200 2024 RIB Uitvoering motie dakloze EU-burgers raadsdebat II.pdf

Raadsinformatiebrief

GEMEENTEBESTUUR

RIB nummer 2024

200

collegevergadering d.d.

26 november 2024 Gezond en actief Venlo J. Smeets

ons kenmerk 323393 team RGMAOZ steller J.M.W. van Gaal telefoonnummer +31 77 3596644 e-mail j.vangaal@venlo.nl

programma portefeuillehouder

datum 12 november 2024 bijlage(n) 0

Onderwerp Uitvoering motie dakloze EU-burgers vervolg raadsdebat II Kennisnemen van De wijze waarop wij uitvoering geven aan de motie dakloze EU-burgers raadsdebat II op 1 juli 2024. Aanleiding van De motie dakloze EU-burgers naar aanleiding van het raadsdebat II op 1 juli 20241. Kernboodschap Aanleiding Op 1 juli 2024 heeft uw gemeenteraad een motie1 ingediend getiteld ‘Dakloze EU-burgers vervolg raadsdebat deel II'. In deze motie verzoekt u ons om uitvoering te geven aan een drietal fasen om dakloosheid onder internationale werknemers in Venlo aan te pakken. Tijdens de begrotingsbehandeling op 8 november 2024 hebben wij u een update gegeven over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van deze motie. Naar aanleiding van deze stand van zaken heeft uw raad ons verzocht om snelheid te maken in het uitvoeren van de motie. Wij hebben toegezegd uw raad vóór eind november te informeren over de wijze van uitvoering. Inleiding Op dit moment zijn er in gemeente Venlo naar schatting 40-75 dakloze internationale werknemers. Zij belanden om uiteenlopende redenen op straat. Verlies van werk betekent vaak verlies van huisvesting en zorgverzekering. Het gevolg hiervan is dat mensen onverzekerd op straat belanden. Vaak zijn deze mensen slechts korte tijd in Nederland wanneer zij werkeloos en/of dakloos raken.

Dat betekent dat zij (nog) geen aanspraak kunnen maken op sociale voorzieningen vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (wmo) of de Participatiewet. 1 https://gemeenteraad.venlo.nl/Vergaderingen/Besluitvormende-raadsvergadering/2024/26-

juni/19:00/Aangenomen-motie-vreemd-GL-Dakloze-EU-burgers-vervolg-raadsdebat-deel-II/Motie-vreemdGL-Dakloze-EU-burgers-vervolg-raadsdebat-deel-II-GETEKEND-1.pdf

323393

1

Raadsinformatiebrief

Vanuit de huidige aanpak (met onder andere stichting Barka) stuurt gemeente Venlo op terugkeer naar werk (met onderdak) of terugkeer naar land van herkomst. Desondanks, verblijven er op dit moment nog steeds internationale werknemers op straat of in tenten. Dit is niet wenselijk voor de gemeente, zoals ook duidelijk verwoord in uw motie en de verschillende debatten in uw gemeenteraad. Doelgroep Binnen de gehele groep daklozen, dus ook internationale werknemers, is veel variatie. Niet alle daklozen kennen dezelfde problemen (verslaving, ziekte). Daarom is een onderscheid gemaakt in subgroepen. Voor elke subgroep wordt een ander spoor ingezet: •

Subgroep kwetsbare daklozen (zwaardere casuïstiek) - spoor A: daklozen die maximaal 1-2 weken dakloos zijn en waar wèl motivatie/perspectief zit; doch met verhoogde kans op verslavingsproblematiek; waar intensiever tijdelijk maatwerk begeleiding wenselijk is.

•

Subgroep zelfredzame (tijdelijk) dak- en thuislozen (lichte casuïstiek) - spoor B: daklozen die recent (binnen 1-2 dagen) dakloos zijn geraakt óf internationale werknemers die dreigend dakloosheid worden; kans op terugkeer naar werk/land van herkomst groot is; waar beperkte mate van begeleiding nodig is.

•

Subgroep zorgmijders/overlastgevers – spoor C: daklozen die bekend zijn bij handhaving, politie en andere veiligheidsinstanties, en die regelmatig overlast veroorzaken voor inwoners van de gemeente Venlo, niet geholpen willen of kunnen worden.

•

(Zeer) complexe casuïstiek - spoor D: daklozen met (meervoudige) en complexe problemen/vraagstukken, zoals medische problemen, slachtoffers van huiselijk/seksueel geweld/misdrijf, daklozen met gedragsstoornis/verslavingsproblemen; vereist samenwerking van verschillende organisaties en intensieve (langdurige) begeleiding.

Voor dakloze internationale werknemers die zorgmijdend zijn of voor overlast zorgen (bedelen, gewelddelicten, openbaar dronkenschap, wildplassen) zetten we in op een repressieve aanpak (via spoor C), in de vorm van (gedwongen) terugkeer naar land van herkomst. Stand van zaken realisatie kortdurende tijdelijke opvang niet-rechthebbende dakloze internationale werknemers Het plan is om vanaf medio december de kortdurende tijdelijke opvang voor dakloze nietrechthebbende internationale werknemers gerealiseerd te hebben. Deze kortdurende opvangvoorziening is aanvullend op de opvang van dakloze internationale werknemers in hotels via stichting Barka. In het opstellen van de kaders voor deze opvang is gebruik gemaakt van de ervaringen van andere gemeenten, waaronder van gemeente Eindhoven. De hieronder genoemde kaders zijn dan ook gebaseerd op de ervaringen in de uitvoering van de pilot in Eindhoven.

323393

2

Raadsinformatiebrief

Het gaat in totaal om maximaal 10-15 plekken waar dakloze internationale werknemers, die geen aanspraak kunnen maken op sociale voorzieningen (zoals bijstand of maatschappelijke opvang), kortdurend (maximaal 2-3 weken) kunnen verblijven. Dit verblijf bereid hen voor op terugkeer naar werk (bij voorkeur met huisvesting) of terugkeer naar land van herkomst. Afhankelijk van het definitieve aantal plekken zouden op jaarbasis dan zo'n 200 internationale werknemers geholpen kunnen worden. Om het sociaal beheer te borgen, is stichting Barka enkele dagen per week op locatie aanwezig om maatwerk begeleiding te bieden, in samenwerking met het Leger des Heils (LdH). Daarnaast is het LdH 5-7 dagen in de week aanwezig om de opvangvoorziening in goede banen te leiden. Zij zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in de opvang. Tenslotte is er 24/7 beveiliging op de locatie aanwezig die toezicht houdt op de situatie binnen en buiten de opvang. We zijn in gesprek met verschillende (lokale) organisaties om aanvullende afspraken te maken. Deze kortdurende opvangvoorziening zet in op spoor A, subgroep ‘zwaardere casuïstiek' (zie ‘doelgroep’). Dat betekent dat er sprake moet zijn van motivatie en het bevorderen van perspectief op nieuw werk of terugkeer naar land van herkomst kansrijk is.

Is iemand niet gemotiveerd om te werken aan hun herstel, dan is er voor deze persoon geen plaats en heeft spoor C mogelijk (aanpak overlastgevers via repressie) de voorkeur. Stichting Barka en het LdH zijn verantwoordelijk voor de screening en toegang. Dit betreft feitelijk de Venlose uitwerking van de “variant Eindhoven”. Aanvraag tijdelijke (omgevings)vergunning De kortdurende opvang van dakloze internationale werknemers op de beoogde locatie past niet binnen het omgevingsplan. Daarom zal een tijdelijke (omgevings)vergunningsaanvraag voor de opvang van dakloze niet-rechthebbende internationale werknemers aangevraagd worden. De planning is om de vergunningaanvraag in week 2 van 2025 in te dienen, deze tijd is benodigd om een ruimtelijke onderbouwing op te stellen. Financiën De kosten voor de maatwerk begeleiding van onder andere stichting Barka en het LdH zijn naar verwachting te financieren vanuit de financiële middelen die gemeente Venlo ontvangt vanuit de pilot kwetsbare dakloze EU-burgers van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Op dit moment worden de afspraken nader uitgewerkt.

Stand van zaken opvangplekken bij huisvestingslocaties internationale werknemers Er worden op dit moment concrete afspraken gemaakt met een professionele huisvester in Venlo. Het betreft een huisvestingslocatie, waar reeds internationale werknemers worden gehuisvest. Verwachting is dat ook hier medio december dakloze internationale werknemers gehuisvest kunnen worden.

323393

3

Raadsinformatiebrief

In afstemming met deze huisvester en uitzendbureau(s) die hier huren, zullen 4 tot 8 bedden vrij gemaakt voor de lichte casuïstiek (spoor B) dakloze internationale werknemers. Deze zullen ingezet worden als kortstondige plek voor daklozen die recent (binnen 1-2 dagen) dakloos zijn geraakt óf internationale werknemers die dreigend dakloosheid worden. Dit is voor enkele dagen tot maximaal 2 weken. Het voorgestelde aantal plekken is gebaseerd op cijfers vanuit het Team Arbeidsmigranten in Kwetsbare Situaties (TAK), vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis NoordLimburg, over spoedmeldingen met betrekking tot internationale werknemers die om uiteenlopende redenen (dreigend) dakloos zijn. We starten met een proefperiode van 6 maanden en evalueren vervolgens of we en op welke wijze we hiermee verder gaan. Voor deze personen is beperkte begeleiding nodig. Voor hen is er binnen enkele dagen zicht op nieuw werk of terugkeer naar land van herkomst. Momenteel worden afspraken gemaakt met de huisvester en betreffende uitzendbureaus over de voorwaarden, kosten en bijdragen. Insteek is dat begeleiding door het TAK, vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis, èn door huisvester en of uitzendbureaus wordt gedaan. Beveiliging, onderkomen, faciliteiten vallen onder de huisvesting. Deze afspraken willen we ook bij toekomstige nieuwe (grootschalige) huisvestingslocaties gaan maken.

Tevens hebben zich naar aanleiding van de raadsdebatten ook al enkele uitzendbureaus en bedrijven zich gemeld om mee te denken. Financiën We gaan er van uit dat de huisvester en uitzendbureaus bijdragen in de kosten, financieel of met het beschikbaar stellen van begeleiding en/of huisvesting. Overige of aanvullende middelen voor de proefperiode van 6 maanden voor 8 bedden voor de gemeente kunnen opgevangen worden binnen de bestaande middelen. Stand van zaken werkgeversaanpak (convenant en leefbaarheidsfonds) Wij hebben brieven verstuurd aan een aantal werkgeversverenigingen. Naar aanleiding van deze brieven worden gesprekken gepland. De hoofdlijnen van de gesprekken zijn afspraken maken voor een nader uit te werken convenant en leefbaarheidsfonds met de werkgeversverenigingen en hun leden. In samenwerking met de Algemene Bond voor Uitzenders (ABU) vindt op 5 december 2024 een bijeenkomst plaats waarbij 6 uitzenders, één huisvester, Zorg en Veiligheidshuis Noord-Limburg en gemeente Venlo aanwezig zijn. Het doel van de bijeenkomst is om de dakloze internationale medewerkers, zo veel als mogelijk naar werk te begeleiden en daarmee samenhangend te voorzien in huisvesting. De aanwezige uitzendbureaus hebben aangegeven zich hiervoor maximaal te willen inzetten.

Bij deze bijeenkomst wordt eveneens het nader uit te werken convenant en leefbaarheidsfonds geagendeerd, met als doel input ophalen en samenwerkingsafspraken maken.

323393

4

Raadsinformatiebrief

Communicatie Uw raad wordt naar verwachting medio december opnieuw geïnformeerd over de definitieve locatie voor de kortdurende opvang.

Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Ondertekend door Twan Beurskens op 26-11-2024

Ondertekend door Antoin Scholten op 26-11-2024

Twan Beurskens

Antoin Scholten

323393

5