeter onder maaiveld.
6. 2
Beantwoording onderzoeksvragen •
Is er sprake van stratigrafische lagen die potentieel archeologische waarden kunnen bevatten? Nee binnen het plangebied is sprake ,
van een
pakket
oever- en
restgeulrafzettingen met hierop
een
dik antropogeen
opgebracht pakket en/of (sub-)recent opgebracht pakket. Op basis van de afwezigheid van lagen waar bodemvorming
zou
kunnen hebben plaatsgevonden worden er geen archeologische resten verwacht. •
In hoeverre zijn deze lagen intact en hoe reflecteert dit de kwaliteit van de mogelijk aanwezige archeologische resten? Niet van toepassing op basis van de vorige vraag. Pagina | 29
,
AM25113
•
Wat is de diepteligging van mogelijke archeologische resten en wat is de daadwerkelijke bedreiging van deze resten door de voorgenomen bodemingrepen? Er worden geen archeologische resten in de vorm van nederzettingen binnen het plangebied verwacht aangezien geen sprake ,
is van potentieel aanwezige archeologische lagen. De verwachting voor off site resten in natte context blijft gehandhaafd. Deze worden op circa 120 centimeter onder maaiveld verwacht. Ten tijde van het onderzoek is de diepte van de voorgenomen graafwerkzaamheden
nog
niet bekend. Uitgaande van
een
standaardfunderingsdiepte
van
circa 08 tot 10 meter onder ,
,
maaiveld wordt dit geen bedreiging voor de eventueel aanwezig archeologische resten in droge context.
Pagina | 30
AM25113
7.
AANBEVELINGEN
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodem in het plangebied bestaat uit oeverafzettingen afgedekt door