381324 Bijl07. Nota van Participatie omgevingsvisie Venlo 2040.pdf

Omgevingsvisie gemeente Venlo: Nota van Participatie Dit document geeft de resultaten van het participatietraject van de omgevingsvisie Venlo 2040 weer. Het betreft de resultaten van de Ateliers Venlo 2040 – die allemaal opengesteld waren voor inwoners, ondernemers en andere partijen – en uitkomsten van het luistervinken, via straatgesprekken en een online enquête. Dit document betreft de opbrengst op hoofdlijnen, inclusief een korte beschrijving van wat er met de opbrengst is gebeurd.

Inhoudsopgave FASE 1: VERKENNEN

2

Luistervinken

2

Atelier Venlo 2040 #1

5

FASE 2: KOERS BEPALEN

9

Stakeholdersessie #1

9

Ateliers Venlo 2040 #2: twee bewonersavonden

13

FASE 3: ONTWIKKELEN OMGEVINGSVISIE Ateliers Venlo 2040 #3: vier bewonersavonden

21 21

1. Bewonersavond Venlo

21

2. Bewonersavond Arcen, Lomm, Velden

22

3. Bewonersavond Tegelen, Belfeld, Steyl

24

4. Bewonersavond Blerick, Hout-Blerick, Boekend

25

Resultaten SWOT-analyse per dorp en stadsdeel

26

Stakeholdersessie #2

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

34

1 van 39

FASE 1: VERKENNEN Luistervinken Voor de ontwikkeling van de omgevingsvisie Venlo 2040 is vanaf de eerste fase van het proces het oor te luister gelegd bij de inwoners. Het luistervinken bestond uit twee onderdelen: een inwonersenquête en diverse straatgesprekken. Inwonersenquête Tussen 3 april en 24 april 2023 vulden 1.828 inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Venlo een uitgebreide enquête in. Respondenten kregen vragen over wat zij de mooiste plekken vinden in Venlo en wat in hun ogen kenmerkend is voor de gemeente. Ook zijn ze bevraagd over wat zij als belangrijke opgaven zien en wat hun dromen zijn voor de toekomst van de gemeente. Om de representativiteit te borgen is er een zo breed mogelijke groep inwoners benaderd om mee te doen aan de enquête. Via social media zijn er gerichte advertenties uitgezet op Facebook, Instagram en LinkedIn. Hiermee kon onder andere gestuurd worden op woonplek (postcode) en leeftijd. Tevens is de enquête aangekondigd via diverse kanalen van de gemeente, waaronder de website. De enquête is in zes talen aangeboden: Nederlands, Engels, Duits, Pools, Turks en Arabisch. Uiteindelijk leidde deze strategie tot een brede groep participanten, met voldoende diversiteit in leeftijd, geslacht en woonplaats. Een uitgebreide rapportage van de methodiek en de resultaten van de enquête is te vinden in de Atlas Venlo 2040.

Hoofdlijnen belangrijkste resultaten enquête

Hoe verwerkt in de omgevingsvisie Venlo?

Kernkwaliteiten: Inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Venlo beschrijven de gemeente vooral als “gezellig” en “groen”. De gemoedelijke, gezellige sfeer in de stad en de omringende dorpen wordt als zeer waardevol ervaren. Ook de ligging aan de landsgrens en daarmee de vele Duitse bezoekers wordt vaak genoemd als een onmiskenbare eigenschap van de gemeente. Daarnaast is er waardering voor de vele evenementen zoals Vastelaovend. Ten slotte worden er vele andere positieve bewoordingen gebruikt om de sfeer in Venlo te beschrijven, zoals mooi, divers en kleinschalig. Afhankelijk van de locatie binnen de gemeente waaraan werd gerefereerd, gaven veel respondenten aan de gemeente als rustig te ervaren, terwijl veel anderen juist aangaven de gemeente juist druk te vinden (toenemende bebouwing, Duitse toeristen, verkeer, logistiek).

De genoemde waarden zijn belangrijk voor de respondenten, en zijn naar voren gebracht in de Atlas Venlo 2040, het tussenproduct van de eerste fase in het proces van de totstandkoming van omgevingsvisie.

Mooiste plekken: De Maas en haar directe omgeving wordt het meest frequent genoemd als de mooiste plek in de gemeente Venlo. Daarna worden de natuurgebieden het vaakst genoemd, zoals (op volgorde) ’t Jaomerdal, het Zwarte Water, de Groote Heide, de Ravenvennen en de

De mooiste plekken van de gemeente zijn meegenomen in het hoofdstuk “Ruimtelijke karakteristiek” van de Atlas Venlo 2040, en vormt daarmee het fundament voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie. Het verder versterken en verbeteren van de kernkwaliteiten van de gemeente Venlo

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

2 van 39

Maasduinen. Ten slotte is er veel waardering voor historische en gezellige plekken: Arcen en Kloosterdorp Steyl, maar ook de binnenstad van Venlo (zoals het stadhuis, de Markt, de Keizerstraat). In mindere mate worden ook de stadsparken benoemd – het Wilhelminapark en Julianapark – en de dorpskernen van Tegelen, Belfeld en Boekend.

speelt hierbij een belangrijke rol; de mooiste plekken van de gemeente maken hier logischerwijs deel van uit.

Uitdagingen: Respondenten geven aan dat ze veel verschillende opgaven urgent en belangrijk vinden voor de gemeente Venlo richting 2040. De meest opgaven die het meest belangrijk geacht worden zijn de volgende: ● Creëren van voldoende woningaanbod, zowel divers als betaalbaar ● Weerbaar zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering, met name hoogwater ● (Verkeers)veiligheid borgen en meer ruimte voor fietsen en wandelen ● Meer groen in de wijk en natuur in het buitengebied ● Aandacht voor energiearmoede en het isoleren van gebouwen

Deze onderwerpen komen terug in de zeven relevante ruimtelijke en maatschappelijke thema’s voor de toekomst van de gemeente Venlo, beschreven in de Atlas Venlo 2040. Daarnaast komen ze allemaal terug in de zeven ruimtelijke opgaven die door de gemeente Venlo zijn opgesteld als startpunt van het omgevingsvisie traject: ● Werken aan bodem- en wateropgaven ● Werken aan een gezonde leefomgeving ● Werken aan een aantrekkelijk centrum van Venlo ● Werken aan een leefbare woonomgeving ● Werken aan een vernieuwende economie ● Werken aan een bereikbare stad en buitengebied ● Werken aan duurzaamheid en de energietransitie

Toekomstbeelden: De dromen van inwoners, bezoekers en ondernemers van de gemeente zijn veelzijdig. Ondanks een wijde variëteit aan antwoorden, is er een duidelijke rode draad te ontdekken: in 2040 zou de gemeente vooral nog een stuk groener mogen zijn. Daarnaast dromen respondenten ook over een schonere, veiligere en duurzamere leefomgeving.

Deze wensbeelden krijgen een vertaling in de volgende fase van de omgevingsvisie, waarin de koers wordt bepaald.

Straatgesprekken en flyers Op de ochtenden van 7, 8, 14 en 15 april 2023 deelden medewerkers van de gemeente Venlo flyers uit met informatie over de omgevingsvisie. Dit vond plaats op de Markt in Blerick, de Maasboulevard Venlo, Nolensplein Venlo en Trefcenter Venlo. Op deze flyers stond tevens een uitnodiging voor het Atelier Venlo 2040 en een link naar de inwonersenquête. Naast het uitdelen van flyers zijn er ook korte gesprekken gevoerd met inwoners over hoe zij de toekomst van Venlo in 2040 voor zich zien. Er is een videocompilatie gemaakt met een impressie van de gesprekken.

Straatgesprekken in de dorpen

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

3 van 39

Op 6 en 7 juni 2023 vonden straatgesprekken plaats, waarbij mensen werden bevraagd op kwaliteiten, opgaven en dromen die ze voor de gemeente Venlo zien. Het doel van deze gesprekken was om mensen fysiek te bereiken en om meer kwalitatieve input op te halen voor de omgevingsvisie (quotes, verhalen). Een gesprek leent zich ook om door te vragen waarom mensen iets vinden. Deze gesprekken zijn gevoerd in de dorpen Arcen, Lomm, Velden, Tegelen, Steyl en Belfeld. Op ontmoetingsplekken in de openbare ruimte – zoals de plaatselijke supermarkt, een hondenuitlaatplek of het dorpsplein – zijn mensen aangesproken en geïnterviewd. In totaal zijn er 30 straatgesprekken gevoerd met dorpsbewoners, variërend van leeftijd, geslacht en woonplaats.

Impressies straatgesprekken 6 en 7 juni 2023

Hoofdlijnen belangrijkste resultaten straatgesprekken

Hoe verwerkt in de omgevingsvisie Venlo?

Algemene bevindingen: ● De bevindingen van de straatgesprekken liggen in lijn met de resultaten van de inwonersenquête en het Atelier Venlo #1. ● Inwoners zijn in het algemeen tevreden over hun leefomgeving. ● De Maas en de natuurgebieden worden vaak genoemd als mooiste plekken. ● Met name zorgen over de leefbaarheid en de instandhouding van voorzieningen. Daarnaast is er soms ontevredenheid binnen de dorpen over de focus op de stad Venlo.

Met deze straatgesprekken in de dorpen zijn de resultaten van de inwonersenquete getoetst en aangevuld. Inwoners schetsten naast veel tevredenheid ook zorgen over de huidige situatie en toekomst, betreft woningbouw, leefbaarheid en het voorzieningenniveau van de dorpen. In de Atlas Venlo 2040 worden deze onderwerpen als opgaven voor de toekomst benoemd. Dit wordt meegenomen naar de volgende fase van omgevingsvisie.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

4 van 39

Atelier Venlo 2040 #1 Op 24 april 2023 vond het eerste Atelier Venlo 2040 plaats. Tijdens deze bijeenkomst werden geïnteresseerde bewoners meegenomen in het proces rondom de omgevingsvisie. Daarnaast werden de inzichten gedeeld die tot dan toe naar boven gekomen zijn en zijn mensen hierover in deelsessies in gesprek gegaan aan de hand van stellingen. Daarbij was er voor bewoners ruimte om kansen en opgaven te benoemen, maar ook om hun zorgen te uiten. Bewoners zijn via verschillende manieren benaderd om aan het atelier deel te nemen. Net zoals voor de enquête zijn er via sociale media gericht advertenties uitgezet. Tevens is het atelier aangekondigd op de gemeentewebsite, in de inwonersenquête en via de uitgedeelde flyers Dit resulteerde in een opkomst van 25 á 30 geïnteresseerde bewoners. Het was een gemixte groep van jong en oud, afkomstig uit verschillende wijken en dorpen binnen de gemeente Venlo. Tijdens de plenaire aftrap werden de omgevingsvisie en de Omgevingswet toegelicht en kwamen de opbrengsten van de enquête en straatgesprekken aan bod. Vervolgens is een digitale, interactieve peiling gehouden. Aan de hand van stellingen konden deelnemers via hun telefoon aangeven hoe zij naar verschillende ruimtelijke opgaven voor de gemeente Venlo kijken. De stellingen werden begeleid door enige context, inclusief mogelijke voor- en nadelen die aan de stelling verbonden waren.

Na de peiling gingen de deelnemers in vijf deelgroepen uiteen, om aan de hand van de opbrengst van de peiling nader het gesprek aan te gaan. De avond had niet tot doel om het met elkaar eens te worden, maar om op te halen welke verschillende geluiden leven op de verschillende thema’s en gebieden. Deze video geeft een sfeerimpressie van de avond. Er heerste een constructieve sfeer op de avond. Er was aan de tafels ruimte om elkaar te laten spreken en naar elkaar te luisteren. Verschillende geluiden kwamen zo naar voren. De stellingen werkten prikkelend, maar ze waren logischerwijs niet zo eenduidig als ze wellicht op het eerste gezicht suggereerden. Aan tafel werd dan ook vaak benoemd dat keuzes niet altijd “of-of” zijn. “Enen” is ook vaak mogelijk. Zolang het maar duidelijk is welke koers de gemeente gaat varen richting de toekomst. Bewoners gaven aan dat goede communicatie richting alle partijen hierbij ontzettend belangrijk is. Deelnemers gaven aan dat het aanpakken van de Venlose opgaven moet gebeuren via een goed samenspel tussen overheid en bewoners, maar ook met het bedrijfsleven.

Impressie deelsessies Atelier Venlo 2040 #1, met daarbij één van de resultaten van de interactieve peilingen.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

5 van 39

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in de omgevingsvisie Venlo?

Algemeen Zowel tijdens de plenaire presentatie als aan de tafels werden door bewoners zorgen gedeeld op het gebied van (economische) groei en het behoud van de leefbaarheid van de kernen. Dit wordt door veel mensen als een spanningsveld ervaren. Daarnaast sprak een aantal deelnemers nadrukkelijk zorgen uit over het betrekken van de kleinere kernen in de gemeente. Onder sommige bewoners van de dorpen heerst het gevoel dat hun woonplek soms vergeten wordt door de lokale politiek, en dat de focus te vaak op (het economisch belang van) Venlo en de binnenstad ligt. Daarnaast ervaren ze dat de leefbaarheid en vitaliteit van de kleinere kernen in de gemeente Venlo onder druk staat.

Behoud van leefbaarheid in relatie tot economische ontwikkeling komt als opgave in de Atlas Venlo 2040 terug. Daarmee wordt het meegenomen in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Daarnaast wordt deze opgave erkend in de Economische Visie 2030 van de gemeente Venlo, een visie die samen met de omgevingsvisie en de maatschappelijke visie (Fier op Venlo) de basis vormt voor toekomstig economisch beleid. Hierin wordt een nieuwe economische koers uitgezet, die inzet op het vergroten van de brede welvaart van de gemeente Venlo. Het belang van de dorpen wordt ook onderkend in de Atlas Venlo 2040, met name in het kader van leefbaarheid, vitaliteit en het voorzieningenniveau. Daarnaast wordt in het vervolg van dit participatietraject meer aandacht besteed aan het betrekken van dorpsbewoners, bijvoorbeeld via het organiseren van extra ateliers op verschillende kleinere locaties en het voeren van straatgesprekken in de dorpen.

Wonen en voorzieningen ● ●

●

●

Dit thema is voor veel bewoners erg belangrijk, en deze deelsessie werd druk bezocht. Betaalbaar bouwen en bouwen voor doorstroming zijn speerpunten. Hierbij werd in alle deelsessies aandacht gevraagd voor de mogelijkheden voor starters en werd het verband gelegd tussen het wegtrekken van jongeren en de beperkte beschikbaarheid van betaalbare koop en huurwoningen. Er moet goed worden nagedacht over welke woningen er worden gebouwd voor welke doelgroep. Zo werd er aan tafel gesproken over de huisvesting van arbeidsmigranten, die in veel gevallen niet toereikend is. Hier ligt een sterke koppeling met het economisch beleid van de gemeente. Het sociale aspect binnen de wijken behoeft ook aandacht; binnen gemeenschappen mag meer ruimte worden gegeven aan eigen initiatieven.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Het bouwen van voldoende woningen in de gemeente Venlo wordt in de Atlas Venlo 2040 als stevige opgave benoemd. Daarnaast is er ook aandacht voor betaalbaarheid, doorstroming, starters, sociale cohesie binnen de wijken en huisvesting voor arbeidsmigranten. Deze uiteenlopende opgaven worden opgepakt in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie.

6 van 39

Mobiliteit en bereikbaarheid ●

●

●

●

De uitslag van de peiling bleef in het midden: deelnemers gaven aan dat er richting 2040 zowel ingezet moet worden op de (elektrische) auto als op het openbaar vervoer. Aan de ene kant was er consensus dat de algemene bereikbaarheid van Venlo goed is, zeker in vergelijking met andere plaatsen in de regio. Aan de andere kant wordt dit in de kleinere kernen binnen de gemeente als een stuk minder ervaren. Wel waren er positieve reacties op een aantal lopende initiatieven voor vraaggestuurd openbaar vervoer. Daarnaast werd aandacht gevraagd voor de koppeling tussen mobiliteit en gezondheid, fietsinfrastructuur en een treinstation in Belfeld. De impact van “Duitse zondagen” en de parkeervoorzieningen in het centrum vragen volgens inwoners om structurele oplossingen.

De opgaven die benoemd worden zijn opgenomen als opgaven in de Atlas Venlo 2040: borgen van bereikbaarheid van het buitengebied, tegengaan vervoersarmoede, koppelkansen tussen mobiliteit en gezondheid, inzetten op fiets- en wandelpaden, oplossingen voor de parkeeropgave en het verbeteren van de OV-bereikbaarheid, o.a. via spoor. Deze opgaven worden meegenomen in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie.

Duurzaamheid en energietransitie ●

●

●

De resultaten van de peiling met betrekking tot de energietransitie en duurzaamheid – over grootschalige energieopwekking versus opwekking via kleinschalige bewonersinitiatieven – bleef ook in het midden. Zorgen over zonneweides en windmolens in het landschap. Hier mag geen natuur voor worden opgeofferd. Energieopwek moet volgens de meeste bewoners vooral op (grote) daken plaatsvinden. Aandacht voor energiearmoede; het isoleren van woningen – met name sociale huurwoningen – moet de komende jaren daarom hoge prioriteit krijgen, en de energietransitie moet toegankelijk voor iedereen zijn.

Kansen voor zonne-energie op grote daken, aandacht voor energiearmoede en inzetten op isoleren komen terug als kansen en opgaven in de Atlas Venlo 2040.

Economie en werkgelegenheid ●

Discussie over het gevoelde spanningsveld tussen de leefbaarheid binnen de gemeente en de strategie voor economische groei richting de toekomst.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Behoud van leefbaarheid in relatie tot economische ontwikkeling komt als opgave in de Atlas Venlo 2040 terug. Daarmee wordt het meegenomen in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Daarnaast wordt deze opgave erkend

7 van 39

●

●

●

●

Met name de grote distributiecentra en glastuinbouwcomplexen hebben voor veel bewoners een directe negatieve impact. Ook indirecte gevolgen, zoals de huisvesting en integratie van arbeidsmigranten, worden soms als problematisch ervaren. Kansen in de verbreding van het economisch profiel van de gemeente Venlo: meer inzetten op de vrijetijdseconomie, en het benutten van de natuur en cultuurhistorisch erfgoed voor recreatief gebruik. Inzetten op een innovatieve kenniseconomie, waarbij het (hoger) onderwijs een belangrijke rol kan spelen. Uiteindelijk streeft men naar een economisch profiel waarbij zowel de lasten als de lusten gelijkwaardig in de gemeente worden verdeeld.

in de Economische Visie, een visie die samen met de omgevingsvisie en de maatschappelijke visie (Fier op Venlo) de basis vormt voor toekomstig economisch beleid. Hierin wordt een nieuwe economische koers uitgezet, die inzet op het vergroten van de brede welvaart van de gemeente Venlo. Het verbreden van het economisch profiel komt ook terug in deze strategie, onder andere door het inzetten op de vrijetijdseconomie, en het inzetten op de innovatieve kenniseconomie in samenwerking met kennisinstellingen. Daarnaast worden opgaven m.b.t. internationale werknemers – zoals huisvesting en integratie van arbeidsmigranten – ook benoemd in de Atlas Venlo 2040.

Natuur, landschap, klimaat en water ●

●

●

●

Dit is een breed thema dat voor veel inwoners als heel belangrijk wordt ervaren, zoals ook bleek uit de inwonersenquête. Met name hoogwaterveiligheid is voor veel inwoners belangrijk. Toevoegen van groen kan worden ingezet voor zowel de klimaatopgave als voor recreatief gebruik; het één sluit het ander niet uit. Dit is een belangrijke koppelkans. Natuurontwikkeling biedt kansen voor waterberging – zowel in het buitengebied in samenwerking met agrariërs als in stedelijke gebieden – maar ook voor regionale profilering op gebied van recreatie. Vraag om terughoudendheid m.b.t. uitbreidingen in het groen (voor zowel woningen, bedrijfspanden, energielandschappen als glastuinbouw). Natuur en water zijn enorme krachten voor de gemeente Venlo, en hier moet zeker richting de toekomst heel zorgvuldig mee om worden gegaan.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Het borgen van hoogwaterveiligheid wordt als stevige opgave onderkend in de Atlas Venlo 2040. Koppelkansen tussen de klimaatopgave (hoogwaterveiligheid, wateroverlast door piekbuien, hittestress, droogte) en recreatie worden ook benoemd, net als de koppelkansen tussen natuurontwikkeling en waterberging / vernatting.

8 van 39

FASE 2: KOERS BEPALEN Stakeholdersessie #1 Op 12 september 2023 vond in het Maastheater een sessie met stakeholders plaats. Hiervoor is een zeer brede groep organisaties uitgenodigd, maar niet iedereen gaf gehoor aan de uitnodiging. Uiteindelijk hebben we met 18 stakeholders aan tafel gezeten, bestaande uit vertegenwoordigers van de volgende organisaties: Crossroads Limburg, Fietsersbond, VVN NL Afdeling Venlo, Antares, Steyl inspireert, Venlo Partners, Kerobei, Incluzio, Beej Benders, Vastgoedeigenaren Venlo, Glastuinbouw Nederland regio Limburg, Adviesraad Sociaal Domein Venlo, Supply Chain Valley, Limburgse Land en Tuinbouwbond, Staatsbosbeheer, Stichting Akkoord, Canon PP, Urban Dance Studio, Limburgs Museum, Gilde Opleidingen, LIOF en VVV-Venlo. Vanwege het zeer brede spectrum aan vertegenwoordigers was het waardevol om de verschillende perspectieven bij elkaar te brengen.

Impressie stakeholdersessie op 12 september 2023 in het Maastheater Venlo

Tijdens de sessie werden stakeholders eerst bijgepraat over fase 1 en het voorgaande proces. Daarna werd de driesporen benadering geïntroduceerd en gingen we uit elkaar in drie deelsessies om het gesprek te voeren over verschillende ontwikkelrichtingen van de toekomst van Venlo. Er klonk vanuit verschillende stakeholders meermaals een nadrukkelijke wens om keuzes te maken: “maak keuzes en blijf koersvast”. Ze benadrukken het belang om écht richting te geven aan de toekomst, want daarmee wordt duidelijkheid gecreëerd. De omgevingsvisie ziet men hiervoor als een goed instrument. Onderstaande schema laat op hoofdlijnen zien waar er die avond over gediscussieerd is. Het tussenproduct van deze tweede fase is de hoofdlijnennotitie, het ‘Kompas 2040’. Onderstaand schema geeft ook aan hoe de opmerkingen vanuit de participatie zijn verwerkt in het Kompas.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

9 van 39

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in de omgevingsvisie Venlo?

Spoor 1: Venlo Vitaal Een vitaal Venlo vraagt om een kwalitatief goed voorzieningenniveau waarbij – wanneer er keuzes gemaakt moeten worden – nabijheid/bereikbaarheid boven aanwezigheid gaat. Voer de discussie wat de ondergrens aan voorzieningen is, en hoe je zorgt dat deze voor alle doelgroepen (jong tot oud) toegankelijk en frequent bereikbaar blijven.

In het Kompas 2040 zit een getraptheid in voorzieningenniveau per kern. Zo wordt in de binnenstad wordt ingezet op een “hoogwaardig voorzieningenniveau op het gebied van zorg, onderwijs, ontmoeten, sport, detailhandel en culturele functies”. In de dorpen gaan we voor een “passend niveau aan voorzieningen. Wat dit niveau aan voorzieningen is, verschilt per dorp. Bij onvoldoende (financieel) draagvlak voor voorzieningen kiezen we voor nabijheid ofwel een optimale bereikbaarheid van de voorzieningen in naburige kernen.”

Richt je qua woningbouw vooral op doorstroming zodat ouderen een nieuwe plek krijgen – verspreid over de gemeente, nabij voorzieningen – en jongeren de grotere woningen kunnen bemachtigen. Als je echt wilt werken aan Venlo Vitaal, werk dan het concept van de gezonde leefomgeving veel explicieter uit. Een gezonde leefomgeving (ontmoeting, groen, beweegvriendelijke routes, sportvoorzieningen) werkt volgens de aanwezigen preventief en helpt inwoners vitaal te blijven.

In het Kompas 2040 wordt het belang van doorstroming en levensloopbestendigheid in de woningvoorraad benadrukt, met name in de tweede kernambitie over Vitale en Leefbare dorpen.

Het belang van het bieden van goede voorzieningen voor arbeidsmigranten wordt zeer benadrukt. Hier moet de gemeente actief op sturen. Een deel van de ondernemers in Venlo is afhankelijk van het werk dat wordt gedaan door deze groep mensen, die vandaag de dag vaak in kwalitatief slechte huisvesting wonen en ook niet goed integreren met de lokale gemeenschap. Daarbij is er volgens aanwezigen een nadere verkenning nodig waar short- en long stay arbeidsmigranten het beste (kwalitatief) gehuisvest kunnen worden én welke voorzieningen hierbij horen.

Het thema arbeidsmigranten wordt in het Kompas 2040 summier benoemd, en zal in fase 3 expliciet worden uitgewerkt. We gaan hier in elk geval steviger regie op voeren, en actief op zoek naar “permanente locaties voor flexibele woonconcepten. Op deze plekken bieden we onder andere kwalitatief goede short-stay huisvesting voor internationale werknemers en andere (jonge) doelgroepen, met daarbij behorende voorzieningen, borgen van veiligheid en in de nabijheid van werklocaties.” Long-stay arbeidsmigranten vinden een woning in de reguliere woningvoorraad, verspreid over de gemeente.

De vrijetijdseconomie wordt als belangrijke kans gezien voor de diversivisering van de Venlose economie. Hierbij moet Venlo zich niet alleen richten op lokale bewoners, maar juist op de toerist van buiten de regio. De ambitie mag hier steviger.

In het Toekomstverhaal wordt de vrijetijdseconomie benoemd als stevige pijler. Het economisch profiel is daarmee verbreed. “De stad en het buitengebied hebben een regionale aantrekkingskracht en zorgen voor een duurzaam verdienmodel voor inwoners en ondernemers.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Het realiseren van een gezonde leefomgeving komt op veel plekken ook terug. In het Toekomstverhaal is het een belangrijk doel van de kwaliteitsimpuls van de woonomgeving en wordt het gelinkt aan het toevoegen van groen via de groenblauwe dooradering. In kernambities wordt de gezonde leefomgeving ook benoemd als belangrijke ambitie. Een expliciete uitwerking van deze ambitie volgt in fase 3.

10 van 39

In kernambitie 3 over het buitengebied wordt recreatie en toerisme verbonden aan de beleefbaarheid van het unieke karakter van het Venlose landschap. Stakeholders onderstrepen grensoverschrijdend denken. Veel ondernemers doen wekelijks zaken over de Duitse grens, en voor de gemeente zou dit net zo goed moeten gelden. De opgaven in de omgevingsvisie houden niet op bij de gemeenteen landsgrenzen. Dit geldt voor voorzieningen, fiets/wandel/autoroutes, natuurontwikkeling, enzovoort.

Het Kompas 2040 gaat vooralsnog over het grondgebied van de gemeente Venlo en de omliggende Nederlandse regio’s, maar nog niet over de samenwerking met Duitse stakeholders. Dit kan in fase 3 nog uitgewerkt worden.

Spoor 2: Venlo Vergroent Als Venlo is het belangrijk om bij te dragen aan de ontbrekende schakels in grootschalige natuurstructuren. In de stad gaan transformatie en inbreiding hand in hand met vergroening om een antwoord te bieden aan het stedelijk hitte-eiland-effect.

Ambities op het gebied van natuur en groen worden vaak benoemd in het Kompas 2040. Specifiek wordt in kernambitie 3 over het buitengebied gesproken over het versterken van de natuur en het “verbeteren van ecologische hoofdverbindingen”. In het Toekomstverhaal wordt vergroening meermaals benoemd, onder andere via de groenblauwe dooradering. In kernambitie 1 over de compacte stad is de tekst bijna letterlijk overgenomen: “het is een randvoorwaarde dat deze verdichting hand in hand gaat met vergroening”.

Het ambitieniveau op het gebied van de energietransitie is hoog. Venlo mag hier vooruitstrevend in zijn en kansen aangrijpen, zoals de Delta Rhine Corridor.

Door recente ontwikkelingen – en daarmee toekomstige onzekerheden – zijn passages over de Delta Rhine Corridor verwijderd uit het Kompas. Wellicht komen deze terug in fase 3. Andere doelen op het gebied van de energietransitie worden daar ook verder uitgewerkt.

Aan de andere kant is realisme, behoudendheid en koestering van bestaande economische structuren soms op zijn plaats. Zo moet volgens sommige ondernemers uit het Venlose centrum de (Duitse) kooptoerist geaccommodeerd blijven worden via het aanbieden van parkeergelegenheid in het centrum. Daarnaast moet de Brightlands Campus focus behouden en bestaat de landbouw uit vele facetten; natuurinclusieve landbouw is één aspect, maar intensieve landbouw blijft nodig.

We begrijpen de wens van ondernemers dat de binnenstad bereikbaar moet blijven met de auto voor de (Duitse) kooptoerist. Echter zien we dat we in de binnenstad betere kwaliteiten kunnen toevoegen als we de auto op sommige plekken minder ruimte geven. We willen meer inzetten op aantrekkelijke alternatieven: “de inzet op een hoogwaardig vervoersalternatief en goede, betaalbare parkeerfaciliteiten buiten de binnenstad (P+R), voor zowel inwoners als bezoekers.” We gaan op zoek naar de kwaliteitsimpuls van de binnenstad, die voor zowel bewoners, bezoekers als ondernemers positief gaat zijn.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

11 van 39

Op het gebied van landbouw werken we toe naar toekomstbestendige agrarische sector, waarbij de agrarische activiteiten passen bij de lokale bodem- en wateromstandigheden. Intensieve landbouw past nog steeds op bepaalde plekken binnen dit kader. “Klimaatinclusief” wordt niet meer benoemd in de tekst. De Maas als verbindend element biedt tenslotte de uitgelezen kans voor recreatie. Als verbinder tussen het buitengebied en de stad, tussen de stadsdelen en tussen de verschillende dorpen. Regionale samenwerking is hierbij van belang: op welke manier kan Venlo zich onderscheiden en hoe kan het recreatieaanbod elkaar aanvullen?

In het Kompas 2040 wordt recreatie in verbinding gebracht met vrijkomende agrarische bebouwing, landschapsbeleving, fiets- en wandelroutes. De Maas is hierin ook een belangrijke pijler: “we investeren in landschapsbeleving en Maasbeleving door natuurontwikkeling en dijkversterkingen te combineren met mogelijkheden voor recreatie.” Daarnaast zetten we in op “goede verbindingen vanuit de woonomgeving met de Maas en bos- en heidegebieden.”

De meeste tekstvakken krijgen allemaal groene stickers, behalve de tekst over (a) de autoluwe binnenstad en (b) de klimaat inclusieve landbouw. Hier zijn enkele stakeholders kritisch over.

De autoluwe binnenstad zien we als belangrijk aspect van een veilige, aantrekkelijke en groene binnenstad in de toekomst. Op het gebied van landbouw komen transitieopgaven op ons af, en het is belangrijk dat we daar samen met agrarische ondernemers en stakeholders zo goed mogelijk vorm aan geven.

Spoor 3: Venlo Groeit In het kader van dit spoor is veel gesproken over de binnenstad van Venlo; over de sterke punten, de knelpunten en de ambities van dit kerngebied. De detailhandel in de binnenstad heeft – in combinatie met de cultuurhistorische waarden – een regionale aantrekkingskracht, en dit is voor veel ondernemers in de binnenstad belangrijk. Lokale vastgoedeigenaren geven aan dat er veel concrete mogelijkheden liggen in het transformeren van panden naar de woningen, zodat er weer veel meer boven winkels gewoond kan worden. Dit zou gaan om ongeveer 300700 woningen. Dit is goed voor de levendigheid van het centrum, maar vraagt wel een collectieve aanpak en duidelijke medewerking vanuit de gemeente. Er mag ook meer ruimte komen voor erfgoedbeleving, leisure en de vrijetijdseconomie. Echter blijft het parkeren in de binnenstad nog altijd een probleem, met name voor de Duitse bezoekers. Het mobiliteitssysteem van de toekomst behoeft duidelijke keuzes; welke richting gaan we op?

De binnenstad heeft een duidelijke plek gekregen in het Kompas 2040, zowel in het Toekomstverhaal als in de kernambitie over het Centraal stedelijk gebied. De bruisende binnenstad is bij uitstek een kernkwaliteit van de gemeente Venlo, met haar historische karakter en het (boven)regionale voorzieningenniveau, zowel maatschappelijk als commercieel. Dit willen we richting 2040 versterken. Daarnaast zien we in de binnenstad kansen om het historische karakter te versterken en een gemixt woon-werkmilieu te creëren. Op het gebied van mobiliteit gaan we met deze omgevingsvisie – in combinatie met het mobiliteitsplan – duidelijke richtinggevende keuzes maken. Ook al zal niet iedereen het overal mee eens zijn, we willen wel een duidelijk perspectief bieden voor inwoners en ondernemers in de binnenstad.

Het belang van de Brightland Campus wordt ook onderkend door de verschillende stakeholders. Land- en tuinbouwers

Het Kompas gaat uit van een forse investering in Venlo Kennisstad: “we zorgen voor behoud en ontwikkeling van

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

12 van 39

geven aan dat hier veel koppelkansen liggen op het gebied van samenwerking en innovatie. Vanuit ondernemers wordt het ontbreken van een goede (fiets)verbinding tussen de binnenstad en de campus onder aandacht gebracht, maar ook de koppeling tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. Het beroepsonderwijs geeft aan dat het MBO expliciet benoemd moet worden in de visie, met name in het kader van huisvesting en bereikbaarheid.

onderwijs in de volle breedte: primair, voortgezet, mbo, hbo en wo” De Brightlands Campus speelt daarin een belangrijk rol. Hierover staat dat we “de Brightlands Campus als fysieke plek voor kennisuitwisseling tussen het onderwijs en het bedrijfsleven” ontwikkelen, en dat we meer (fysieke) verbindingen tussen de campus en het omliggende netwerk willen creëren. Een concrete uitwerking hiervan volgt in fase 3.

Land- en tuinbouwers geven aan dat er koppelkansen liggen tussen hun sector en de energie- en warmtetransitie. Daarnaast liggen er kansen voor het produceren van groen gas door mestvergisting.

Omwille van de beperkte ruimte in het Kompas 2040 komt dit onderwerp hier niet in terug, maar wij zijn voornemens om dit wel mee te nemen in de volgende fase.

De behoefte voor een grote evenementenlocatie wordt door enkele partijen in twijfel getrokken. Echter geeft VVV-Venlo wel aan dat er mogelijkheden liggen in het creëren van een multifunctionele evenementenlocatie bij stadion omgeving de Koel. Hier is de infrastructuur al aanwezig, en er liggen verschillende koppelkansen. Ook werd er gesproken over het voormalige Floriadeterrein als kansrijke locatie. Over de evenementenlocatie moet nog een ei gelegd worden.

Dit onderwerp moet terugkomen in fase 3. Dit punt is namelijk nog te specifiek voor deze notitie op hoofdlijnen. Echter staat in het Kompas wel dat de binnenstad een plek is van “beeldbepalende evenementen”. Het zal deelthema worden in de omgevingsvisie, maar over de precieze locatie van evenementen – of de toegestane grootte ervan – kunnen we nu nog geen uitspraken doen.

Ten slotte willen stakeholders aangeven dat het ook belangrijk is om over de grensoverschrijdend te werken, zowel de gemeente- als landsgrens. Zeker vanuit economisch perspectief liggen hier kansen. Hoe dit precies een plek zou moeten krijgen in de omgevingsvisie, of in welke mate, werd niet helemaal duidelijk.

Het Kompas 2040 gaat vooralsnog over het grondgebied van de gemeente Venlo en de omliggende Nederlandse regio’s, maar nog niet over de samenwerking met Duitse stakeholders. Dit kan in fase 3 nog uitgewerkt worden.

Ateliers Venlo 2040 #2: twee bewonersavonden Op 26 september 2023 en 3 oktober 2023 vonden in respectievelijk Belfeld (gemeenschapscentrum De Hamar) en Blerick (‘t Raodhoes) de tweede ateliers met inwoners en ondernemers plaats. Tijdens deze bijeenkomsten werden geïnteresseerde bewoners op verschillende locaties in de gemeente bijgepraat over de opbrengsten van fase 1 en hebben we het gesprek gevoerd over mogelijke toekomstige richtingen voor de gemeente Venlo. Bij de avond in Belfeld waren ca. 25 deelnemers aanwezig en in Blerick ca. 18 deelnemers.

We trapten de avonden af met een video van de bewonersavond van fase 1. Daarna werd kort het proces en de te nemen stappen herhaald. We gingen vervolgens het plenair het gesprek met elkaar aan via stellingen. Deze stellingen waren gebaseerd op de uitgangspunten van de drie ontwikkelsporen en bewust zo hier en daar wat ‘zwart-wit’ uiteengezet. Het ging daarbij niet zozeer om de keuze van deelnemers, maar om het gesprek en de beweegredenen en argumenten om bepaalde keuzes te maken. De stellingen werkten prikkelend, maar ze waren logischerwijs niet zo

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

13 van 39

eenduidig als ze wellicht op het eerste gezicht suggereerden. Aan tafel werd dan ook vaak benoemd dat keuzes niet altijd “of-of” zijn. “En-en” is ook vaak mogelijk. Bewoners deelden daarnaast hun zorgen over vraagstukken en gaven mee dat er ook lokaal in de dorpen al recente plannen zijn gemaakt die ze graag als input voor de omgevingsvisie willen meegeven (o.a. Dorpsontwikkelplan ‘t Ven, Panorama Arcen en de visie op Hout-Blerick). We sloten de avond af met een ronde langs de posters met de sporen. Deelnemers konden met stickers aangeven welke elementen aanspraken (groen) en welke elementen niet (rood). Ook konden deelnemers aangeven bij welke uitgangspunten er nog wel wat ambitie bij kon en welke zaken ontbraken.

Impressie Ateliers Venlo 2040 #2, in Belfeld (links) en Blerick (rechts)

In deze fase voerden we het gesprek langs drie ontwikkelsporen voor de gemeente Venlo: Venlo Vitaal, Venlo vergroent en Venlo groeit. Deze sporen zijn zo opgezet, dat ze helpen om het gesprek over de toekomst van Venlo goed te kunnen voeren. We krijgen meer inzicht in de verschillende keuzes, ruimtelijke consequenties en (omgevings)effecten die daarmee gepaard gaan. Het is een instrument voor het gesprek over de ontwikkelrichting voor de gemeente Venlo. Hierbij was het nadrukkelijk niet de bedoeling om een van de sporen te kiezen, maar er elementen uit te halen die we als bouwsteen kunnen gebruiken voor het opstellen van de omgevingsvisie. Hieronder vindt u een weergave van de posters van de drie sporen, inclusief de opmerkingen die tijdens de werksessies zijn geplaatst door bewoners:

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

14 van 39

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

15 van 39

De posters waren na afloop ook digitaal nog ruim een week beschikbaar via de online tool MURAL voor eventuele nabranders en extra input. Onderstaande screenshots geven de feedback die achteraf nog is meegegeven:

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

16 van 39

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in de omgevingsvisie Venlo?

Spoor 1: Venlo Vitaal Het is belangrijk (voor het karakter van dorpen) om het voorzieningenniveau op peil te houden. Er is vrees voor het wegtrekken van voorzieningen uit de dorpen. De jeugd blijft alleen als de voorzieningen (met name ontmoetingsplekken) op orde zijn, jongeren zijn belangrijk als bestaansrecht voor verenigingsleven (sociale verbondenheid). Er wordt gepleit voor stevige samenwerking tussen de gemeente en de dorpen om dit te realiseren. Er is discussie over: wat betekent voor ons basisniveau aan voorzieningen, wat is de ondergrens? Dat verschilt sterk per dorp. Voor de leefbaarheid wordt de aanwezigheid van een school en ontmoetingsplek als minimaal gezien, de aanwezigheid van winkels is minder belangrijk. Hiervoor is het vooral van belang dat ze bereikbaar zijn.

Ondanks dat het Kompas 2040 niet spreekt over een ondergrens van voorzieningen, zit er wel een getraptheid in voorzieningenniveau per kern. Zo wordt in de binnenstad wordt ingezet op een “hoogwaardig voorzieningenniveau op het gebied van zorg, onderwijs, ontmoeten, sport, detailhandel en culturele functies”. In de dorpen gaan we voor een “passend niveau aan voorzieningen. Wat dit niveau aan voorzieningen is, verschilt per dorp. Bij onvoldoende (financieel) draagvlak voor voorzieningen kiezen we voor nabijheid ofwel een optimale bereikbaarheid van de voorzieningen in naburige kernen. We hebben daarbij ook oog voor een vitaal verenigingsleven en voldoende sportvoorzieningen” In fase 3 wordt dit per deelgebied verder uitgewerkt. Sociale verbondenheid, leefbaarheid en vitaliteit belangrijke pijlers van het Kompas, zo spreekt het toekomstbeeld over “Gemengde wijken met voldoende ontmoetingsplekken en sport- en beweegfaciliteiten, [die] zorgen voor sociale verbondenheid en vormen het fundament voor leefbaarheid en vitaliteit. “

Duidelijke wens dat er ook woningen moeten worden bijgebouwd in de dorpen. Ook voor ouderen is er niet genoeg aanbod om door te stromen binnen de kern en in je eigen vertrouwde kern oud te kunnen worden. Ook is er een groep inwoners die zich ook voor kan stellen dat ouderen graag in een moderne seniorenwoning nabij alle voorzieningen wonen ergens binnen de gemeente. De keuze hiervoor is afhankelijk van de eigen gezondheid en/of die van de partners. Aanwezigen geven aan dat het belangrijk is levensloopbestendig te bouwen en ook te kijken naar alternatieve woonvormen, bijvoorbeeld een woongroep, geclusterd wonen of meergeneratiewoningen. Naast ouderenhuisvesting wordt in de gesprekken ook benoemd dat sommige dorpen ook een rol kunnen spelen in het huisvesten van studenten en dat er behoefte is aan betaalbare woningen, onder meer voor gescheiden ouders.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Dit is uitgewerkt in het eerste punt van de tweede kernambitie: “We zetten ook in de dorpen in op geregisseerde groei om de leefbaarheid en het voorzieningenniveau op peil te houden en in te spelen op de lokale woonbehoefte. Dit doen we door voor de korte en de lange termijn groei te faciliteren, aansluitend bij de eigen identiteit en kwaliteiten van onze dorpen. We hebben hierbij extra aandacht voor levensloopbestendige woningen en woningen voor starters. De extra woningbouw moet een bijdrage leveren aan de diversiteit van woningtypen en doelgroepen, het bevorderen van doorstroming en behoud van voorzieningen. Betaalbaarheid van de woningvoorraad komt op meerdere plekken terug in het Kompas.

17 van 39

De alternatieve woonvormen worden vanwege het detailniveau in het Kompas niet benoemd, maar deze komen nog terug in fase 3. Als het openbaar vervoer vaker zou rijden, dan zouden inwoners er niet per definitie meer gebruik van maken. De auto is nog steeds belangrijk in de dorpen. Wel zien ze kansen in het verbeteren van het openbaar vervoer in de dorpen en wijken. Hierbij is de aansluiting van verschillende modaliteiten (bus, trein, deelvervoer, fiets) belangrijk, moet er aandacht zijn voor betaalbaarheid van OV, voor het frequenter rijden en volgens de juiste routes. Dan pas wordt het OV een volwaardige vervanger van de auto. Specifiek worden de aansluiting van buslijnen op station Tegelen genoemd en het terugbrengen van station Belfeld. Een aantal inwoners geeft aan dat we in 2040 misschien wel heel andere manieren van vervoer hebben en dat we voor de omgevingsvisie ook wel verder kunnen kijken dan de huidige vormen van vervoer.

Fijnmazige bereikbaarheid is het uitgangspunt voor het mobiliteitssysteem in en tussen de kernen en hierbij ligt “het accent op inclusieve mobiliteit op maat: duurzaam, betaalbaar, gezond en frequent vraaggestuurd vervoer tussen de wijken en dorpen door efficiënte mobiliteitsknooppunten en toegankelijke fietspaden”. Specifieke aansluitingen – zoals het station Tegelen – vraagt daarvoor een nadere uitwerking in fase 3. Dit is een kansrijk voorbeeld, met name in combinatie met de gebiedsontwikkeling op deze stationslocatie waar ambities voor zijn (zie kernambitie 1). Daarnaast herkennen we dat de (elektrische) auto met name nog een belangrijke rol speelt, en daar blijft ruimte voor. Het lobbyen voor een treinstation in Belfeld zien we – voor nu – nog als een onrealistische opgave.

Spoor 2: Venlo Vergroent Rondom de dorpen vinden inwoners dat we ruimte moeten reserveren voor vooral natuur en vergroening. Hierbij vinden inwoners het belangrijk dat je snel vanuit bebouwd gebied in de natuur moet kunnen komen, hierbij is de verbinding met de Maas ook belangrijk. Wanneer er wel wordt ontwikkeld aan de randen van wijken en dorpen – want dat is soms ook gewoon nodig, geeft men aan –, dan moeten die woningen en/of bedrijven ruimte houden voor groen en passen bij de schaal van het dorp. Er is veel weerstand tegen logistieke hallen aan de randen van dorpen, hiervoor wordt terughoudendheid gevraagd. Er worden kansen gezien in het benutten van leegstaande gebouwen voor ontwikkeling van wonen en bedrijvigheid.

De opmerkingen vinden uitwerking in het Kompas door de ambitie om ”een goede verbinding vanuit de woonomgeving (wijken en dorpen) met de Maas en bosen heidegebieden“ te creëren. Woningbouw is altijd aansluitend bij de eigen identiteit en kwaliteiten van onze dorpen, en daarbij willen we in de dorpen “bestaande groene kwaliteiten versterken”. De ambities op het gebied van vergroening worden in het Kompas vaak benoemd, zowel binnen het bebouwde gebied als in het buitengebied.

Vergroening wordt erg omarmd, tegelijkertijd zijn dorpen ook afhankelijk van de auto, dus discussie over groen of parkeerplek is divers. Binnen de wijken/dorpen vinden inwoners groen voor de deur erg belangrijk, maar benoemen ze ook met name het belang van voldoende ruimte voor parkeren. Het liefst maken ze een combinatie tussen parkeren en extra groen. Ook wordt er gesproken over de mogelijkheid voor collectieve parkeerplekken.

De autoafhankelijkheid van inwoners van sommige dorpen in de gemeente wordt in het Kompas onderkend. Tegelijkertijd liggen er ook ambities voor het vergroenen van de openbare ruimte in dezelfde dorpen. Deze wensen staan soms op gespannen voet met elkaar. We gaan hier – in de volgende fase – zoveel mogelijk op zoek naar koppelkansen,

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Economische ontwikkeling in en rondom dorpen is exclusief bedoeld voor het lokale MKB, waarbij we aansluiten “bij de schaal en maat van de dorpen”.

18 van 39

bijvoorbeeld via groen-parkeren combinaties of collectieve parkeerplekken. Zo wordt in elk geval in het Toekomstverhaal gesproken over een “duurzaam alternatief voor parkeren”. Inwoners geven aan dat vrijkomende agrarische bebouwing in het buitengebied beter benut kan worden. Hier liggen kansen voor nieuwe ruimtevragers, maar in elk geval niet voor de opwekking van zonne-energie.

In de derde kernambitie van het Kompas “bieden we mogelijkheden om vrijkomende agrarische bebouwing en solitaire bedrijvigheid om te vormen tot nieuwe bestemmingen”, mits dit bij de lokale context past en het de ruimtelijke kwaliteit ten goede komt. Daarbij zijn we “terughoudend in de ontwikkeling van zonne-energie op vrijkomende landbouwgronden.”

Tegenover de autoluwe binnenstad staat men over het algemeen positief zo blijkt uit de gesprekken. Wel moet er een goed P&R komen voor bijvoorbeeld de Duitse kooptoerist, maar ook voor eigen inwoners. Parkeren is nu niet goedkoop, dat zou dan ook anders moeten.

Dit punt komt als volgt terug in het Kompas: “Daarnaast streven we naar autoluw in de binnenstad. Voorwaarde hiervoor is de inzet op een hoogwaardig vervoersalternatief en goede, betaalbare parkeerfaciliteiten buiten de binnenstad (P+R), voor zowel inwoners als bezoekers.”

Spoor 3: Venlo Groeit Inwoners geven aan dat ze het gevoel hebben dat economische groei vaak ten koste is gegaan van leefbaarheid. “Nadelen van bedrijvigheid moet je niet bij de gemeenschap neerleggen”. Over het algemeen wordt onderkend dat bedrijvigheid nodig is voor de economie en belangrijk is voor werkgelegenheid, tegelijkertijd staat men wel veelal negatief t.o.v. extra bedrijvigheid buiten de kernen, dit is slecht voor de leefbaarheid én men is uitgesproken over dat er geen logistieke bedrijfshallen bij moeten komen.

Dit punt wordt onderkend in de Economische Visie “van Volume naar Waarde” en is ook verwerkt in dit Kompas. Behoud en verbetering van leefbaarheid is een belangrijke ambitie. Ondanks dat er nog ruimte nodig is voor economische ontwikkeling, stellen we daarbij stevige kwalitatieve kaders op en is er rondom de dorpen enkel plek voor lokaal MKB, passend bij de maat en schaal van de dorpen. .“ Zoals ook in het Toekomstverhaal wordt benoemd, moeten we inzetten op “een economische ontwikkeling die een optimale bijdrage levert aan de brede welvaart” in de gemeente Venlo.

Huisvesting arbeidsmigranten: zorg dat ze fatsoenlijk kunnen wonen is over het algemeen de boodschap. Maak het onderscheid tussen short-stay (op bedrijventerreinen bijvoorbeeld, dichtbij de werklocaties) en long-stay (kleinschalig verspreid over gemeente, wat integratie bevorderd). Kijk hierbij ook naar de juiste voorzieningen die deze groep inwoners nodig heeft.

Dit punt werd ook expliciet bij de stakeholdersbijeenkomst benoemd, met dezefde boodschap. Vandaar hetzelfde antwoord: het thema arbeidsmigranten wordt in het Kompas 2040 summier benoemd, en zal in fase 3 expliciet worden uitgewerkt. We gaan hier in elk geval steviger regie op voeren, en actief op zoek naar “permanente locaties voor flexibele woonconcepten. Op deze plekken bieden we onder andere kwalitatief goede short-stay huisvesting voor internationale werknemers en andere (jonge) doelgroepen, met daarbij behorende voorzieningen,

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

19 van 39

borgen van veiligheid en in de nabijheid van werklocaties.” Long-stay arbeidsmigranten vinden een woning in de reguliere woningvoorraad, verspreid over de gemeente. De woningbouwopgave tot 2040 kan volgens inwoners goed ingezet worden om kleinschalig dorpsranden op een kwalitatieve manier af te maken. Wel gematigd buiten de stedelijke contour. Ook kan je hiervoor op sommige plekken wel ‘de lucht in’ door hogere bebouwing toe te passen en hogere dichtheden.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

Op het gebied van woningbouw in de dorpen spreekt kernambitie 2 van het Kompas over “locaties in de dorpen zelf en beperkte uitbreiding aan de dorpsranden”. Daarnaast hebben we de ambitie om in het Centraal stedelijk gebied, volgens het concept van de compacte stad, stevig te verdichten en meer stedelijke woonmilieus toevoegen. Hierbij kan het passend zijn om op bepaalde specifieke plekken de lucht in te gaan.

20 van 39

FASE 3: ONTWIKKELEN OMGEVINGSVISIE Ateliers Venlo 2040 #3: vier dorpsbijeenkomsten In de derde fase van de omgevingsvisie zijn de hoofdlijnen uit de visie – zoals uitgewerkt in het Kompas Venlo 2040 – vertaald naar gebiedsgerichte uitwerkingen. Om deze vertaalslag goed te maken, besloten we om nog eens goed het oor te leggen bij alle verschillende dorpen en wijken van de gemeente. Om de sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen op te halen, zoals die worden ervaren door bewoners. Binnen dit kader zijn in mei en juni 2024 een viertal bewonersavonden georganiseerd. De avonden werden altijd afgetrapt door vertegenwoordigers van de gemeente Venlo. In een plenaire introductie werd het omgevingsvisieproces toegelicht. Daarna volgde een toelichting over de Ontwikkelingsstrategie van de gemeente Venlo, dat als strategisch document mede ten grondslag ligt aan de omgevingsvisie. Vervolgens was er ruimte voor vertegenwoordigers van de verschillende dorps- en wijkraden om een pitch te houden over de belangrijkste speerpunten voor de toekomst vanuit hun eigen dorp of wijk. Daarna ging iedereen in deelgroepen uiteen; aan tafel werd verder gediscussieerd over de toekomst van het eigen dorp, door middel van het invullen van een SWOT-analyse. Onderstaand overzicht geeft per avond de opbrengst op hoofdlijnen weer.

Ter volledigheid zijn de volledig ingevulde SWOT-analyses aan het einde ook toegevoegd. De opbrengsten van deze avonden zijn grotendeels verwerkt in de gebiedsgerichte uitwerkingen van de visie. Daarnaast zijn de bestaande visies vanuit de dorpen ook meegenomen: Panorama Arcen (2023), Dorpsontwikkelplan ‘t Ven (2023), inbreng presentatie bewonersavond vanuit dorpsraad Belfeld (2024), Velden Verbonden (2024) en Venlo-Oost Op de Berg (2024).

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

21 van 39

1. Bewonersavond Venlo (28 mei 2024) Op deze eerste avond waren zo’n 30 aanwezigen bijeengekomen in de NUL77 Skybar in Venlo. We bespraken hier de deelgebieden Venlo, Venlo Centrum, Venlo Zuid, Venlo Noord-Oost en ‘t Ven. De locatie had prachtig uitzicht over de verschillende deelgebieden van Venlo, maar bleek minder geschikt voor deze bijeenkomst. De avond begon daarom kritisch. Over het algemeen zien inwoners van Venlo meer continuïteit en richting in het beleid van de gemeente. De omgevingsvisie is in dat opzicht een belangrijk middel om een stip op de horizon te zetten richting 2040, en ook duidelijke keuzes te maken. De gemeente lichtte plenair de belangrijkste punten vanuit de Ontwikkelingsstrategie toe. Deze strategie geeft een beeld van waar de gemeente op in wil zetten richting de toekomst. De verstedelijkingsstrategie is onderdeel van de omgevingsvisie. Daarnaast hebben twee deelnemers ideeën gepitcht voor Venlo-Oost en ‘t Ven. Belangrijke zaken die hierin voor Venlo-Oost naar voren kwamen: geschikte woningbouwlocaties ‘op de berg’ en ideeën voor een wijkvoorziening. In ‘t Ven ligt een dorpsontwikkelingsplan waar één van de deelnemers toelichting bij gaf.

Belangrijke punten in dit dorpsontwikkelingsplan zijn: het dorpse karakter van ‘t Ven behouden, aandacht voor cultuurhistorie en monumenten, aandacht voor de ‘randen’ van ‘t Ven en dan met name het open en groene karakter behouden. Wel moet er ook in ‘t Ven bijgebouwd worden – het liefst kleinschalig en levensloopbestendig, om doorstroming te bevorderen. Inhoudelijk gaven deelnemers aan dat er in Venlo een aantal belangrijke punten zijn die moeten worden aangepakt. Het gaat dan vooral om sociaal-economische opgaven, zoals de uitdagingen rondom arbeidsmigranten en sociaal zwakkeren in de wijk. Ook overlast, drugsproblematiek en armoede werden vaak benoemd. Deze ontwikkelingen hebben momenteel een negatief effect op de leefbaarheid en sociale cohesie in de Venlose wijken. Er liggen daarom kansen om een divers, gevarieerd woningaanbod te creëren, zodat de bevolkingssamenstelling beter gespreid wordt. Voor woningbouw ziet men kansen in grote transformatielocaties zoals de sportvelden en het Middengebied. Ook kan er verder worden ingespeeld op de sterke punten van Venlo: het aantrekkelijke stadscentrum, het cultuuraanbod en de verbinding met de Maas.

Sfeerimpressie bewonersavond Venlo

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

22 van 39

2. Bewonersavond Arcen, Lomm, Velden (30 mei 2024) Op de tweede avond waren zo’n 30 aanwezigen in Hotel de Maasparel in Arcen, inclusief vertegenwoordigers van de dorpsraden in Arcen, Lomm en Velden. De sfeer was constructief en aan tafels werden goede gesprekken gevoerd. Vertegenwoordigers van de dorpsraden van Lomm en Velden trapten de discussie af met een pitch vanuit de dorpen. Lomm gaf in haar pitch drie aandachtspunten mee voor de toekomst: “leefbaarheid, leefbaarheid en leefbaarheid”. Het dorp is relatief klein en heeft daarom nieuwe woningbouw nodig om starters aan te trekken en ouderen te laten doorstromen. Dit is noodzakelijk voor het sociale draagvlak onder voorzieningen en het verenigingsleven. Ook liggen er goede kansen voor vrijkomende agrarische bebouwing rond de kern, en om de natuurgebieden met de Maas te verbinden. De pitch “Velden Verbonden” bouwt expliciet voort op de bestaande sterke punten van Velden: de saamhorigheid in de kern, de aanwezigheid van een aantal belangrijke voorzieningen en het groene karakter. Echter, Velden mist een échte dorpskern en wenst meer veilige oost-westverbindingen over de N271. Het dorp is blij met de sportvoorzieningen en wil deze graag behouden. Daarnaast moet er – net als in de andere dorpen – echt meer gebouwd worden, zowel binnen als buiten de contouren. De infrastructuur moet hierin meegroeien.

Immers, “bouwen is sociaal investeren”. Voor Arcen geldt dit ook. Hier wordt het historische aangezicht, de aantrekkelijke ligging tussen de natuur en de Maas en de toeristische aantrekkingskracht echt gewaardeerd. Tegelijkertijd wordt ook de keerzijde van toerisme benadrukt: parkeerproblematiek en seizoensgebonden extreme drukte. Voor de toekomst moet in Arcen gezocht worden naar een goede balans tussen rust en reuring. Het thema woningbouw is voor alle drie de dorpen het belangrijkst. Dit moet volgens bewoners echt meer dan 1% per jaar zijn. De genoemde 1.300 woningen in 15 jaar voor de dorpen is in hun beleving te weinig om de leefbaarheid te waarborgen; dit aantal mag wel ambitieuzer. En daarnaast moet er niet alleen duur worden gebouwd, maar juist in het goedkopere segment, inclusief sociale huurwoningen. Alle sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen van alle drie de dorpen zijn benoemd in de bijlage.

Sfeerimpressie bewonersavond Arcen, Lomm, Velden

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

23 van 39

3. Bewonersavond Tegelen, Belfeld, Steyl (3 juni 2024) Op de derde avond waren ongeveer 40 mensen aanwezig in het Schutterij Museum in Steyl, inclusief vertegenwoordigers van de dorps- en wijkraden van Belfeld, Steyl en Tegelen. Vooral vanuit Belfeld waren veel bewoners naar deze avond gekomen. De sfeer was constructief, maar er werden ook kritische vragen gesteld over de ontwikkelingstrategie van gemeente Venlo. De dorpsraad van Belfeld maakte gebruik van de gelegenheid om een pitch te geven. In de pitch kwam duidelijk naar voren dat de kracht van Belfeld in de gemeenschap zit. Behoud van leefbaarheid en het creëren van meerwaarde zijn de uitgangspunten voor de ontwikkeling van Belfeld. De ambities van het dorp zijn onder andere het behouden van het mooie buitengebied, ruimte bieden aan nieuwbouw, aantrekkelijk blijven voor de jeugd en het behouden van de eigen identiteit. Zorgen zijn er zeker ook, met name rondom de logistieke hallen grenzend aan het dorp. Ook wordt er aandacht gevraagd voor de vergroening binnen de kern. In Steyl werd uitgebreid stilgestaan bij het unieke karakter van het dorp met al het religieus erfgoed. Dit maakt Steyl uniek, maar dit brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee. Herbestemming van de kloostergebouwen biedt mogelijkheden voor woningbouw – ook voor starters en levensloopbestendig wonen – maar het geeft bijvoorbeeld ook meer parkeerdruk.

Ook werd gesproken over doorontwikkeling van de mogelijkheden voor toerisme en recreatie; niet alleen rondom de kloostercomplexen, maar ook over de mooie recreatieve routes in de omgeving. In het gesprek over Tegelen viel meteen op dat de eigen identiteit hier ook erg belangrijk is. Het dorp heeft haar eigen DNA, en moet daarom niet vastgroeien aan Venlo. Tegelen heeft alle basisvoorzieningen en ook op het gebied van zorg zijn de voorzieningen goed. De aanwezigheid van het treinstation wordt als positief ervaren. In de kern is nog veel (zware) industrie te vinden, uitplaatsing van deze industrie biedt weer kansen voor woningbouw en mogelijkheden voor Tegelen om zich verder te ontwikkelen. Hierbij wel de oproep om oog te houden voor voldoende groen.

Sfeerimpressie bewonersavond Tegelen, Belfeld, Steyl

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE VENLO 2040

24 van 39

4. Bewonersavond Blerick, Hout-Blerick, Boekend (4 juni 2024) Op de vierde en laatste avond waren wederom zo’n 30 bewoners aanwezig. We kwamen bij elkaar in hotel de Maashof in Boekend, waar de sfeer ook constructief was. Na de presentatie van de gemeente hielden vertegenwoordigers van Wijkoverleg Blerick en Boekend Belang een pitch over hun toekomstvisie op hun woonplaats. Vanuit de Leefbaarheidscommissie Hout-Blerick werd een video getoond met de visie op het dorp. De gemene deler tussen de drie gebieden werd in een van de pitches benadrukt: “we zijn allemaal één, maar wel met eigen dynamiek”. Blerick is een groot stadsdeel en op deze bewonersavond bleek al gauw dat er vanuit bijna alle Blerickse wijken vertegenwoordiging aanwezig was. De sterke punten werden aan tafel benadrukt, zoals het rijke verenigingsleven en de vele evenementen. Daarbij zagen inwoners kansen, bijvoorbeeld in de verbetering van de verbinding tussen het Kazerneterrein en Blerick-centrum en een nieuwe openbare voorziening aan de Maas, maar ook in het gelijkmatiger verdelen van de woningvoorraad. Zo biedt het huidige aandeel sociale huur in sommige wijken kansen bij sloopnieuwbouw om in het middelhoge en hoge segment terug te bouwen, met name voor starters en senioren. Binnen dit kader is ook de sociaal-economische problematiek in sommige delen van Blerick een cruciaal aandachtspunt voor de toekomst.

Volgens dorpsbewoners biedt Hout-Blerick “de warmte van een dorp, maar de faciliteiten van een stad”. Ze voelen zich geen wijk, maar echt een dorp aan de rand van de stad. Aan deze tafel viel met name op hoeveel kansen er werden benoemd voor het Hout-Blerick. Daarbij is veel over mobiliteit en verkeer gesproken. Zo werd bijvoorbeeld gediscussieerd over het verbeteren van de verbinding tussen de noordzijde en de zuidzijde van het dorp, waarbij de Baarlosestraat momenteel een barrière vormt. Verkeersveiligheid is hier – maar ook in de rest van het dorp – ook een aandachtspunt. Daarnaast moet het nieuw te ontwikkelen MFC – in combinatie met woningbouw – in de toekomst goed en veilig bereikbaar zijn. Verder kan de verbinding met Boekend worden verbeterd, waarbij ook de verouderde glastuinbouw ten noorden van het dorp een kwaliteitsimpuls zou kunnen krijgen. In Boekend is verkeersveiligheid en bereikbaarheid ook een belangrijk aandachtspunt (maar ook parkeerdruk en sluipverkeer). Bij de woningbouwopgave is het vooral belangrijk dat er kleinschalig wordt bijgebouwd voor de lokale behoefte, met veel aandacht voor starters en senioren. De toekomst van de sportvelden riep discussie op; het wordt door veel inwoners in elk geval als kansrijke transformatielocatie genoemd met een mix aan functies, maar wel voor de eigen behoefte.