381324 Bijl06. Antwoordbrief op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein Venlo.pdf

Hanzeplaats 1 5912 AT, Venlo I Postbus 3434, 5902 RK Venlo Telefoonnummer: 14 077 1 www.venlo.nl/contact

venlo GEMEENTEBESTUUR

Adviesraad sociaal domein Venlo T.a.v. De heer Hegge email: reinier.hegge@adviesraadsociaaldomein-venlo.nl

uw kenmerk uw brief d.d. 27 januari 2025 ons kenmerk 381324 behandelaar S. Bastings telefoonnummer +31 77 3596323 contact s.bastings@venlo.nl collegebesluit d.d. 25 maart 2025 bijlage(n) datum

2 8 1041 2025 Onderwerp Omgevingsvisie Venlo 2040

Beste heer Hegge, In uw vergadering van 20 januari 2025 heeft u gesproken over de Omgevingsvisie Venlo 2040. Uw advies heeft u geformuleerd in uw brief van 27 januari 2025. We danken u hartelijk voor het uitgebrachte advies. De Omgevingsvisie is een omvangrijk en veelomvattend beleidsdocument, we waarderen daarom de inspanningen die u voor het uitbrengen van het advies heeft geleverd. Zeker omdat het een ruimtelijke visie betreft die over de lange termijn gaat en abstract is. In uw brief geeft u aan niet positief te kunnen adviseren over Omgevingsvisie Venlo 2040. In uw brief gaat u in op een aantal specifieke onderwerpen en de vijf centrale ambities van de omgevingsvisie. Hieronder vindt u onze reactie op de punten die u aangeeft in uw brief: •

De term Venlonaren ligt nogal gevoelig. Er kan beter gesproken worden over inwoners van de gemeente Venlo

Antwoord: In samenvatting is ervoor gekozen om naar aanleiding van uw advies Venlonaren te vervangen door inwoners van gemeente Venlo.

•

Onderdeel minima en participatie.

Op pagina 50 vinden wij veel positieve elementen benoemd, zoals nabijheid van sociale voorzieningen, voldoende woningen voor ouderen en jongeren, bouwen is sociaal investeren, levensloopbestendige woningen, woningen voor starters en sociale huurwoningen

Antwoord: We onderschrijven net als u het belang van deze thema's en hebben deze dan ook een plek gegeven in de omgevingsvisie. •

Onderdeel gezondheid.

Hoewel de primaire gezondheidszorg niet de verantwoordelijkheid is van de gemeente kan zij faciliterend optreden. Momenteel zijn er lange wachttijden voor het krijgen van een huisarts. Waarom vestigen zich niet meer huisartsen in de gemeente Venlo? Gezien de voorgenomen groei en de stijging van het percentage senioren wordt dit thema nog veel belangrijker. Advies: faciliteer dat er meer huisartsen, tandartsen, fysiotherapeuten, dagbestedingen en of zorgboerderijen komen en plan de voorziening in de wijkontwikkelingsplannen. Antwoord: Wij herkennen de uitdaging die u hier schetst en zullen hier rekening mee houden vanuit onze faciliterende rol.

•

Onderdeel gehandicapten

De gehandicaptenraad moet regelmatig constateren, dat er bij de toegankelijkheid van gebouwen niet gedacht is aan gehandicapten. Dit aandachtsgebied verdient ook vermeld te worden in het advies. Voor de visie stellen wij de volgende tekst voor: In de afgelopen 15 jaar heeft de gemeente geleerd om de voorzieningen voor gehandicapten als een integraal onderdeel mee te nemen in het ontwerpproces. Daardoor heeft de stad in het kader van het VN-verdrag handicap het predicaat gekregen: goed toegankelijk voor gehandicapten in Nederland. Antwoord: Dit is een goede suggestie en we hebben de strekking van uw voorstel overgenomen in hoofdstuk 3: Toekomstverhaal langs 5 ambities, paragraaf 3.2. •

Buurthuizen en wijkteams en beschermd wonen

Beschermd werken in de woonomgeving is een waardevol concept dat door de gemeente Venlo al veel wordt toegepast. Door de locatie in de wijk vergroot het de mogelijkheid tot participatie. Geadviseerd wordt om dit concept verder uit te breiden tot in de dorpen en te zorgen voor goede vervoersvoorzieningen/openbaar vervoer daar waar het niet in de woonomgeving mogelijk is. Antwoord: We onderschrijven in uw advies de waardering voor het dicht naar de leefomgeving brengen van werk en meedoen voor mensen met beperkte arbeidsmogelijkheden. Door zowel de locatie in als verbinding met de wijk, worden de mogelijkheden tot participatie en vitalisering vergroot. Uw advies om dit breder te trekken naar ook andere of kleinere woonomgevingen, begrijpen wij goed. We zijn voornemens in de doorontwikkeling van bijvoorbeeld het Kan Doen-concept, ook meer dan nu nog het geval is,

2

in te gaan zetten op meer verbinding met de wijken en dorpen. Mogelijk daarbij ook inspelend op het recent herijkte accommodatiebeleid.

•

Senioren en mantelzorg

Voor een goede bereikbaarheid van Venlo centrum zijn er drie onderdelen nodig die op elkaar aansluiten. 1) vervoer naar de lokale hub (verantwoordelijkheid inwoner) 2) vervoer naar rand van het winkelcentrum 3) Vervoer binnen het winkelcentrum Er is behoefte aan voorzieningen van onderdeel 3. Dit zou als onderdeel van het mobiliteitsconcept meegenomen moeten worden.

Antwoord: De omgevingsvisie raakt met name de hoofdinfrastructuur en de mobiliteitstransitie. Bij de nadere uitwerking hiervan houden wij rekening met uw aanbevelingen. Seniorenhuisvesting speelt een cruciale rol als het gaat om het langer zelfstandig laten wonen van senioren en een doorstroming van woninggebruik. In de visie zou opgenomen kunnen worden dat de gemeente een systeem heeft ontwikkeld waardoor de doorstroming van woninggebruik goed loopt en het "scheefwonen" gehalveerd is. Antwoord: Wij herkennen het belang van seniorenhuisvesting. In zowel het toekomstverhaal langs ambities, als bij de gebiedsgerichte uitwerkingen komt dit terug in de omgevingsvisie.

Wat moet in de omgevingsvisie worden gerealiseerd om mantelzorg overeind te houden en daar waar nodig deze uit te bouwen en te faciliteren. In de gemeente Venlo wonen en leven nu al 22% ouderen, dat zal nog aanzienlijk groeien naar 2040. Met de druk op de gezondheidszorg zal de mantelzorg nog nadrukkelijker belangrijker worden. Antwoord: Wij onderschrijven net als u het belang van mantelzorg en de toenemende druk op mantelzorg. Juist door in de omgevingsvisie mogelijkheden te bieden voor woningbouw in zowel het centraal stedelijk gebied als in de dorpen. We zetten hierbij in op een passende woonruimte voor iedereen.

•

Huisvesting

Naar verwachting zijn er in 2040 geen Oekraïense vluchtelingen meer. Daarom wordt de term kwetsbare groepen geadviseerd. Seniorenhuisvesting wordt specifiek genoemd. Wij 3

adviseren ook de groep inwoners met een participatiewetuitkering te noemen, naast gehandicapten en mensen zonder of met relatief weinig basisvaardigheden. Deze groepen zijn naar schatting 10-20% van het aantal inwoners Antwoord: We hebben naar aanleiding van uw advies ervoor gekozen om de term 'andere kwetsbare doelgroepen' op te nemen. Hiermee sluiten we geen enkele doelgroep uit.

•

Scholen en Jeugd

Venlo wil een kennisstad worden. Dit is een mooi ambitie. De huidige situatie laat een ander beeld zien. Er zijn steeds minder scholen. De middelbare scholen kampen met een behoorlijke terugloop van leerlingen ook de komende jaren. Er wordt geen duidelijk beeld geschetst over de inrichting van de jeugdzorg en de invulling van de 18+ opvang en huisvesting. Antwoord: De inrichting van de jeugdzorg en de invulling van de 18+ opvang en huisvesting valt buiten de scope van deze omgevingsvisie. In de visie lezen wij niets terug over scholen/schoolgebouwen. Ook scholen zijn fysieke ontmoetingsplekken, met veel mogelijkheden voor synergie met het verenigingsleven of sporten. Als men het dan heeft over functies clusteren in één gebouw, betrek de scholen daar dan ook in. Ook gaat het onderwijs naar nog meer regulier, dus minder speciaal onderwijs. Dat vergt ook aanpassingen aan de omgeving. Meer groen op schoolpleinen, rustige plekken, ook een afwisseling van kleine en grotere speelpleinen. Als er in de visie gesproken wordt over onderwijs, hebben wij de indruk dat het voornamelijk over hoger onderwijs gaat. (Basis)scholen worden slechts in een bijzin genoemd. En dat terwijl basisscholen juist de verbindende plekken zijn van een dorp of wijk. Basisscholen en hun omgeving krijgen onvoldoende aandacht.

Dit terwijl Venlo een zeer hoog aantal inwoners heeft die onvoldoende basisvaardigheden hebben. Antwoord: Wij onderschrijven dat scholen ook ontmoetingsplekken zijn. Wanneer het gaat om onderwijshuisvesting, dan staat dit benoemd in het zogenaamde Integraal HuisvestingsPlan. In het IHP wordt onder meer ingezet op het vormen van krachtige kindcentra. Een krachtig kindcentrum is de definiëren als een veilige plek voor kinderen van 0-12 jaar, waar alle ontwikkelingsterreinen van kinderen aan bod komen. Een kindcentrum biedt dus een totaalpakket op het gebied van onderwijs, kinderopvang, ontwikkeling, zorg, welzijn en vrije tijd. Bij de vorming van een kindcentrum wordt door de kindpartners (schoolbestuur en kinderopvangorganisatie) gekeken naar het bredere perspectief (context) en wordt de verbinding gelegd met de behoeften en ambities in de wijk. Deze kindpartners doen dit in afstemming met de gemeente vanuit hun kennis over de wijk en de populatie. De vraag 'wat 4

heeft het kind en de wijk nodig' staat centraal. Dit kan gaan om voorzieningen rondom het kind (jeugdgezondheidszorg- en hulpverlening, sport en gezonde leefstijl, etc.), maar kan ook breder zoals een wijkcentrum met ruimte voor cultuur, welzijn en ontmoeting. Daarnaast wordt volop ingezet op het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking. Binnen dit programma werken we sinds 2019 met vier kernthema's/pijlers: taal, gezondheid, leefbaarheid/veiligheid en onderwijsontwikkeling. Het programma richt zich met name op scholen en kinderopvangorganisaties in de wijken in Venlo die extra aandacht verdienen. Vanuit dit programma wordt onder meer versterkt ingezet op taalontwikkeling binnen school maar ook nadrukkelijk op verbetering van basisvaardigheden van ouders/verzorgers en de verbinding/invloed van wijk en omgeving

•

Diversiteit en inclusie

In de Omgevingsvisie missen wij de ambitie om een inclusieve samenleving te willen zijn. Hoe verhoud de Omgevingsvisie zich ten opzichte van deze ambitie? Antwoord: De omgevingsvisie is een strategische visie voor het ruimtelijk domein. Diversiteit en inclusie zijn goed gepositioneerd in de strategische visie voor het maatschappelijk domein: Fier op Venlo. Deze visie en de daarin opgenomen uitgangspunten blijven onverminderd van kracht.

•

Opmerkingen over de 5 ambities

Omdat het voorzieningenniveau sterk wordt beïnvloed door aantal inwoners en economie geeft de ASD ook op deze punten een advies. Venlo maakt een schaalsprong naar 125.000 inwoners De Omgevingsvisie gaat uit van een stijging van het aantal inwoners van de gemeente Venlo van 100 duizend naar 125 duizend. Als wij naar de https://venlo.incijfers.nl/dashboard/ kijken dan zien wij een stabilisatie van het aantal inwoners op 104 duizend. Venlo zou meeprofiteren van de sterke economische centra in Nijmegen en Eindhoven. In de afgelopen jaren is dit niet gebeurd. De stijging van het aantal inwoners lag rond de 0,4%. Waarom zou het dan in de komende 15 jaar wel lukken? Plaatsen die beter gesitueerd zijn zoals Veldhoven, Venray en Helmond hebben wel deze groei. Een van de redenen is de relatief lange reistijd naar de werklocatie. Wij zien dit beeld ook terug in de moeizame verkoop van percelen in onder andere Arcen. Advies: ga uit van de realistische mogelijkheden. Antwoord: We willen hier benadrukken dat een stijging van het aantal inwoners naar 125.000 geen doel op zich is. De schaalsprong vindt zijn oorsprong in de wens om het voorzieningenniveau van onze gemeente op zijn minst op peil te houden en waar mogelijk te

5

versterken en te verbreden. Juist het in stand houden van het voorzieningenniveau is van groot belang voor onze (kwetsbare) inwoners. Daarnaast zien we een toenemende druk op de woningmarkt. Door een forse ambitie neer te leggen om meer woningen te realiseren moet de druk verlicht worden. Blijven we doorgaan op oude voet, dan zal de druk mede vanuit Eindhoven en Nijmegen, alleen maar toenemen. Met als gevolg dat onze inwoners nog moeilijker aan een woning komen. De schaalsprong helpt ons enerzijds om ons voorzieningenniveau op peil te houden en anderzijds met het verlichten van de druk op de woningmarkt. Waarbij er kansen liggen om ook andere doelgroepen aan Venlo te binden, wat ook weer zorgt voor een groter draagvlak voor onze voorzieningen. Venlo werkt aan een waardevolle economie Venlo is geen kennisstad. Venlo heeft geen universiteit. Nijmegen heeft rond de 40.000 studenten waarvan 25.000 op universitair niveau. Venlo heeft slechts 4.000 studenten. Zelfs op het gebied van voeding neemt Venlo geen belangrijke plaats in, terwijl dit wel wordt gesuggereerd. Wellicht vormt de wens hier de basis van de redenering? Sectoren die in de afgelopen 10 jaar zijn gegroeid liggen op het logistieke gebied (bron Venlo in cijfers). Ook hier doet zich mogelijk een bedreiging voor. De snelweg A15 vanuit de Rotterdamse haven wordt vanaf Bemmel verder uitgebouwd naar Duitsland.

Daarnaast wordt de Betuwelijn in Duitsland met een vertraging van 20 jaar nu eindelijk in Duitsland uitgebouwd en komt de zogeheten IJzeren Rijn ook weer meer in de aandacht. Advies: een nieuwe discussie. Onderzoek waar de ontwikkelingsmogelijkheden liggen. Een van de mogelijkheden is bijvoorbeeld in de energietransitie. In een flink deel van de stad zal stadverwarming aangelegd moeten worden. Als Venlo snel start zal dit expertise en veel werk opleveren dat ook in andere steden ingezet kan worden. Ook op het gebied van toerisme zijn er kansen. Het besteedbare inkomen per huishouden lag in 2011 op 92% van het landelijk niveau. In 2022 lag dit op 89%. Het verschil groeit. Het aantal senioren groeit sterk. Het percentage boven 75 jaar groeit van 11% naar 17%. De omvang van de zorgsector zal hiervan profiteren. Het woord 'techniek' komt niet voor in het document. Hoe kunnen kinderen de techniek in gaan? De gemeente wil een belangrijke vestigingsplaats voor bedrijven in de agrofood, de maakindustrie en de logistieke sector zijn. In verband met de energietransitie zal het belang van techniek alleen maar toenemen. Antwoord: U doet een aantal interessante suggesties in uw reactie. In de omgevingsvisie wordt echter de Economische Visie Venlo 2030 gevolgd (vastgesteld door de raad op 28-062023).

De ruimtelijke consequenties van deze strategische visie voor het economisch beleid zijn doorvertaald naar de omgevingsvisie. In de Economische Visie heeft de raad vastgelegd wat de speerpunten zijn op economisch gebied. De omgevingsvisie sluit hierop aan.

6

Er is geen goede basis voor de Omgevingsvisie. Het is meer dromen dan een solide visie gebouwd op een goed fundament. Het werk gedaan in de afgelopen 2,5 jaar is een prachtige bron van informatie waaruit binnen een half jaar een meer solide Omgevingsvisie gemaakt kan worden. Daarin valt te overwegen aan te geven welke prioriteiten er worden gesteld: op dit moment is de keuze zo groot, dat een prioritering noodzakelijk is. Gebaseerd op bovenstaande kan de ASD geen positief advies geven. Antwoord: Uiteraard betreuren wij het dat er geen positief advies afgegeven kan worden. Wij zijn echter van mening dat er een goed doorwrocht stuk ligt, dat samen met onze inwoners, ketenpartners en stakeholders tot stand is gekomen. Ook is de gemeenteraad op diverse momenten betrokken. U stelt ook dat het document geen solide basis kent en vooral op dromen is gebaseerd. Hier herkennen wij ons niet in. De omgevingsvisie is gebaseerd op beleidsinventarisatie van landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleid, op analyses van trends en ontwikkelingen en input vanuit onze samenleving. Dit alles heeft geresulteerd in het voorliggende stuk. Een visie op hoofdlijnen voor de lange termijn voor het ruimtelijk domein. Tenslotte geeft u nog een aantal punten mee die niet zijn meegewogen in het advies. Deze punten blijven in deze brief buiten beschouwing.

We danken u voor uw betrokkenheid en hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Met vriendelijke groet, rs van Venlo de secretaris

de burgemeester

7