416135 RV Energiebesparingsplicht bedrijven.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel collegebesluit d.d. raadsvergadering d.d. programma portefeuillehouder

14 mei 2025 Circulaire en duurzame hoofdstad M. Pollux

ons kenmerk 416135 steller Rekenkamer telefoonnummer 14 077 contact www.venlo.nl/contact bijlage(n) 2

Onderwerp Rekenkamerrapport: “De energiebesparingsplicht voor bedrijven in Venlo. Opbrengsten van een landelijk rekenkameronderzoek”

Advies Instemmen met de onderstaande aanbevelingen aan het college van B&W. Aanbevelingen De rekenkamer doet op basis van het onderzoek de volgende aanbevelingen aan het college van B&W: 1.

Prioriteit te leggen bij het op orde krijgen van de benodigde basisinformatie inclusief goede dossiervorming over de bedrijven binnen de gemeentegrenzen die vallen onder de energiebesparingsplicht en de bijbehorende informatieplicht;

2.

De nieuwe groepen bedrijven die sinds (midden) 2023 onder de informatieplicht vallen, zo snel mogelijk actief te bezoeken en te wijzen op de wettelijke verplichtingen en de mogelijkheden tot energiebesparing.

3.

Vast te stellen wat de lokale prioriteiten zijn qua toezicht en handhaving (handhavingsstrategie). Het ligt voor de hand om vooral actief op bezoek te gaan bij bedrijven waarvan wordt vermoed dat er veel besparingspotentieel is;

4.

Hierover de gemeenteraad te informeren.

416135

1

Raadsvoorstel

Aanleiding De rekenkamer heeft, samen met ruim 100 andere gemeentelijke rekenkamers en de Algemene Rekenkamer, onderzoek gedaan naar de energiebesparingsplicht voor bedrijven. Het landelijke onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau ECORYS, en is voor Venlo aangevuld door de rekenkamer zelf. Bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 aardgas gebruiken, zijn verplicht energiebesparende maatregelen te nemen. Zij moeten bovendien eens in de 4 jaar actief informatie te verstrekken aan hun omgevingsdienst over de genomen energiebesparende maatregelen. Omgevingsdiensten en gemeenten zijn verantwoordelijk voor resp. het toezicht en de handhaving van deze verplichtingen. Per 1 juli 2023 is de energiebesparings- en informatieplicht toegevoegd aan het basistakenpakket van omgevingsdiensten. Het is dus de RUD Limburg Noord die het toezicht uitvoert in opdracht van het bevoegd gezag. De energiebesparingsplicht voor bedrijven kan bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente, en aan het voorkomen van overbelasting van het stroomnet. Om die reden is het een relevant thema voor de gemeenteraad en een rekenkameronderzoek.

Beoogd effect De rekenkamer wil met de bevindingen inzicht bieden aan de gemeenteraad hoe het gaat met de energiebesparingsplicht voor bedrijven, en toezicht en handhaving door de RUD Limburg Noord en de gemeente. Het onderzoek laat ook zien welke verbetermogelijkheden er zijn. Daarop richten zich de aanbevelingen. Tot slot laat het onderzoek zien hoe in een concreet dossier de RUD Limburg Noord en de samenwerking met de gemeente Venlo functioneert.

416135

2

Raadsvoorstel

Argumenten De aanbevelingen zijn gebaseerd op de bevindingen en conclusies van het onderzoek. Die luiden kort samengevat als volgt: Conclusies energiebesparing Het onderzoek laat zien dat de gemeente Venlo maar beperkt zicht heeft op de daadwerkelijke energiebesparing en het besparingspotentieel bij bedrijven binnen de gemeentegrenzen. Niet duidelijk is ook of alle naar schatting 1350 bedrijven die melding zouden moeten maken van hun energieverbruik dat daadwerkelijk doen. Voor 350 van die 1.350 bedrijven zijn die gegevens er wel. Met (een deel van) deze bedrijven hebben de toezichtmedewerkers contact over de energiebesparende maatregelen. Het is van belang hieraan toe te voegen dat in 2023 nieuwe regels van kracht zijn geworden die ertoe leiden dat nog meer bedrijven dan voorheen onder de informatieplicht vallen. Conclusies handhaving De gemeente Venlo heeft in 2023 niet gehandhaafd, maar is vooral actief geweest op het punt van voorlichting aan bedrijven over de energiebesparingsplicht en de bijbehorende informatieplicht; de gemeente had geconstateerd dat veel bedrijven hier niet (voldoende) van op de hoogte waren. De gemeente was voornemens om in 2024 wel actief tot handhaving over te gaan, maar dat jaar is niet meegenomen in het onderzoek. Of de gemeente Venlo en de RUD over voldoende gekwalificeerde toezichthouders beschikken, is niet onderzocht.

Gezien het grote aantal openstaande vacatures bij de Nederlandse omgevingsdiensten en de krappe arbeidsmarkt waar de gemeente Venlo al enkele jaren last van heeft, is dat een zeer relevante vraag. Conclusies samenwerking gemeente en RUD In tegenstelling tot elders in het land ligt in de regio Limburg Noord de feitelijke uitvoering van toezicht op de energiebesparingsplicht en de informatieplicht bij de gemeenten zelf. Dat geldt dus ook voor de gemeente Venlo. Bij de RUD Limburg Noord ligt alleen een coördinerende rol. Daarnaast is elke gemeente afzonderlijk verantwoordelijk voor de handhaving in geval van onregelmatigheden. De rekenkamer stelt vast dat de gekozen netwerkconstructie van de RUD Limburg Noord op papier helder lijkt, maar in de praktijk ingewikkeld en weinig transparant is. Gezien de onduidelijkheden waar we in dit onderzoek tegenaan liepen, vragen we ons af of de verantwoordelijkheidsverdeling tussen RUD en gemeenten goed genoeg is geregeld.

Kanttekeningen N.v.t

Financiën N.v.t.

416135

3

Raadsvoorstel

Communicatie Het rapport wordt op 2 april openbaar gemaakt. Op 9 april vindt een themabijeenkomst voor de raad plaats, waar de rekenkamer een toelichting zal geven en vragen zal beantwoorden. In de raadsvergadering van 14 mei zal de besluitvorming plaatsvinden

Vervolgprocedure raad De raad wordt voorgesteld om in te stemmen met de aanbevelingen aan het college van B&W, en deze structureel te betrekken bij de invulling van zijn kaderstellende en controlerende rol.

Burgemeester en wethouders van Venlo, de voorzitter

de secretaris

Ondertekend door Klaartje Peters op 31-03-2025

Ondertekend door Debbie Steens op 01-04-2025

Klaartje Peters

Debbie Steens

Bijlagen 1. Rekenkamerrapport “De energiebesparingsplicht voor bedrijven in Venlo. Opbrengsten van een landelijk rekenkameronderzoek” 2. ECORYS overkoepelend eindrapport

416135

4