631321 Bijl04 BKK bodemonderzoek.pdf
Tekst van het document
VERKENNEND
BODEMONDERZOEK Project
“Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord” te Venlo 240484. BKK
Colofon
BKK
Bodemadvies
bv
STERKIN MAATWERK
«
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) aö vie
(geanonimiseerd) nl (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
tel:
077-
e-mail:
Projectgegevens
Rapportnummer: Projectlocatie: Datum
240484.BKK
Venlo, Gebiedsontwikkeling 14 april 2025
rapport:
Versie:
Venlo-Noord
2
Veldwerk
conform:
SIKB-protocol
Certificaatnummer:
EC-SIK-20261
opdracht van: Contactpersoon: In
Canon
Production
+
2002
Printing
+
2018
Netherlands
B.V.
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
Auteur
(projectleider): Ing. (geanonimiseerd)
Interne
2001
controle:
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
(geanonim(geanonimiseerd) ise rd)
Kwaliteit
en verbetering van product en proces hebben bij BKK Bodemadvies bv een hoge prioriteit. BKK Bodemadvies hanteert daartoe een kwaliteitssysteem volgens de NEN-EN-ISO 9001: 2015, certificaatnummer nr. EC-KWA-00050. Indien u een klacht heeft over de uitvoering van de werkzaamheden binnen de reikwijdte van dit certificatieschema, vernemen wij dat graag zo snel mogelijk van u. Mocht dit niet tot tevredenheid leiden, kunt u zich in tweede instantie wenden tot onze certificerende instelling,
Normeec Certification Niets
uit deze
middel
van
b.v.
uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door druk, fotokopie, microfilm of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de opdrachtgever of BKK Bodemadvies bv.
BRL SIKB 2000
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
INHOUDSOPGAVE 1. 2.
INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 VOORONDERZOEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. 1. Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. 2. Vooronderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. 2. 1. Bestemmingsplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 2. 2. Terreininspectie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Bodemkwaliteitskaart . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 3. 2. 4. Opsporing ontplofbare oorlogsresten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 5. Nulsituatie onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2. 6. Conclusies vooronderzoek deellocatie E . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 3. ONDERZOEKSOPZET . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 3. 1. Hypothese . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 3. 2. Strategie van het onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . 8 4. UITVOERING VELDWERKZAAMHEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 4. 1. Veldwerkzaamheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 4. 2. Veldwaarnemingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 4. 3. Bemonstering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 5. LABORATORIUMONDERZOEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 5. 1. Bodem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 5. 2. PFAS-onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 5. 3. Grondwater . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 6. ONDERZOEKSRESULTATEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Toetsingskader voor bodem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 6. 1. Toetsingskader Besluit bodemkwaliteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 6. 2. 6. 3. Toetsingskader PFAS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 6. 4. Toetsing en interpretatie analyseresultaten bodem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 6. 5. Toetsing en interpretatie resultaten PFAS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 6. 6. Toetsing resultaten grondwater . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 7. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 7. 1. Conclusies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 7. 2. Aanbevelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
BIJLAGEN Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI Bijlage VII Bijlage VIII
Topografische situatie Overzichtstekening Boorprofielen met beschrijvingen Analysecertificaten Toetsingsoverzichten analyseresultaten Foto’s onderzoekslocatie Vooronderzoek Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord Verantwoording uitvoering bodemonderzoek
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
1.
INLEIDING
In opdracht van Canon Production Printing Netherlands BV is door BKK Bodemadvies bv te Meijel een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor het project “Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord”. Aanleiding en projectomschrijving Binnen het project “Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord” is Canon Production Printing Netherlands B. V. voornemens om een uitbreiding te realiseren. Voor deze gebiedsontwikkeling is door Tritium Advies BV een vooronderzoek (2400917KB-01 , versie 0) conform NEN 5725 uitgevoerd. Uit dit vooronderzoek blijkt dat het gebied tussen de Klokkengietersstraat en de Nijmeegseweg feitelijk conform de NEN 5740 onderzocht dient te worden , in het kader van de aanleg van het Nieuwe slingertracé (wegtracé) van de Sint Urbanusweg naar de Nijmeegseweg. In de rapportage van het vooronderzoek is dit gebied aangeduid als deellocatie E4. De onder-zoekslocatie betreft een grotendeels volledig (dichtbegroeid) bebost gebied en omvat een totaaloppervlakte van circa 38. 600 m². De gehele onderzoekslocatie zal , met uitzondering van de te bemonsteren peilbuizen (diepte: circa 5 m-mv) tot maximaal 20, m-mv onderzocht worden.
Doelstelling Doel van het onderzoek is vast te stellen of de bodem verontreinigingen bevat die schadelijk zijn voor de volksgezondheid en/of het milieu in het algemeen en zodoende een belemmering of beperking kunnen vormen voor de gebiedsontwikkeling van de onderzoekslocatie en in verband met (grondverzet voor) de toekomstige uitbreidingsplannen. Er wordt een globaal inzicht gegeven in de aard , de omvang en de gehalten , c. q. concentraties van mogelijk verontreinigde stoffen in de bodem. Op grond hiervan kan volgens het Besluit activiteiten leefomgeving een milieukundige beoordeling van eventuele verontreinigingen worden gegeven. Ook kan een uitspraak worden gedaan over de noodzakelijkheid van een aanvullend of een nader onderzoek. Referentiekader Het onderzoek is uitgevoerd volgens de Nederlandse normen " Onderzoeksstrategie bij verkennend onderzoek " (NEN 5740) en “Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond” (NEN 5707+C2). Het veldwerk is uitgevoerd onder de BRL SIKB 2000: “Beoordelingsrichtlijn voor veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” met toepassing van de protocollen 2001 (plaatsen van boringen) , 2002 (bemonsteren van het grondwater) en 2018 (onderzoek naar asbest in bodem). BKK Bodemadvies bv is gecertificeerd voor deze protocollen met het certificaatnummer EC-SIK-20261.
Aan de hand van een voorafgaand uitgevoerd vooronderzoek conform de NEN 5725 is de hypothese voor de onderzoekslocatie vastgesteld met betrekking tot de te verwachten bodemkwaliteit. Hieruit volgt met behulp van de NEN 5740 de te volgen onderzoeksstrategie. De opdrachtnemer “BKK Bodemadvies bv” waarborgt dat aan de functionele scheiding , zoals bedoeld in paragraaf 3. 2. 7 van BRL SIKB 2000 wordt voldaan en dat er geen opdrachten worden uitgevoerd indien de eigenaar van de onderzoekslocatie tot de organisatie van de opdrachtnemer behoort. In bijlage VIII is de verantwoording uitvoering bodemonderzoek volgens de BRL SIKB 2000 opgenomen. Eventuele afwijkingen van de beoordelingsrichtlijn zijn in voorliggend rapport vermeld. In de bijlage 'Verantwoording uitvoering bodemonderzoek’ staan de namen en
240484. BKK / MK
1
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
parafen van de veldmedewerkers die de kritische functies binnen het veldwerk onafhankelijk hebben uitgevoerd. Betrouwbaarheid van het onderzoek Hoewel tijdens het onderzoek naar een zo groot mogelijke representativiteit wordt gestreefd , is steeds het risico aanwezig dat eventuele lokale afwijkingen in het te bemonsteren materiaal niet worden gedetecteerd. Het onderzoek is namelijk gebaseerd op een beperkt aantal proefgaten , boringen , peilbuizen en chemische analyses. Tevens wordt erop gewezen dat het uitgevoerde onderzoek een momentopname is. Aan de resultaten van het onderzoek kunnen daarom geen absolute waarden worden toegekend. Uitgevoerde analyses De chemische analyses zijn conform AS3000 uitgevoerd door een geaccrediteerd laboratorium. De analyseopdrachten worden normaliter binnen de geldende houdbaarheidstermijnen en conserveringstermijnen uitgevoerd. Doch het is onoverkomelijk dat voor een inkadering van de verontreinigingen of voor een uitsplitsing van een mengmonster , grondmonsters worden geselecteerd die in een eerder stadium zijn genomen. Hierdoor is sprake van een overschrijding van de conserveringstermijn (in de meeste gevallen voor droogrest). Desondanks kunnen de resultaten toch als “betrouwbaar” worden beschouwd. De conserveringstermijn is volgens het SIKB-protocol 3001 voor in de onderzoek genomen parameters namelijk vastgesteld op minimaal 28 dagen.
Opbouw van het rapport In het voorliggende rapport worden de bevindingen van het verkennend bodemonderzoek weergegeven. Hoofdstuk 1 betreft de inleiding en in hoofdstuk 2 worden nadere gegevens van de onderzoekslocatie weergegeven. Hoofdstuk 3 geeft het onderzoeksprogramma weer en in hoofdstuk 4 wordt de uitvoering van het onderzoek beschreven. In hoofdstuk 5 zijn de onderzoeksresultaten gepresenteerd en afsluitend worden hoofdstuk 6 de conclusies en de aanbevelingen vermeld.
240484. BKK / MK
2
Verkennend
2.
VOORONDERZOEK
2.1.
Algemeen
Hieronder
situering
bodemonderzoek
project Gebiedsontwikkeling
staan de meest relevante algemene locatiekenmerken vermeld. de onderzoekslocatie wordt verwezen naar bijlage I.
Voor de
Venlo-Noord
regionale
van
Kadastraal object Locatieadres: Oppervlakte onderzoekslocatie: Kadastrale gegevens: Coördinaten:
der Grintenstraat / Klokkengietersstraat te Venlo 38.600 m? Venlo, sectie A, nummers 5737 en 5670 [ged] X 209.718 en Y= 378.019
Van ca.
=
Eigendomssituatie
Eigenaar:
Adres: Postcode
2.2.
en
woonplaats:
Canon Production Printing Van der Grintenstraat 10 (geanonimiseerd) venlo
Netherlands
B.V.
EN
Vooronderzoek
project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord heeft Tritium Advies BV vooronderzoek NEN 5725 opgesteld (rapport 2400917KB-01, versie 0, d.d. 4 juli 2024). In de volgens gebiedsontwikkeling is een plan opgenomen waarbij een nieuw ontsluitingstracé tussen de Sint Urbanusweg en de Nijmeegseweg wordt gerealiseerd, en de Van der Grintenstraat komt te vervallen aan Canon Production Printing Netherlands BV. De eerste stap tot deze herontwikkeling is het vooronderzoek. In het vooronderzoek is het Nieuwe slingertracé (wegtracé) van Sint Urbanusweg naar Nijmeegseweg als te onderzoeken deellocatie opgenomen. In figuur is de onderzoekslocatie (bosgebied), welk in eigendom is van Canon middels een rode begrenzing binnen het bruingekleurd gebied weergegeven.
Voor
het
de
© v
aa
Figuur
1:
Ligging onderzoekslocatie.
240484.BKK / MK
3
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
Tot omstreeks 1950 kende de locatie grotendeels een agrarisch gebruik. Vanaf 1950 is veel van het omliggende gebied gerealiseerd , waaronder de onderhavige wegdelen. Omstreeks 1960 is complex 5 gerealiseerd aan de oostzijde van de Genooyerbergen , en is de woonwijk aan de Klokkengietersstraat gerealiseerd. Ook is waarschijnlijk omstreeks deze tijd een camping opgestart/gerealiseerd in het gebied tussen de Van der Grintenstraat en de Klokkengietersstraat. Deze camping is rond de eeuwwisseling gesloopt , waarna een nieuw gebouw van Canon (Sint Urbanusweg 114) gerealiseerd is in 2002. In 2020 is het nieuwe hoofdkantoor van Canon aan de Van der Grintenstraat 10 op de locatie van de voormalige camping gerealiseerd. Omstreeks 2023/2024 is complex 5 gesloopt en gesaneerd , waarna ten tijde van het opstellen van onderhavige rapportage een nieuwe woonwijk wordt gerealiseerd ter plaatse. Voor overige bodeminformatie over de onderzoekslocatie wordt verwezen naar bijlage VII waar het volledige vooronderzoek is opgenomen. 2. 2. 1. Bestemmingsplan De onderzoekslocatie gelegen is binnen het bestemmingsplan “Océ en omgeving” , welke is vastgesteld op 4 mei 2007. De onderzoekslocatie heeft de bestemming Bos / Groen en deels Bedrijventerrein. .
Figuur 2: Uitsnede bestemmingsplan.
Uit de geraadpleegde historische kaarten in figuur 3a t/m 3d blijkt dat binnen de onderzoekslocatie sporadisch bebouwing (camping) heeft gestaan. Hoofdzakelijk altijd bosgebied geweest.
Figuur 3a: Op de topografische kaart van 1958 is ter plaatse van de onderzoekslocatie geen bebouwing. aanwezig.
240484. BKK / MK
Figuur 3b: Op de kaart van 1979 is sporadisch bebouwing aanwezig , welke onderdeel uitmaakt van de camping. De woonwijk aan de Klokkengietersstraat is uitgebreid.
4
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
Figuur 3c: 1999. Op deze kaart is te zien dat er geen sprake meer is van een camping , bebouwing is verwijderd en noordelijk van de weg Van der Grintenstraat heeft de bestemming bedrijventerrein. De onderzoekslocatie betreft een bosgebied.
Figuur 3d: 2023. Deze kaart geeft de veranderingen in de bouwstructuur aan. Hoofdgebouw van Canon staat op de kaart met de parkeerplaats noordelijk van de onderzoekslocatie. Een gedeelte van het bedrijventerrein maakt deel uit van de onderzoekslocatie.
2. 2. 2. Terreininspectie Ten tijde van de terreininspectie op 29 oktober 2024 zijn de volgende waarnemingen gedaan: De onderzoekslocatie bestaat voor meer dan 75 % uit een bosgebied , welke grotendeels dichtbegroeid is. Centraal van oost (Nijmeegseweg) naar west (terrein complex 1) is in het verleden een data-kabel aangelegd , waardoor er nu een soort van wandelpad is ontstaan. In de noordwesthoek van de onderzoekslocatie is een deel van het terrein van complex 1 opgenomen , waar sprake is van opslag van diverse vaste stoffen (poeders) en vloeistoffen in opslagunits op buitenterrein nabij gebouw 1X. Ter plaatse liggen straatstenen. Er zijn geen waarnemingen gedaan welke kunnen wijzen op mogelijke bodemverontreinigingen dan wel op de aanwezigheid van asbest op de onderzoekslocatie. In bijlage II is de overzichtstekening opgenomen van de onderzoekslocatie. 2. 3.
Bodemkwaliteitskaart
Voor de gemeente Venlo is de “Nota Bodembeheer Limburg Noord 2020-2029″ opgesteld die voldoet aan de eisen en randvoorwaarden van het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit. In deze bodembeheernota zijn een bodemkwaliteitskaart en een bodemfunctieklassenkaart opgenomen waarin deelgebieden tot een bepaalde zone worden benoemd met daarbij de vermoedelijke bodemkwaliteit. De onderzoekslocatie is gelegen in de zone met de bodemfunctieklasse Industrie. De onderzoekslocatie is volgens de ontgravingskaarten voor de bovengrond gelegen in een zone met de kwaliteitsklasse Wonen en voor de ondergrond in een zone met de kwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. Volgens de PFAS-bodemkwaliteitskaart in de rapportage “Bodemonderzoek PFAS en GenX provincie Limburg” (2020) voldoet de boven- en ondergrond binnen de onderzoekslocatie aan de kwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. Er is geen directe aanleiding om te verwachten dat er binnen de onderzoekslocatie PFAS verontreinigde grond aanwezig is. 2. 4.
Opsporing ontplofbare oorlogsresten
Volgens de ruimingskaart van Beobom , hebben er ruimingen van explosieven plaatsgevonden in de omgeving van de onderzoekslocatie. Tevens is van het westelijk gebied ten opzichte van de onderzoeklocatie bekend , dat hier een historisch mijnveld gelegen was en hebben in het 240484. BKK / MK
5
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
oosten luchtaanvallen plaatsgevonden van de Second Tactical Airforce (zie figuur 4). Uit de risicokaart voor de gemeente Venlo blijkt dat de locatie is gelegen in (gedeeltelijk)
verdacht gebied.
Figuur 4: Ligging van het plangebied ten opzichte van bekende BeoBom).
ruimingen , mijnenvelden
en luchtaanvallen (Bron:
Bij milieuhygiënische bodemonderzoeken binnen verdacht gebied met ontplofbare oorlogsresten , dient de ‘Veldwerkinstructie bodemonderzoeken binnen verdacht gebied ontplofbare oorlogsresten’ (Expload , 28-02-2023) als uitgangspunt te worden genomen. In dit document wordt onderbouwd dat het verantwoord is om geen vrijgave of begeleiding te doen indien het bodemonderzoek handmatig wordt uitgevoerd. Ingeval er onverwacht een (vermoedelijk) explosief worden aangetroffen tijdens de werkzaamheden , dan dient de veldwerkinstructie te worden gevolgd. 2. 5.
Nulsituatie onderzoek
Voor de bedrijfsterreinen van CANON is een nulsituatie onderzoek uitgevoerd in 2024 (rapport 240208) om te voldoen aan de voorschriften van de revisievergunning 2022-1108. Dit ingevolge van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Canon heeft in 2023 een revisievergunning voor de gehele inrichting verkregen. In dat kader is er een voorschrift opgenomen dat er een nulsituatie bodemonderzoek aan het bevoegd gezag dient te worden overlegd. De doelstelling is erop gericht de milieuhygiënische kwaliteit van grond en grondwater vast te stellen ter plaatse waar milieugevoelige vergunningsplichtige bedrijfsactiviteiten plaatsvinden. Deze resultaten vormen een toetsingsgrondslag of wel een referentiekader met het oog op mogelijke toekomstige bodemverontreiniging voortvloeiend uit de vergunningsplichtige activiteit. Binnen de onderzoekslocatie is deellocatie 1. 5 (nabij gebouw 1X) reeds in het nulsituatie opgenomen , zodat deze nu niet opnieuw wordt onderzocht. Ter plaatse van deellocatie 1. 5 vindt opslag plaats van diverse vaste stoffen (poeders) en vloeistoffen in vaten. De opslag vindt plaats in 4 opslagunits. Het nulsituatie onderzoek heeft aangetoond aan de hand van 4
240484. BKK / MK
6
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
boringen (17 t/m 20) dat er in de bodemlaag onder de funderingslaag een lichte verontreiniging met kobalt bevat. Volgens de Regeling bodemkwaliteit is indicatief sprake van de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. In het grondwater is een lichte verontreiniging met barium aangetoond. 2. 6.
Conclusies vooronderzoek deellocatie E
Uit het vooronderzoek worden voor deellocatie E , waarvan de onderzoekslocatie deel uit maakt , de onderstaande conclusies getrokken: Het geplande nieuwe slingertracé is al plaatselijk onderzocht [zie vooronderzoek in bijlage VII: 4 , 26 t/m 37 , 64 , 65 , 73 , 76 , 91 , 97 , 116 t/m 118 en 119]. Een groot deel van deze onderzoeken is verouderd. Bekend is uit eerder uitgevoerde onderzoeken dat ter plaatse van dit deelgebied bijmengingen met kolengruis , bakstenen en puin zijn aangetroffen. Uit de analyseresultaten blijkt dat er plaatselijk een sterke verontreiniging in de ondergrond met PAK , en lichte verontreinigingen met kwik , lood , zink , cadmium , PCB , minerale olie en PAK zijn aangetoond in de boven- en ondergrond. De sterke verontreiniging met PAK bevindt / bevond zich direct bij voormalig complex 5. Deze locatie wordt ten tijde van het schrijven van dit rapport gesaneerd en herontwikkeld. Derhalve is het mogelijk dat de voormalig aangetoonde verontreiniging reeds gesaneerd is. Verder wordt , gezien de datering van de onderzoeken en het feit dat grote delen van het deelgebied niet eerder onderzocht zijn , geadviseerd het gehele deelgebied opnieuw te onderzoeken. Hierbij wordt opgemerkt dat onderzoek ter plaatse van voormalige complex 5 niet meer nodig is , aangezien de gehele locatie inmiddels is gesaneerd tot klasse ’wonen’.
Het freatisch grondwater is op een diepte van < 5 m-mv aanwezig. In het grondwater werden geen parameters boven de achtergrondwaarde aangetoond. Bosschage Uit de terreinverkenning ter plaatse zijn behoudens bovengenoemde zaken geen bijzonderheden waargenomen. Er zijn geen waarnemingen van asbestverdachte materialen en/of puin op het maaiveld zijn gedaan. Conform de Nota bodembeheer voor de onderzoekslocatie geldt dat de bodemkwaliteit van de bovengrond naar verwachting voldoet aan de klasse Wonen en van de ondergrond aan de klasse Landbouw/Natuur; Binnen de onderzoekslocatie in het verleden , met uitzondering van de noordwesthoek , geen bedrijfsactiviteiten hebben plaatsgevonden die de bodem nadelig heeft beïnvloed. De noordwesthoek van de onderzoekslocatie is reeds in het nulsituatie onderzoek – in het kader van de omgevingsvergunning voor Canon – onderzocht. Hierbij is voor de bovengrond geen sprake van een noemenswaardige bodemverontreiniging en is het grondwater licht verontreinigd met barium. Vanuit de omliggende percelen zijn geen grensoverschrijdende bodemverontreinigingen te verwachten. De boven- en ondergrond in het bosgebied (bosschage) is op basis van de gegevens uit het vooronderzoek van Tritium Advies BV als heterogeen verdacht (VED-HE) op het voorkomen van bodemverontreinigingen , en onverdacht op het voorkomen van asbest aangemerkt.
De onderzoekslocatie is verdacht voor de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. De veldwerkzaamheden dienen volgens de veldwerkinstructie bodemonderzoeken binnen verdacht gebied ontplofbare oorlogsresten te worden uitgevoerd.
240484. BKK / MK
7
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
3.
ONDERZOEKSOPZET
3. 1.
Hypothese
Op basis van de resultaten uit het vooronderzoek wordt voor de onderzoeksstrategie (bosschage onderdeel van deellocatie E4) uitgegaan van een heterogeen verdachte locatie en voor asbest van een onverdachte locatie. 3. 2.
Strategie van het onderzoek
Het onderzoek vindt plaats volgens de onderzoeksstrategie 5. 6 ”heterogeen verdachte locatie“ uit de NEN 5740 (oktober 2023) en voor asbest volgens de strategie 6. 4. 2 uit de NEN 5707+C2 (december 2017). Mocht er in boringen of gaten meer dan 50 % bodemvreemd materiaal worden aangetroffen , dan zal de bemonstering conform NEN 5897+C2 worden uitgevoerd. Ook hier worden inspectiegaten en boringen gecombineerd. Een aantal boringen worden voor de bemonstering van de ondergrond doorgezet tot maximaal 20, m-mv of afgewerkt tot peilbuis. In tabel 1 is de onderzoeksstrategie weergegeven. Tabel 1: Onderzoeksstrategie.
Bosschage
Oppervlakte Onverhard (m)2
Inspectiegat a) / boring 03*03*05 , , , / 05, m-mv
Bovengrond
38. 600
45 / 15
Deellocatie E4:
Ondergrond (boring 01 t/m 60)
Ondergrond doorzetten tot 20 , Pb
Analyses
b + c)
m-mv
10x NEN 5740 e) 2x PFAS 10
5
..
x asbest d)
5x NEN 5740 grondwater f)
Toelichting bij tabel 2 a) Voor het asbestonderzoek worden de boringen vergroot tot een inspectiegat van 03m*03m*05m. , , , b) Analyses worden uitgevoerd door een door de Raad van Accreditatie geaccrediteerd laboratorium. Tevens zullen de monsters conform AS 3000 worden voorbehandeld. c) Indien tijdens de monstername significante zintuiglijke verontreinigingen worden aangetroffen , dan dienen deze grondmonsters apart geanalyseerd te worden. Grond- en/of stolmonsters worden alleen op asbest geanalyseerd indien door de voor protocol 2018 gecertificeerde monsternemer asbestverdachte materialen worden aangetoond. d) Uitgangspunt is dat er sprake is van onverdacht terrein voor asbest. Er worden asbestanalyses volgens protocol NEN 5707+C2 (december 2017) verricht in geval er puinbijmengingen aanwezig zijn. e) Het analysepakket voor grond is nader omschreven in de NEN 5740 en omvat de volgende parameters: Zware metalen (barium , cadmium , kobalt , koper , kwik , lood , molybdeen , nikkel en zink) , som PCB , som PAK , minerale olie (GC) , lutum en organisch stof. f) Het analysepakket voor grondwater is nader omschreven in de NEN 5740 en omvat de volgende parameters: Zware metalen (barium , cadmium , kobalt , koper , kwik , lood , molybdeen , nikkel en zink) , vluchtige aromaten , vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen en minerale olie (GC).
PFAS-onderzoek De gemeente Venlo heeft de PFAS-bodemkwaliteitskaart voor Regio Limburg Noord vastgesteld. Deze bodemkwaliteitskaart vormt de basis voor hergebruik en toepassing van grond ten aanzien van PFAS. Hierdoor kan sneller en gemakkelijker worden bepaald waar grond kan worden hergebruikt , zonder dat (aanvullend) onderzoek naar PFAS hoeft plaats te vinden. Onderzoek naar PFAS zal in de uitvoering van het bodemonderzoek enkel plaatsvinden , wanneer er in het vooronderzoek is vastgesteld dat er zich mogelijk bronlocaties binnen de onderzoekslocatie bevinden of wanneer de resultaten voor de onderzoekslocatie aangeven dat er sprake is van sterk verontreinigde grond. In geval van sanering van sterk verontreinigde grond eist de acceptant een PFAS-onderzoek. Ondanks dat er geen bronlocaties zijn aan te wijzen , zijn er op voorhand PFAS-analyses in de onderzoeksopzet meegenomen.
240484. BKK / MK
8
Verkennend
4.
UITVOERING
bodemonderzoek
project Gebiedsontwikkeling
VELDWERKZAAMHEDEN
veldwerkzaamheden zijn op 29 en 30 oktober 2024 uitgevoerd door uitvoerende veldmedewerkers, de heren (geanonimiseerd) en (geanonimiseerd)
De De
NN
geregistreerd bij
het Ministerie
EC-SIK-20261
verantwoordelijk
4.1.
en
Venlo-Noord
van
BKK
zijn (Bodem+) ‚
Infrastructuur en Waterstaat het uitgevoerde veldwerk.
Bodemadvies
bv.
in dit kader onder certificaat
voor
Veldwerkzaamheden
Conform van
16 13
een
t/m zijn
Voor
de in tabel 2 vermelde onderzoeksstrategie zijn de boringen O1 t/m 60 met behulp edelmanboor en/of spade verricht tot een diepte van 0,5 m-mv, waarbij de boringen 60 gecombineerd zijn met het graven van een proefgat. De boringen 02, 03 en 06 t/m vervolgens doorgezet tot een diepte van 2 m-mv.
het grondwateronderzoek zijn 5 boringen handmatig verder doorgezet tot minimaal 1,5 beneden het freatisch grondwaterpeil en afgewerkt als een peilbuis. Dit betreft boring 04, 05, 14 en 15. Er is freatisch grondwater aangetroffen op een diepte van respectievelijk
meter
01,
4,0, 2,8, 4,5, 2,0
en
3,5
m-mv.
De locaties van de proefgaten, boringen II en de boorprofielen in bijlage III.
en
peilbuizen zijn
opgenomen
in de
tekening
in
bijlage
Veldwaarnemingen
4.2.
Asbest Een maaiveldinspectie, als is voorgeschreven in het SIKB- protocol 2018, waarbij het maaiveld banen van ongeveer 1,5 meter breed op de aanwezigheid van asbest is gecontroleerd, heeft voor de bosschage gedeeltelijk kunnen plaatsvinden. Dit betreft ongeveer 50% van de gehele oppervlakte van de onderzoekslocatie, gezien de dichte begroeiing van het terrein. Hierbij is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen op het maaiveld. In de
uitkomende grond zijn in de (plaat)materialen aangetroffen.
grove fractie
(>
20
mm)
eveneens
in
asbestverdachte
geen
Funderingslaag en bodem De bovengrond binnen de onderzoekslocatie betreft overwegend matig fijne, matig siltige zand met matig tot sterk humeuse bijmengingen. In de ondergrond bevindt zich merendeels matig fijne, matig siltige zand tot een diepte van maximaal 6,0 m-mv. Plaatselijk zijn er lagen van zwak tot sterk siltige klei aanwezig. De grondwaterstanden zijn tijdens de boorwerkzaamheden aangetroffen op een diepte van 2,0 tot 4,5 m-mv. Het
opgeboorde
van
eventueel
bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld, geïnspecteerd op het voorkomen bodemvreemde materialen en beschreven conform NEN 5104. Van iedere boring
is een profielbeschrijving gemaakt en zijn eventuele zintuiglijk waargenomen bodemvreemde kenmerken genoteerd (zie de boorbeschrijvingen in bijlage III). De bodemvreemde bijmengingen welke zijn aangetroffen, zijn in tabel 2 gespecificeerd. Tabel
2:
Bodemvreemde
Boring 15
Een
aantal
bijmengingen.
Diepte boring (cm -mv) 500
foto's
240484.BKK / MK
van
het
Traject (cm -mv)
Grondsoort
0-50
Zand
Zwak
baksteen
100-150
Zand
Zwak
baksteen
150-200
Zand
Zwak
baksteen
opgeboorde
bodemmateriaal
zijn
Waargenomen
opgenomen
in
bijzonderheden
bijlage
VI.
Verkennend
bodemonderzoek
project Gebiedsontwikkeling
Venlo-Noord
Grondwater
Tijdens de monstername van het grondwater is de grondwaterstand in de peilbuizen aangetroffen op een diepte uiteenlopend van 2,0 tot 4,5 m-mv. In tabel 3 zijn de meetresultaten tijdens de monstername van het grondwater weergegeven. Tabel
3:
Veldgegevens bij watermonstername.
Bemonsterings-
Peilbuis
datum
Filter-
Grondwater-
stelling
stand
pH (-)
Ec
NTU
(HS/cm)
(m-mv)
(cm-mv)
Pb
O1
08-11-2024
5,0-6,0
400
6,59
1020
id,d
Pb
04
08-11-2024
4,0-5,0
280
5,30
352
37.4
Pb
05
08-11-2024
4,8-5,8
450
4,61
738
18,4
Pb
14
08-11-2024
2,5-3,5
200
5,48
526
40,5
Pb
15
08-11-2024
4,0-5,0
350
6,44
780
33,1
Ec:
pH:
zuurgraad geleidbaarheid
NTU:
een
van het water maat voor de troebelheid (turbiditeit) van een vloeistof. De norm troebelheid tussen O en 10 NTU aangenomen kan worden dat er geen
analyse 4.3.
resultaten
kunnen
verstoren.
Een
hogere
troebelheid
kan
een
5744 geeft aan dat bij een probleem is met grond deeltjes die reden zijn voor herbemonstering. NEN
de
Bemonstering
Asbest Conform bijlage A in de NEN 5725 (2017) dienen lagen met puinbijmengingen geassocieerd te worden met bouw- en sloopafval (combinatie van beton, (bak)steen, cement) en als verdacht op het voorkomen van asbest te worden aangemerkt. Er is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen en derhalve zijn er geen asbestmonsters genomen. Boven- / ondergrond In trajecten van maximaal na een
0,5 meter zijn de grondmonsters samengesteld. De monsters zijn gekoeld bewaard in potten en voor analytisch onderzoek aangeboden aan geaccrediteerd (conform EN-ISO 17025) laboratorium.
monstername
Grondwater
|
2002 gecertificeerde veldwerker (geanonimise rd) monstername van het grondwater is is de in de en is een hoeveelheid grondgemeten overgegaan, grondwaterstand peilbuizen water voorgepompt met een laag debiet, waarbij de verlaging van het niveau in de peilbuis niet meer is dan 50 cm ten opzichte van het waterniveau voor het afpompen. Het voorpompen is beëindigd nadat een volume van minimaal 3 keer de natte stijgbuisinhoud van de betreffende peilbuis is afgepompt, waarna het geleidend vermogen (EC), de pH en de troebelheid van het grondwater zijn gemeten. is bemonsterd door een (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) van BKK Bodemadvies Het
grondwater
EN EN
voor
bv.
protocol
Alvorens
tot
De
grondwatermonsters zijn na monsterneming gekoeld bewaard en ter chemische analyse aangeboden aan een geaccrediteerd (conform EN-ISO 17025) laboratorium.
240484.BKK / MK
10
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
5.
LABORATORIUMONDERZOEK
5. 1.
Bodem
Voor de beoordeling van de kwaliteit van de boven- en ondergrond tot een diepte van maximaal 20, m-mv zijn 11 grond(meng)monsters samengesteld. De (meng)monsters zijn samengesteld aan de hand van vergelijkbare bodemsamenstelling en visuele waarnemingen. In tabel 4 is de samenstelling van de (meng)monsters weergegeven. De samenstelling heeft conform de richtlijnen van de NEN 5740 in het laboratorium plaatsgevonden. Tabel 4: Samenstelling analysemonsters. Analysemonster (materiaal , Boring en bodemtraject in cm-mv bijmengingen) 01 (Zand , visueel 02 (Zand , visueel 03 (Zand , visueel 04 (Zand , visueel 05 (Zand , visueel 06 (Zand , visueel 07 (Zand , visueel
schoon) schoon) schoon) schoon) schoon) schoon) schoon)
08 (Zand , visueel schoon) 09 (Zand , visueel schoon) 10 (Zand , zwak baksteen) 11 (Zand , zwak baksteen) 12 (Zand , zwak baksteen) 1) 13 (Zand , zwak baksteen) 1)
Analysepakket *
16 (0-50) 27 (10-50) 29 (0-50) 41 (0-50) 18 (0-50) 24 (0-50) 32 (0-30) 38 (0-30) 21 (0-50) 20 (0-50) 34 (20-50) 35 (0-30) 52 (0-50) 46 (0-50) 48 (0-50) 49 (0-50) 53 (0-30) 55 (0-30) 60 (0-50) 58 (0-50) 01 (90-140) 06 (50-100) 08 (50-100) 08 (150-200) 02 (100-130) 09 (50-100) 09 (150-200) 12 (100-150) 7 (80-130) 5 (50-100) 10 (50-100) 10 (150-200) 04 (100-150) 14 (130-180) 11 (50-100) 11 (150-180) 15 (100-150) 15 (150-200) 15 (0-50) 15 (100-150) 15 (150-200)
Standaardpakket Standaardpakket Standaardpakket Standaardpakket Standaardpakket Standaardpakket Standaardpakket
grond (H/L) grond (H/L) grond (H/L) grond (H/L) grond (H/L) grond (H/L) grond (H/L)
Standaardpakket grond (H/L) Standaardpakket grond (H/L) Standaardpakket grond (H/L) Standaardpakket grond (H/L) Minerale olie + PAK Minerale olie + PAK
Toelichting bij de tabel: * H/L = analyse inclusief humus (organisch stof) en lutum (fractie < 2 µm). 1) Na het beoordelen van de analyseresultaten voor analysemonster 10 is op basis van het minerale olie gehalte (index > IND) en het PAK-gehalte (index > IW) besloten om de betreffende deelmonsters separaat te analyseren op minerale olie en PAK (zie analysemonster 12 en 13).
De grond(meng)monsters 01 t/m 11 zijn geanalyseerd op het standaardpakket grond , bestaande uit de parameters: Droge stofgehalte , lutum , organische stof; Zware metalen: cadmium , barium , koper , lood , zink , nikkel , kobalt , molybdeen en kwik; Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK); Polychloorbifenylen (PCB); Minerale olie (GC). 5. 2.
PFAS-onderzoek
In tabel 5 is de samenstelling van de grondmengmonsters weergegeven die voor het PFASonderzoek zijn ingezet. De samenstelling van de mengmonsters heeft conform de richtlijnen van de NEN 5740 in het laboratorium plaatsgevonden. Tabel 5: Samenstelling grondmengmonsters. Mengmonsters PFAS 01
Boring en bodemtraject in cm-mv 17 (0-50) 28 (0-50) 31 (0-50) 33 (0-50) 37 (0-50) 40 (0-50) 42 (0-50) 45 (0-50) 42 (0-50) 47 (0-50) 50 (0-50) 51 (0-50) PFAS 02 54 (0-50) 56 (0-50) 57 (0-50) 59 (0-50) * Zie § 6. 3 voor toelichting PFAS
Analysepakket PFOA , PFOS , individuele PFASstoffen * PFOA , PFOS , individuele PFASstoffen *
De chemische analyses zijn conform AS 3000 uitgevoerd door het geaccrediteerde laboratorium van Eurofins Omegam BV te Amsterdam.
240484. BKK / MK
11
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
5. 3.
Grondwater
De grondwatermonsters uit peilbuis 01 , 04 , 05 , 14 en 15 zijn geanalyseerd op het standaard analysepakket voor grondwater bestaande uit de volgende parameters: Zware metalen: barium , cadmium , kobalt , koper , kwik , lood , molybdeen , nikkel en zink; Vluchtige aromatische koolwaterstoffen (BTEXSN); Vluchtige chlooralifaten; Minerale olie. De chemische analyses zijn conform AS 3000 uitgevoerd door het geaccrediteerde laboratorium van Eurofins Omegam BV te Amsterdam.
240484. BKK / MK
12
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
6.
ONDERZOEKSRESULTATEN
6. 1.
Toetsingskader voor bodem
In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) worden in bijlage IIA de interventiewaarden voor grond onderscheiden waarvan de betekenis onderstaand is weergegeven. De analyseresultaten voor grondwater worden getoetst aan de signaleringsparameters uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (bijlage Vd). De Provincie is volgens de omgevingswet verantwoordelijk voor de grondwaterkwaliteit en geeft aan de hand van vastgestelde normen aan welke signaleringsparameters en eventuele voorkeurswaarden er dienen te worden gehanteerd. De interventiewaarden voor grond en signaleringsparameters voor grondwater die worden onderscheiden hebben de volgende betekenis: Signaleringsparameters (SP): De signaleringsparameters beoordelen grondwatersanering is gelijk aan de signaleringsparameters grondwatersanering zoals is opgenomen in bijlage Vd van het Besluit kwaliteit leefomgeving , tenzij er een voetnoot is opgenomen die verwijst naar een in het regionaal waterprogramma opgenomen gebiedswaarde. De signaleringsparameters voor de grondwaterkwaliteit dienen als signaal voor het beoordelen van de risico’s van de verspreiding van een (historische) verontreiniging in het grondwater , van de noodzaak van de curatieve maatregelen (saneren) en van het type maatregel.
De signaleringsparameters voor grondwaterkwaliteit zijn primair gericht op de bescherming van de functionele eigenschappen die de bodem en mens , plant of dier heeft (waaronder ten behoeve van de drinkwaterwinning). Interventiewaarden (IW): De interventiewaarden geven aan wanneer de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens , dier of plant ernstig zijn verminderd of dreigen te worden verminderd. Ze zijn representatief voor het verontreinigingsniveau waarboven sprake is van een sterke bodemverontreiniging.
Om de mate van verontreiniging aan te geven wordt in voorliggende rapportage de volgende terminologie gebruikt: niet verontreinigd: licht verontreinigd: sterk verontreinigd:
6. 2.
concentratie grondwater < interventiewaarde / gehalte grond < Landbouw/Natuur (zie Regeling bodemkwaliteit); gehalte grond < aan de interventiewaarde; gehalte / concentratie > dan de interventiewaarde.
klasse
Toetsingskader Besluit bodemkwaliteit
Het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en de Regeling bodemkwaliteit (Rbk) regelen het bodembeheer. Hieronder vallen de Kwaliteitsborging bodembeheer (Kwalibo) , het keuren en toepassen van bouwstoffen , grond en baggerspecie en het vaststellen van de bodemkwaliteit in relatie tot het bodemgebruik. Met betrekking tot de laatstgenoemde zijn bodemkwaliteitskaarten en bodemfunctieklassenkaarten opgesteld. Bij de bodemkwaliteit zijn zowel land- als waterbodems betrokken. In de Rbk wordt onderscheid gemaakt tussen normstelling in het Generieke (landelijke) kader en het Gebiedsspecifieke (lokale) kader. Afhankelijk van het bodemgebruik zijn Maximale Waarden vastgesteld , waaraan de bodemkwaliteit moet voldoen om geschikt te zijn voor de (beoogde) bodemgebruiksfunctie. In deze rapportage wordt standaard getoetst aan de normen in het Generieke kader. Indien de lokale overheid beschikt over een geldige bodemkwaliteitskaart en gebiedspecifiek beleid (zie hiervoor de Nota Bodembeheer van de betreffende overheid) dan kan aanvullend getoetst worden aan de normen in het Gebiedsspecifieke kader.
Voor de milieuhygiënische kwaliteit en kwaliteitseisen voor landbodem en grond worden de volgende normwaarden (kwaliteitsklassen en kwaliteitseisen) gebruikt , die afhankelijk van het kader verschillende waarden kunnen hebben: Landbouw/natuur (LN): Bij regeling van Onze Ministers vastgestelde gehalten aan chemische stoffen voor een goede bodemkwaliteit , waarvoor geldt dat er wettelijk geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen.
240484. BKK / MK
13
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
Maximale Waarden wonen (WON): De Maximale Waarden (concentraties) wonen geven de bovengrens aan van de kwaliteit die nodig is om de bodem op lange termijn geschikt te houden voor de functie wonen. Maximale Waarden industrie (IND): De Maximale Waarden (concentraties) industrie geven de bovengrens aan van de kwaliteit die nodig is om de bodem op lange termijn geschikt te houden voor de functie industrie. Matig verontreinigd (MV): De Waarden (concentraties) matig verontreinigd geven de ondergrens aan van de kwaliteit die niet meer geschikt is voor de functie industrie , doch de bovengrens voor de kwaliteitsklasse sterk verontreinigd wordt niet overschreden. Sterk verontreinigd (SV): De Waarden (concentraties) sterk verontreinigd geven de ondergrens aan van de kwaliteit die niet meer geschikt is voor een toepassing volgens de Regeling bodemkwaliteit. 6. 3.
Toetsingskader PFAS
De stoffen uit de PFAS-stofgroep behoren tot de niet-genormeerde stoffen. Er zijn (nog) geen toetsnormen binnen de Regeling bodemkwaliteit bekend. In de vigerende versie van het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2023) zijn de toepassingsnormen voor PFAS opgenomen. Dit zijn voorlopige toepassingswaarden voor het toepassen van grond en baggerspecie , waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke zorgplichten. De toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem boven grondwaterniveau zijn in tabel 6 opgenomen. Tabel 6: Toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem boven grondwaterniveau (1) (in μg/kgds) (2). Functieklasse in de Overige PFAS PFOS PFOA GenX zin van het Bbk Landbouw/natuur
14,
19,
14,
14,
Wonen / Industrie
30,
70,
30,
30,
(1) Voor gebieden met een hoge grondwaterstand geldt in plaats van ‘boven grondwaterniveau:’ tot ten hoogste 1 meter onder het maaiveld; (2) Op de waarde uit deze tabel hoeft (tot 10% OS) geen bodemtypecorrectie toegepast te worden (dit is in overeenstemming met de systematiek zoals die op dit moment geldt voor PAK (10 VROM).
6. 4.
Toetsing en interpretatie analyseresultaten bodem
Berekende toetsingswaarden De gestandaardiseerde meetwaarden zijn getoetst aan de normwaarden in bijlage IIA van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In tabel 7 zijn de normwaarden voor standaard bodem opgenomen. Daarnaast worden in het kader van hergebruik van grond de analyseresultaten indicatief getoetst conform de toetsingsmethode beschreven in bijlage B in de Regeling bodemkwaliteit (Rbk) aan de maximale waarden landbodem/natuur (LN) , wonen (WON) , industrie (IND) , matig verontreinigd (MV) en sterk verontreinigd (SV). Hierbij zijn de maximalen waarden sterk verontreinigd gelijk aan de interventiewaarden. Tabel 7: Toetsingsnormen voor standaard bodem (mg/kgds) Bal en Rbk. LN IW (SV) METALEN Cadmium [Cd] 06, 13 Kobalt [Co] 15 190 Koper [Cu] 40 190 Kwik [Hg] 015 , 36 Lood [Pb] 50 530 Molybdeen [Mo] 15, 190 Nikkel [Ni] 35 100 Zink [Zn] 140 720 PAK PAK 10 VROM
240484. BKK / MK
15,
40
WON
IND
MV
12, 35 54 083 , 210 88 39 200
43, 190 190 48, 530 190 100 720
13
68,
40
-
-
36 -
14
Verkennend
Vervolg
tabel
7:
Toetsingsnormen
voor
standaard
bodem
bodemonderzoek
(mg/kgds)
LN GECHLOREERDE PCB
Minerale
(ORGANISCHE)
bij
-
de
190
worden
lutum-
normen
LN
bij de
gegeven
Landbouw/natuur (SV)
WON
IND
MV
0,04
0,5
1
5000
190
500
5000
tabel:
gecorrigeerd
IW
(SV)
VERBINDINGEN
C40
De toetsingsnormen zoals vermeld bodemkwaliteit (bijlage B) worden de
Rbk.
0,02
olie C10
Toelichting
en
Venlo-Noord
KOOLWATERSTOFFEN
(som 7)
OVERIGE
Bal
IW
project Gebiedsontwikkeling
Interventiewaarde
in het
Besluit en
activiteiten leefomgeving (Bijlage IIA) en in de Regeling de geldende lutum- en humuswaarden. In bovenstaande humuswaarden 25% en 10%. voor
tabel
zoals vermeld in het Regeling bodemkwaliteit zoals vermeld in het Besluit activiteiten leefomgeving
(Maximale
waarde
sterk
IND WON
Maximale Maximale
waarde waarde
Industrie zoals vermeld in het Regeling bodemkwaliteit Wonen zoals vermeld in het Regeling bodemkwaliteit
verontreinigd
zoals
vermeld
in het
Regeling
bodemkwaliteit)
(geanonimiseerd)
Maximale
waarde
Maximale
waarde
matig verontreinigd zoals vermeld in het Regeling bodemkwaliteit Industrie is gelijk aan de interventiewaarde (sterk verontreinigd)
Toetsing
resultaten 8 is een overzicht opgenomen van de toetsresultaten van de in onderzoek genomen grond(meng)monsters. In bijlage IV zijn de analyserapporten, en in bijlage V zijn de toetsingsoverzichten conform het Besluit activiteiten leefomgeving en de Regeling bodemkwaliteit In tabel
opgenomen. Tabel
8:
Toetsresultaten
bodem
(Meng)monster (materiaal, bijmengingen) O1 (Zand, visueel schoon)
met
02
(Zand,
visueel
schoon)
18 38
03
(Zand,
visueel
schoon)
21 35
05
(Zand,
visueel
(Zand,
schoon)
visueel
schoon)
06
(Zand,
visueel
schoon)
07
(Zand,
visueel
schoon)
08
(Zand,
visueel
schoon)
09
(Zand,
visueel
schoon)
10
(Zand,
zwak
+
conform
Bal en
Rbk.
traject (cm-mv)
>
27
(10-50)
-
24
(0-50)
32
(0-30)
20
(0-50)
34
(20-50)
46
(0-50)
48
(0-50)
55
(0-30)
60
(0-50)
(0-50) (0-50) (0-50)
29
(0-50)
(index)
(0,02)
(0-50)
52 49
(0-50)
53 58
(0-30)
LN
-
-
LN
-
-
LN
[-
-
LN
-
-
-
-
-
-
(0-50)
(50-100)
15
(100-150)
11
(Zand,
zwak
baksteen)
®
15
15
(150-200)
PCB olie
(0-50)
Kobalt
(Zand,
zwak
baksteen)”
|15
(100-150)
Minerale
(150-200)
Minerale PAK
Toelichting -
#
@ Iw LN
WON IND
SV MV
bij
de
LN LN
(0,01) (0,26) (0,02) (0,05) (0,04) (0,01)
[PAK
(1,88)
olie
(0,01)
|-
IND
|-
IND
(0,15) olie
(0,02)
(0,12)
tabel: =
—
SV
LN
|-
geen verhoogde gehalten t.o.v. van de toetsnormen indexwaarde > 0,5 (indexwaarde (GSSD LN) / (IW LN) geeft aanleiding tot uitsplitsing mengmonster indien index > 1, deze waarde geeft aanleiding voor de uitvoering van een nader bodemonderzoek Interventiewaarde zoals vermeld in het Besluit activiteiten leefomgeving Landbouw/natuur, zoals vermeld in de Regeling bodemkwaliteit Maximale waarde wonen, zoals vermeld in de Regeling bodemkwaliteit Maximale waarde industrie, zoals vermeld in de Regeling bodemkwaliteit Sterk verontreinigd (Niet Toepasbaar), op basis van een overschrijding van de interventiewaarde Matig verontreinigd (Niet Toepasbaar), op basis van een overschrijding ten opzichte van de maximale waarde
240484.BKK / MK
@
(0,02)
PAK 13
LN
(150-180)
PAK 12
D
(0-50)
11
15
LN
|-
(0-30)
(90-140) 6 (50-100) 8 (50-100) (150-200) 2 (100-130) 9 (50-100) 9 (150-200) 12 (100-150) 7 (80-130) 5 (50-100) 10 (50-100) 10 (150-200) 14 (130-180) 4 (100-150)
baksteen)
LN
-
Zink Lood zwak
Toets
-
Koper
(Zand,
(index)
-
Cadmium
Minerale
11
|>IW,
(0-30)
1 8
baksteen)
LN,
Rbk 16 41
04
beoordeling
Boring
—
industrie
15
D
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
1)
= Ondanks dat er overschrijdingen zijn van de maximale waarden voor landbouw/natuur voor de parameters kobalt , cadmium en PAK geeft de indicatieve toetsing volgens de Regeling bodemkwaliteit (Rbk) aan dat er sprake is van de kwaliteitsklasse
Landbouw/natuur. Om te voorkomen dat partijen grond ten onrechte worden gekarakteriseerd als grond die niet voldoet aan de klasse , Deze is opgenomen in het Rbk en is als Landbouw/natuur is een uitzonderingsregel van toepassing (zijnde NT-toetsingsregel). volgt omschreven: Toetsingsregel Landbouw/natuur (bij 7 t/m 15 parameters): Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan LN , mits niet hoger dan 2x LN en niet hoger dan maximale waarde voor bodemfunctie Wonen (nikkel: afwijkende toetsingsregel). In dat geval voldoet de grond aan klasse Landbouw/natuur. 2)
Na het beoordelen van de analyseresultaten voor analysemonster 10 is op basis van het minerale olie gehalte (index > IND) en het PAK-gehalte (index > IW) besloten om de betreffende deelmonsters separaat te analyseren op minerale olie en PAK.
Interpretatie resultaten In de bovengrond van boring 15 met zwak baksteen zijn lichte verontreinigingen met kobalt en PAK aangetoond. Indicatief voldoet de bovengrond volgens de Regeling bodemkwaliteit aan de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. In de ondergrond van boring 15 met bijmengingen van zwak baksteen zijn lichte verontreinigingen met minerale olie , zink , lood en PCB en een sterke verontreiniging met PAK aangetoond. Volgens de Regeling bodemkwaliteit is voor de ondergrond van mengmonster 10 indicatief sprake van sterk verontreinigde grond , vanwege de overschrijding van PAK ten opzichte van de interventiewaarde. Vanwege de indexoverschrijding voor PAK (index > 10) , en minerale olie (gehalte > IND) zijn de deelmonsters separaat zijn geanalyseerd op minerale olie en PAK (zie analysemonsters 12 en 13). Hiermee is vastgesteld dat de ondergrond van boring 15 met zwak baksteen licht verontreinigd is met minerale olie en PAK. Een sterke verontreiniging met PAK is niet meer aangetoond. Volgens de Regeling bodemkwaliteit is voor de ondergrond van boring 15 in het traject 100-150 cm-mv en 150-200 cm-mv indicatief sprake van klasse Industrie. In de bovengrond van mengmonster 02 is een lichte verontreiniging van cadmium aangetoond. Indicatief voldoet de bovengrond aan de Regeling bodemkwaliteit aan de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur.
In de overige boven- en ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond. Indicatief voldoet de boven- en ondergrond volgens de Regeling bodemkwaliteit aan de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. 6. 5.
Toetsing en interpretatie resultaten PFAS
In tabel 9 is een overzicht opgenomen van de resultaten van de in onderzoek genomen analysemonsters in het kader van het PFAS-onderzoek. Het certificaat van de PFAS-analyses is opgenomen in bijlage IV. Tabel 9: Toetsresultaten (µg/kgds) bodem met indicatieve beoordeling conform Rbk. AnalyseLocatie Onderdeel Som Som (bodemlaag) PFOA PFOS monster PFAS 01 PFAS 02
Overige PFAS
PFAS toets
17 (0-50) 28 (0-50) 31 (0-50) 33 (0-50) 37 (0-50) 40 (0-50) 42 (0-50) 45 (0-50)
04,
02,
03,
-
42 (0-50) 47 (0-50) 50 (0-50) 51 (0-50) 54 (0-50) 56 (0-50) 57 (0-50) 59 (0-50)
03,
05,
02,
-
240484. BKK / MK
16
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
Toelichting bij de tabel: = geen verhoogde gehalten t. o. v. van de toepassingswaarden (µg/kgds); * = gehalte PFOA is verhoogd t. o. v. de toepassingswaarde , echter de maximale toepassingsnorm van 70 , µg/kgds wordt niet overschreden; ** , = gehalte PFOS is verhoogd t. o. v. de toepassingswaarde , echter de maximale toepassingsnorm van 30 µg/kgds wordt niet overschreden; *** = overig gehalte PFAS is verhoogd t. o. v. de toepassingswaarde , echter de maximale toepassingsnorm van 30 , µg/kgds wordt niet overschreden.
In de bovengrond zijn geen verhoogde gehalten aan PFOA , PFOS en overige PFAS ten opzichte van de maximale toepassingsnormwaarden voor de bodemfunctieklasse Landbouw/Natuur aangetoond. 6. 6.
Toetsing resultaten grondwater
Het analysecertificaat is opgenomen in bijlage IV. Een volledig toetsingsoverzicht volgens het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is opgenomen in bijlage V. In het grondwater uit de vijf peilbuizen zijn geen verhoogde concentraties ten opzichte van de signaleringsparameters aangetoond. Er is geen sprake van een grondwaterverontreiniging.
240484. BKK / MK
17
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
7.
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
7. 1.
Conclusies
In opdracht van Canon Production Printing Netherlands BV is door BKK Bodemadvies bv te Meijel een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor het project “Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord”. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de geplande gebiedsontwikkeling , waarbij de onderhavige onderzoekslocatie (bosgebied) deel uitmaakt van het nieuwe slingertracé (wegtracé) van de Sint Urbanusweg naar de Nijmeegseweg wordt aangelegd. De bovengrond binnen de onderzoekslocatie betreft overwegend matig fijne , matig siltige zand met matig tot sterk humeuse bijmengingen. In de ondergrond bevindt zich merendeels matig fijne , matig siltige zand tot een diepte van maximaal 60, m-mv. Plaatselijk zijn er lagen van zwak tot sterk siltige klei aanwezig. Asbest Op het maaiveld zijn geen asbest verdachte (plaat-)materialen aangetroffen. Bij de uitvoering van de proefgaten zijn eveneens geen asbestverdachte (plaat-)materialen in het opgeboorde materiaal (grove fractie , > 20 mm) aangetroffen. De hypothese ‘asbest onverdacht’ wordt voor de onderzoekslocatie aanvaard. De onderzoekslocatie kan als onverdacht voor asbest worden geclassificeerd. Bodem De bovengrond van boring 15 met zwak baksteen is licht verontreinigd met kobalt en PAK. Indicatief voldoet de bovengrond volgens de Regeling bodemkwaliteit aan de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur.
De ondergrond van boring 15 met zwak baksteen is licht verontreinigd met minerale olie en PAK. Volgens de Regeling bodemkwaliteit is voor de ondergrond van boring 15 in het traject 100-150 cm-mv en 150-200 cm-mv indicatief sprake van klasse Industrie In de overige boven- en ondergrond zijn , behoudens een lichte verontreiniging met cadmium , geen verontreinigingen aangetoond. Indicatief voldoet de boven- en ondergrond volgens de Regeling bodemkwaliteit aan de bodemkwaliteitsklasse Landbouw/Natuur. PFAS-onderzoek In de bovengrond zijn geen verhoogde gehalten aan PFOA , PFOS en overige PFAS ten opzichte van de maximale toepassingsnormwaarden voor de bodemfunctieklasse Landbouw/Natuur aangetoond. Grondwater De grondwaterstanden zijn tijdens de boorwerkzaamheden aangetroffen op een diepte van 20, tot 45 , m-mv. In het grondwater uit de 5 peilbuizen zijn geen overschrijdingen van de signaleringsparameters (conform Besluit kwaliteit leefomgeving) aangetoond. 7. 2.
Aanbevelingen
Er bestaat géén reden voor een nader onderzoek en zijn er geen milieuhygiënische belemmeringen voor de geplande (graaf)werkzaamheden binnen de onderzoekslocatie in het kader van de aanleg van het nieuwe slingertracé (wegtracé) van de Sint Urbanusweg naar de Nijmeegseweg. Voor het elders toepassen van de boven- en ondergrond die vrijkomen bij graafwerkzaamheden zijn de regels van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. Indicatief is hier sprake van klasse Landbouw/Natuur. Ter plaatse van boring 15 is sprake van klasse Industrie.
240484. BKK / MK
18
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
Uitgangpunt is dat het totale te ontgraven bodemvolume meer is dan 25 m.3 In dat geval zijn de regels voor het “Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit (paragraaf 4. 119 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal))” van toepassing. Minimaal 1 week voorafgaand aan de werkzaamheden dienen hiertoe gegevens aangeleverd te worden bij het Omgeving loket (informatieplicht). Indien er enkel sprake in van tijdelijk uitplaatsen van grond geldt er geen informatie- of meldplicht.
240484. BKK / MK
19
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
BIJLAGEN
240484. BKK / MK
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
BIJLAGE I
Topografische situatie
240484. BKK / MK
Hierboven bevindt zich de onderzoekslocatie aangeduid met een het symbool:
Bron: Gemeentenatlas.nl , 2020
Adres: Bossage tussen Nijmeegseweg en Klokkengietersstraat te Venlo
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
BIJLAGE II
Overzichtstekening
240484. BKK / MK
Verkennend bodemonderzoek project Gebiedsontwikkeling Venlo-Noord
BIJLAGE III
Boorprofielen met beschrijvingen
240484. BKK / MK
Bijlage: Boorprofielen
29-10-2024
30-10-2024
bosgrond
bosgrond
Zand
matig grof, matig stig, sterk
Zand
donkerbruin
donkerbruin
matig matig
humeus, Zand
zn
\ ®__
matig grof, matig siltig, zwak umeus,
Zand
Dn
donker
\
geelbruin matig grof, matig stig, sterk
\
matig grof, siltig,
matig grof, siltig, zwak humeus, neutraalbruin Zand
matig grof, siltig, neutraalbeige
130__zwak
roestbruin
\
Klei, licht
Grind 200 200
Klei, sterk zandig, sterk zandhoudend, lichtbeige
matig fijn, siltig, lichtbeige Zand sterk
Klei, sterk zandig, donkerbeige
Zand
matig grof, matig siltig, neutraalbeige
Zand
matig grof, siltig, zwak grindig, neutraal beigegeel zwak
Getekend
volgens
NEN
5104
(geanonimiseerd) Opdrachtgever:
Canon
Projectcode:
240484
Production
Printing
neutraal
zwak
„oo
donkerbruin
neutraal
umeus,
Zand
humeus, zwak
matig fijn, matig stig, zwak bruingeel
Zand
Zand
matig grof, silt, humeus,
Netherlands
BV
| Projectleider Pagina:
(geanonimiseerd) | 1/15
zwak
siltig, witbeige
matig grof, zwakzandig. neutraalbeige
Bijlage: Boorprofielen
30-10-2024
d
30-10-2024
bosgrond
bosgrond
Zand
matig fijn, matig siltig, zwak
Zand
donkerbruin
donkerbruin
matig matig
humeus,
matig grof, silt, humeus,
Zand
matig fijn, matig stig, zwak humeus, donker geelbruin
matig grof, siltig, neutraalbeige Zand zwak
Zand 150
ti
matig fijn,
An Se tig, neutraalbruin
B
Deer matig fijn, Zand
matig siltig,
humeus,
zwak
donkerbruin
150 vergr
seo
|. ú
E,
Veen, sterk klelig, donkerbruin ve Zand matig grof,
d
matig
siltig, geelbruin
neutraal
Ö
Klei,
sterk
siltig,
neutraal
beigegrijs matig grof, matig siltig, neutraalgrijs Zand
Getekend
volgens
NEN
5104
(geanonimiseerd) Opdrachtgever:
Canon
Projectcode:
240484
Production
Printing
Netherlands
BV
| Projectleider Pagina:
(geanonimiseerd) | 2/15
Bijlage: Boorprofielen
29-10-2024
29-10-2024
bosgrond
bosgrond
Zand
matig grof, matig stig, sterk humeus,
Zand
donkerbruin
donkerbruin
Zand
Zand
matig fijn, matig siltig, sterk humeus,
matig grof,
matig fijn, siltig, lichtbeige
zwak siltig, neutraal geelbeige
zwak
matig fijn, siltig, matig humeus, donker beigebruin Zand zwak
Zand zwak
matig fijn, siltig,
neutraal
Klei, matig siltig, neutraalbeige
Zand
matig grof, siltig, zwak grindig, neutraal geelbeige zwak
Zand
uiterst grof, siltig, zwak grindig, neutraal geeloranje zwak
Getekend
volgens
NEN
5104
(geanonimiseerd) Opdrachtgever:
Canon
Projectcode:
240484
Production
Printing
Netherlands
BV
| Projectleider Pagina:
(geanonimiseerd) | 3/15
roestbruin
Bijlage: Boorprofielen
29-10-2024
d
30-10-2024
bosgrond
bosgrond
Zand
matig fijn, matig stig, sterk
Zand
donkerbruin
donkerbruin
matig fijn, matig siltig, sterk humeus,
humeus,
Zand
matig fijn, matig siltig, zwak
so
\
Zand
matig fijn, matig siltig, zwak humeus, licht bruinbeige
Hai jen g
Zand
matig fijn, zwak siltig, lichtbeige
Zand
matig fijn, silt, lichtbeige zwak
matig fijn, siltig, neutraalbeige Zand zwak
matig fijn, siltig, neutraalbeige Zand zwak
30-10-2024
30-10-2024
bosgrond
bosgrond
Zand
matig fijn, matig stig, sterk
Zand
donkerbruin
donkerbruin
matig fijn, matig siltig, sterk humeus,
humeus,
matig fijn, matig siltig, matig humeus, licht bruinbeige
licht
matig fijn, silt, humeus, bruinbeige
matig fijn, siltig,
Zand
matig fijn,
zwak lichtbruin
zwak siltig, lichtbruin
Zand
matig fijn,
Zand
Zand so
Zand
Zand so
volgens
NEN
zwak siltig, lichtbruin