557156 Bijl21 Veiligheidsplan AZC Venlo (1).pdf
Tekst van het document
Veiligheidsplan AZC Venlo Oktober 2025
Veiligheidsplan AZC Venlo Integrale aanpak voor veiligheid, verbinding en samenwerking rond het AZC Klooster Bethanië
1
1
Inhoudsopgave
1
Introductie en doelstelling ......................................................................... 4
2
Organisatie van veiligheid ......................................................................... 5
2.1
Taken, rollen en verantwoordelijkheden ....................................................... 5
2.2
Incident management ................................................................................... 7
3
Fysieke veiligheidsmaatregelen................................................................ 8
3.1
Verkeersveiligheid ........................................................................................ 8
3.2
Bereikbaarheid ............................................................................................. 8
3.3
Beveiliging .................................................................................................... 8
3.4
Camera’s ...................................................................................................... 9
3.5
Parkeerbeleid ............................................................................................... 9
3.6
Voetbalstadion ............................................................................................. 9
3.7
Openbaar Vervoer ...................................................................................... 10
3.8
Evenementen ............................................................................................. 10
4
Sociale veiligheidsmaatregelen .............................................................. 11
4.1
Overlegstructuren ....................................................................................... 11
4.1.1
Veiligheidsoverleg ...................................................................................... 11
4.1.2
Omwonendenoverleg ................................................................................. 11
4.2
Inzet politie ................................................................................................. 12
4.3
Inzet handhaving ........................................................................................ 12
4.4
Inzet sfeerkeepers ...................................................................................... 12
4.5
Inzet extra begeleiding ............................................................................... 13
4.6
AZC huisregels en maatregelenbeleid ....................................................... 13
4.7
Persoonsgerichte Aanpak .......................................................................... 14
4.8
Monitoren veiligheidsgevoel en ervaren overlast ....................................... 14
4.9
AMV aanpak ............................................................................................... 14
4.10
Specifieke problematiek ............................................................................. 15 2
5
Communicatie en participatie ................................................................. 16
5.1
Communicatie onder professionele betrokken partijen............................... 16
5.2
Communicatie met omwonenden ............................................................... 16
5.3
Klachtenafhandeling ................................................................................... 17
6
Grensproblematiek................................................................................... 18
6.1
Grensproblematiek ..................................................................................... 18
6.2
Grensoverschrijdende mobiliteit ................................................................. 18
6.3
Afstemming ................................................................................................ 18
7
Afsluiting ................................................................................................... 19
3
1 Introductie en doelstelling Op 9 september 2025 heeft het college van gemeente Venlo positief besloten over het aangaan van de Bestuursovereenkomst (BO) inclusief de Aanvullende werkafspraken inzake de vestiging van een asielzoekerscentrum (hierna AZC) in Venlo. Eind 2025 wordt de omgevingsvergunning van het COA voorgelegd aan de raad. Onderliggend veiligheidsplan is hier een onderdeel van. Gemeente Venlo is deze verbintenis aangegaan samen met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers). Het AZC Venlo vestigt zich aan de Beckersweg 8, in het voormalig klooster Bethanië. Zoals benoemd in de Bestuursovereenkomst (BO) en de aanvullende werkafspraken, worden er maximaal 600 asielzoekers opgevangen, waarvan maximaal 50 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers). In de omgevingsvergunning vraagt het COA voor de realisatie van een AZC, wat gaat over de plaatsing van maximaal 328 asielzoekers, waarvan 30 AMV-ers (Fase 1). Het COA gaat de komende jaren (voor de maximale duur van 4 jaar), de locatie aanpassen en verbouwen waardoor er meer capaciteit beschikbaar komt. Wanneer dit voltooid is, volgt een nieuwe omgevingsvergunning aanvraag voor fase 2, om uiteindelijk de opvang van de totale doelgroep (600 asielzoekers) te realiseren. De verbintenis is aangegaan voor maximaal 10 jaar.
Iedere 10 jaar volgt een nieuw afwegingsmoment waarbij de overeenkomst kan eindigen of voor een periode van 10 jaar verlengd kan worden. Het naleven, controleren en optimaliseren van onderliggend veiligheidsplan, blijft onderdeel van dit proces. Jaarlijks worden de BO en de aanvullende werkafspraken geëvalueerd, hier nemen we het veiligheidsplan in mee. Wanneer zich een situatie voordoet dat er (acute) extra maatregelen óf juist minder maatregelen nodig zijn, anders dan omschreven in dit plan, kan dit in afstemming met de driehoek.
Doelstelling In dit veiligheidsplan komen alle veiligheidsaspecten aan de orde, die van belang zijn bij een operationeel draaiend AZC. Ten aanzien van de veiligheid hebben de gemeente, de politie, het Openbaar Ministerie, de Veiligheidsregio, de Koninklijke Marechaussee (KMar) en het COA een gedeelde verantwoordelijkheid. Dit plan beoogt dan ook een integrale benadering. Het doel van dit veiligheidsplan is het waarborgen van een veilige woon- en leefomgeving voor bewoners en medewerkers van het AZC en de omliggende wijken. Het COA heeft daarnaast een eigen BHV plan.
4
2
Organisatie van veiligheid
2.1 Taken, rollen en verantwoordelijkheden Dit hoofdstuk bevat een overzicht van betrokken partners bij de veiligheid op en rond het AZC. Afhankelijk van de situatie, verschilt de rolverdeling tussen COA, politie en gemeente. Het handhaven van de veiligheid binnen het AZC valt onder de verantwoordelijkheid van het COA. De burgemeester van Venlo is vanzelfsprekend verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) Bevoegdheden •
Beheer en exploitatie van het AZC (wet COA).
•
Bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken naleven.
• Maatregelen opleggen aan asielzoekers (maatregelenbeleid). Taken •
Voorzien in de opvang, begeleiding en ondersteuning van asielzoekers.
•
Zorg voor de dagelijkse gang van leefbaarheid, veiligheid en gezondheid binnen een AZC.
•
Maatregelenbeleid naleven en sancties uitvoeren indien nodig.
•
Signaleren van risico’s binnen (bewoners van) het AZC.
•
Intensieve samenwerking onderhouden met politie en gemeente bij zorgen, escalaties of andere risico’s.
•
Aansturen (ingehuurde) beveiligingsorganisatie die toezicht houden binnen de muren van het AZC en op het buitenterrein.
Burgemeester/ Gemeente Venlo Bevoegdheden •
Primair verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid binnen gemeente Venlo.
•
De noodbevoegdheden van de burgemeester; het afgeven van een noodbevel of noodverordening bij ernstig gevaar (artikelen 175 & 176 Gemeentewet). * Binnen een gemeente heeft de burgemeester het gezag bij brand en het opperbevel bij een crisis. Bij bovengemeentelijke crises heeft de voorzitter van de Veiligheidsregio het gezag en opperbevel. Dit is binnen onze veiligheidsregio Limburg-Noord ook de burgemeester van Venlo (Wet veiligheidsregio’s).
Taken •
Afstemming met COA, politie, OM en de Veiligheidsregio.
•
Bepalen van het veiligheidsbeleid, in afstemming met de lokale driehoek.
5
Politie Bevoegdheden •
Strafrechtelijke handhaving van de openbare orde.
•
Optreden bij strafbare feiten, ordeverstoringen en escalatie.
•
In het bijzonder is de politie ook belast met de handhaving van de Vreemdelingenwet (afdeling AVIM).
Taken •
Optreden bij strafbare feiten of (ernstige) ordeverstoringen.
Openbaar Ministerie Bevoegdheden •
De taken van het Openbaar Ministerie zijn het opsporen, vervolgen en berechten van strafbare feiten.
Taken •
Aansturen van de politie bij opsporingsonderzoeken.
•
Zorgen voor een strafrechtelijke afdoening.
•
Eventueel toepassen van snelrecht bij incidenten die maatschappelijke impact hebben.
Veiligheidsregio Limburg-Noord Brandweer Limburg-Noord, GGD Limburg-Noord en de GHOR Limburg-Noord. Bevoegdheden •
Regie voeren op brandweerzorg, gezondheidszorg en crisisbeheersing in relatie tot de gevestigde asielzoekerscentra en (crisis)noodopvanglocaties in Noord- en Midden Limburg.
Taken •
Rampen- en crisisbestrijding.
•
Zorgdragen voor de publieke gezondheidszorg.
•
Inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises.
•
Adviseren van bevoegd gezag over risico’s.
•
Voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.
•
Beschermen, bevorderen en bewaken van de volksgezondheid.
6
2.2 Incident management
Alarmeren hulpdiensten bij incidenten Bijzonderheden worden beschreven in het BHV plan van het COA. Vanuit de COA-cyclus zijn er vier keer per jaar oefeningen op het terrein. Bij calamiteiten (zoals een brand), alarmeert het COA conform de reguliere procedures de hulpverleners. De BHV-organisatie op het AZC vangt de hulpdiensten op en zorgt voor het begidsen van de hulpverleners binnen het AZC. Alarmeren en opschalen bij incidenten Incidenten waarbij asielzoekers zijn betrokken (binnen de muren van het AZC), worden door de locatiemanager standaard geregistreerd én besproken met gemeente en politie. Denk hierbij aan gebeurtenissen die de leefbaarheid en veiligheid van de opvanglocatie raken, overtreding van huisregels, agressie en geweld. bij incidenten met maatschappelijke impact gebeurt dit direct, ook bij twijfel. Het COA, de burgemeester en de politie maken gezamenlijk een inschatting van de impact en ernst alsook van de benodigde maatregelen. Incidenten buiten de muren van het AZC worden op de reguliere manier afgehandeld.
7
3 Fysieke veiligheidsmaatregelen
Met het oog op fysieke veiligheid, hanteren we het uitgangspunt om zoveel als mogelijk aan te sluiten bij bestaande procedures en werkwijzen. Onderstaand een opsomming van (gerealiseerde) fysieke veiligheidsmaatregelen. Deze maatregelen zijn/worden genomen om de fysieke veiligheid én de veiligheidsbeleving te vergroten.
3.1 Verkeersveiligheid Het COA heeft een verkeerskundig bureau een onderzoek laten uitvoeren hoe de bewoners van het AZC veilig naar voorzieningen kunnen komen zoals de supermarkt, het openbaar vervoer en de basisschool. Bewoners van het AZC verplaatsen zich voornamelijk te voet of met de fiets. Uit het onderzoek komt naar voren dat er een aanpassing in bestaande fiets- en voetpaden aangebracht dient te worden om de veiligheid van het verkeer te verbeteren. Dit geldt voor het perceel van het AZC (grenzende kruising Beckersweg- Kaldenkerkerweg én de kruising Beckersweg- entree). De aanpassing in deze verkeerskruisingen zijn meegenomen in de aanvraag omgevingsvergunning. Daarnaast dient er verlichting bij te komen. Voor het indienen van de omgevingsvergunning fase 2 worden de verkeersmaatregelen geëvalueerd en eventueel aangescherpt. Aan alle bewoners op de locatie wordt vanuit het COA voorlichting gegeven met betrekking tot de lokale verkeerssituatie. Middels verkeers- en fietsles worden bewoners voorbereid op het verkeer. Ook worden actief routes gedeeld die gebruikt kunnen worden om naar de voorzieningen te gaan.
3.2 Bereikbaarheid AZC Venlo heeft één in- en uitgang van het terrein, deze bevindt zich aan de Beckersweg 8. Bewoners, personeel alsook eventuele hulpdiensten gaan via deze ingang. Hiernaast zijn er nog twee nooduitgangen verspreid over het terrein. Er zijn diverse grote wegen en routes om deze locatie te bereiken. Het perceel wordt voorzien van een omheining.
3.3 Beveiliging De hoofdingang wordt 24/7 bemand door een beveiligingsorganisatie, ingehuurd door het COA. Het COA is verantwoordelijk voor de aansturing van dit beveiligingsbedrijf. Het beveiligingsbedrijf ziet toe op ongewenste bezoekers en alle bezoekers dienen zich te registreren en legitimeren. In het bezoekers regelement is opgenomen dat een bezoeker de locatie uiterlijk 22.00 uur dient te verlaten. De beveiligingsorganisatie en/of medewerkers van het COA voeren hier controle op uit. Bewoners van het AZC zijn buiten de genoemde meldplicht vrij om te gaan en staan waar ze willen. AMV-ers hebben in de ochtend én in de avond meldplicht en hierop is een strenge controle. 8
3.4 Camera’s Binnen de perceelsgrenzen van het AZC brengt COA camera’s aan ter hoogte van de ingang van het perceel én langs de perceelsgrenzen. In verband met de privacywetgeving staan de camera’s alleen gericht op het eigen perceel. Bij calamiteiten kan de beveiliging de camerabeelden uitlezen, na toestemming van de locatiemanager. Deze kunnen gedeeld worden met politie mocht er vervolg onderzoek nodig zijn. Gemeente Venlo heeft onderzocht of het mogelijk is om tijdelijk camera’s te plaatsen in de omgeving van het AZC. De Gemeentewet biedt een grondslag voor cameratoezicht. Dit kan echter alleen als het doel is handhaving van de openbare orde, waaronder de algemene bestuurlijke voorkoming van strafbare feiten die invloed hebben op de orde en rust in de gemeentelijke samenleving. De Memorie van Toelichting stelt “dat de burgemeester op basis van de wetswijziging mobiele camera’s in kan zetten.’’ Hij kan dit alleen doen ter handhaving van de openbare orde. Daarbij hoeft niet steeds daadwerkelijk sprake te zijn van een verstoring van de openbare orde of van een concrete dreiging daarvan. De burgemeester van Venlo is akkoord met het advies om cameratoezicht in te stellen in de omgeving van het AZC (locaties en cameragebied nader aan te wijzen door gemeente Venlo in overleg met de wijkagent).
De camera’s worden geplaatst voor de duur van een half jaar met hierna een evaluatiemoment. De camera’s worden ingezet om toezicht te houden op de totale veiligheid en openbare orde in de buurt Kaldenkerkerweg – Beckersweg.
3.5 Parkeerbeleid Parkeren door bewoners, medewerkers en bezoekers vindt plaats op het AZC. Achter de slagboom zijn hiervoor voldoende parkeerplaatsen aanwezig. De beveiligingsmedewerkers zien er op toe dat de vluchtwegen te allen tijden vrij zijn. Buiten het AZC worden geen extra parkeervakken gerealiseerd.
3.6 Voetbalstadion In de nabijheid van het AZC ligt stadion De Koel van voetbalclub VVV-Venlo. Als er wedstrijden zijn in het stadion, dan kan dit verkeers- én parkeeroverlast geven. Het is dan ook van cruciaal belang dat de (nood)uitgangen van het AZC te allen tijden bereikbaar zijn.
9
3.7 Openbaar Vervoer Met de komst van het AZC wordt er een toename van het gebruik van het openbaar vervoer voorzien. De verwachting is dat er een loop ontstaat naar het station in Venlo en andere OVplekken. In de bestaande werkgroep ‘overlast stations’, waarin de gemeente in een structureel overleg spreekt met vervoerders, wordt dit een agendaonderwerp. Mochten er aandachtspunten zijn voor het COA, worden deze uiteraard gecommuniceerd. Mochten er aandachtspunten zijn vanuit andere partners kunnen deze via gemeente Venlo aangedragen worden ter bespreking in de genoemde werkgroep.
3.8 Evenementen Het COA informeert hun bewoners over de evenementen in Venlo (én bijpassende bijzonderheden en omgangsvormen, zoals bijvoorbeeld carnaval en de Venloop). Alle evenementen staan benoemd op https://www.venlo.nl/evenementenkalender.
10
4 Sociale veiligheidsmaatregelen In dit hoofdstuk wordt stilgestaan bij de genomen maatregelen op het tegengaan van agressie, overlast en spanningen én het bevorderen van het sociale veiligheidsgevoel.
4.1 Overlegstructuren
4.1.1
Veiligheidsoverleg
Bij de opstart van het AZC vindt er tweewekelijks een veiligheidsoverleg plaats tussen COA, gemeente, Veiligheidsregio en politie. De frequentie van het overleg wordt op- dan wel afgeschaald naar behoefte. De inbreng van partners (zoals sfeerkeepers, beveiligingsorganisatie en overige ketenpartners) wordt hierin meegenomen om samen problematiek te duiden. In het veiligheidsoverleg worden onderstaande zaken met elkaar doorgesproken: •
incidenten op het terrein van het AZC (zowel met een laag als een gemiddeld risico);
•
dagelijkse overlastmeldingen en/of onrustzaken buiten de muren van het AZC (inbreng vanuit COA, politie en gemeente). Bij strafbare feiten wordt er aangifte gedaan;
•
casussen die extra aandacht vragen vanwege zorgen en/of onveiligheid (inbreng vanuit COA, politie, gemeente, sfeerkeepers, beveiliging). Uiteraard vindt elke vorm van informatiedeling plaats met inachtneming van de AVG en andere geldende wet- en regelgeving omtrent privacy en informatiedeling. Na triage kan worden besloten deze casussen verder op te volgen binnen de daarvoor bestemde, reguliere processen. Denk aan procesregie veiligheid (gemeente Venlo), opschalen naar het Zorg- en Veiligheidshuis Noord-Limburg óf opschaling naar NIDOS (de voogdij organisatie die verantwoordelijk is voor alleenreizende/minderjarige asielkinderen).
4.1.2
Omwonendenoverleg
Bij de opstart van het AZC vindt er wekelijks een omwonendenoverleg plaats. Het streven is om dit uiteindelijk maandelijks te organiseren. De frequentie wordt in samenspraak verder af- of opgeschaald naar gelang de behoefte. Het COA, politie, gemeente (inclusief coördinator BOA’s) én sfeerkeepers nemen hieraan deel, samen met een groep afgevaardigden van omwonenden. Uiteraard heeft het COA oog voor ondernemers in de omgeving en onderhoudt daar contact mee. Omwonenden kunnen bij dit overleg terecht met hun zorgen of vragen. Daarnaast is het ook een plek waar leuke activiteiten in de wijk of op het AZC gedeeld worden. Met als doel om elkaar te leren kennen en de sociale cohesie te bevorderen, wat een positieve preventieve werking heeft. Uiteraard vindt elke vorm van informatiedeling plaats met inachtneming van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en andere geldende wet- en regelgeving omtrent privacy en informatiedeling.
11
4.2
Inzet politie
De burgemeester van Venlo maakt in de lokale driehoek afspraken met de Officier van Justitie en politiechef van basisteam Venlo-Beesel over de inzet van de politie. De politie is aanwezig bij het veiligheidsoverleg en omwonendenoverleg, daarnaast is de wijkagent vanuit politie het eerste aanspreekpunt voor omwonenden én bewoners van het AZC. Uiteraard komt de politie in positie wanneer zich strafbare feiten voordoen op of buiten het terrein van het AZC. Opvolging en inzet van maatregelen binnen zowel de bestuursrechtelijke- als de strafrechtketen zal verlopen via de daarvoor bestemde, reguliere processen.
4.3
Inzet handhaving
De wijk-BOA (buitengewoon opsporingsambtenaar) is het eerste aanspreekpunt voor omwonenden en bewoners van het AZC op het gebied van leefbaarheid en overlast. Net als de andere handhavers van de gemeente Venlo heeft de wijk-BOA een preventieve rol. De BOA’s nemen de omgeving mee tijdens hun dienst, voeren gesprekken met omwonenden en zijn zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig. Ze werken daarbij samen met de politie, interne en externe partners. Verder hebben de BOA’s van gemeente Venlo een handhavende rol om in te grijpen als er iets speelt op het gebied van de leefbaarheid of de openbare orde. Dit is het geval wanneer de APV (algemeen plaatselijke verordening) wordt overtreden, (jeugd)overlast, geluidsoverlast, overtredingen van parkeerverboden of samenscholing buiten het terrein plaatsvinden. Daarnaast zorgt de wijk-BOA of collega voor het zorgvuldig triageren, doorzetten (indien nodig) en/of het afhandelen van binnengekomen meldingen.
4.4
Inzet sfeerkeepers
Zoals overeengekomen in de aanvullende werkafspraken, wordt er vanaf de ingebruikname van het COA voor de duur van 1 jaar extra toezicht gerealiseerd in de omgeving van het AZC. Dit gebeurt in de vorm van sfeerkeepers (2FTE). Een sfeerkeeper richt zich op de algemene leefbaarheid in de wijk en onderhoudt contact met (hang)jongeren in het bijzonder. Sfeerkeepers zijn opgeleide jongerenwerkers en/of beveiligers met kennis en expertise over eventuele problematiek, achtergrond en cultuurverschillen die we zien bij de doelgroep asielzoekers. Sfeerkeepers werken op een positieve manier vanuit contact en verbinding. De inzet en het eventueel vervolg van extra toezicht wordt meegenomen in de jaarlijkse evaluatie. Op gezette tijden surveilleren de sfeerkeepers rond de omgeving van het AZC (en/of omgeving waar asielzoekers zich ophouden). De tijdstippen dat de sfeerkeepers werkzaam zijn, richten zich voornamelijk op de avond. In afstemming met de omwonenden zal de gemeente hier sturing aan geven. Sfeerkeepers kunnen ook binnen het AZC, in de openbare ruimtes of op de recreatieplekken contacten leggen.
12
De sfeerkeepers zijn aanwezig bij het omwonendenoverleg en nemen signalen mee die afkomstig zijn uit de buurt. Sfeerkeepers zijn toegankelijk en benaderbaar voor omwonenden en bewoners van het AZC, zij zijn goed herkenbaar gekleed.
4.5
Inzet extra begeleiding
Ervaringen uit het land tonen aan dat criminaliteit/ overlastgevend gedrag van asielzoekers vaak een gevolg is van verveling, gebrek aan dagbesteding en een gemis aan toekomstperspectief. Gemeente Venlo vindt activatie en participatie van de asielzoekers in onze samenleving een belangrijk onderdeel. Het doel is om de asielzoekers vanaf dag 1 te laten meedoen, waarmee betrokkenheid en medeverantwoordelijkheid wordt gecreëerd. In Venlo gaan we uit van zelfredzaamheid. Dit bepaalt de benaderwijze én het aanbod ten aanzien van de bewoners voor iedereen die op deze locatie werkt. Zelfredzaamheid zien we als doel én als bijdrage aan de (woon)community: zelfredzaamheid van de individuen is het doel waarbij zelfredzaamheid ook betrekking heeft op de community. Hiermee bedoelen we dat er wordt gewerkt vanuit het geloof in een juiste balans tussen ruimte en respect voor het individu en de verantwoordelijkheid en betrokkenheid die je draagt wanneer je in een groep woont. De begeleiding stimuleert een actieve en betrokken mindset. Daarnaast zijn dagritme en structuur belangrijk. Ook ligt de focus van de activiteiten op het ontwikkelen en benutten van talenten van de bewoners. In de aanvullende werkafspraken zijn hierover afspraken gemaakt met het COA.
4.6
AZC huisregels en maatregelenbeleid
Wanneer op de opvanglocatie of in de omgeving overlast plaatsvindt door asielzoekers, zal het COA haar maatregelenbeleid toepassen. De insteek is in eerste instantie om een positieve gedragsverandering te bewerkstellingen met als doel de overlast te stoppen. Welke (lichte of zwaardere) maatregel gekozen wordt, hangt af van de aard, omvang en impact van het incident op de omgeving. Een maatregel is bijvoorbeeld een boete of een time-out op een prikkelarme plek op het COA-terrein. In zeer ernstige gevallen kan iemand over geplaatst worden naar een Hoge Toezicht Locatie (HTL). Dit is het geval wanneer het gedrag van een bewoner tot een onveilige situatie heeft geleid voor medebewoners, omgeving, omwonenden of medewerkers. Voor AMV-ers loopt deze route via stichting NIDOS, de voogdijinstelling. De voorwaarden voor overplaatsing van een AMV-er zijn strenger dan bij de reguliere opvang. Los van het maatregelenbeleid zal het COA in het geval van strafbare feiten altijd aangifte doen.
13
4.7
Persoonsgerichte Aanpak
Eerder in dit document wordt gesproken over opschaling van casuïstiek binnen de reguliere processen. Eén van deze processen betreft procesregie van gemeente Venlo. De PGA (persoonsgerichte aanpak) is een middel welke wordt ingezet wanneer reguliere (hulpverlening) inzet niet meer afdoende is. Het betreft een integrale, op de persoon toegesneden mix van bestuurlijke, strafrechtelijke, fiscale en overige interventies. Het beoogt het (verder) afglijden naar criminaliteit te voorkomen, alsmede de hardnekkige patronen van criminaliteit te doorbreken en herhaling te voorkomen. Hierbij gaat een repressieve aanpak hand in hand met het bieden van perspectief.
4.8
Monitoren veiligheidsgevoel en ervaren overlast
Naast het monitoren van meldingen vindt de Gemeente Venlo het belangrijk om het veiligheidsgevoel van omwonenden én de mate waarin omwonenden mogelijk overlast ervaren, op te volgen. Deze beleving kan beïnvloed worden door zowel kleine als grote veranderingen in de directe woonomgeving, maar ook door gebeurtenissen elders in het land of op de wereld. De vestiging van een AZC kan hier eveneens impact op hebben. Om deze ontwikkelingen goed in kaart te brengen, wordt er binnen de gemeente Venlo tweejaarlijks een onderzoek uitgevoerd naar het veiligheidsgevoel en verschillende vormen van overlast in alle wijken. Dit wordt gedaan middels de algemene Veiligheidsmonitor. De mogelijkheid bestaat om hier specifieke vraagstukken rondom het AZC in een buurtonderzoek in mee te nemen.
4.9
AMV aanpak
Binnen het COA is een er specifieke begeleidingsmethode voor de groep alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers). Er wordt gewerkt vanuit een pedagogisch visie en elke jongere krijgt een mentor toegewezen. De mentoren zijn verantwoordelijk voor het realiseren van een veilig, leefbaar en beheersbaar woonklimaat, zodanig dat de alleenstaande minderjarige vreemdeling zich optimaal kan ontwikkelen. Daartoe wordt toegezien op de fysieke en sociale veiligheid, de hygiëne en het onderhoud van de directe leefomgeving. Daarnaast krijgen de jongeren een voogd of jeugdbeschermer toegewezen vanuit stichting NIDOS. NIDOS is verantwoordelijk voor de voogdij en opvang en begeleiding van jonge vluchtelingen die zonder hun ouders in Nederland verblijven. Deze voogd of jeugdbeschermer speelt een belangrijke rol in het begeleiden van alleenstaande minderjarige vreemdelingen tijdens een van de meest invloedrijke fases in hun leven: de asielprocedure. De AMV-ers zijn gepositioneerd in een afgescheiden deel van de gebouwen op het terrein, hier is 24/7 agogisch opgeleid personeel in dienst.
14
4.10
Specifieke problematiek
Rondom een aantal thema’s heeft het COA speciale aandachtfunctionarissen binnen het team. Denk hierbij aan thema’s zoals LHBTIQ+, radicalisering, kinderen in de opvang en mensenhandel/mensensmokkel. Ook gemeente Venlo heeft expertise op deze diverse thema’s. Mocht er sprake zijn van dit soort problematiek, wordt er samen opgetrokken.
15
5
Communicatie en participatie
Communicatie Communicatie is een belangrijke onderdeel in het veiligheidsgevoel rondom een AZC. Er spelen meerdere dimensies (intern en extern). Afhankelijk van de boodschap worden er in afstemming afspraken gemaakt over de woordvoering. Hierbij kunnen partijen als de gemeente, politie, COA, OM of de Veiligheidsregio een communicatierol opnemen. De wijze van crisiscommunicatie staat in hoofdstuk 2 genoemd.
5.1 Communicatie onder professionele betrokken partijen •
Het COA dient middels het veiligheidsoverleg aan gemeente Venlo en politie te rapporteren over veiligheidsontwikkelingen, signalen en casuïstiek met inachtneming van de AVG en privacywetgeving.
•
Bij grotere, acute incidenten schakelt de locatiemanager rechtstreeks met de Burgemeester, Teamchef (of rechterhand) en met de meldkamer van de hulpdiensten.
•
Het COA zorgt voor een zorgvuldige registratie van overlastmeldingen, incidenten en wetsovertredingen die gerelateerd kunnen worden aan het AZC. Dit is van belang voor opsporing en vervolging alsook voor het treffen van benodigde maatregelen.
•
Het COA dient gemeente en politie in te lichten bij signalen/zorgen omtrent radicalisering. De gemeente volgt vervolgens het provinciaal protocol.
5.2 Communicatie met omwonenden Zowel het COA, als de politie en de gemeente Venlo vinden het van groot belang om bereikbaar te zijn voor omwonenden. Door signalen op te vangen, vroegtijdig inschatting te maken van spanningen of zorgen die leven in de directe omgeving, wordt de informatiepositie van de betrokken partners versterkt. Er zijn verschillende manieren om in contact te staan met omwonenden, die voor een deel elders in dit document al omschreven zijn. •
Omwonendenoverleg (zie hoofdstuk 4.1.2)
•
Omwonenden kunnen 24/7 met vragen en/of zorgen terecht bij het COA. Deze vragen worden opgepakt door de locatiemanager of de beveiligingsorganisatie.
•
Overlastmeldingen of andere veiligheidsvraagstukken kunnen gemeld worden bij gemeente Venlo. Meldingen kunnen worden gedaan via Overlast jeugd melden | Gemeente Venlo of via de Buiten-Beter app. Na triage komt deze melding terecht bij de juiste medewerker (bijvoorbeeld wijk-BOA of sfeerkeeper) die verantwoordelijk is voor de opvolging en afhandeling. Gepaste maatregelen worden genomen aan de hand van ernst en actualiteit van het veiligheidsvraagstuk. Uiteraard wordt in het opvolgen en afhandelen van meldingen geprioriteerd en de complexiteit van de situatie kan verschillen, waardoor het mogelijk is dat de ene melding sneller afgehandeld is dan de ander.
16
•
Meldingen voor de politie kunnen worden gedaan via 0900-8844 óf uiteraard via 112 bij acute of grotere incidenten. Voor niet-acute zaken omtrent veiligheid mogen omwonenden zich melden bij de wijkagent. Ook hier geldt dat door prioritering en mate van complexiteit van de situatie, de ene melding sneller afgehandeld is dan de ander.
•
Het COA maakt maandelijks een nieuwsbrief, geïnteresseerden kunnen zich hiervoor inschrijven.
5.3 Klachtenafhandeling •
Klachten over het COA Zowel bewoners als omwonenden kunnen gebruik maken van de klachtenregeling. Een klacht kan telefonisch worden doorgegeven maar ook via het formulier dat op de website van COA staat. https://www.coa.nl/nl/coa-klachtenregeling
•
Klachten over het handelen van de gemeente Klacht over behandeling gemeente | Gemeente Venlo
•
Klachten over het handelen van de politie : https://www.politie.nl/informatie/zo-dient-u-een-klacht-in-over-de-politie.html
17
6
Grensproblematiek
6.1 Grensproblematiek Het AZC Venlo is gelegen aan het grensgebied. Binnen een loopafstand van 5 minuten, bevindt zich de Duitse grens (grenzend aan Kaldenkirchen Nettetal). In een grensregio kunnen specifieke veiligheidsrisico’s opspelen. Deze risico’s zitten zowel in de veiligheid voor de staat (controle, grenscriminaliteit, gezondheid) áls veiligheid voor de asielzoekers (bijvoorbeeld uitbuiting, vervallen van blijvend recht op opvang). Landelijke ervaringen met AZC locaties nabij een grens tonen aan dat er geen toename van grenscriminaliteit is. Kleine incidentele overtredingen of misdrijven kunnen er wel zijn, hier treden politie en KMar (Koninklijke Marechaussee) in op.
6.2 Grensoverschrijdende mobiliteit Bewoners van het AZC kunnen zich eenvoudig verplaatsen naar het buurland, gezien de ligging. Het is tijdens een lopende asielprocedure niet toegestaan dat een asielzoeker een landsgrens oversteekt. Zolang de asielprocedure loopt, heeft de asielzoeker dan ook geen paspoort of reisdocument. Steekt iemand toch de grens over, kan dit in uiterste gevallen zelfs intrekking of stopzetting van de procedure betekenen. Gebeurt dit echter per ongeluk (zoals tijdens een wandeling) en niet incidenteel, dan heeft dat waarschijnlijk geen consequenties. Als een asielzoeker de grens passeert en wordt aangehouden door politie en/of de KMar, wordt hiervan altijd een melding gemaakt bij de IND. Wanneer er een verblijfsvergunning is toegekend, mag er wél naar het buitenland worden gereisd (met een vluchtelingenpaspoort). Het COA geeft voorlichting aan haar bewoners over risico’s in de omgeving, waaronder ook informatie over de grensgebieden.
6.3 Afstemming Gemeente, politie en het COA onderhouden contact met de KMar, Deutsche Polizei en de grensgemeenten. Er is overleg over sentimenten en ontwikkelingen die worden gezien en overleg in casuïstiek waar nodig. Vooralsnog worden er geen preventieve acties ingezet rondom de grens. Wanneer blijkt dat problematiek wél opspeelt zal er in afstemming worden opgeschaald.
18
7 Afsluiting Dit veiligheidsplan is vastgesteld in de lokale driehoek na consultatie van de betrokken (veiligheid)partners. Jaarlijks wordt het veiligheidsplan met de betrokken partners geëvalueerd en bijgesteld waar nodig. Eventuele wijzigingen worden ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeente Venlo.
19