599337 RV Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering d.d. programma portefeuillehouder

20 januari 2026 25 februari 2026 Leefbaar Venlo T. Verhaegh

ons kenmerk 599337 team RGWLEV steller Wonen en leven telefoonnummer 14 077 contact www.venlo.nl/contact bijlage(n) 4

Onderwerp Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 Advies 1. De Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 vast te stellen. Daarmee wordt ook de Nota van (ambtshalve) wijzigingen vastgesteld, met daarin de beantwoording van het ingediende advies en de staat van wijzigingen tot aanpassing van de ontwerpHuisvestingsverordening gemeente Venlo 2026. De Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 zal tegelijk met die van de regiogemeenten in Noord-Limburg in werking treden, te weten op 1 juli 2026. Met de inwerkingtreding van de ‘Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026’ wordt de Huisvestingsverordening Venlo 2023 ingetrokken.

Aanleiding Het hebben van een Huisvestingsverordening met daarin een urgentieregeling wordt wettelijk verplicht. Dit komt voort uit de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting, die naar verwachting medio 2026 in werking treedt. In een Huisvestingsverordening wordt geregeld op welke wijze schaarse woonruimte wordt toegewezen en hoe wordt omgegaan met urgentie en voorrang. Deze verordening lost de schaarste niet op, maar draagt eraan bij dat de schaarste minder vaak leidt tot verdringing van kwetsbare groepen. De gemeente Venlo heeft op dit moment al een huisvestingsverordening waarin de opkoopbescherming is geregeld. Deze opkoopbescherming is opgenomen in de Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 en wordt daarmee voortgezet. In afstemming hebben de acht gemeenten in de regio Noord-Limburg hun ontwerpHuisvestingsverordening aan Gedeputeerde Staten van Provincie Limburg voorgelegd ter advies, zoals wettelijk bepaald in de Huisvestingswet 2014 artikel 6 lid 3. Na advies van Provincie Limburg ligt nu de definitieve Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 ter besluitvorming aan u voor.

599337

1

Raadsvoorstel

Resultaat De huisvestingsverordening met urgentieregeling helpt kwetsbare groepen bij het vinden van een woning in een tijd van woningschaarste. Tegelijkertijd wordt rekening gehouden met reguliere woningzoekenden door een signaalwaarde, of streefpercentage op te nemen voor hoeveel woningen per jaar met urgentie kunnen worden toegewezen. Hiermee komen we tegemoet aan de toekomstige verplichting om een huisvestingsverordening met urgentieregeling vast te stellen. Ook is de huisvestingsverordening afgestemd met de andere gemeenten in de regio Noord-Limburg, waardoor we in regionaal gelijke voorwaarden voor urgentieverlening hebben en daardoor ook in samenwerking de behandeling van urgentieaanvragen kunnen oppakken. Tot slot verschaft de verordening meer duidelijkheid voor woningzoekenden over de regels voor woningtoewijzing.

Argumenten 1. Het hebben van een huisvestingsverordening met een urgentieregeling wordt wettelijk verplicht In de nieuwe Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting is een wijziging van de Huisvestingswet opgenomen. Hiermee wordt het verplicht dat alle gemeenten en urgentieregeling opstellen in de vorm van een huisvestingsverordening. De volgende urgentiecategorieën moeten in ieder geval in de urgentieregeling worden opgenomen: a. Mantelzorgers en mantelzorgontvangers b. Ernstige en chronische medische problematiek c. Dakloosheidsopvang d. Opvang wegens huiselijk geweld of mensenhandel e. Beschermd wonen f. Beëindiging verblijf in langdurige zorg g. Jongvolwassenen (18-23 jaar) die jeugdvoorzieningen verlaten h. Verlaten justitiële inrichting/forensische zorg i. Uitstroom uit seksbranche via begeleidingstraject De Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting treedt naar verwachting medio 2026 in werking. Met deze huisvestingsverordening voldoen we als gemeente Venlo aan deze wettelijke verplichting 2. De huisvestingsverordening regelt aanvullend op de verplichte categorieën ook urgentie voor sociaal urgenten, statushouders en herstructureerders De keuze om deze groepen op te nemen is regionaal afgestemd. Uniform beleid voorkomt willekeur en beschermt kwetsbare groepen. Voor sociaal urgenten zijn duidelijke criteria vastgelegd.

Hiermee wordt voorkomen dat schrijnende situaties verschillend worden behandeld per gemeente. Het gaat om medebewoner(s) die aantoonbaar slachtoffer zij van ernstig, structureel fysiek of geestelijk geweld, als de aanvrager in een aantoonbare schrijnende noodsituatie zit waarin een andere woning de oplossing is, of wanneer de aanvrager aantoonbaar zijn eigen woning gedwongen, onverwacht en buiten zijn schuld om moet verlaten.

599337

2

Raadsvoorstel

Ook statushouders, die middels de taakstelling gekoppeld zijn aan de gemeente, zijn als urgentiecategorie opgenomen. Gemeenten hebben namelijk een verantwoordelijkheid vanuit de taakstelling om statushouders te huisvesten. Het opnemen van statushouders als urgentiecategorie ondersteunt de gemeente in deze opgave en de integratie. Tot slot zijn ook herstructureerders opgenomen als aanvulling op de verplichte categorieën. Het gaat hierbij om huurders die woonachtig zijn in het vastgoed van een van de woningcorporaties die bezit hebben in de regio Noord-Limburg en die gedwongen worden om te verhuizen, omdat het bestaande vastgoed door de corporatie wordt gesloopt dan wel intensief wordt gerenoveerd. Hierdoor wordt voorkomen dat wenselijke vastgoedontwikkelingen vertraging oplopen. Het betreft geen wettelijk verplichte urgentiecategorie, maar is in afstemming met regiogemeenten toch opgenomen. 3. De Huisvestingsverordening is in de regio Noord-Limburg ten aanzien van de urgentieregeling gelijkluidend De verordeningen die ter vaststelling aan de acht gemeenteraden worden voorgelegd zijn ten aanzien van de urgentieregeling gelijkluidend.

Dit heeft als voordeel dat:  De regels rond huisvesting en voorrang eenduidig en transparant zijn;  Voor woningzoekenden dezelfde regels en criteria gelden in heel Noord-Limburg;  Het hanteren van dezelfde urgentiecriteria in alle acht gemeenten ‘shopgedrag’ en een waterbedeffect voorkomen;  De gemeenten de uitvoeringsorganisatie gezamenlijk kunnen vormgeven, wat efficiënt is en de kosten per gemeente verlaagt. Door het instellen van een Regionale Urgentiecommissie en een Regionale Bezwarencommissie worden urgentieaanvragen zonder woonbegeleiding en eventuele bezwaren op afwijzingen van deze urgentieaanvragen in de hele regio op dezelfde wijze behandeld. Voor het behandelen van urgentieaanvragen met woonbegeleiding wordt de samenwerking met Woonkans gecontinueerd. 4. Het doorlopen participatietraject zorgt voor een gedragen Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026 De verordening is in nauwe samenwerking met de regiogemeenten, de zeven woningcorporaties die actief zijn in Noord-Limburg en Woonkans tot stand gekomen. Ook bent u in april van 2025 uitgenodigd voor twee digitale bijeenkomsten. Hierbij zijn de keuzes en inhoud van de verordening toegelicht aan uw gemeenteraad. . Hiermee is vooraf bij alle gemeenteraden input opgehaald om tot een gedragen verordening te komen. 5.

Er is een signaalwaarde van 30% voor urgente doelgroepen opgenomen Om de kansen voor regulier woningzoekenden niet verder te beperken, is in de regio voorgesteld dat het acceptabel is als 30% van de muterende sociale huurwoningen naar urgente doelgroepen gaat. Anderzijds is het niet wenselijk om iemand in een schrijnende situatie geen urgentie te geven omdat het maximale percentage bereikt is. Omdat er nog geen ervaring is met een aantal wettelijk verplichte urgente doelgroepen, is het moeilijk om vooraf een realistisch percentage in te schatten. Daarom is een signaalwaarde, of streefpercentage van 30% opgenomen in de verordening, zodat dit regelmatig onderwerp van gesprek wordt. Zowel op lokaal als regionaal niveau wordt hierover gerapporteerd door woningcorporaties en zo nodig vindt er opvolging plaats middels de lokale prestatieafspraken.

599337

3

Raadsvoorstel

Kanttekeningen 1. Er zijn verschillen tussen de gemeenten ten aanzien van op het opnemen van voorrang met lokale binding Hoewel de urgentieregeling in de regio gelijk is, hanteren gemeenten andere regels ten aanzien van lokale binding. Het onderdeel voorrang bij lokale binding is niet opgenomen in de Huisvestingsverordening gemeente Venlo 2026. Voor woningzoekenden met lokale binding kan een voorrangsregeling worden opgenomen, waarbij maximaal 50% van de woningen met voorrang mag worden toegewezen. Dit kan enkel alleen als onderzoek heeft aangetoond dat er sprake is van schaarste en verdringing op de lokale woningmarkt. Voor de gemeente Venlo is een dergelijk onderzoek uitgevoerd, met als focus de vraag of een voorrangsregeling voor woningzoekenden met lokale binding effectief is. In dit onderzoek wordt gesteld dat de regeling effectief kan zijn als minder dan 40% van de vrijkomende woningen gaat naar mensen met een lokale binding. Er is sprake van lokale binding wanneer iemand die een woning betrekt voor de verhuizing al in de gemeente of kern woonde, of hiernaar terugkeert na een periode van verblijf elders. Voor Venlo geldt op gemeenteniveau dat het grootste deel van de vrijkomende sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen al gaat naar woningzoekenden uit deze gemeente.

Een voorrangsregeling voor woningzoekenden met lokale binding op gemeenteniveau zal niet effectief zijn, omdat het toegestane maximum van 50% van de vrijkomende woningen voor woningzoekenden met lokale binding al gehaald wordt. Op kernniveau is de gemeente Venlo in het onderzoek opgedeeld in 21 wijken of kernen, waarvoor per wijk of kern is aangegeven welk aandeel van de verhuringen of verkopen in het sociale en betaalbare segment is gegaan naar woningzoekenden met lokale. Dit beeld verschilt sterk per wijk of kern. Niet overal is voorrang effectief en soms alleen in het sociale segment of alleen in het betaalbare koopsegment. Bij het opnemen van een voorrangsregeling op dit niveau zullen er dus verschillen ontstaan tussen kernen of wijken. Een belangrijk aandachtspunt in het onderzoek is dat veel verhuizingen binnen de gemeente plaatsvinden en dus tussen verschillende wijken of kernen. Een voorrangsregeling lokale binding op wijk of kernniveau betekent ook dat woningzoekenden uit andere wijken of kernen in onze gemeente niet vallen binnen de categorie woningzoekenden met een lokale binding. Hierbij gaat het dus niet over mensen van buiten de gemeente Venlo, maar over inwoners van de gemeente Venlo zelf.

Gezien de constatering dat een voorrangsregeling niet voor elke wijk of kern effectief is en veel verhuizingen in de gemeente tussen wijken of kernen plaatsvindt, is een voorrangsregeling voor woningzoekenden met lokale binding niet opgenomen in deze verordening. 2. Provincie Limburg stelt dat bepaalde arbeidsmigranten als urgentiecategorie opgenomen hadden moeten worden Provincie Limburg geeft in haar advies aan dat het een gemiste kans is dat de huisvesting van arbeidsmigranten niet meegenomen is in de huisvestingsverordening. Door het instellen van een urgentiecategorie voor bepaalde arbeidsmigranten kan doorstroom uit short-stay huisvestingslocaties bewerkstelligd worden. Ook had urgentie verleend kunnen worden aan arbeidsmigranten die in vitale sectoren werken, zoals bijv. de zorg. En we hadden middels de huisvestingsverordening regionaal bindende afspraken kunnen maken.

599337

4

Raadsvoorstel

Gemeenten delen de ambitie van Provincie Limburg als stip op de horizon dat arbeidsmigranten die langere tijd in Nederland blijven in reguliere woningen wonen. Omdat dit echter in de huidige woningmarkt een onhaalbare opgave is en we het proces voor de andere aandachtsgroepen niet willen frustreren, is deze doelgroep niet opgenomen in de eerste basisversie van de huisvestingsverordening. We willen hier eerst ervaring mee opdoen, alvorens onderdelen toe te voegen. De andere adviezen van de Provincie Limburg en onze repliek daarop zijn opgenomen in de Nota van (ambtshalve) wijzigingen. 3. De implementatie is complex Implementatie van urgentie vergt tijd en middelen. Het opzetten van een onafhankelijke Regionale Urgentiecommissie en Regionale Bezwarencommissie, het opstellen van reglementen hiervoor, het aanpassen van processen binnen Woonkans en het aanpassen van woonruimteverdeelsystemen vraagt om samenwerking en voldoende personele capaciteit. De Huisvestingsverordening is beoogd om per 1 juli 2026 in werking te treden. Het is van belang dat de organisatie en de processen en systemen dan goed zijn ingericht. 4. De hoogte van de structurele kosten voor de uitvoering is onzeker Een aantal urgente doelgroepen is nieuw en hier zijn geen ervaringscijfers van. We weten niet hoeveel urgentieaanvragen we jaarlijks kunnen verwachten.

De structurele kosten van de Regionale Urgentiecommissie en de Regionale Bezwarencommissie zijn een afgeleide van het aantal urgentieaanvragen. De uitvoeringskosten zijn afgeleid van ervaringen elders in het land. Na een jaar zal hier meer inzicht in zijn en wordt een eventuele bijstelling aan uw gemeenteraad voorgelegd tijdens de begrotingsbehandeling. Voor het behandelen van urgentieaanvragen met woonbegeleiding wordt de samenwerking binnen Woonkans gecontinueerd. Woonkans wordt en blijft bekostigd uit de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein. De aanloopkosten worden middels een provinciale regeling gedekt.

Financiën De invoering van een Huisvestingsverordening heeft financiële consequenties, omdat een aantal taken die voorheen privaat geregeld waren (bij woningcorporaties) nu in het publieke domein komen te liggen. Het gaat dan met name om het organiseren van een Regionale Urgentiecommissie en Regionale Bezwarencommissie en diens secretariaat, waarvan de kosten worden verdeeld op basis van het aantal inwoners van de acht gemeenten. Voor de gemeente Venlo zijn de geschatte kosten €71.372 op jaarbasis. Het bedrag wordt vanaf 2027 opgenomen in de cyclus van de meerjarenbegroting. Voor het jaar 2026 geldt dat de verordening halverwege het jaar in werking treedt en dat de kosten worden gedekt met het reeds beschikbare budget voor de woonopgave. Daarnaast zijn er aanloopkosten. Provincie Limburg heeft hiervoor middelen beschikbaar gesteld in de vorm van een subsidie ten aanzien van de ondersteuning woningbouwopgave. Zo wordt de Kwartiermaker die de urgentiecommissies uitwerkt met deze middelen betaald. 599337

5

Raadsvoorstel

Communicatie Na besluitvorming door uw gemeenteraad dient de Huisvestingsverordening gepubliceerd te worden in het gemeenteblad. Tevens wordt er een artikel over de Huisvestingsverordening gedeeld op de gemeentelijke nieuwswebsite nu.venlo.nl en de gemeentelijke socials. Ook wordt er een gemeentelijke webpagina op venlo.nl opgericht waar alle relevante informatie op gevonden kan worden over de Huisvestingsverordening. Woningcorporaties worden over de besluitvorming geïnformeerd binnen het accountmanagersoverleg. De Provincie Limburg sluit ambtelijk aan bij het Regionaal Ambtelijk Overleg Wonen en wordt aldaar geïnformeerd over de besluitvormingstrajecten van de acht gemeenteraden. Vervolgprocedure raad Nadat de Huisvestingsverordening per 1 juli 2026 in werking is getreden, wordt de uitvoering hiervan na een jaar geëvalueerd. Herijking of uitbreiding van de Huisvestingsverordening is dan eventueel aan de orde. Uw gemeenteraad wordt hierover proactief geïnformeerd middels een raadsvoorstel dan wel raadsinformatiebrief.

Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Ondertekend door Twan Beurskens op 27-01-2026

Ondertekend door Antoin Scholten op 27-01-2026

Twan Beurskens

Antoin Scholten

Bijlagen 1 2 3 4

Bijlage 01. Nota van (ambtshalve) wijzigingen Bijlage 02. GS brief aan gemeente Venlo advies op Huisvestingsverordening Bijlage 03. Adviesnotitie voorrangsregeling Noord-Limburg Bijlage 04. Schaarsteonderzoek gemeente Venlo

599337

21 november 2025 14 november 2025 4 april 2025 16 april 2025

6