623740 Bijl02 Intensivering Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028.pdf

INTENSIVERING HERVORMINGSAGENDA JEUGD VENLO 2026-2028

1

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

INHOUD 1

INLEIDING.............................................................................................3

2

1.1

AANLEIDING: INTENSIVEREN HERVORMINGSAGENDA JEUGD...................3

1.2

AMBITIE: BOUWEN AAN EEN STEVIGE PEDAGOGISCHE BASIS IN VENLO. .3

1.3

VAN BASISSCENARIO NAAR PLUSSCENARIO.............................................6

ACTIELIJNEN .........................................................................................8 2.1

UITWERKING IN VIER ACTIELIJNEN............................................................8

2.2

ACTIELIJN 1: VERSTERKEN PEDAGOGISCHE BASIS ...................................8 2.2.1 Doelstelling.............................................................................................. 8 2.2.2 Thema’s................................................................................................... 8 2.2.3 Financiële raming actielijn 1...................................................................10

2.3

ACTIELIJN 2: DOORONTWIKKELING STEVIGE LOKALE TEAMS .................10 2.3.1 Doelstelling............................................................................................ 10 2.3.2 Thema’s................................................................................................. 10 2.3.3 Financiële raming actielijn 2...................................................................11

2.4

ACTIELIJN 3: VERSTERKING REGIONALE SAMENWERKING .....................11 2.4.1 Doelstelling............................................................................................ 11 2.4.2 Thema’s................................................................................................. 12 2.4.3 Financiële raming actielijn 3...................................................................13

2.5

ACTIELIJN 4: IMPACT- EN EFFECTMETING JEUGD ....................................13 2.5.1 Doelstelling............................................................................................ 13 2.5.2 Thema’s................................................................................................. 14 2.5.3 Financiële raming actielijn 4...................................................................14

3

FINANCIËLE SAMENVATTING ..............................................................15

4

3.1

KOSTENRAMING EN BEGROTINGSWIJZIGING..........................................15

3.2

UITVOERINGSPERIODE 2026-2028.........................................................16

NAWOORD..........................................................................................17 BIJLAGE: FINANCIËLE ONDERBOUWING INTENSIVERING MAATREGELEN JEUGD..........................................................................................18

2

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

1

INLEIDING

1.1

AANLEIDING: INTENSIVEREN HERVORMINGSAGENDA JEUGD

Op 20 juni 2023 hebben het Rijk en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), samen met diverse brancheorganisaties uit de jeugdzorg, de Hervormingsagenda Jeugd ondertekend. Hierin zijn diverse maatregelen beschreven die bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp, en het op lange termijn betaalbaar houden van het jeugdstelsel. Alle bij de Hervormingagenda Jeugd betrokken partijen zijn verantwoordelijk voor een deel van de maatregelen, ieder vanuit de eigen rol en bevoegdheden. In januari 2025 heeft de Deskundigencommissie het rapport Groeipijn uitgebracht over de voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd. De strekking hiervan was dat de afbakening van de agenda te smal is, omdat een brede aanpak nodig is om jeugdigen en gezinnen beter te ondersteunen. Kijken naar de leefwereld om het kind heen, en daarvoor domeinoverstijgend samenwerken. Dat vraagt ook om een intensivering van de in de Hervormingagenda Jeugd beschreven maatregelen. Bij alle stappen die landelijk de afgelopen jaren zijn gezet, is steeds meer duidelijk geworden wat de verantwoordelijkheid van gemeenten is. Zowel op regionaal niveau in de jeugdregio als op lokaal niveau.

In Noord-Limburg is begin 2025 een project opgestart om in beeld te brengen op welke wijze bestaande activiteiten bijdragen aan het realiseren van de Hervormingsagenda Jeugd, en welke kansen er nog liggen om dit te versterken. Alle landelijke en regionale ontwikkelingen bij elkaar opgeteld maken dat steeds duidelijk is geworden op welke wijze de gemeente Venlo lokaal invulling dient te geven aan de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd. Op basis hiervan is uitgewerkt welke intensivering lokaal, op schaal van de gemeente Venlo, nodig is om uitvoering te geven aan de Hervormingsagenda Jeugd. Dit dien wij in verbinding met de regionale opgaven. Temeer omdat onderdeel van de afspraken tussen Rijk en VNG is, dat regio’s en gemeenten aantonen welke inspanningen zijn verricht in het realiseren van de opgaven. Met dit plan voor intensivering van de Hervormingsagenda Jeugd komen deze ontwikkelingen bij elkaar. Deze intensivering is opgebouwd langs vier actielijnen die in dit plan worden toegelicht. 1.2

AMBITIE: BOUWEN AAN EEN STEVIGE PEDAGOGISCHE BASIS IN VENLO

Onze ambitie Hoe steviger de pedagogische basis, hoe beter kinderen en jongeren omgaan met de uitdagingen en vragen die bij opgroeien horen. Met de pedagogische basis bedoelen we het geheel aan mensen, relaties en voorzieningen die bijdragen aan een veilige, stimulerende omgeving waarin kinderen gezond en kansrijk opgroeien. Een stevige pedagogische basis is voorwaardelijk voor een goede start en een goede toekomst van iedere jeugdige. Een betrokken gemeenschap is onmisbaar voor het ontdekken en ontwikkelen van talenten van kinderen en jongeren. Door als ouders, leraren, jeugdwerkers, 3

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

netwerken, jeugdprofessionals, beleidsmakers en bestuurders anders samen te werken, dragen we gezamenlijk bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Dat bereiken we door ons werk met en voor jeugdigen anders te organiseren. En door iedereen die met jeugdigen werkt, vanuit een brede pedagogische basis op te leiden. Het gaat om het geheel aan relaties en leefomgevingen waar jeugdigen zich in bewegen. Vanwege deze ambitie kiezen wij voor de term ‘pedagogische basis’ omdat wij ons specifiek richten op kinderen en gezinnen. Dit overlapt met de term ‘sociale basis’, die term richt zich breder op alle inwoners, zie ook de toelichting onder actielijn 1. Ons kader Om de Hervormingsagenda Jeugd te realiseren, is een brede, stevige inzet op de pedagogische basis en aanpalende domeinen noodzakelijk. In de Programmabegroting 2026-20291 is dit als volgt opgenomen: “In Venlo verdient ieder kind gelijke kansen om veilig, gezond en kansrijk op te groeien. Daarom zetten we in op het versterken van de pedagogische basis én het bieden van toegankelijke, effectieve en betaalbare jeugdhulp. Deze ambitie vraagt om een langjarige inzet en nauwe samenwerking tussen jeugdzorg, gemeenten, onderwijs en alle andere partners rondom kinderen en gezinnen. We zetten in op preventie en versterking van de pedagogische basis.

Tegelijkertijd bieden we continuïteit én ontwikkelen we het jeugdzorgaanbod verder. Door nu te investeren in een stevige pedagogische context, met oog voor vroegsignalering, netwerkversterking en laagdrempelige ondersteuning, creëren we ruimte om zwaardere vormen van hulp af te bouwen.” In Venlo mag het niet uitmaken waar je wieg staat: ieder kind verdient dezelfde kansen om zich te ontwikkelen tot een veerkrachtige, gezonde, zelfredzame en zelfbewuste (jong)volwassene. Daarom moet elk kind en elke jongere – van -9 maanden tot 23 jaar – de ruimte krijgen om zich veilig, gezond en met vertrouwen te ontwikkelen. Om te ontdekken wie ze zijn, waar ze goed in zijn, en wat ze bijdragen. We willen dat elke jongere in Venlo de volwassenheid bereikt met de bagage die nodig is om volwaardig mee te doen: op school, op de arbeidsmarkt en in het leven. En wij accepteren niet dat talent verloren gaat door omstandigheden, afkomst of pech. Door vandaag te investeren in een sterke jeugd, bouwen we als gemeente Venlo aan een veerkrachtige, gezonde en verbonden samenleving van morgen. Onze doelen Deze ambitie werken we uit in de volgende doelen:  Kinderen en jongeren groeien op in een gezonde omgeving.  Vroeg investeren vanuit preventie is de basis, om in de toekomt minder in te hoeven zetten vanuit jeugdzorg.

 Uitdagingen horen bij het leven: niet elke vraag hoeft te leiden tot (jeugd)zorg of ondersteuning.  Hulp en ondersteuning passen in het leven van een kind of jongere, en niet andersom. Onze uitgangspunten 1

Programmabegroting 2026-2029 Gemeente Venlo, Programma Gezond en Actief Venlo, Programmalijn Zelfredzaamheid. 4

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

Om dit te realiseren zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd:  Een duurzame verandering vraagt aandacht voor de lange termijn, in plaats van (alleen) resultaat op de korte termijn.  Onze aanpak is gericht op alle kinderen en jongeren, niet alleen voor wie al problemen ervaart.  Hoe beter de basis versterkt is, hoe minder hulp er later nodig is. Hierin staan de jeugdige en zijn omgeving centraal.  Onze inzet is gericht op het voorkomen van problemen, niet alleen het oplossen ervan. Hoe eerder, hoe beter.  Een kind groeit niet alleen op, maar in een netwerk van gezin, school, buurt en vrienden. We richten ons niet alleen op het individu, maar op de volledige context: het kind, diens ouders/opvoeders, kinderopvang en school, verenigingen, et cetera.  Het realiseren van gelijke kansen lukt alleen als we samenwerken, zowel intern als extern met alle betrokken partners. Door het verbinden en doorbreken van schotten.  We weten wat de behoeften van kinderen, jongeren en hun ouders/opvoeders zijn. Deze staat centraal: de vraag is leidend, niet welk hulpaanbod beschikbaar is.  We kiezen voor een lokale aanpak, maar wel in verbinding met de regio. De gemeente Venlo heeft andere uitdagingen dan buurgemeenten.  Een brede aanpak is nodig, dat betekent dat de focus ligt op impact en kwalitatieve effecten op lange termijn.

Resultaten zijn niet altijd te kwantificeren, zeker niet op niveau van (individuele) interventies.  We tonen hierin lef en pakken de speelruimte die nodig is om onze ambitie te realiseren. Onze bestaande programma’s en afspraken Er lopen inmiddels meerdere programma’s en afspraken die een bijdrage leveren aan deze ambitie, en daarmee aan de Hervormingsagenda Jeugd. Dat gaat om onder andere2:  Programma Kansrijke Start, gericht op kinderen van -9 maanden tot 2 jaar. Interventies zoals Eerste 1.000 dagen, VoorZorg en Nu Niet Zwanger.  Gelijke Kansen Programma samen met onderwijs en kinderopvang, waarin we inzetten op onder andere brugfunctionarissen en jongerenwerkers binnen het onderwijs en kinderopvang.  Opdracht Kansrijk Venlo, waarin we inzetten op specialistisch jongerenwerk om meldingen van kinderen, jongeren of ouders op te pakken voordat dit leidt tot een melding bij het sociaal wijkteam.  Stevige Lokale Teams zoals bedoeld in Fier Verdiept, waarmee we een integrale, vraaggerichte benadering kiezen die soms leidt tot een verwijzing naar (specialistische) zorg of ondersteuning.  Een passend en dekkend jeugdzorglandschap op schaal van de jeugdregio Noord-Limburg, en op onderdelen ook samen met Midden-Limburg. Onze intensivering De genoemde recente landelijke en regionale ontwikkelingen hebben geleid tot dit plan.

Hiermee zetten we in op vier actielijnen, waar een intensivering in nodig is om de ambities te realiseren aanvullend op de programma’s en afspraken die al in gang zijn gezet. Waarbij het investeren in de brede pedagogische basis centraal staat. Daarmee is dit voorstel een intensivering van de ambities die zijn 2

Zie voor een compleet beeld het overzicht ‘Implementatie Hervormingsagenda Jeugd – Stand van zaken gemeente Venlo december 2025’. 5

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

opgenomen in de Programmabegroting 2026-2029: van basisscenario naar plusscenario. De opbouw en versterking van de pedagogische basis dient namelijk te zijn gerealiseerd, om uiteindelijk als effect het gebruik van jeugdzorg gecontroleerd te verminderen. 1.3

VAN BASISSCENARIO NAAR PLUSSCENARIO

Opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd In de vorige paragraaf is de ambitie in de Programmabegroting 2026-2029 benoemd. Hierin is een doorrekening verwerkt hoe bestaande programma’s en afspraken die passen onder de Hervormingsagenda Jeugd leiden tot mogelijke besparingen de komende jaren. Daarbij is gekeken naar de maatregelen die daarin staan beschreven:  Reikwijdte en normaliseren: jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen.  Jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid.  Stevige lokale teams en toegang.  Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk.  Kwaliteitsverbetering en blijvend leren.  Verbetering van de organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg.  Eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten marktwerking.  Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring. Een duurzaam en zichtbaar effect voor jeugdigen en gezinnen Met de huidige Programmabegroting ligt er een basisscenario waarmee we alle ontwikkelingen die de afgelopen jaren in gang zijn gezet continueren.

Als gemeente Venlo willen we echter een duurzaam en zichtbaar inhoudelijk effect bereiken in het versterken van de pedagogische basis, en daarmee een aantoonbare inspanning plegen voor het realiseren van de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd. Alleen de beschreven samenhangende aanpak leidt tot het gewenste effect om het huidige zorggebruik af te bouwen, op een gecontroleerde wijze. Van incidenteel investeren naar duurzaam effect De inhoudelijke opgaven in de jeugdzorg gaan onvermijdelijk gepaard met het gesprek over passende financiering. Ook dit voorstel vraagt om een aanvullende investering op dat vlak. Eerst zaaien, dan oogsten luidt een bekend spreekwoord. Wij realiseren ons dat de gevraagde investering niet direct te vertalen is in een te realiseren besparing, maar we dragen hiermee bij aan een duurzame aanpak om kwalitatief en uiteindelijk ook kwantitatief effect te bereiken. Met incidentele versterking en investeringen beogen we stap voor stap te werken aan de duurzame effecten. Daarom is het meten van de impact en de effecten, integraal onderdeel van dit plan. Dit in de wetenschap dat het Rijk vanaf 2028 structureel minder financiële middelen voor de jeugdzorg beschikbaar stelt. Meerjarige aanpak 2026-2028 Aan de actielijnen in dit plan is een kostenraming aan gekoppeld (laatste pagina van dit plan).

Deze raming is aanvullend op de inhoudelijke maatregelen die al in gang zijn gezet, zodat we van het basisscenario naar het plusscenario gaan. Deze maatregelen kunnen echter niet allemaal tegelijkertijd worden opgepakt en 6

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

vragen om een meerjarige aanpak (2026-2028). Alleen als de maatregelen goed op elkaar zijn afgestemd, versterken ze elkaar voldoende om de Hervormingsagenda Jeugd waar te maken.

7

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

2

ACTIELIJNEN

2.1

UITWERKING IN VIER ACTIELIJNEN

Om de ambitie van een stevige pedagogische basis te realiseren is een brede, duurzame aanpak nodig. Met dit plan focussen wij ons op een aantal maatregelen waar een intensivering nodig is om deze ambitie te realiseren, ten opzichte van bestaande programma’s en afspraken. De maatregelen in dit plan zijn uitgewerkt in de volgende actielijnen. Deze worden in de volgende paragrafen verder toegelicht. 1. Versterken pedagogische basis 2. (Door)ontwikkeling Stevige Lokale Teams 3. Versterking regionale samenwerking 4. Impact- en effectmeting Jeugd De actielijnen bevatten een mix van type maatregelen. Inhoudelijke maatregelen die soms door de gemeente Venlo worden uitgevoerd en soms door externe partners. In verschillende gevallen is een tijdelijke inhoudelijke inzet nodig om duurzaam effect te bereiken. Hiervoor is in die gevallen soms ook tijdelijk extra capaciteit nodig om de maatregelen uit te voeren. Nadat dit plan is vastgesteld, zal verder worden uitgewerkt wat hiervoor nodig is. Vooruitlopend daarop is in dit plan een fasering aangebracht, dit zal gedurende de uitvoering waar nodig worden bijgesteld.

2.2

ACTIELIJN 1: VERSTERKEN PEDAGOGISCHE BASIS

2.2.1

DOELSTELLING

De kern van dit plan is gericht op de pedagogische basis zelf. Een stevige pedagogische basis waarin opvoeden, opgroeien en samenwerken in de wijk centraal staan. Door vroegtijdig te signaleren en preventief te handelen, worden jeugdigen en gezinnen beter ondersteund en neemt de druk op specialistische hulp af. Om de ambitie voor het versterken van de pedagogische basis in Venlo te realiseren, zijn extra investeringen nodig. Dit sluit aan bij het normaliseren in de Hervormingsagenda, maar ook het domeinoverstijgend werken. Het gaat om opgaven op gebied van preventie en het brede voorliggend veld, die buiten de nieuwe opdracht Kansrijk Venlo vallen maar hier inhoudelijk soms wel een verbinding mee hebben. Vanwege de beschreven ambitie kiezen wij voor de term ‘pedagogische basis’ omdat wij ons specifiek richten op kinderen en gezinnen. Dit overlapt met de term ‘sociale basis’, die term richt zich breder op alle inwoners. Deze actielijn gaat over onderwerpen die buiten de institutionele sociale basis vallen zoals beschreven in de opdracht Kansrijk Venlo. 2.2.2

THEMA’S

De thema’s in deze actielijn zijn als volgt. A. Versterking Jeugdgezondheidszorg bij de GGD.

8

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

Er is een doorontwikkeling binnen de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) nodig om een stevigere systemische aanpak te ontwikkelen om jeugdigen en gezinnen goed te ondersteunen. Dit vraagt om aanscherping van de huidige opdracht voor Jeugdgezondheidszorg. En nieuwe, stevigere werkafspraken te maken die aansluiten bij de ontwikkeling die we op inhoud willen nastreven om onder andere systemischer te gaan werken. De inzet die we hiervoor plegen wordt geleverd vanuit beleid en contractmanagement, eventueel met externe ondersteuning. Er zit een inhoudelijke verbinding met programmalijn Gezond en Vitaal. B. Implementatie methodiek Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften (GIZ). Deze methodiek is gewenst voor het verbreden van systemische vraagverheldering en een betere inschatting van de gezinsgerichte zorgbehoefte binnen de gehele geboorteketen. Hier worden regionaal gezamenlijke afspraken gemaakt, maar vraagt ook een borging binnen lokale organisaties. Dit thema raakt ook het versterken van de Jeugdgezondheidszorg, de opdracht Kansrijk Venlo en de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. C. Structurele borging functie jeugdaccommodaties. Er zijn geen uitgangspunten opgesteld hoe de gemeente Venlo omgaat met jeugdaccommodaties. Daarom stellen we een startfoto op en voeren een behoefteonderzoek uit. Hiermee brengen we afspraken en knelpunten rondom jeugdaccommodaties in beeld.

Duidelijke afspraken over de rol en positie van jeugdaccommodaties zijn nodig in de versterking van de pedagogische basis, zoals het structureel versterken sociaal beheer. Tegelijkertijd dienen de afspraken rondom het vastgoed van de jeugdaccommodaties geactualiseerd te worden. Voor het uitvoeren van deze actie is beleidscapaciteit nodig, dit zal leiden tot een nieuw voorstel over de rol en functie van jeugdaccommodaties in Venlo. D. Koppelkansen voorschools aanbod en samenwerking kinderopvang. Op verschillende plaatsen vindt voorschoolse ondersteuning plaats aan jonge kinderen en gezinnen. Het is van belang om hierin meer samenhang aan te brengen om een gerichtere, efficiëntere ondersteuning van jonge kinderen en gezinnen mogelijk te maken. We koppelen dit aan onder andere onderwijsachterstandenbeleid. Concreet onderzoeken we de uitrol van Peuter+ aanbod. Dit wordt gekoppeld aan de motie Inzet Brugfunctionaris, aangenomen tijdens de raadsvergadering van 7 november 2025. E. Netwerkversterking / mantelzorgondersteuning ouders. Ouders doen soms een beroep op jeugdzorg om ontlast te worden in de zorg voor hun kind(eren). We gaan een pilot draaien op basis van het concept "mantelzorgmakelaar" voor jeugdigen en ouders naar het voorbeeld in HeerlenNoord. We leggen hierin de verbinding met de opdracht Kansrijk Venlo en de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. F.

Mentale gezondheid versterken. De afgelopen jaren is mentale gezondheid een toenemende oorzaak van het beroep op jeugdzorg. Daarom willen we onderzoeken op welke wijze we bestaande initiatieven versterkt moeten worden om jeugdigen te ondersteunen rondom mentale gezondheid en het versterken van veerkracht, onder andere 9

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

binnen het onderwijs. Er zit een inhoudelijke verbinding met programmalijn Gezond en Vitaal. 2.2.3

FINANCIËLE RAMING ACTIELIJN 1

Het totaal van deze thema’s wordt geraamd op € 1.150.000. De specificatie is te vinden in de bijlage (laatste pagina).

2.3

ACTIELIJN 2: DOORONTWIKKELING STEVIGE LOKALE TEAMS

2.3.1

DOELSTELLING

Stevige Lokale Teams spelen een sleutelrol om ondersteuning dichter bij gezinnen te brengen en in het samenwerken met aanpalende domeinen en maatschappelijke partners zoals onderwijs en jeugdhulpaanbieders. De inrichting van Stevige Lokale Teams is een belangrijk onderdeel in de opgaven van de Hervormingsagenda. Juist op dit onderdeel staan gemeenten zelf aan de lat. In het kader van Fier Verdiept is een uitvoeringsplan opgesteld, waarin onder andere is opgenomen wat nodig is voor de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. De verdere (door)ontwikkeling en inrichting kost echter tijd. In afwachting van het realiseren van de Stevige Lokale Teams zetten we in op een brede gezinsaanpak en het oplossen van een aantal inhoudelijke knelpunten. We kiezen ervoor om dit als pilots in te richten. Of en op welke wijze dit structureel wordt ingericht, is onderdeel van de verdere uitwerking van Fier Verdiept. Tenslotte sluiten we hiermee aan op de opdracht die verwijzers hebben vanuit de Inkoopstrategie Jeugdhulp 2025 Noord-Limburg en de afspraken hierin om vanaf 2026 de samenwerking te versterken tussen toegangsteams, rechtstreekse verwijzers, beleid en contractmanagement. 2.3.2

THEMA’S

De thema’s in deze actielijn zijn als volgt. G. Pilot casusregie wijkteam versterken inclusief bijblijver Toekomstscenario. Zowel casusregie als de bijblijver vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming hebben als doel om gezinsgericht te werken, met de focus op duurzame oplossingen voor jeugdigen en gezinnen. Door in te zetten op casusregie ontstaat er meer tijd bij het sociaal wijkteam voor de gezinsgerichte benadering (en minder caseload per wijkteamlid). In het verlengde hiervan onderzoeken we ook wat er in de problematiek 18-/18+ nodig is. Voorafgaand aan het bereiken van de leeftijd van 18 jaar dienen samen met de jeugdige afspraken te zijn gemaakt op welke leefgebieden ondersteuning nodig is, bijvoorbeeld wonen, participatie en/of daginvulling. Er zit een inhoudelijke verbinding met de Wmo binnen programmalijn Zelfredzaam. Met deze actie versterken we hiervoor de inzet van het sociaal wijkteam. We richten dit als pilot in 2026 in vooruitlopend op het realiseren van de Stevige Lokale Teams. De inschatting is dat in 2026 hiervoor 6 fte nodig is voor zowel Jeugd als Wmo. H. Borging Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) bij huisartsen. De Specialistisch Ondersteuner Jeugd is tot en met 2026 als opdracht ondergebracht bij Bij Ons Voor Elkaar (inclusief een Kansendossier). Dat maakt

10

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

het nodig om de huidige werkwijze te evalueren en te onderzoeken wat voor de toekomst de best passende vorm is om de ondersteuning bij huisartsen te organiseren. Mede vanwege de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. Onderdeel van het onderzoek is wat er aan expertise nodig is in de toekomst, welke functie en welke positie hier het beste bij passen. Dit onderzoek kost extra (beleids)capaciteit en voor de huidige afspraken extra contractmanagement. Daarnaast vraagt dit aanvullende inzet vanuit het sociaal wijkteam vanwege de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. I. Deskundigheidsbevordering (v)echtscheidingen. (V)echtscheidingen zorgen voor een aanzienlijk beroep op jeugdzorg, vooral ambulante hulp zoals de Begeleide Omgangsregeling. Dit maakt het nodig om aanbod te ontwikkelen voor ouders hoe om te gaan met echtscheidingen. We trekken hierin samen op met beleidsterrein Wmo binnen programmalijn Zelfredzaam. Concreet denken we aan het organiseren van een training gespreksvoering bij het sociaal wijkteam over laagdrempelige begeleiding aan ouders. En aan het uitwerken van afspraken voor wijkteamleden hoe om te gaan met deze casuïstiek, zonder dat dit direct leidt tot de inzet van jeugdhulp. Dit mede vooruitlopend op de (door)ontwikkeling naar Stevige Lokale Teams. J. Coördinatie zorgadviesteams.

Naast de Zorgadviesteams die we kennen in samenwerking met onderwijs, kennen we in de gemeente Venlo nog twee soorten zorgadviesteams (ZAT): een ZAT prenataal en een ZAT 0-4 jaar. Het is nodig om sneller te handelen vanuit de casuïstiek die in de ZAT’s wordt besproken. Hiervoor is het nodig om wijkteamleden een coördinerende rol te geven in de ZAT’s. Dat lukt niet binnen de bestaande capaciteit in het sociaal wijkteam. De rol van wijkteamleden bestaat uit het aanjagen, vroegtijdig signaleren en waar nodig casussen oppakken. Dit sluit aan bij de bestaande interventie 1.000 Kansen in het programma Kansrijke Start. K. Pilot toetser rechtstreekse verwijzingen Er is onvoldoende zicht op rechtstreekse verwijzingen die buiten het sociaal wijkteam van Venlo om lopen. Hoewel we deze verwijzingen wel monitoren, hebben we onvoldoende zicht op hoe rechtstreekse verwijzers indiceren. Daarom starten we een pilot met een toetser rechtstreekse verwijzingen die op indicatieniveau meekijkt hoe er wordt geïndiceerd, of dit passend is binnen de bestaande contractafspraken en signaleert richting contractmanagement en beleid als er knelpunten ontstaan. Bovendien draagt dit bij aan de samenwerking met rechtstreekse verwijzers, waarbij de focus ligt op gecertificeerde instellingen. 2.3.3

FINANCIËLE RAMING ACTIELIJN 2

Het totaal van deze thema’s wordt geraamd op € 1.200.000. De specificatie is te vinden in de bijlage (laatste pagina).

2.4

ACTIELIJN 3: VERSTERKING REGIONALE SAMENWERKING

2.4.1

DOELSTELLING

Regionale samenwerking is cruciaal om te voldoen aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid die de Jeugdwet en de Hervormingsagenda voorschrijven. Bovendien schrijft de Wet verbetering beschikbaarheid (1 januari 2026), in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd, voor dat gemeenten in de uitwerking van de 11

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

Jeugdwet op verschillende onderdelen samenwerken. Voor de gemeente Venlo is dit primair de jeugdregio Noord-Limburg, op onderdelen samen met MiddenLimburg en op onderdelen op een nog grotere schaalgrootte (provinciaal, Landsdeel Zuidoost-Nederland of landelijk). Door krachten te bundelen dragen gemeenten en zorgaanbieders bij aan continuïteit, passende hulp en een dekkend zorgaanbod voor alle jeugdigen. Zo ontstaat een samenhangend stelsel dat effectiever, toekomstbestendiger en meer gericht op de behoeften van jeugdigen en gezinnen functioneert. Als gemeente Venlo hebben we een aandeel van ruim de helft van het aantal jeugdigen in jeugdzorg in heel Noord-Limburg. Mede daarom zijn we gebaat bij een stevige regionale samenwerking. Die niet alleen bijdraagt aan het realiseren van de regionale ambities, maar juist ook van de lokale ambities. De beweging van enerzijds het opbouwen van een stevige pedagogische basis (lokaal), en anderzijds het afschalen vanuit de inzet van maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp (regionaal) moet nauw op elkaar aansluiten. De afgelopen maanden zijn op de hierna genoemde thema’s afspraken gemaakt die bijdragen aan het versterken met de regionale samenwerking op het terrein van jeugd. Als gemeente Venlo kiezen we ervoor hier proactief een bijdrage aan te (blijven) leveren.

Op deze manier bevestigen wij als gemeente dat wij belang hechten aan het verder versterken van deze regionale samenwerking. De in deze actielijn beschreven maatregelen gaan over het aandeel van Venlo in de uitvoering van deze regionale afspraken. Bijvoorbeeld als het gaat om het versterken van benodigde expertise en capaciteit in de regionale samenwerking. 2.4.2

THEMA’S

De thema’s in deze actielijn zijn als volgt. L. Regionale implementatie advies project Hervormingsagenda Noord-Limburg. De regionale projectleider levert in het eerste kwartaal van 2026 een eindadvies op. De hoofdthema’s die daarin worden uitgewerkt zijn normaliseren/reikwijdte en verbinding met de zorgverzekeraar. Op voorhand is al duidelijk dat het uitwerken van het eindadvies in 2026 nog de nodige aandacht vraagt. Gelet op de beperkte beleidscapaciteit die hiervoor beschikbaar is in de regio, zal er naar alle waarschijnlijkheid een vervolgopdracht nodig zijn om het advies uit te werken en te implementeren. M. Versterking samenwerking beleid, toegangen en contractmanagement. In de evaluatie van de raamovereenkomsten segment 2, 3 en 4 (2024) is gebleken dat het oppakken van knelpunten en signalen in de samenwerking tussen gemeentelijke toegangsteams, contractmanagement en beleid in de praktijk stroef verloopt. Daarom is regionaal afgesproken om een coördinator toegangen aan te stellen die de verbinding tussen deze drie disciplines bewaakt. De toegangsteams worden zo beter aangehaakt bij de regionale uitvoering van de raamovereenkomsten segment 2, 3 en 4. Doel hiervan is om sneller te handelen als er knelpunten ontstaan gedurende deze uitvoering. N. Versterken samenwerking met gecertificeerde instellingen (GI’s).

12

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

Samen met de regio’s Midden- en Zuid-Limburg is een nieuwe subsidieregeling jeugdbescherming en jeugdreclassering in voorbereiding. Aangezien dit proces langer duurt dan voorzien is hier in 2026 extra inzet vanuit beleid en contractmanagement voor nodig. De gemeente Venlo heeft hierin een regionale rol als trekker in dit dossier. Daarnaast is er noodzaak om de samenwerking met gecertificeerde instellingen in hun rol als verwijzer te versterken. Zij zijn na de gemeentelijke toegang de op een na grootste verwijzer naar vormen van jeugdhulp. Het versterken van deze samenwerking sluit aan bij het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de (door)ontwikkeling Stevige Lokale Teams. O. Versterking samenwerking regio volgens convenant regionale samenwerking. Bij de besluitvorming over de Inkoopstrategie Jeugd 2026 Noord-Limburg (voor bovengenoemde segmenten 2, 3 en 4) hebben de colleges van burgemeester en wethouders in Noord-Limburg besloten om een convenant voor regionale samenwerking op jeugd op te stellen. In het convenant voor regionale samenwerking op Jeugd in Noord-Limburg zijn afspraken opgenomen om knelpunten eerder te delen en te inventariseren. Binnen de regio vindt parallel hieraan het gesprek plaats om de manier van samenwerken te versterken. Hiervoor is onder andere expertise gewenst in projectmatig werken. Daarnaast is administratieve ondersteuning nodig.

Beide dienen om de bestaande beleidscapaciteit in de regio te ontlasten, en daardoor de beschikbare beleidscapaciteit gerichter in te zetten. In de regionale structuur van het programma Vitaal en Gezond is de regionale werkgroep Jeugd (het regionale beleidsoverleg) verantwoordelijk voor de uitvoering van de regionale taken rondom jeugdhulp. De benodigde expertise en ondersteuning wordt toegevoegd aan de themagroepen die onder de paraplu van de regionale werkgroep jeugd zijn georganiseerd. P. Doorontwikkeling subsidieregeling Zorg in Onderwijstijd. Momenteel is de subsidieregeling Zorg in Onderwijstijd in ontwikkeling. Deze zal begin 2026 ter besluitvorming worden voorgelegd aan de colleges in NoordLimburg, om van kracht te zijn met ingang van het schooljaar 2026-2027. De subsidieregeling is in eerste instantie gericht op bestaande initiatieven. Gelet op de instroom in jeugdhulp ter vervanging van (deels of geheel) onderwijstijd, is de ambitie om de subsidieregeling Zorg in Onderwijstijd direct breder in te zetten. Zo wordt de transformatie naar een breder en laagdrempelig groepsgericht onderwijs-zorgaanbod op locatie van de scholen versterkt. Hiermee wordt inzet van jeugdhulp afgebouwd. 2.4.3

FINANCIËLE RAMING ACTIELIJN 3

Het totaal van deze thema’s wordt geraamd op € 975.000. De specificatie is te vinden in de bijlage (laatste pagina).

2.5

ACTIELIJN 4: IMPACT- EN EFFECTMETING JEUGD

2.5.1

DOELSTELLING

Een structurele aanpak voor impact- en effectmeting maakt zichtbaar wat preventieve en voorliggende interventies daadwerkelijk opleveren voor jeugdigen en gezinnen. Door deze inzichten te versterken ontstaat een beter onderbouwde sturing op wat werkt. 13

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

Lokaal is in beeld gebracht welke activiteiten al lopen in het kader van de Hervormingsagenda. Voor de monitoring wordt gebruik gemaakt van een aantal regionale en lokale dashboards. Het effect van interventies, met name preventie en voorliggend veld, is nog niet in samenhang in beeld gebracht. De ambitie is om breder in te zetten op effectmeting en impactgericht werken. Om dit goed te ontwikkelen is incidenteel extra expertise en capaciteit nodig, zodat dit structureel gevolgd wordt. 2.5.2

THEMA’S

De thema’s in deze actielijn zijn als volgt. Q. Inrichten impact- en effectmeting preventie en voorliggend veld. Door incidenteel extra in te zetten op het uitwerken van impact- en effectmeting wordt het mogelijk dit structureel beter in beeld te krijgen. Hierdoor wordt het eenvoudiger om inzicht te krijgen in de meerwaarde van de interventies. We willen hierin gerichter inzetten op de programma’s Kansrijke Start en Gelijke Kansen. 2.5.3

FINANCIËLE RAMING ACTIELIJN 4

Het totaal van deze thema’s wordt geraamd op € 225.000. De specificatie is te vinden in de bijlage (laatste pagina).

14

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

3

FINANCIËLE SAMENVATTING

3.1

KOSTENRAMING EN BEGROTINGSWIJZIGING

Op basis van de vier actielijnen is de financiële raming per actielijn als volgt. Een specificatie hiervan is te vinden in de bijlage op pagina 15. Actielijn 2026 (*) 2027 2028 Totaal Actielijn 1 Versterken pedagogische basis Actielijn 2 (Door)ontwikkeling Stevige Lokale Teams Actielijn 3 Versterking regionale samenwerking Actielijn 4 Impact- en effectmeting Jeugd Totaal

€ 370.000

€ 555.000

€ 225.000

€ 1.150.000

€ 1.100.000

€ 100.000

€ -

€ 1.200.000

€ 250.000

€ 425.000

€ 300.000

€ 975.000

€ 125.000 € 1.845.000

€ 100.000 € € 1.180.000 525.000

€ 225.000 € 3.550.000

(*) Wij kiezen bewust voor een meerjarige uitvoeringsperiode voor de jaren 2026 tot en met 2028 om de maatregelen zorgvuldig uit te kunnen werken. Het streven is zoveel mogelijk maatregelen op te starten in 2026, echter wordt het voorbehoud gemaakt dat dit afhangt van de uitvoerbaarheid. Dit wordt bij de verdere uitwerking duidelijk. Maatregelen die in 2026 niet (volledig) worden uitgevoerd, schuiven door in de tijd. Tegelijkertijd met dit voorstel is aan de raad gevraagd om een bestemmingsreserve Hervormingsagenda Jeugd in te stellen. Door het instellen van deze reserve wordt geborgd dat de voorziene middelen beschikbaar blijven voor realisatie van het plan, ook als dat door omstandigheden later of juist eerder is dan op dit moment wordt voorzien. Ook gezien het incidentele karakter van de gevraagde investeringen. Daarnaast zal om deze redenen gedurende de uitvoeringsperiode in elk geval jaarlijks de prioritering opnieuw tegen het licht gehouden worden, in combinatie met benodigde capaciteit en beschikbare middelen.

De raad wordt gevraagd om de volgende begrotingswijziging op de Programmabegroting 2026-2029 door te voeren:  De benodigde middelen 2026-2028 ter hoogte van € 3.550.000 in 2026 onttrekken uit de Algemene Reserve;  De benodigde middelen ter hoogte van € 1.845.000 in 2026 toevoegen aan het exploitatiebudget Hervormingsagenda Jeugd (onderdeel van deelproject E600293-100);  De benodigde middelen 2027+2028 ter hoogte van € 1.705.000 in 2026 toevoegen aan de bestemmingsreserve Hervormingsagenda Jeugd;  De benodigde middelen 2027 ter hoogte van € 1.180.000 in 2027 onttrekken uit de bestemmingsreserve Hervormingsagenda Jeugd en toevoegen aan het exploitatiebudget Hervormingsagenda Jeugd (onderdeel van deelproject E600293-100);  De benodigde middelen 2028 ter hoogte van € 525.000 in 2028 onttrekken uit de bestemmingsreserve Hervormingsagenda Jeugd en toevoegen aan 15

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

het exploitatiebudget Hervormingsagenda Jeugd (onderdeel van deelproject E600293-100). Onderdeel van dit voorstel is om gezien het verwachte jaarrekeningresultaat 2025 het benodigde bedrag van € 3.550.000 vanuit het jaarrekeningresultaat te bestemmen in de Algemene Reserve, waarmee de gevraagde onttrekking een tijdelijk karakter krijgt. Voor zover er in de toekomst alsnog aanvullende, structurele financieringsvraag noodzakelijk wordt geacht, zal dit worden afgewogen als onderdeel van de voorstellen die aan de raad worden gedaan binnen de reguliere planning en control cyclus. Tegelijkertijd blijven we ons als gemeente waar nodig inspannen voor de dialoog tussen Rijk en gemeenten om passende structurele, duurzame afspraken te maken over de financiering van de jeugdzorg.

3.2

UITVOERINGSPERIODE 2026-2028

Het is niet realistisch dat alle thema’s in 2026 worden uitgevoerd. Verschillende thema's zullen ook een doorlooptijd hebben voor meerdere jaren. Wij richten ons op een uitvoeringsperiode 2026-2028, zie ook bijlage op de laatste pagina. Het is daarom van belang dat de (incidentele) middelen meerjarig ingezet worden. Gedurende de uitvoeringsperiode zal minimaal jaarlijks de prioritering opnieuw tegen het licht gehouden worden, in combinatie met benodigde capaciteit en beschikbare middelen.

16

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

4

NAWOORD

Dit plan is een voorstel dat bijdraagt aan het intensiveren van de Hervormingsagenda Jeugd in de gemeente Venlo. In lijn met bestaande landelijke, regionale en lokale kaders. We zetten als gemeente volop in op het versterken van de stevige pedagogische basis voor kinderen en gezinnen in Venlo. Na besluitvorming worden de maatregelen verder uitgewerkt. Hierbij worden de relevante partijen betrokken. De uitvoering van dit plan wordt bovendien gebruikt om aan te tonen welke inspanningen de gemeente Venlo pleegt om de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd te realiseren. Tegelijkertijd blijven we ons als gemeente, samen met gemeenten waarmee wij (boven)regionaal samenwerken, waar nodig inspannen voor de dialoog tussen Rijk en gemeenten. Enerzijds om inhoudelijk tot passende afspraken te komen voor een bredere kinden gezinsondersteuning, door middel van domeinoverstijgend te werken. Anderzijds om passende structurele, duurzame afspraken te maken over de financiering van de jeugdzorg.

17

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

BIJLAGE: FINANCIËLE ONDERBOUWING INTENSIVERING MAATREGELEN JEUGD Thema Versterking Jeugdgezondheidszorg bij de GGD Implementatie methodiek Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften Structurele borging functie jeugdaccommodaties Koppelkansen voorschools aanbod en samenw. kinderopvang Netwerkversterking / mantelzorgondersteuning ouders Mentale gezondheid versterken

Relatie met HVA Domeinoverstijgend werken Reikwijdte en normaliseren Reikwijdte en normaliseren Domeinoverstijgend werken Reikwijdte en normaliseren Reikwijdte en normaliseren

18

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

2027

€ 100.000

€ 100.000

-

€ 200.000

€

€

30.000

-

€ 100.000

€ 100.000

€ 150.000

€ 150.000

€ 400.000

€ 100.000

€

70.000

2028 Totaal

75.000 €

75.000

€ 250.000

-

€ 100.000

-

€ 100.000

-

€ 100.000

-

€ 100.000

€ 370.000

€ 555.000

€ 225.000

€ 1.150.000

Stevige Lokale Teams

€ 600.000

-

-

€ 600.000

Stevige Lokale Teams

€ 100.000

-

-

€ 100.000

Stevige Lokale Teams Stevige Lokale Teams Stevige Lokale Teams

€ 200.000 € 50.000 € 150.000 € 1.100.000

€ 100.000

-

€ 100.000

-

€ 200.000 € 50.000 € 250.000 € 1.200.000

€ 75.000

€

75.000

-

€ 150.000

-

€

75.000 €

75.000

€ 150.000

75.000

€

75.000 €

75.000

€ 2250.000

Subtotaal actielijn 1: Versterken pedagogische basis Pilot casusregie wijkteam versterken/bijblijver Toekomstscenario Borging Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) bij huisartsen Deskundigheidsbevordering (v)echtscheidingen Coördinatie Zorgadviesteams (ZAT) Pilot toetser rechtstreekse verwijzingen Subtotaal actielijn 2: Doorontwikkeling Stevige Lokale Teams Regionale implementatie advies project Hervormingsagenda N-L Versterking samenwerking beleid/toegangen/contractmanagem. Versterken samenwerking met gecertificeerde instellingen (GI's)

2026 (*)

Reikwijdte en normaliseren Stevige Lokale Teams Stevige Lokale Team

€

Versterking samenwerking regio volgens convenant reg.samenw.

Regionalisering

Doorontwikkeling subsidieregeling Zorg in Onderwijstijd

Domeinoverstijgend werken

Subtotaal actielijn 3: Versterking regionale samenwerking Inrichten impact- en effectmeting preventie en voorliggend veld Subtotaal actielijn 4: Impact- en effectmeting Jeugd Totaal

Kwaliteit en blijvend leren

€ 100.000

€ 100.000 €

| Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028

€ 250.000

-

€ 100.000

€ 100.000

€ 200.000

€ 250.000

€ 425.000

€ 300.000

€ 975.000

€ 125.000

€ 100.000

-

€ 200.000

€ 125.000 € 1.845.000

€ 100.000 - € 200.000 € € € 625.000 1.180.000 3.550.000

(*) Maatregelen die in 2026 starten zijn nog onder voorbehoud van uitvoerbaarheid, zie ook onder 3.1.

19

50.000

1

|

Hervormingsagenda Jeugd Venlo 2026-2028