604394 RV Beleidsnota leningen en garanties Venlo 2026 en Verordening leningen en garanties Venlo 2026.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering d.d. paragraaf portefeuillehouder

09 december 2025 28 januari 2026 Bedrijfsvoering F. Schatorjé

ons kenmerk 572814 team RGFINT steller Financiën telefoonnummer 14 077 contact www.venlo.nl/contact bijlage(n) 5

Onderwerp Beleidsnota leningen en garanties Venlo 2026 en Verordening leningen en garanties Venlo 2026 Advies Vaststellen van de: 

Beleidsnota leningen en garanties Venlo 2026



Verordening leningen en garanties Venlo 2026

Aanleiding In artikel 18 van de Financiële Verordening is opgenomen dat het college de raad ter vaststelling eens in de zes jaar een beleidsnota leningen en garanties aanbiedt. Beoogd effect Deze nota beschrijft het generiek beleid ten aanzien van het verstrekken van leningen aan derden en afgeven van garanties voor leningen van derden uit hoofde van de publieke taak (het betreft hier dus niet het uitzetten van middelen uit treasury overwegingen). Dit is een nieuwe nota die aan ons financieel beleidsinstrumentarium wordt toegevoegd en moet bijdragen aan enerzijds het bewerkstellingen van onze programmadoelstellingen en anderzijds het bewaken van een duurzaam financieel gezonde positie. De beleidsnota leningen is geen op zich staand stuk maar is voorzien van een verordening leningen en garanties en bijbehorende algemene lening- en garantievoorwaarden.

572814

1

Raadsvoorstel

Argumenten Waarom zowel een beleidsnota als een verordening? De beleidsnota schetst in beschrijvende zin de uitgangspunten en beleidskaders. De verordening vertaalt deze beleidslijnen naar juridisch bindende bepalingen. De beleidsnota en de verordening stemmen beleidsinhoudelijk overeen. Wanneer een te verstrekken lening of af te geven garantie voldoet aan bepaalde criteria volgens de Algemene Wet Bestuursrecht (subsidietitel) kwalificeert deze als een subsidie en is een wettelijke grondslag vereist. Deze wettelijke grondslag kan worden gevonden in de hiervoor opgestelde verordening. Een voorbeeld hiervan is een niet marktconforme rente. Het verstrekken van de lening of garantie gebeurt dan via een subsidiebeschikking die wordt verstrekt op grondslag van de verordening. De rechten en verplichtingen tussen de geldnemer en de gemeente worden én via de subsidiebeschikking en middels een aan de subsidiebeschikking gekoppelde uitvoeringsovereenkomst geregeld. De leningovereenkomst maakt onderdeel uit van de uitvoeringsovereenkomst. Naast de beleidsnota leningen en garanties, verordening leningen en garanties en algemene lening- en garantievoorwaarden is ook het treasurystatuut geactualiseerd. De algemene leningen garantievoorwaarden en het treasurystatuut worden u ter kennisname toegezonden.

Beleidsuitgangspunten Hoewel leningen en garanties een krachtig middel vormen is het vanwege de mogelijke risico’s niet verstandig om ongebreideld leningen en garanties verstrekken. Om verscheidene redenen willen en moeten we hier prudent mee omgaan. Ook het verstrekken van ongeoorloofde staatssteun en ongewilde precedentwerking moet worden voorkomen. Met de beleidsnota worden deze zaken geregeld. De beleidsnota is niet volledig van scratch af aan zelf bedacht en opgebouwd. De in de praktijk beproefde beleidsnota’s en verordeningen van de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag hebben mede model gestaan voor onze beleidsnota. Hieronder staan de belangrijkste beleidsinhoudelijke uitgangspunten vermeld: 

De beleidsnota betreft een vastlegging van het beleid dat de afgelopen jaren consistent is gevolgd. De nota beoogt vooral dit beleid te formaliseren.



Belangrijkste beleidsuitgangspunten blijven: ‘Publieke taak’ en ‘Nee, tenzij’. Dit houdt in dat we alleen leningen verstrekken vanuit de publieke taak en het bijdraagt aan onze programmadoelstellingen en dus bijvoorbeeld niet voor puur commerciële doeleinden. Daarnaast financieren we alleen als de geldnemer aantoonbaar niet zelfstandig kan lenen bij een bank of andere erkende financiële instelling.

572814

2

Raadsvoorstel



Op basis van deze beleidsnota kunnen geen leningen verstrekt worden aan natuurlijke personen. Het generieke beleidsuitgangspunt is dat de gemeente geen directe blootstelling aan risico’s naar privé personen wil. Indien de gemeente bij uitzondering voor een specifiek project toch leningen aan natuurlijke personen wil verstrekken dan zal hiervoor een separate (speciale) verordening door de gemeenteraad moeten worden vastgesteld. Een voorbeeld hiervan is het project ‘Met gemak zon op je dak’. Op basis van de vastgestelde Verordening Zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021 kan de 3e tranche ook na vaststelling van deze beleidsnota in uitvoering blijven. Hetzelfde geldt voor de startersleningen. De Verordening Starterslening gemeente Venlo 2021 maakt het mogelijk om startersleningen te verstrekken aan natuurlijke personen.



Het college kan gemotiveerd besluiten om bij de geldnemer een niet-marktconforme rente in rekening te brengen, voor zover daarmee niet in strijd met de wettelijke voorschriften (o.a. op het gebied van staatssteun) wordt gehandeld. Op basis van vrijstellingen binnen de staatssteunregels is dit in bepaalde gevallen mogelijk. Voorbeelden van vrijstellingen zijn: Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB), Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) of de de-minimis verordening. Voor leningen vanaf € 1 miljoen moet de toe te passen rentekorting worden gedekt vanuit de begroting van het beleidsinhoudelijke taakveld (niet zijnde treasury) waaraan de verstrekking van de lening of garantie bijdraagt. Uit efficiency overweging is dit bedrag gelijk gesteld aan het bedrag waarbij conform de Financiële Verordening een raadsbesluit voor verstrekking van de lening of garantie is vereist. In geval een rentekorting wordt voorgesteld moet bovendien in de besluitvormingsstukken aangetoond worden dat dit het meest geëigende instrument is, rekening houdende met het financieel beleid van de gemeente.

Wat wijzigt er nu bij vaststelling van deze beleidsnota en verordening? Zoals eerder is aangegeven beoogt deze beleidsnota het beleid te formaliseren zoals dit de afgelopen jaren is uitgevoerd. In de beleidsnota zijn geen beleidswijzigingen ten opzichte van de in het verleden gehanteerde gedragslijn verwerkt. De voornaamste beleidsuitgangspunten alleen leningen of garanties uit hoofde van de publieke taak en nee, tenzij blijven van toepassing. Hetzelfde geldt voor de overige beleidsuitgangspunten zoals bijvoorbeeld: 

alleen leningen of garanties voor investeringen



alleen leningen of garanties voor activiteiten op het grondgebied van de gemeente Venlo



geen ongeoorloofde staatssteun en



geen leningen aan natuurlijk personen.

Mocht het toch noodzakelijk of wenselijk zijn voor een specifieke casus van deze beleidsuitgangspunten af te wijken dan dient hiervoor separate besluitvorming aan u te worden voorgelegd. U kunt dan afwegen of u van het generieke beleid wilt afwijken. Dit heeft ook plaatsgevonden onder andere voor de financieringen verstrekt voor de zonnepanelen en voor de startersleningen.

572814

3

Raadsvoorstel

Waarom is een beleidsnota dan noodzakelijk als er geen beleidswijzigingen in worden doorgevoerd? Door de beleidsnota vast te stellen wordt het beleid beter zichtbaar (nu moet het in feite worden afgeleid uit eerdere besluitvormingsstukken) én wordt het aan de voorkant (dus vóórdat een aanvraag wordt ingediend) helder voor iedereen (transparante overheid). Ook is duidelijk waaraan een aanvraag moet voldoen en hoe deze wordt beoordeeld. Het voorkomt inconsistenties en ook ligt er nu een juridische basis met de verordening, voor gevallen waarin er sprake is van een lening/ garantie die tevens voldoet aan de definitie van subsidie. Een lening/ garantie valt in de praktijk juridisch vaker onder de definitie van subsidie als vermeld in titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht, waaraan dan in het geval van een lening/ garantie een uitvoeringsovereenkomst wordt gekoppeld. Voor het verstrekken van een dergelijke subsidie, dient een wettelijke grondslag te zijn. Een verordening is daarvoor het meest aangewezen. In de verordening is het beleid juridisch vormgegeven en verder uitgewerkt. Middels algemene leningvoorwaarden en algemene garantievoorwaarden, welke door het college worden vastgesteld, wordt aangegeven onder welke algemene voorwaarden een lening respectievelijk garantie, naast een eventuele subsidiebeschikking indien er sprake is van een subsidie, wordt verstrekt.

Kanttekeningen Hoewel het verstrekken van leningen en garanties kan bijdragen aan de uitvoering van onze programmadoelstellingen zijn hieraan ook risico’s voor de gemeente verbonden. Om een beeld te vormen van de omvang van de lening- en garantieportefeuille en het belang van een beleidsnota leningen en garanties volgen hieronder enkele kwantitatieve feiten over de verstrekte leningen en afgegeven garanties. 

Uit hoofde van de publieke taak hebben we op dit moment ruim 20 onderhands verstrekte leningen uitstaan. De restanthoofdsom per 31 december 2025 bedraagt € 33,5 miljoen. De grootste lening is verstrekt aan BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo en heeft een restanthoofdsom van € 17,3 miljoen. Daarnaast zijn er 2 leningen verstrekt aan BV Campus Vastgoed Greenport Venlo en enkele leningen aan verscheidene maatschappelijke partners voor de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed. Vanuit het verleden staan er ook nog 12 leningen open met een restanthoofdsom van € 6,1 miljoen die zijn verstrekt aan woningcorporaties. Omdat sinds de oprichting van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw gemeenten niet meer garant hoeven te staan voor nieuwe leningen van de woningcorporaties komen hier geen nieuwe leningen aan woningcorporaties bij.



Via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) verstrekken we Startersleningen. Op dit moment staan er ruim 500 startersleningen uit met een totaal restanthoofdsom van € 7,7 miljoen. Dit is een revolverend fonds wat inhoudt dat de betalingen van rente en aflossing van de geldnemers terugvloeien in het fonds en weer opnieuw uitgeleend kunnen worden.

572814

4

Raadsvoorstel



Via het project Met gemak zon op je dak zijn circa 1.300 financieringen met een restanthoofdsom van € 5,7 miljoen verstrekt voor de aanschaf van zonnepanelen.



Er lopen op dit moment 9 directe garanties voor leningen van derden met een restanthoofdsom van € 60,2 miljoen. Verreweg de grootste garantie heeft betrekking op een nog resterende garantie van € 58 miljoen aan OGVO. Nagenoeg alle overige garanties hebben betrekking op sportverenigingen.



Voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw staan we garant in de achtervang voor een bedrag van circa € 468 miljoen.

Externe toetsing De beleidsnota, de verordening en de algemene lening- en garantievoorwaarden zijn getoetst door EY Parthenon. EY Parthenon schrijft het volgende over de beleidsnota en de verordening: “We constateren dat het goed uitgewerkte, kader stellende documenten zijn. De opzet is breed en is in lijn met de relevante wet- en regelgeving. De koppeling tussen de beleidsnota en verordening is goed doorgevoerd; de documenten sluiten logisch op elkaar aan. De beleidsnota schetst de uitgangspunten en beleidskaders voor het verstrekken van leningen en garanties. De verordening vertaalt deze beleidslijnen naar juridisch bindende bepalingen. Hierdoor ontstaat een duidelijke samenhang: de beleidsnota geeft richting en motivatie, terwijl de verordening zorgt voor rechtszekerheid en uitvoerbaarheid.” Alle opmerkingen van EY Parthenon zijn besproken en verwerkt. Financiën Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties (c.q. kosten). Communicatie Het betreft een intern beleidsstuk. Vervolgprocedure raad Conform de beleidscyclus vindt er over viereneenhalf jaar een evaluatie van het beleid plaats. Afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie wordt over 6 jaar de beleidsnota aangepast. Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Ondertekend door Twan Beurskens op 10-12-2025

Ondertekend door Antoin Scholten op 10-12-2025

Twan Beurskens

Antoin Scholten

572814

5

Raadsvoorstel

Bijlagen 1. Beleidsnota leningen en garanties Venlo 2026 2. Verordening leningen en garanties Venlo 2026 3. Algemene leningvoorwaarden Venlo 2026 4. Algemene garantievoorwaarden Venlo 2026 5. Treasurystatuut Venlo 2026.

572814

6