486180 Bijl02 Convenant Doorontwikkeling Kloosterdorp Steyl.pdf
Tekst van het document
Convenant Doorontwikkeling Kloosterdorp Steyl versie 10.0 RCE – Provincie Limburg – gemeente Venlo – BOEi – Kloostergemeenschappen PARTIJEN: De ondergetekenden; 1. De Staat der Nederlanden, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, namens deze het regiohoofd Midden-Zuid van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hierna te noemen: “RCE”; 2. De publiekrechtelijke rechtspersoon Provincie Limburg, gevestigd te Maastricht, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door gedeputeerde J.J.M. Kuntzelaers en handelend op grond van een machtiging van de Commissaris van de Koning in de provincie Limburg en ter uitvoering van het besluit van het college van Gedeputeerde Staten van <datum GS-vergadering> hierna te noemen: “provincie Limburg”; 3. De publiekrechtelijke rechtspersoon Gemeente Venlo, gevestigd te Venlo, te dezen krachtens artikel 171 van de Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door door burgemeester A.S. Scholten en handelend ter uitvoering van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Venlo van <DATUM BESLUIT hierna te noemen: “gemeente Venlo”; 4. Nationale Maatschappij tot Restaureren & Herbestemmen van Cultureel Erfgoed B.V. te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar bestuurders, dhr. A.K.D. Boon en mw. S.C.J.M. Pijnenborg hierna te noemen “BOEi”; 5. Missiehuis St.
Michaël, gevestigd te Steyl, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door rector, Br. R. Theiβen en econoom, de heer R.J.T. Heijnen hierna te noemen: “Missiehuis”; 6. Het Klooster van het Heilig Hart van de Missiecongregatie Dienaressen van de Heilige Geest, gevestigd te Steyl, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door moeder-overste, Zr. I. Beckmann, wegens ziekte vertegenwoordigd door Zr. S. Hall hierna te noemen: “Missiezusters”; en 7. Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijddurende Aanbidding (Slotzusters van Steyl), gevestigd te Steyl, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door moeder-overste, Zr. M. Encarnacion hierna te noemen: “Slotzusters”; Hierna worden ondergetekenden sub 1 tot en met 7 individueel aangemerkt als “Partij” en gezamenlijk als “Partijen”.
1
HISTORIE Vanaf 2020 heeft het college van B&W van de gemeente Venlo een actieve rol opgepakt in het faciliteren en stimuleren van samenwerking binnen diverse stichtingen en organisaties die werken aan een toekomstbestendig Kloosterdorp Steyl. Het resultaat van dit proces is het door het college op 27-09-2022 vastgestelde Ambitiedocument “Samen voor Steyl” waarin ambities en uitdagingen/opgaven staan beschreven (bijlage 1). Tevens maakt een dynamische actielijst onderdeel uit van dit ambitiedocument. Op 1 maart 2023 hebben het college van GS van de provincie Limburg, het college van B&W van de gemeente Venlo en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Hiermee geven de drie partijen aan dat ze samen willen werken aan de complexe opgave in Steyl, die vraagt om verbinding tussen meerdere partijen, maatwerk en flexibiliteit. In voorgenoemde samenwerkingsovereenkomst en bijbehorend addendum van 28 december 2023 is vastgelegd dat de provincie Limburg de intentie heeft om € 1 miljoen ter beschikking te stellen aan de gemeente Venlo voor de doorontwikkeling van Kloosterdorp Steyl voor de periode tot en met 2027. De genoemde samenwerkingsovereenkomst komt met het aangaan van dit convenant te vervallen. De subsidiemogelijkheid blijft in stand en is in dit convenant beschreven in artikel 2, lid 4 onder e en f.
Naast deze overheden zijn de private eigenaren in het gebied - de drie congregaties en sinds 30 november 2023 BOEi als erfpachter van een groot gedeelte van eigendommen van het Missiehuis – de belangrijkste partners voor de verdere ontwikkeling. CONSIDERANS Het Kloosterdorp Steyl is een van rijkswege beschermd dorpsgezicht in Steyl en neemt als zodanig een unieke positie in binnen de gemeente Venlo en provincie Limburg met ruim 27 ha rijksmonumentaal groen en tal van rijks- en gemeentelijke monumenten en beeldbepalende objecten; De erfgoedlocatie kloosterdorp Steyl vertegenwoordigt een nationaal belang. Namens de minister van OCW zet de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zich in om deze erfgoedlocatie voor de huidige en voor toekomstige generaties te behouden en een nieuwe toekomst te geven; Provincie Limburg onderschrijft in het Beleidskader 2024 – 2027 Cultuur en Erfgoed voor iedereen het belang van de instandhouding van (de cultuurhistorische waarden van) monumenten. De Provincie Limburg spant zich in voor de duurzame instandhouding van deze 2
monumenten en heeft daarbij specifiek aandacht voor grote monumentale opgaven; De gemeente Venlo is betrokken bij de doorontwikkeling van het Kloosterdorp Steyl vanuit de uitvoering van haar publieke taak, waarvan de nadere uitwerking is vastgelegd in diverse gemeentelijke beleids- en visiedocumenten o.a. op het gebied van cultuur, erfgoed, vrijetijdseconomie en de fysieke leefomgeving. De eigenaren van de monumentale gebouwen en terreinen in het Kloosterdorp – waaronder de drie kloostergemeenschappen en BOEi – zijn belangrijke dragers van het erfgoed. Vanuit hun verantwoordelijkheid voor eigendom, identiteit en missie leveren zij een essentiële bijdrage aan het behoud en herstel van het erfgoed en de toekomstgerichte ontwikkeling van het gebied. De kloostergemeenschappen hebben de intentie om het gebruik van de drie kloosters Missiehuis St. Michael, Heilig Hart Klooster en Heilige Geest Klooster (in de functie) als ‘moederhuis’ voort te zetten.
Evenzo belangrijk zijn de immateriële waarden, waaronder de visie Arnold Janssen, de missie en de internationale gemeenschap en samenwerking, de hechte kloostergemeenschap en het zelfvoorzienende karakter; De drie aanwezige kloostergemeenschappen (partij 5, 6 en 7 bij deze overeenkomst), met de musea ondersteund door de vele vrijwilligers, zijn bovendien de actieve vertolkers van deze waarden; Partijen onderkennen de waarde van Steyl als gemeentelijk toeristisch speerpunt, waarbij de beleefbaarheid van het religieus erfgoed met de aanwezige musea en (botanische) tuinen van groot belang zijn; Tegelijkertijd onderkennen partijen dat de huidige leegstand in gebouwen en de matige tot slechte staat van onderhoud (rood en groen) vragen om een doorwrochte en voortvarende aanpak van deze terreinen en opstallen; Een toekomstgerichte ontwikkeling vraagt bovendien om een concreet uitgewerkt plan voor o.a.
mobiliteit (verkeer, parkeren) en inrichting van de openbare ruimte; Partijen onderkennen dat gelijktijdig op verschillende schaalniveaus (stads- en dorpsgezicht, eigendomsniveau en objectniveau) activiteiten en ontwikkelingen worden uitgewerkt, omdat een dergelijk gebied niet vanaf een blauwdruk aangepakt kan worden; Partijen onderkennen dat herbestemming noodzakelijk is voor behoud van het erfgoed; Partijen onderkennen dat voor het behoud en herbestemmen van het groene en rode erfgoed in het Kloosterdorp Steyl veel financiële middelen zijn benodigd. Deze middelen zijn gemeente- en provincie overstijgend; 3
Partijen hebben de wens om samen te werken op een drietal niveaus (stads- en dorpsgezicht, eigendomsniveau en objectniveau) aan de restauratie, herbestemming en transformatie van zowel het groene als rode erfgoed in het beschermde dorps- en stadsgezicht Kloosterdorp Steyl; De nadere voorwaarden rondom deze samenwerking, waaronder het doel en de wijze van samenwerking, alsmede de afspraken over de onderlinge overlegstructuur, wensen Partijen vast te leggen in dit convenant.
KOMEN HET VOLGENDE OVEREEN: Artikel 1 Definities In dit convenant worden de navolgende begrippen onder de daaraan toegekende betekenis gebruikt: 1. Gezamenlijke planvorming: het proces waarbij Partijen in onderlinge afstemming plannen ontwikkelen, beoordelen en coördineren met als doel de restauratie en herbestemming van het rode en groene erfgoed in Kloosterdorp Steyl, alsook het realiseren van een kwaliteitsslag in de openbare ruimte. 2. Stuurgroepoverleg Kloosterdorp Steyl (SKS): overleg tussen de verantwoordelijk, coördinerende bestuurders van de Partijen met als doel om elkaar in een vroegtijdig stadium te informeren over zaken rondom restauratie, herbestemming en transformatie van het rode en groene erfgoed in Kloosterdorp Steyl. 3. Planoverleg Kloosterdorp Steyl (PKS): periodiek overleg tussen Partijen (en haar adviseurs) waarin op operationeel niveau planproducten worden voorbereid, besproken en beoordeeld. 4. Kernwaardendocument: dit document bevat een analyse van de historische ontwikkeling van het kloosterdorp en definieert de uniciteit met een aantal begrippen, de zogenaamde kernwaarden: 1) Het levenswerk van de heilige Arnold Janssen, 2) Het hart van de missie, 3) Een symbiose van landschap, dorp en kloosters, 4) De tuin als spiegel van het kloosterleven. Artikel 2 Doel van de samenwerking 1.
Partijen beogen het behoud (door ontwikkeling) van het Kloosterdorp Steyl en de verschillende monumentale onderdelen. 2. De samenwerking heeft ten doel, met behoud van de eigen verantwoordelijkheid en de onafhankelijke (publieke) rol van elk van de bovengenoemde partijen: Gezamenlijke planvorming op een drietal niveaus (stads- en dorpsgezicht, eigendomsniveau en objectniveau) ten behoeve van de 4
restauratie, herbestemming en transformatie van zowel het groene als rode erfgoed in het beschermde dorps- en stadsgezicht Kloosterdorp Steyl. 3. Partijen houden gedurende de gezamenlijke planvorming rekening met ieders belangen zoals beschreven in de considerans bij dit convenant. 4. Partijen geven hier uitvoering aan door: a. Door middel van een in te stellen Planoverleg Kloosterdorp Steyl het proces van idee en planvorming vroegtijdig af te stemmen, zodat ruimtelijke procedures en vergunningverlening in een zo kort als mogelijke periode kunnen verlopen; b. Partijen onderschrijven de in bijlage 2 opgenomen kernwaarden die de uniciteit van het Kloosterdorp definiëren. Partijen beschouwen deze kernwaarden als kaderstellend voor de verdere planvorming en programmering. c. De provincie Limburg en de gemeente Venlo zetten hun ruimtelijke instrumentarium maximaal in om de ontwikkelingen in Steyl te faciliteren met inachtneming van het bepaalde in lid 5 van dit artikel. d. In geval van een vergunningaanvraag door Partijen 4, 5, 6 en/of 7 wordt zorg gedragen voor een ontvankelijke aanvraag voor de gewenste ontwikkeling. Hierbij wordt een maximale inspanning gedaan om alle benodigde stukken in te dienen, waarbij tevens het initiatief is besproken in een omgevingsdialoog met de omgeving. e.
De Provincie heeft de intentie om voor het behoud van het monumentaal erfgoed van Kloosterdorp Steyl een financiële bijdrage van maximaal € 1.000.000,- beschikbaar te stellen. De aanvraag voor deze bijdrage dient uiterlijk in 2027 door de Provincie te zijn ontvangen en passen binnen het/de ten tijde van de subsidieverlening vigerende provinciale (beleids)kader(s). Indien er geen aanvraag voor het totale bedrag is ingediend vóór 2028 vervalt de intentie. f. Wanneer een Partij gebruik wenst te maken van de in dit artikel onder e genoemde provinciale bijdrage, committeert deze Partij zich er aan om een minimaal gelijkwaardig bedrag te investeren in het betreffende project of object. Deze voorwaarde geldt ter versterking van de gezamenlijke investeringsbereidheid en als randvoorwaarde voor het aanvragen van de provinciale bijdrage. BOEi heeft met inachtneming van voorgenoemde cofinancieringseis reeds een aanvraag ingediend voor een bijdrage van €1.000.000,- ten
5
behoeve van de restauratie en herontwikkeling van diverse onderdelen. g. De gemeente Venlo heeft de intentie om de openbare ruimte stapsgewijs te ontwikkelen tot een kwaliteitsniveau dat past bij de status beschermd dorpsgezicht Kloosterdorp Steyl en aansluit bij de (herbestemde) gebouwen en het omliggende groene erfgoed. De gemeente Venlo heeft de intentie om daarmee, rekening houdend met het budgetrecht van de raad, in de periode tot 2040 ten minste een vergelijkbaar bedrag als de provincie Limburg te investeren. h. Tijdens het in artikel 1 lid 3 en artikel 2 lid 4 onder a genoemde Planoverleg elkaar regelmatig te informeren over de voorgenomen en lopende initiatieven en standpunten uit te wisselen over de beoogde ruimtelijke ingrepen. i. Partijen zetten zich ervoor in om de opgaven van het Kloosterdorp Steyl bekendheid te geven bij landelijke of provinciale politici, functionarissen en relevante organisaties, die mogelijk kunnen bijdragen aan een waardevolle toekomst voor Steyl. j. Partijen spannen zich in om waar mogelijk ondersteuning te bieden bij vragen van de kloostergemeenschappen over tuinen groenbeheer, subsidiemogelijkheden en vraagstukken rondom het behoud van monumentaal (groen) erfgoed. 5. Het in het onderhavig convenant bepaalde laat de publiekrechtelijke positie en bevoegdheden van de gemeente Venlo en de provincie Limburg onverlet.
Publiekrechtelijk handelen dan wel het nalaten van publiekrechtelijk handelen zal derhalve nimmer een tekortkoming van genoemde partijen bij het onderhavig convenant kunnen vormen. Artikel 3 Aanpak Stuurgroepoverleg Kloosterdorp Steyl (SKS) 1. Minimaal elke zes maanden, dan wel zo vaak als door Partijen nodig wordt geacht, vindt er een Stuurgroepoverleg Kloosterdorp Steyl (SKS) plaats tussen de verantwoordelijk, coördinerende bestuurders van de Partijen. De RCE is hierbij ambtelijk vertegenwoordigd door zijn regiohoofd. De gemeente Venlo draagt zorg voor de organisatie van dit overleg. 2. Deelnemers Stuurgroepoverleg Kloosterdorp Steyl: a. RCE: Regiohoofd b. Provincie Limburg: Gedeputeerde erfgoed c. Gemeente Venlo: coördinerend portefeuillehouder Kloosterdorp Steyl d. BOEi: directeur e. Missiehuis: rector en econoom 6
f. Missiezusters: moeder-overste en econome g. Slotzusters: moeder-overste en assistent 3. Elke Partij is gerechtigd een adviseur, die in haar opdracht werkzaam is, uit te nodigen om deel te nemen aan het Stuurgroepoverleg, voor zover dit relevant is voor de agendapunten. Artikel 4 Aanpak Planoverleg Kloosterdorp Steyl (PKS) De Partijen willen de doelen bereiken door een Planoverleg Kloosterdorp Steyl (PKS) met de navolgende opzet en insteek: 1. Het PKS sluit aan bij de vergadering van de Adviescommissie Welstand en Erfgoed (AWE), hiervoor wordt elke vier weken tijd ingeruimd en afhankelijk van het vergaderschema ingepland. 2. Partijen stellen een vergaderschema per kwartaal op en delen dit met de gemeente Venlo (secretaris AWE en procesmanager). 3. Minimaal één week voorafgaande aan de vergadering worden de vergaderstukken (principeverzoek, bespreekstukken e.d.) bij de secretaris van de AWE ingediend. 4. De adviesbevoegdheden van de adviserende partijen Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), de Adviescommissie Welstand & Erfgoed van de gemeente Venlo, en in voorkomende gevallen de provincie Limburg als het gaat om afwijking van het bestemmingsplan met provinciale belangen, blijven naast dit overleg bestaan. 5. Deelnemers PKS: a. Gemeente Venlo: i. Adviescommissie Welstand en Erfgoed ii. Procesmanager Kloosterdorp Steyl iii. Casemanager Kloosterdorp Steyl b.
BOEi: Projectmanager Kloosterdorp Steyl c. Afhankelijk van de bespreekpunten: Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed: Adviseur Erfgoed & Ruimte en provincie Limburg. 6. De RCE, provincie Limburg en de kloostergemeenschappen (partijen 1,2, 5, 6 en 7) ontvangen altijd de uitnodigingen, agenda’s en verslagen. De deelname van deze partijen aan het PKS is facultatief, behoudens de situatie als bedoeld in lid 6 en 7. 7. De provincie Limburg (rayonplanoloog) neemt deel aan het PKS bij onderdelen waar een provinciaal belang in het kader van een vergunningaanvraag aan de orde is. 8. De RCE neemt deel aan het PKS voor zover het een rijksbelang betreft. Daarvan is sprake indien plannen worden besproken die ingrijpen op de in het gebied aanwezige rijksmonumenten of de ontwikkeling van het rijksbeschermde dorpsgezicht. 9. Desgewenst zullen architecten en adviseurs, op verzoek van (een) Partij(en), deelnemen aan het PKS. 7
10. De volgende type planproducten worden behandeld in het PKS: a. Transformatiekaders groen/rood (stads- en dorpsgezicht, eigendomsniveau en objectniveau) b. Mobiliteit (verkeer & parkeren) en inrichting openbare ruimte c. Restauratie- & herbestemmingsontwerpen d. Nieuwbouwontwikkelingen e. Plannen voor restauratie en het onderhoud van monumentaal groen (masterplan tuinen) Artikel 5 Communicatie Partijen stemmen in onderling overleg af wie van de Partijen, op welk moment en op welke wijze over de inhoud uit dit convenant communiceert. Uitgangspunt is dat Partijen in gezamenlijkheid naar buiten treden. Artikel 6 Kosten De kosten die door (een) Partij(en) gedurende de looptijd van dit convenant worden gemaakt met betrekking tot de ontwikkeling van kloosterdorp Steyl zijn voor rekening van de desbetreffende Partij(en) die de kosten maakt/maken. Artikel 7 Looptijd en vervallen samenwerkingsovereenkomst 1. Dit convenant treedt in werking zodra het door alle Partijen bevoegdelijk is ondertekend en wordt aangegaan tot en met 2040. 2. Aan het eind van elk kalenderjaar vindt er een evaluatie plaats door de gemeente Venlo met de Partijen. Na de evaluatie is het aan Partijen om te bepalen of er desgewenst wijzigingen in werkmethoden of anderszins afspraken worden ingevoerd of dat het convenant moet worden beëindigd. 3.
De samenwerkingsovereenkomst Ontwikkeling kloosterdorp Steyl Gemeente Venlo van 1 maart 2023 en bijbehorend addendum van 28 december 2023 komen bij inwerkingtreding van dit convenant met wederzijds goedvinden van de provincie Limburg en de gemeente Venlo te vervallen. Artikel 8 Wijziging, opzegging en beëindiging 1. Wijziging van dit convenant geschiedt schriftelijk bij gezamenlijk besluit van alle Partijen. 2. Indien een Partij om wat voor reden dan ook besluit zijn deelname aan de samenwerking op grond van dit convenant te beëindigen (en daarmee dit convenant op te zeggen) dan wel Partijen gezamenlijk beslissen om de samenwerking op grond van dit convenant (en daarmee dit convenant) te beëindigen, zal nimmer sprake zijn van een 8
plicht tot schadevergoeding ten opzichte van de andere Partijen. Het bepaalde in dit lid laat verplichtingen tot vergoeding van schade in verband met verwijtbaar handelen door een Partij onverlet. Artikel 9 Recht en forumkeuze 1. Op dit convenant is uitsluitend Nederlands recht van toepassing. 2. De rechten en plichten van dit convenant kunnen door een Partij niet geheel of gedeeltelijk worden overgedragen aan een derde zonder voorafgaande toestemming van de andere Partijen. Hetzelfde geldt voor het bezwaren daarvan of het aangaan van overeenkomsten die tot een dergelijke overdracht of bezwaring kunnen leiden. 3. In geval van geschillen of verschillen van inzicht voortvloeiend uit dit convenant, geschillen over het bestaan en de geldigheid daaronder begrepen, of andere handelingen in samenhang met dit convenant zullen Partijen zich inspannen deze in eerste instantie in onderling overleg op te lossen. 4. Indien het onmogelijk is gebleken om een geschil als hiervoor bedoeld middels onderling overleg op te lossen, dan wordt het geschil beslecht door de bevoegde rechter van de Rechtbank Limburg. Bijlagen: 1. Ambitiedocument Kloosterdorp Steyl 2022 2. “Kloosterdorp Steyl, cultuurhistorie en kernwaarden”, januari 2025, Paul Meurs
9
Aldus opgemaakt in zevenvoud te Steyl, d.d. ……………………… 2025
BOEi, Dhr. A.K.D. Boon
BOEi, Mw. S.C.J.M. Pijnenborg
Gemeente Venlo, Burgemeester A.S. Scholten
Provincie Limburg, Gedeputeerde J.J.M. Kuntzelaers
Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Dhr. L. de Wit
Missiehuis St. Michaël, Rector Br. R. Theiβen
Missiehuis St. Michaël, Econoom R.J.T. Heijnen
Het Klooster van het Heilig Hart van de Missiecongregatie Dienaressen van de Heilige Geest, Moeder-overste Zr. I. Beckmann, wegens ziekte vertegenwoordigd door Zr. S. Hall
Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijddurende Aanbidding (Slotzusters van Steyl), Moeder-overste Zr. M. Encarnacion
10