444635 RV 2e Wijzigingsbesluit Verordening Zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering d.d. programma portefeuillehouder

06 mei 2025 17 september 2025 Circulaire en duurzame hoofdstad M. Pollux

ons kenmerk 444635 team RGPMAN steller Project- en Procesmanagement telefoonnummer 14 077 contact www.venlo.nl/contact bijlage(n) -

Onderwerp 2 e wijzigingsbesluit Verordening Zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021 Advies 1. Het 2e wijzigingsbesluit Verordening zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021 vast te stellen. 2. Te bepalen dat deze wijziging daags na bekendmaking in werking treedt. Aanleiding In december 2022 is de inschrijving voor het zonnepanelenproject voor woningeigenaren geopend. Eind 2023 liep de 1e tranche van 750 installaties vol met aanmeldingen en begin 2024 is gestart met de uitvoering van de 2e tranche van eveneens 750 installaties. Inmiddels zijn ruim 1.300 installaties aan deelnemers opgeleverd. Op 26 april 2023 heeft uw raad een motie aangenomen om, zodra de 2e tranche voor 75% vol is met aanvragen, een voorstel voor een derde tranche aan uw raad voor te leggen. Aan deze motie is uitvoering aangegeven door in de meerjarenbegroting een krediet op te nemen en inmiddels is een aanbestedingsproces voor de 3e tranche doorlopen en een serviceprovider gecontracteerd. Nadat uw raad in september 2021 heeft besloten (nr RV 2021-42) tot uitvoering van het zonnepanelenproject en ons college opdracht heeft gegeven om het project uit te voeren is voor een 2e tranche in april 2023 door uw raad een aanvullend krediet beschikbaar gesteld. Voor de 1e en 2e tranche is in totaal € 6.655.000, - beschikbaar gesteld. We verwachten dat de 2e tranche halverwege dit jaar (2025) volloopt.

Om te voorkomen dat het project dan in de pauzestand gezet dient te worden, adviseren we een 2e wijzigingsbesluit verordening zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021 vast te stellen. Dit houdt in dat de verordening wordt gewijzigd, waarbij het subsidieplafond in verband met de 3e tranche van het zonnepanelenproject wordt opgehoogd met maximaal € 3.325.000, - waarmee dit in totaal € 9.980.000, - bedraagt. Voor het overige wijzigt de huidige verordening niet.

444635

1

Raadsvoorstel

Binnen het programma: ‘Venlo Circulaire en Duurzame Hoofdstad’ werken we aan een nieuwe toekomst en een groen Venlo. Binnen dit programma zoeken we naar kansen voor nieuwe energie, nieuwe natuur en nieuw gebruik. Als het gaat over nieuwe energie betekent dat ook nieuwe manieren om energie op te wekken (door zon en wind). Duurzame energieopwekking is een belangrijk thema in de klimaatdoelstellingen. Door energie te besparen én duurzaam op te wekken, willen we in 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015. Gelet op de schaarse ruimte in Venlo willen we gronden daarbij zoveel mogelijk ontzien. Zonne-energie opwekken op daken kan daarentegen rekenen op draagvlak en dit willen we stimuleren. In de vastgestelde RES 1.0 Noord- en Midden Limburg (mei 2021) hebben we als doel gesteld dat in 2030 op 70% van de geschikte daken gemiddeld 10 zonnepanelen liggen. Met het plaatsen van zonnepanelen op particuliere daken kunnen we hier een bijdrage aan leveren. Beoogd effect Met dit zonnepanelenproject dragen we bij aan het benutten van de potentie van zonne-energie op particuliere daken in onze gemeente. Het tijdvak van de 3e tranche vangt aan op het moment dat de 2e tranche vol is met aanmeldingen maar uiterlijk 17 december 2028 willen we alle 2.250 installaties geplaatst hebben.

Dit project richt zich primair op alle particuliere woningeigenaren die op dit moment geen zonnepanelen kunnen of willen aanschaffen vanuit de bestaande mogelijkheden. We kunnen inmiddels stellen dat we met dit project drempels wegnemen en stimuleren we een grotere groep inwoners om zonnepanelen te plaatsen. Daarbij borgen we zoveel mogelijk dat dit project toegankelijk is voor inwoners met een smalle beurs en kwetsbare doelgroepen, zodat zij ook kunnen meeprofiteren. Hoewel het aantal aanmeldingen de afgelopen periode is afgenomen, blijft het belang van de derde tranche overeind. De uitvoeringstermijn kan hierdoor ruimer zijn dan eerder verwacht. Dit biedt ruimte voor doorontwikkeling van communicatieaanpak en activering van burgers. De behoefte aan het gevraagde krediet blijft hiermee onverminderd relevant, mede gezien de al ingezette besluitvorming bij de meerjarenbegroting 2025-2028 waarbij een aanvullend budget van € 3.325.000, - is verleend voor een derde tranche van dit project. Argumenten De toelichting binnen de argumenten en kanttekeningen zijn grotendeels gelijk aan die van de besluitvorming in 2021 (nr RV 2021-42), maar volledigheidshalve zijn deze in dit voorstel nogmaals opgenomen.

444635

2

Raadsvoorstel

Argumenten 1.1 We geven uitwerking aan energiebesparing in de gebouwde omgeving Het zonnepanelenproject beoogt de installatie van gemiddeld 10 zonnepanelen bij 2.250 kleinverbruikers. De verwachting is dat dit project daarnaast ook andere woningeigenaren inspireert om zonnepanelen te plaatsen. Naast de directe impact van 2.250 installaties heeft dit project dus ook een positief effect op de bereidheid van inwoners om te investeren in duurzame energie. Daarmee draagt dit project op meerdere manieren bij aan de realisatie van onze klimaatdoelstellingen. 1.2 Zonnepanelen worden voor een bredere doelgroep toegankelijk Doordat de gemeente de voorfinanciering regelt, kunnen ook woningeigenaren deelnemen die bij een reguliere kredietverstrekker worden afgewezen. In dit project vindt ook geen BKR-toets of BKR-registratie plaats. Hiermee wordt het aanschaffen van zonnepanelen toegankelijk voor een groep inwoners voor wie dit nu financieel niet mogelijk is. Daarnaast geven veel woningeigenaren aan dat zij wel willen investeren in zonnepanelen, maar dat zij stuiten op een aantal drempels, waaronder: het uitzoekwerk, administratieve handelingen en het onderhoud. Dit project neemt die bezwaren weg. Hierbij werkt de gemeente als betrouwbare afzender drempelverlagend voor inwoners die nu geen keuze kunnen of willen maken tussen de vele aanbieders.

Met dit project bieden we inwoners zowel administratieve ontzorging als financiële ondersteuning. Juist met die combinatie kunnen we een bredere doelgroep overtuigen. 1.3 Deelnemers hebben financieel voordeel vanaf het eerste jaar Door het project over 15 jaar te spreiden, bereikt de deelnemer een jaarlijks netto financieel voordeel. De opbrengsten zijn onder de streep hoger dan de hieraan gerelateerde kosten zoals rente, aflossing of terug-leverkosten. In tegenstelling tot de leningen die we kennen, levert een duurzaamheidslening zoals deze juist geld op. Dit verhoogt de kans dat uitstaande leningen makkelijk terugbetaald kunnen worden. Tot slot gaan de panelen langer mee dan de periode van 15 jaar waarin de deelnemer rente en aflossing betaalt. Ook in de jaren daarna is er nog sprake van een financieel voordeel voor de deelnemer. Dit voordeel bestaat uit het deels wegvallen van de kosten voor elektriciteitsverbruik. 1.4 De gemeente Venlo wordt ontzorgd in de uitvoering We beleggen in dit project zoveel mogelijk uitvoerende en administratieve taken bij de derde private partij (serviceprovider). Hierbij gaat het over de levering, de plaatsing en het onderhoud, maar ook over de administratie. 1.5 Er is geen sprake van staatssteun Door marktconform te handelen voorkomen we dat een overheidsmaatregel als deze wordt aangemerkt als staatssteun.

Met de openbare aanbesteding van de serviceprovider is zeker gesteld dat de dienst tegen marktprijs wordt verkregen en daarmee marktconform is.

444635

3

Raadsvoorstel

1.6 Het verstrekken van leningen voor zonnepanelen als publieke taak Het verstrekken van leningen voor zonnepanelen door de gemeente is alleen toegestaan als dit door de gemeenteraad tot de publieke taak wordt gerekend. In de Wet financiering decentrale overheden (FIDO) is bepaald dat de gemeente alleen leningen mag verstrekken als dit gebeurt in het algemeen belang. Uw raad heeft besloten dat de activiteiten die uit het projectplan voortvloeien behoren tot de publieke taak van de gemeente. 1.7 Regels om financiering mogelijk te maken De Verordening zonnepanelen gemeente Venlo 2021 is vastgesteld en op 15 december 2022 gepubliceerd. Het college heeft op grond van de verordening de bevoegdheid om deelnemers leningen te verstrekken voor de aanschaf en installatie van zonnepanelen. Omdat deze kredieten worden verleend op grond van een gemeentelijke verordening heeft de gemeente hiervoor geen vergunning nodig, als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht. In de huidige Verordening is het budget vastgesteld op 6.655.000 euro. Als het budget wordt opgehoogd in verband met de 3e tranche dient de Verordening hierop te worden gewijzigd. De raad wordt voorgesteld om te besluiten de Verordening ten aanzien van het budget een tweede keer te wijzigen.

Kanttekeningen 1.1 Het risico dat deelnemers de betalingsverplichting niet nakomen (debiteurenrisico) Het debiteurenrisico ligt in dit project bij de serviceprovider. Opgedane ervaring in de 1e en 2e tranche en van gemeenten met vergelijkbare projecten, hebben echter nauwelijks negatieve ervaringen met betalingsrisico’s van deelnemers laten zien. Het project is gespreid over 15 jaar, waardoor de deelnemer direct een financieel voordeel bereikt. Dit verhoogt de kans dat uitstaande leningen makkelijk kunnen worden terugbetaald. In tegenstelling tot de leningen die we kennen, levert deze lening juist geld op voor de deelnemer. In geval van een verhuizing van de deelnemer is het mogelijk om in één keer af te lossen en de waarde van de zonnepanelen te verrekenen via de verkoopprijs van de woning. In geval van overlijden gaat het contract over naar de erfgenamen. Voor deelname aan dit project vindt geen BKR-toets en geen BKR-registratie plaats. Het weghalen van deze drempels voor deelname weegt in dit project zwaarder dan het zeer minimale betalingsrisico. Er heeft een juridische toets plaatsvonden naar de rechtmatigheid van deze keuze. Omdat we voldoen aan de uitsluitingsgronden van artikel 1:20 Wet op het financieel toezicht zijn we toetsing of registratie niet verplicht.

1.2 Het risico dat de uitvoerende partij (serviceprovider) failliet gaat De gemeente sluit een contract af met de deelnemer en gaat daarmee een verplichting aan tot het nakomen van contractuele afspraken zoals service en onderhoud. Indien de serviceprovider failliet gaat, moeten we service en onderhoud dus opnieuw aanbesteden. Eventuele meerkosten komen in dit geval voor rekening van de gemeente. We storten de maandelijkse incassobedragen van de deelnemers op een projectrekening ten name van de gemeente. Hiermee voorkomen we dat de rekening vatbaar is voor beslag ingeval van faillissement van de serviceprovider. 444635

4

Raadsvoorstel

1.3 Salderingsregeling en terug-leverkosten Als je meer stroom opwekt dan je zelf verbruikt, dan kun je nog tot 2027 gebruik maken van de salderingsregeling. Aan het eind van het jaar mag je dan de energie die de zonnepanelen hebben opgewekt wegstrepen tegen de energie die je hebt verbruikt. Je levert de stroom dan terug aan het net. Een wetsvoorstel om de salderingsregeling per 2027 in een keer af te schaffen is inmiddels door de eerste en tweede kamer vastgesteld. Eigenaren van zonnepanelen krijgen steeds vaker te maken met kosten als gevolg van terug-geleverde stroom aan het net. Deze verschillen per energiecontract/leverancier. De ACM heeft hierover gezegd dat deze kosten legitiem zijn en voorkomen dat mensen zonder zonnepanelen de kosten van de extra druk op het stroomnet moeten betalen door een hoger tarief. Daarbij heeft zij de verwachting uitgesproken dat deze terug-leverkosten zullen dalen nadat de salderingsregeling is afgeschaft. De besparing die zonnepanelen oplevert hangt af van de prijs van de opgewekte stroom maar ook voor een groot deel van de mate waarin de deelnemer in staat is de opgewekte stroom direct te verbruiken. Slimme apparaten, een gedragsverandering en eventuele opslag kunnen hieraan bijdragen. Deelnemers aan het project ontvangen een advies hoe daar zo slim en efficiënt mogelijk mee om te gaan.

De aanschaf van zonnepanelen blijft nog steeds een goede investering, ook als de salderingsregeling ophoudt te bestaan. 1.4 Projectdoelstellingen en -kosten zijn indicatief Een onvoorziene kostenstijging kan ertoe leiden dat er geen kansrijk project meer mogelijk is. Gedurende de looptijd van 15 jaar kunnen de landelijke regels en de elektriciteitsprijzen bijvoorbeeld veranderen. We wijzen deelnemers er op dat dergelijke ontwikkelingen voor eigen risico zijn. Ook het aantal deelnemers dat met dit budget kan worden bereikt is een schatting. Gebaseerd op de ervaringscijfers, zien we dat een gemiddelde installatie bestaat uit 10 panelen. Om te voorkomen dat een beperkte groep deelnemers een te groot beslag legt op het beschikbare budget, is het aantal af te nemen panelen per deelnemer begrensd op 30 stuks. Om te voorkomen dat kleine particuliere beleggers hun woningen voorzien van zonnepanelen, terwijl dit mogelijk ten koste gaat van bewoners met een smalle beurs, geldt er ook een zelfbewoningsplicht voor deelname aan dit project. 1.5 Uitbreiding naar andere doelgroepen Dit project richt zich primair op particuliere woningeigenaren die op dit moment geen zonnepanelen kunnen of willen aanschaffen vanuit de bestaande mogelijkheden. De lening wordt opengesteld voor particuliere woningeigenaren en ook voor rechtspersonen zonder winstoogmerk, zoals verenigingen en VvE’s.

Ondernemingen kunnen niet deelnemen aan deze regeling. Leningen verstrekken aan een onderneming stelt veel aanvullende voorwaarden rondom het risico op staatssteun en het betalingsrisico bij ondernemingen is op dit moment onvoldoende in beeld. Omdat zonnepanelen zijn verbonden aan een woning in eigendom leent dit project zich ook niet voor huurders. We zien dat soortgelijke initiatieven voor huurders worden opgepakt door woningcorporaties.

444635

5

Raadsvoorstel

1.6 Stimuleren van de geprioriteerde doelgroep Dit project richt zich primair op alle particuliere woningeigenaren die op dit moment geen zonnepanelen kunnen of willen aanschaffen vanuit de bestaande mogelijkheden. We hebben verkend welke mogelijkheden er zijn om deelname door deze doelgroep te prioriteren. Dit heeft geresulteerd in een begrenzing van het maximale aantal panelen, een zelfbewoningsplicht en het niet uitvoeren van een BKR-toets of -registratie. Daarbij borgen we dat dit project toegankelijk is voor huishoudens met een smalle beurs en kwetsbare doelgroepen. De ervaring leert echter dat hoeveel financiële drempels we ook wegnemen, de mate waarin inwoners de weg weten te vinden naar gemeentelijke regelingen nogal verschilt. Onduidelijkheid in wet- en regelgeving en fiscale maatregelen zijn hierop sterk van invloed. Met gerichte communicatie sturen we erop dat ook deze inwoners een eerlijke kans krijgen voor deelname aan dit project. Financiën 3e tranche In de eerste aanbesteding zijn we uitgegaan van een projectomvang van 1.500 installaties, en door deze op te delen in twee tranches met een go/no-go evaluatiemoment, bleef het risico voor de gemeente beperkt. We hadden voor de eerste tranche van 750 installaties een looptijd van 2 jaar gepland. Gelet op het aantal gesloten overeenkomsten is de planning van de 2e tranche naar voren gehaald.

Naar aanleiding van het aangenomen amendement voor een derde tranche is in de meerjarenbegroting een aanvullend budget vastgesteld van € 3.325.000,- voor een 3e tranche. Hoewel het wekelijks aantal aanmeldingen het laatste halfjaar flink is teruggelopen loopt de 2e tranche langzaam vol en is de verwachting dat het maximale aantal aanmeldingen in de loop van dit jaar wordt behaald. Om ervoor te zorgen dat we op dat moment direct met een 3e tranche aan de slag kunnen en het budget ook daadwerkelijk in kunnen zetten voor het project adviseren wij u in te stemmen met het 2e wijzigingsbesluit Verordening zonnepanelenproject gemeente Venlo 2021. Btw De overheid heeft besloten om vanaf 1 januari 2023 de btw op zonnepanelen te verlagen van 21% naar 0%. Particulieren hoeven de btw dan niet meer terug te vragen bij de Belastingdienst. De verwachting is dat hier voorlopig ook geen wijziging in zal komen. Benodigde investeringsbudget Bij de raming van het benodigde maximale investeringsvolume voor de 3e tranche gaan we uit van gemiddelde investeringskosten van € 4.500,- per installatie, inclusief eventuele vervanging van de meterkast. Ten opzichte van de 1e en 2e tranche wijkt dit nauwelijks af. Zonnepanelen zelf zijn weliswaar veel goedkoper geworden maar daar staat tegenover dat bijkomende materialen en personeelskosten zijn gestegen.

Het totaal budget voor de 3e tranche van 750 installaties bedraagt dan € 3.325.000. Hiermee komt het totale investeringsbudget voor het project op € 9.980.000,-

444635

6

Raadsvoorstel

Financiering en rentepercentage Ook voor de 3e tranche geldt voor de deelnemers een rente van 1,50%. We bieden hiermee een zeer aantrekkelijk rente waarmee we het voor een grote groep deelnemers voldoende aantrekkelijk maakt om deel te nemen aan het zonnepanelenproject. In dit rentepercentage van 1,5% is een opslag van 0,25% opgenomen voor het verrekenen van interne administratiekosten en een opslag van 0,25% voor het debiteurenrisico. Het verschil tussen de het rente-omslagpercentage ad. 2,5% en het rentepercentage voor de deelnemers ad. 1,50% dekken we uit de beleidsmiddelen van ‘Circulaire en duurzame hoofdstad’.

Communicatie Na een positief raadsbesluit wordt de 3e aansluitend op de 2e tranche geopend, zodat het project zonder onderbreking kan worden voortgezet. De gemeente wordt in de communicatie ontzorgd door de serviceprovider. De primaire verantwoordelijkheid voor het werven van de deelnemers ligt bij de serviceprovider. Toch is er ook voor de gemeente een rol weggelegd in de communicatie. Gerichte communicatie is een instrument om erop te sturen dat inwoners met een smalle beurs en kwetsbare doelgroepen een eerlijke kans krijgen voor deelname aan dit project. Hierbij hebben we niet alleen aandacht voor financieel kwetsbare inwoners, maar kijken we ook naar problematiek zoals laaggeletterdheid. Met onze afdeling communicatie maken we een analyse en zetten we de juiste (communicatie)middelen in die nodig zijn om deze groepen doelgericht te bereiken. Vervolgprocedure raad Na vaststelling van de wijziging van de legesverordening en bekendmaking daarvan treedt de verordening in werking.

Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Ondertekend door Twan Beurskens op 03-06-2025

Ondertekend door Antoin Scholten op 03-06-2025

Twan Beurskens

Antoin Scholten

444635

7