471815 RV Conceptbegroting 2026 BsGW.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering d.d. paragraaf portefeuillehouder

06 mei 2025 11 juni 2025 Bedrijfsvoering F. Schatorjé

ons kenmerk 425494 team RGFINT steller Financiën telefoonnummer 14 077 contact www.venlo.nl/contact bijlage(n) 8

Onderwerp Ontwerpbegroting 2026 en -meerjarenraming 2027-2030 BsGW Advies Ten aanzien van de ontwerp-begroting 2026 en -meerjarenraming 2027-2030 van de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) geen zienswijze in te dienen bij het dagelijks bestuur van BsGW. Aanleiding Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) wordt de ontwerp-begroting van een openbaar lichaam, bedrijfsvoeringsorganisatie of gemeenschappelijk orgaan voor een zienswijze door het (dagelijks) bestuur aangeboden aan de raden van deelnemende gemeenten. Beoogd effect De begroting van een gemeenschappelijke regeling wordt vastgesteld door het algemeen bestuur van de betreffende regeling. Met een eventuele zienswijze kunt u als raad de ontwerp-begroting bijsturen.

425494

1

Raadsvoorstel

Argumenten 1. Actuele ontwikkelingen a. Proceskosten BsGW heeft nog steeds te maken met ncnp(no cure no pay) -bedrijven die veel WOZ-bezwaren veroorzaken, wat leidt tot hoge uitvoerings- en proceskosten. Sinds 1 januari 2024 is de proceskostenvergoeding verlaagd door de Wet herwaardering proceskostenvergoeding, maar de Hoge Raad verklaarde dit lagere bedrag buiten toepassing, waardoor het hoge tarief weer geldt. In het Belastingplan 2025 is de wegingsfactor middels een herstelactie aangepast om de proceskostenvergoeding weer op het gewenste niveau te brengen, hoewel deze voor beroepszaken hoger blijft dan voor de wetswijziging. BsGW verwacht dat de herstelmaatregel een positief effect heeft op de begrotingspost voor proceskostenvergoeding, tenzij er een onverwachte toename van bezwaren is. Omdat er bij de aanslagoplegging 2025 een waardestijging en mogelijke tariefverhogingen door gemeenten zijn, past BsGW het voorzichtigheidsprincipe toe. De begrotingspost blijft gehandhaafd, maar het risico op hogere kosten is in de paragraaf risicoanalyse verlaagd naar PM (Pro Memorie-post) wat leidt tot een lager benodigd weerstandsvermogen. Positieve effecten worden via de P&Ccyclus verantwoord en kunnen leiden tot een begrotingswijziging voor het volgende jaar, los van de kostenreductie in het OOP (Ondernemings- en Ontwikkelplan). b.

Tegengaan toenemende armoede Het nieuwe kabinet heeft in de Miljoenennota maatregelen opgenomen om armoede te bestrijden en de koopkracht van de laagste inkomens te verbeteren, wat wordt aangeduid als bestaanszekerheid. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan gezinnen die moeite hebben met het betalen van rekeningen, met inzet van sociaal invorderen, vroegsignalering en schuldhulpverlening. Gemeenten zullen vroegtijdig passende hulp aanbieden. Het percentage oninbare vorderingen kan toenemen, wat leidt tot lagere netto-belastingopbrengsten voor de deelnemers.

425494

2

Raadsvoorstel

c. Harmonisatie en herziening van de kostenverdeelmethode In het verleden is er vanuit een aantal deelnemers (waaronder Venlo) aangegeven om de kostenverdeelmethode te actualiseren. Dit verzoek werd nog eens onderstreept n.a.v. het door 11 rekenkamercommissies (waaronder Venlo) geïnitieerde Rekenkameronderzoek BsGW 2020/2021. Eén van de aanbevelingen vanuit het onderzoek was: ‘Vraag het bestuur van BsGW om in 2022 een besluitvormingsproces in het algemeen bestuur te organiseren om keuzes te maken voor verdere harmonisatie van taken’. Proces Op 9 december 2021 heeft het algemeen bestuur van BsGW de tijdslijn van het harmonisatietraject vastgesteld. Dit traject bevat eveneens het onderdeel (nieuwe) kostenverdeelmethode. Om dit traject nader vorm te geven is een projectgroep en een adviesgroep (waaronder Venlo) bestaande uit een ambtelijke afvaardiging van diverse deelnemers, opgericht. Vanuit deze groep is voorgesteld om middels een uitvraag onafhankelijke externe expertise in te brengen. De door het algemeen bestuur geaccordeerde uitvraag (AB-vergadering 23 maart 2023) en het daaruit voortvloeiend aanbestedingstraject (AB-vergadering 29 juni 2023) heeft geleid tot een opdrachtverstrekking om de huidige Kostenverdeelmethode te evalueren, te herijken en waar nodig te actualiseren.

Dit met als doel om te bezien in hoeverre de vigerende Kostenverdeelmethode nog actueel en bruikbaar is mede gelet op een aantal veranderingen (o.a. toename aantal deelnemers, uitkomsten Harmonisatietraject en uitvoering van meer taken op verzoek van de deelnemers) in de loop van de tijd. De opdrachtnemer heeft een rapport opgesteld met daarin opgenomen conclusies en aanbevelingen. Het rapport is door het algemeen bestuur van BsGW in de vergadering van 7 december 2023 vastgesteld. De uitwerking en herijking van de KVM heeft geleid tot verschuiving van kosten tussen de deelnemers onderling waarbij als basis 2024 is genomen. Kostentoerekening Vanaf de oprichting in 2011 wordt het systeem van kostenverdeelmethode (KVM) gehanteerd. Inmiddels is het aantal deelnemers substantieel toegenomen, zijn werkwijzen aangepast, is het aantal belastingvarianten toegenomen en worden meerdere aanvullende taken uitgevoerd door BsGW. De doelstelling van de nieuwe KVM is een gedragen methode te ontwikkelen, die ertoe leidt dat de kosten van BsGW op een rechtvaardige en efficiënte manier worden verdeeld over de deelnemers. Uitgangspunt dient hierbij te zijn dat de te betalen bijdrage per deelnemer een juiste weerspiegeling is van de inspanning die BsGW levert per deelnemer, zonder dat dit jaarlijks leidt tot substantiële schommelingen in de tarieven.

Hierbij zal het solidariteitsprincipe daarom steeds meegewogen dienen te worden. Uit het onderzoek (zie onderdeel proces) is geconcludeerd dat de taken die BsGW tot dusver uitvoerde per deelnemer niet meer in verhouding stonden tot de kosten die werden verrekend per deelnemer. Middels een 425494

3

Raadsvoorstel

ingroeimodel (2025-2026) zijn de bijdragen per deelnemer aangepast conform de uitkomsten van het onderzoek. Voor Venlo betekent dit een forse daling van de bijdrage die over 2 jaren is verrekend conform AB-besluit van 28 maart 2024 en verwerkt in de voorliggende conceptbegroting. d. Onderzoek tweejaarlijkse WOZ-waardering In juni 2024 werd tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG een motie aangenomen om onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een tweejaarlijkse herwaardering in plaats van de huidige jaarlijkse herwaardering van de WOZwaarde. Het onderzoek zal ook de impact op andere belastingen en instanties die de WOZ-waarde gebruiken meenemen. Een klankbordgroep wordt opgericht met vertegenwoordigers van verschillende organisaties, en het onderzoek wordt uitgevoerd door het Erasmus Studiecentrum voor Belastingen van Lokale Overheden (ESBL). De motie voorziet dat een tweejaarlijkse herwaardering de uitvoering van de Wet WOZ zou verbeteren, met voordelen zoals hogere kwaliteit van herwaardering en bezwarenafhandeling, tijdige afhandeling van bezwaren, en kostenreductie. In december 2024 is een enquête onder gemeenten en belastingsamenwerkingsverbanden gestart, gevolgd door interviews. In de loop van 2025 zal het eindrapport worden opgeleverd. 2.

Voorlopige jaarrekening 2024 In de voorliggende voorlopige jaarrekening 2024 wordt uitgegaan van een resultaat van € 3,7 miljoen positief. Dit resultaat is als volgt opgebouwd: a. Renteopbrengsten € 1,2 miljoen (voordeel) b. Reguliere bedrijfsvoering € 2,5 miljoen (voordeel) Toelichting a. Door de invoering van schatkistbankieren eind 2023 worden de positieve saldi dagelijks afgeroomd naar de schatkist. Omdat de Staat geen rente vergoedde voor de bij haar gestalde financiële middelen, ontving BsGW vanaf eind 2013 geen rentevergoeding meer. Hierop is teruggekomen en vanaf medio september 2023 wordt er weer rente vergoed. De renteopbrengsten in de begroting zijn op nihil gesteld. De vergoedde rente is gebaseerd op de daggeldrente (EuroSTR). In de loop van 2023 is deze rente flink gestegen waardoor BsGW in vergelijking met andere jaren een aanzienlijke rente heeft ontvangen (net zoals in 2023) over de uitstaande saldi binnen het schatkistbankieren. Deze post wordt niet structureel opgenomen in de begroting omdat wordt uitgegaan van het voorzichtigheidsprincipe en dat het daarnaast bijna onmogelijk is om zo ver van tevoren (1,5 jaar) de renteontwikkeling te voorspellen.

425494

4

Raadsvoorstel

b. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door een voordeel op de personeelskosten. In 2024 zijn vacatures niet of later ingevuld. Voor het realiseren van de OOP (ondernemings- en OntwikkelPlan)-taakstelling werden sowieso niet alle vacatures bij BsGW automatisch opengesteld wanneer medewerkers uit dienst zijn gegaan. Om de formatie structureel te kunnen verlagen werd gewerkt met flexibele inhuur (zie post ‘Operationele kosten’) die desgewenst kon worden stopgezet. Per saldo leiden de bovenstaande zaken tot lagere personeelskosten, anticiperend op de taakstellende kostenreductie van € 0,8 miljoen in 2025 oplopend naar structureel € 1,3 miljoen in 2028. Voorgestelde resultaatbestemming Conform het vastgestelde beleid dient de weerstandsratio te vallen binnen een bandbreedte van 0,8 en 1,4. Een ratio lager dan 1 duidt op een kwetsbare financiële positie omdat de capaciteit niet voldoende is om de geïdentificeerde risico’s af te dekken. De in de conceptbegroting 2026 berekende ratio bedraagt 1,57 voor resultaatbepaling jaarrekening 2024. In de voorliggende voorlopige jaarrekening 2024 wordt uitgegaan van een positief resultaat van € 3,7 miljoen. Er wordt voorgesteld om dit resultaat als volgt te bestemmen:

425494

•

€ 0,5 miljoen te storten in de reserve AHA (Aanbesteding Hosting en Applicaties) In 2023 en 2024 heeft de Europese aanbesteding, gunning en implementatie van de Waarderingsapplicatie, Belastingapplicatie en de Hosting plaatsgevonden. Vooruitlopende op de eerstvolgende aanbesteding (2028-2029) is een bestemmingsreserve gevormd. Voorgesteld wordt om als startkapitaal € 0,5 miljoen te storten in deze reserve.

•

Het resterende bedrag van € 3,2 miljoen terug te storten naar de deelnemers. Voor de gemeente Venlo zou dit uitkomen op ruim € 300.000.

5

Raadsvoorstel

3. Voorlopig accountantsverslag De accountant is voornemens een goedkeurende controleverklaring af te geven over de jaarrekening 2024. De goedkeurings- en rapporteringstoleranties, zoals die zijn vastgesteld in het controleprotocol, blijven zowel materieel als inhoudelijk binnen de grenzen. De accountant heeft geen substantiële getrouwheidsfouten gevonden waardoor er slechts beperkte fouten en onzekerheden zijn opgenomen in het verslag. Vanaf de jaarrekening 2023 is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor de rechtmatigheid van de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening 2024. Voor de accountant zijn de afwijkingen getrouw toegelicht en hebben geen invloed op het accountantsoordeel. 4. Actuele ontwikkelingen i.r.t. voorgestelde ontwerpbegroting a. Kostenverdeelmethode (KVM) Ten opzicht van voorgaande begrotingen trad met ingang van 2025 de nieuwe kostenverdeelmethode in werking. Het hiervoor doorlopen traject is beschreven bij het onderdeel 1c. ‘Actuele ontwikkelingen’. Besluitvorming, binnen het algemeen bestuur, over de herijking van de KVM heeft eind 2023 en begin 2024 plaatsgevonden. De nieuwe KVM trad op 1 januari 2025 in werking. De herziene KVM heeft geen invloed op de ontwerpbegroting van BsGW maar de aanpassingen in de methodiek leiden wel tot wijzigingen in de bijdragen van de deelnemers.

Hier is dus enerzijds sprake van deelnemers die meer gaan betalen en andere minder. Voor Venlo is er sprake van een daling van de bijdrage met ingang van 2025 uitgaande van de nieuwe KVM t.o.v. de oude KVM. Aangezien dit voor sommige deelnemers tot een relatief forse toename van de bijdrage leidt heeft het algemeen bestuur op 28 maart 2024 besloten om voor de jaren 2025 en 2026 een ingroeimodel te hanteren. b. Betekenis Venlo De besluitvorming en uitkomsten omtrent het harmonisatietraject, waarvan herijking van de kostenverdeelmethodiek onderdeel was, leidt voor Venlo tot een daling van de bijdrage t.o.v. de ‘oude’ systematiek.

425494

6

Raadsvoorstel

c. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen dient als buffer voor onvoorziene risico’s met financiële gevolgen. Het wordt jaarlijks berekend op basis van een risicoanalyse die zowel kwalitatieve als kwantitatieve inschattingen bevat. Het doel is om het weerstandsvermogen zo bescheiden maar realistisch mogelijk te houden, zodat operationele risico’s zelf opgevangen kunnen worden zonder hulp van deelnemers. Dit vermogen moet voldoende zijn om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen zonder de vastgestelde begrotingsdoelen in gevaar te brengen. Indien er geen afdoende weerstandsvermogen zou zijn, moet het onderdeel zijn van het gezamenlijke weerstandsvermogen van de deelnemers. Na een kritische herbeoordeling van de risicoanalyse eind 2024 is het weerstandsvermogen bijgesteld, met een verlaging van € 572.000 ten opzichte van de begroting 2025. Het voorstel is om dit bedrag terug te storten naar de deelnemers (aandeel Venlo ruim € 40.000). 5. Annotatie begroting 2026 Ten tijde van het opstellen van de begroting 2026 was BsGW nog volop bezig met de aanslagoplegging 2025. Inmiddels (eind april 2025) is op basis van de meest actuele cijfers (aantallen bezwaren en beroepen inzake de WOZ-waardering) een inschatting gemaakt van de te verwachten proceskosten 2025 waarbij eveneens rekening is gehouden met wetswijzigingen ten aanzien van de proceskostenvergoedingen.

De effecten zullen naar verwachting leiden tot een structurele daling van de proceskosten met € 1,5 miljoen. Naar aanleiding van bovenstaande bevindingen zal middels een annotatie aan het algemeen bestuur van BsGW, in de vergadering van 27 juni 2025, worden voorgesteld om de voorliggende begroting 2026 structureel met € 1,5 miljoen naar beneden bij te stellen. Voor de gemeente Venlo betekent dit een extra verlaging van de bijdrage met ongeveer € 150.000. 6. Overige opvallende zaken Naar rato van de financiële inbreng heeft Venlo stemrecht in het algemeen bestuur, op dit moment (begroting 2025) is dat 8,3% (in 2024 was nog sprake van een aandeel van 9,7%). Als gevolg van de harmonisatie zal de bijdrage van Venlo verder dalen naar ongeveer 7,2% in 2026 op basis van het ingroeimodel zoals beschreven bij punt 4a. Kostenverdeelmethode.

Kanttekeningen niet van toepassing

425494

7

Raadsvoorstel

Financiën Het algemeen bestuur van BsGW heeft in de vergadering van 12 december 2024 de kadernota 2026 vastgesteld (de kadernota-stukken zijn ter informatie toegevoegd bij dit voorstel). Deze kadernota dient als basis voor de voorliggende begroting 2026. De (financiële) kaders zijn doorvertaald in de voorliggende conceptbegroting 2026. Belangrijke financiële wijzigingen/aanpassingen ten opzichte van de begroting 2025 (van de GR) (x € 1.000)

Reguliere bijdragen OOP-bijstelling Totale bijdrage

€ € €

2025 29.319 € -800 € 28.519 €

2026 30.756 € -1.000 € 29.756 €

2027 30.604 € -1.200 € 29.404 €

2028 2029 30.604 € 30.604 € -1.300 € -1.300 € 29.304 € 29.304 €

2030 30.604 -1.300 29.304

Venlose bijdrage BsGW: financieel effect op de jaarschijven 2025-2028 van de Venlose begroting (x € 1.000)

Bijdrage incl.annotatie 2026 Mutatie tov voorgaande jaar

2025 €

2.382

2026

2027

2028

2029

2030

€

1.954

€

1.839

€

1.715

€

1.715

€

1.715

€

-428

€

-115

€

-124

€

-

€

-

Toelichting bij bovenstaande tabellen 1. De totale lasten van de BsGW stijgen in 2026 met € 1.237 miljoen ten opzichte van 2025: a. Indexering salarissen € 897.000 Conform de kadernota 2025 van BsGW is een percentage van 5,1% toegepast. b. Indexering goederen en diensten € 433.000 Conform de kadernota 2025 van BsGW is een percentage van 3,4% toegepast. c. Overige kleinere correcties € 93.000 (voordelig) 2. De bijdrage van de gemeente Venlo daalt met € 428.000. Het algemeen bestuur van BsGW heeft in de vergadering van 28 maart 2024 besloten om de financiële gevolgen als gevolg van de nieuwe kostenverdeelmethode (KVM) in 2 jaren (2025 en 2026) middels een ingroeimodel te verwerken. De daling van de bijdrage in 2025 met € 48.000 en vervolgens in € 2026 met € 428.000 is deels het gevolg van het harmonisatietraject en de daaruit volgende nieuwe KVM en deels als gevolg van de aangekondigde annotatie begroting 2026 (zie punt 5.). 3. Bij de berekening van de meerjarenbijdragen is uitgegaan van constante lonen en prijzen. Communicatie Verdere communicatie is niet aan de orde. Zienswijze De begroting van BsGW wordt meerjarig geïndexeerd. Deze systematiek komt niet overeen met de systematiek van constante lonen en prijzen zoals door veel gemeenten wordt toegepast. De gemeente Venlo heeft al enkele jaren, o.a.

middels een zienswijze, BsGW verzocht om in de meerjarenbegroting dezelfde systematiek op te nemen in de meerjarenbegroting. Naar aanleiding van voorgaande heeft het dagelijks bestuur van BsGW besloten om met ingang 425494

8

Raadsvoorstel

van het begrotingsjaar 2027 een extra bijlage toe te voegen aan de begroting waarin beide systematieken zijn opgenomen waardoor in de informatiebehoefte van alle deelnemers wordt voorzien. Voor het overige zijn er geen vragen of verzoeken waardoor er geen noodzaak is om een zienswijze in te dienen. Vervolgprocedure raad Na ontvangst van eventueel ingediende zienswijzen dient het (dagelijks) bestuur van de regeling de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd van zijn oordeel over de zienswijze in kennis te stellen alsmede over de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Aangezien er door Venlo geen zienswijze wordt ingediend is er geen vervolgprocedure voor de raad. Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Ondertekend door Twan Beurskens op 08-05-2025

Ondertekend door Antoin Scholten op 08-05-2025

Twan Beurskens

Antoin Scholten

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 en - meerjarenraming 2027-2030 2. Ontwerpbegroting BsGW 2026 en meerjarenraming 2027- 2030 3. Aanbiedingsbrief voorlopige jaarrekening 2024 4. Voorlopige jaarrekening BsGW 2024 5. Voorlopige accountantsverslag BsGW 2024 6. Ter info: Aanbiedingsbrief Kadernota 20256MJR 2027-2030 7. Ter info: Kadernota Begroting 2026 MJR 2027-2030 8. Ter info: Kadernota Begroting 2026 MJR 2027-2030 Bijlagen

425494

9