103 Bijlage 2 Bijlagen en definities.pdf

BIJLAGEN EN DEFINITIES

Bijlagen en definities

|

1

1

BIJLAGEN............................................................................. 3 1.1.1

Wetsvoorstel stelselwijziging in 2025.......................................3

1.1.2

spelregels vorming integraal kindcentrum................................4

1.1.3

uitvoeringsovereenkomst.........................................................5

1.1.4

vastleggen projectkaders en bouwheerschap............................7

1.1.5

groenblauw schoolplein...........................................................8

1.1.6

netcongestie...........................................................................9

2

DEFINITIES.........................................................................11

2

DEFINITIES

10

2.1.1

Budgetovereenkomst

2.1.2

Integraal huisvestingsplan

2.1.3

Investeringsschema

2.1.4

2

|

2.1.5

Onderwijshuisvestingsproject

2.1.6

Uitvoeringsovereenkomst

2.1.7

Onderwijshuisvestingsverordening

2.1.8

WEC en WPO

Bijlagen en definities

10 10 10

10

Teamnaam: Datum: Ons kenmerk:

1

BIJLAGEN

1.1.1

WETSVOORSTEL STELSELWIJZIGING IN 2025

Belangrijke onderdelen uit het wetsvoorstel zijn:  De in de wet beschreven jaarcyclus voor aanvragen onderwijshuisvesting wordt vervangen door een langere periode, waarin gemeenten na overleg met betrokken schoolbesturen het onderwijshuisvestingsbeleid en het investeringsprogramma voor een periode van 5 jaar vastleggen in een meerjarenprogramma (IHP), met een doorkijk tot ten minste het 20e jaar. De schoolbesturen worden verplicht om een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vast te stellen.  De mogelijkheid om renovatie als volwaardig alternatief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. Renovatie moet worden opgenomen als voorziening in de wet. Renovatie dient daarbij te leiden tot een startsituatie (of startconditie) die in functioneel en kwalitatief opzicht gelijkwaardig is aan nieuwbouw en gericht is op een levensduurverlenging van ten minste 25 jaar.  Het investeringsverbod voor het PO en SO wordt zodanig aangepast dat het overeenkomt met de betreffende bepalingen uit de Wet op het voortgezet onderwijs. PO- en SO-besturen krijgen daarmee de mogelijkheid om in onderwijshuisvesting te investeren.  De concretisering van het huisvestingsvoorstel van de sectorraden en de VNG gaat uit van het handhaven van de huidige financieringsstromen.

Aanvullend kan de versoepeling van het investeringsverbod leiden tot een gezamenlijke financiering die de kwaliteit van onderwijshuisvesting kan vergroten dan wel het moment van investeren kan vervroegen. Vooruitlopend op dit wetsvoorstel wordt hier door de gemeente Venlo en de schoolbesturen al op ingespeeld en zijn er mogelijkheden om het investeringsverbod te rechtvaardigen. Een schoolbestuur kan bijvoorbeeld investeren in exploitatie verlagende maatregelen met een redelijke terugverdientijd.

Bijlagen en definities

|

3

1.1.2

SPELREGELS VORMING INTEGRAAL KINDCENTRUM

Vorming Integraal Kindcentrum De integrale kindcentra fungeren als centrale knooppunten waar onderwijs, kinderopvang en ook jeugd ondersteuning/zorg samenkomen. Dit bevordert niet alleen de samenwerking tussen verschillende sectoren, maar biedt ook een geïntegreerde aanpak voor de ontwikkeling van kinderen en het welzijn van gezinnen. Een aantal basis spelregels voor (de vorming) van een kindcentrum is:  De keuze voor een kindpartner ligt bij het schoolbestuur en de kindpartner voor de school.  Binnen een kindcentrum wordt gedacht vanuit maatschappelijke vierkante meters2. Onderwijs en kinderopvang wijken niet voor elkaar bij groei, mits er sprake is van een huurafspraak. Hierdoor ontstaat er een duurzame, toekomstbestendige samenwerking en aanbod. Voorwaarde is dat bij facilitering door de gemeente de kinderopvang, of andere organisaties anders dan onderwijs, een minimaal kostprijsdekkende huur betalen(vergoeding van kapitaallasten van gepleegde investering aan gemeente, vergoeding exploitatielasten aan schoolbestuur) en een langlopende overeenkomst (minimaal 10 jaar). De meters voor de kinderopvang worden gerealiseerd door uitbreiding van de vierkante meters met de onderwijsbestemming. Het blijven onderwijs m2 en artikelen 107 en 108 WPO blijven toepassing.  Schoolbestuur en kinderopvangorganisatie kijken gezamenlijk naar het aantal kindplaatsen in de wijk.

Bij nieuwe projecten (revitalisatie of vervangende nieuwbouw) wordt het aantal te realiseren kindplaatsen afgestemd tussen schoolbesturen, kinderopvangorganisatie en gemeente. Dit om te voorkomen dat in een wijk/gebied een overmaat aan kindplaatsen binnen een kindcentrum gaat ontstaan. Om misverstanden te voorkomen (voorkeursscenario): In 1.1.2 wordt ten aanzien van een kostendekkende verhuur aangegeven dat alleen de kapitaallasten in rekening worden gebracht. Dat is een mogelijkheid die ontstaat als de gemeente aan de desbetreffende school toestemming geeft om de onderwijs m2 te gebruiken als kindcentrum. De gemeente gaat dan een vergoeding ontvangen voor de kapitaallasten en de school een vergoeding van de exploitatielasten. Deze vergoedingen worden door de kinderopvang betaald. (Gemeente-school-kinderopvang: kapitaallasten / school-kinderopvang; exploitatievergoeding).

Werkwijze:  Gemeente blijft eigenaar van gehele kindcentrum (het geheel zijn onderwijs m2).  Gemeente geeft schooldeel o.g.v. art 103 lid 3 WPO in gebruik aan schoolbestuur. Het schoolbestuur en de kinderopvangorganisatie maken een overeenkomst waarin afspraken worden vastgelegd over de exploitatielasten. Andere mogelijkheid zou zijn: Gemeente verhuurt het kinderopvangdeel voor een bepaalde, voor huurder, niet-opzegbare periode, waarbij de exploitatielasten en 4

|

Bijlagen en definities

de gemeentelijke kapitaallasten worden gedekt. Dit is niet het voorkeursscenario. De gemeente Venlo bouwt met bestemming onderwijs m2.

1.1.3

UITVOERINGSOVEREENKOMST

Als voorwaarde voor de beschikbaarstelling van de gemeentelijke vergoeding dienen de gemeente en schoolbestuur een Uitvoeringsovereenkomst te sluiten als bedoeld in artikel 2.3 van de budgetovereenkomst (de budgetovereenkomsten zijn afgesloten in 2018). De Uitvoeringsovereenkomst dient in elk geval de volgende onderwerpen voor de uitvoering van een Onderwijshuisvestingsproject nader te regelen: Haalbaarheidsanalyse Het schoolbestuur laat een bouwtechnische analyse uitvoeren door een ter zake deskundig bureau. Deze leidt tot een rapportage, welke als bijlage fungeert van de uitvoeringsovereenkomst. De rapportage dient antwoord te geven op de vraag of en zo ja op welke wijze de levensduur van het De rapportage voorziet in advies ten aanzien van de kosten van de renovatie op basis de voorgestelde maatregelen.

Bijlagen en definities

|

5

De rapportage omvat tevens een vergelijking met de te bereiken kwaliteit en bijbehorende kosten bij een keuze voor vervangende bouw/ transformatie met een levensduurverlenging van 40 jaar. Projectspecificatie en begroting kosten Op basis van de uitgebrachte haalbaarheidsanalyse voeren gemeente en schoolbestuur overleg. Het schoolbestuur stelt daartoe een voorstel voor een projectspecificatie op, waarin  de keuzes t.a.v. kwaliteitsambitie is geconcretiseerd;  een overzicht van maatregelen en bouwkundige ingrepen is opgenomen en  een begroting van kosten is toegevoegd. Let op: de gemeente draagt zorg voor bouw tot referentiewaarde niveau. Extra bouwmaatregelen die hierboven op komen zijn voor rekening schoolbestuur (toepassing van kwaliteitskader) de begroting dient opgesteld te worden conform kwaliteitskader en een splitsing te maken tussen kosten bereiken referentiewaarde (gemeente), extra zaken (kosten schoolbestuur). Omvang en wijze van beschikbaar stellen gemeentelijke vergoeding De omvang van de gemeentelijke vergoeding wordt vastgesteld aan de hand van de normering zoals deze in de budgetovereenkomst is vastgelegd. De wijze waarop en termijnen waarbinnen deze wordt toegekend is voorwerp van nader overleg en zal onder meer afhangen van de planning van de uitvoering.

Eigen bijdrage schoolbestuur Het schoolbestuur verleent de gemeente inzage in de omvang van de eigen bijdrage in de kosten van het project. De kostenbegroting geeft ook een dekkingsvoorstel, waaruit blijkt hoe de gemeentelijke vergoeding wordt aangewend in samenhang met de inzet van de middelen, waarover het schoolgebouw kan worden verlengd tot 65 jaar, waarbij het kwaliteitsniveau wordt gebracht op het vigerend Bouwbesluit. Bij de beoordeling van de kwaliteit wordt het Kwaliteitskader Onderwijshuisvesting1 als richtsnoer gehanteerd. De haalbaarheidsanalyse geeft tevens inzicht in de maatregelen en bouwkundige ingrepen die nodig zijn om de ambities, zoals geformuleerd in het Kwaliteitskader te bereiken. Naast bouwtechnische kwaliteits- en duurzaamheidseisen omvat dit kader tevens functionele eisen ten aanzien van onderwijskundige kwaliteit. Planning van de uitvoering - Fasering (fasedocumenten) - Voortgang onderwijs tijdens de uitvoering (tijdelijke huisvesting) - Andere bijkomende kosten. - Beschrijving taken van bouwheer

1

6

www.ruimte-ok.nl/kwaliteitskader |

Bijlagen en definities

1.1.4

VASTLEGGEN PROJECTKADERS EN BOUWHEERSCHAP

In de van toepassing zijnde onderwijswetgeving is bepaald dat het bouwheerschap in principe bij de schoolbesturen ligt. Dit sluit aan bij de eigendomsverhouding. Er zijn echter situaties waarbij de keuze gemaakt wordt om het onderwijs te combineren met andere partijen (zoals kind-, maatschappelijke en ketenpartners) in de vorm van een multifunctionele accommodatie. Mocht hiervoor gekozen worden, dan dient er overleg plaats te vinden over het bouwheerschap en de eigendomsverhouding. Definitie bouwheerschap Aanloopfase  Officiële aanvraag van het project bij de gemeente.  Opdracht verstrekken van het haalbaarheidsonderzoek.  Het schoolbestuur plant een afspraak in met de gemeente om het haalbaarheidsonderzoek te bespreken  Afspraak plannen met een multidisciplinair team van de gemeente om zo het voortraject helder inzichtelijk te krijgen.  Het schoolbestuur draagt de verantwoordelijkheid voor het tijdig aanvragen van de vergunningen  Aanvragen van subsidies zoals de DUMAVA subsidie. Projectfase  Volledig projectaansturing  Structureel overleg met de gemeente om inzicht te geven in het financiële en bouwkundige verloop van het project  Eigenaarschap van het taakstellend krediet, iedere vorm van overschrijding op het krediet dient vroegtijdig met de gemeente te worden Bijlagen en definities

|

7

besproken, zonder toestemming vanuit gemeente worden er geen overschrijdingen geaccepteerd. Uitnodiging bouwkundige oplevering school



Evaluatiefase  Uitnodiging opening schoolgebouw  Binnen 6 maanden na oplevering van het project ontvangt de gemeente van het schoolbestuur de financiele verantwoording van het project. De financiele verantwoording vindt aansluiting bij het taakstellend krediet.  Binnen 6 maanden na oplevering van het project plant het schoolbestuur een evaluatie in met de gemeente. In deze evaluatie wordt er gezamenlijk teruggekeken op het project

1.1.5

GROENBLAUW SCHOOLPLEIN

Sinds 2022 loopt het programma groenblauwe revolutie schoolpleinen. Dit is een programma van de vijftien gemeenten in Noord- en Midden-Limburg, Waterschap Limburg en Waterleiding Maatschappij Limburg. Het programma heeft als doel om de komende zes jaar 80% van alle basisschoolpleinen in Noord- en MiddenLimburg om te vormen naar groenblauwe schoolpleinen. De Gemeente Venlo neemt deel aan dit programma. Groenblauwe schoolpleinen zijn natuurlijke schoolpleinen, waar kinderen naar hartenlust kunnen spelen en ontdekken, waar het lekker koel is in de zomer en waar het regenwater goed de grond in kan zakken. De bomen en planten op het plein zijn natuurlijke airco’s en geven schaduw. Zo kan men ook in de zomer lekker buitenspelen en warmt het gebouw minder op. Door tegels te vervangen voor groen zakt het regenwater zo de bodem in. De interesse vanuit Venlose scholen om te komen tot groenblauwe schoolpleinen neemt toe. Een groenblauw speelplein stimuleert fysieke activiteiten en gevarieerd en creatief spel. Het biedt een kans voor leerlingen om meer buiten te zijn en meer te bewegen. Er kan zelfs sprake zijn van buiten les geven. Er zijn steeds meer leerlingen die uitdagingen ondervinden om de hele dag geconcentreerd en gestructureerd binnen te werken. Actieve speelmomenten zorgen voor afwisseling en dragen bij aan het verbeteren van de schoolprestaties.

Daarnaast zorgt een groenblauw schoolplein voor een betere opvang en afvoer van regenwater. Door de gemeente Venlo is geconstateerd dat het onderhouden van groenblauwe schoolpleinen duurder is dan het onderhouden van een schoolplein van tegels en beton. Daar de gemeente Venlo de aanleg van de groenblauwe schoolpleinen wilt stimuleren dient het onderhoud financieel aantrekkelijk te worden gemaakt. De gemeente Venlo heeft bepaald een vast bedrag per m2 toe te kennen aan de schoolbesturen inzake het onderhoud:  Schoolplein van 1.000 m2 bedraagt jaarlijks € 2.195, Schoolplein van 2.000 m2 bedraagt jaarlijks € 3.320,Dit bedrag is gebaseerd op landelijke ervaringscijfers. Randvoorwaarden aanleg groenblauw schoolplein

8

|

Bijlagen en definities

  



1.1.6

Realisatie van een groenblauw schoolplein kan alleen op eigen terrein van de school. Van toepassing bij renovatie/verbouw, verandering schoolplein en nieuwbouw. Rol gemeente Venlo: subsidie/bijdrage aan realisatie groenblauw schoolplein. Bij renovatie/verbouw krediet vanuit onderwijshuisvesting. eventueel aanvullend krediet vooruit sport en/of team realisatie en beheer openbare ruimte Bouwheerschap: het schoolbestuur meldt het project aan bij programma GBR schoolpleinen. Het programma GBR Schoolpleinen legt contact met team Wonen & Leven. Na afstemming met team Maatschappelijke Participatie en Gezondheid (onderwijsvesting en sport) wordt aangegeven of een deelname mogelijk is. Na akkoord van de deelname ligt het bouwheerschap bij het schoolbestuur.

NETCONGESTIE

Installaties die het gebouw gasloos en fris maken verbruiken zoveel energie dat elektriciteitsaansluitingen van 3x80 ampère in de meeste gevallen niet meer voldoen. Er moet dan aanvraag voor een grootverbruik aansluiting ingediend worden die netbeheerders op een wachtlijst kunnen plaatsen omwille van de netcongestie. De wachtlijst varieert, maar kan ook jaren duren. Het gaat om bijna energieneutraal schoolgebouwen die te veel energie verbruiken en/of terug leveren. Moderne gebouwen zijn toch erg energiezuinig en wekken zelf stroom op? In beginsel is het mogelijk om met zonnepanelen bruto de energiebehoefte van een schoolgebouw af te dekken, maar verbruik en opwekking lopen niet synchroon maar kennen pieken en dalen. Hartje winter leveren zonnepanelen nagenoeg niets op, zeker wanneer er een pak sneeuw bovenop ligt. De warmtepomp voor enkele weken uitschakelen en leerlingen in de kou lesgeven is geen optie, dus op die momenten doet het schoolgebouw een groot beroep op het stroomnet. Iets vergelijkbaars speelt in het midden van de zomer wanneer een schoolgebouw zes weken (deels) leeg staat en de met zonnepanelen opgewekte stroom niet allemaal in het gebouw verbruikt wordt. Er zijn oplossingen, maar die zijn duur en weinig duurzaam.

In alle gevallen komt het neer op het toevoegen van extra installatiecomponenten al dan niet gevoed door fossiele brandstoffen, het hybride uitvoeren van installaties en/of het accepteren van een matige kwaliteit binnenklimaat in het schoolgebouw. Bij vervangende nieuwbouw kan de oude elektriciteitsaansluiting behouden blijven, maar voor een full electric gebouw is die bijna nooit toereikend, waardoor het probleem alsnog blijft bestaan. Binnen het huisvestingsplan spreken wij over een combinatie van geldstromen. Scholen worden in staat gesteld hun bijdrage terug te verdienen echter door netcongestie is het aanbrengen van PV-panelen minder eenvoudig. Het is maatwerk per project in hoeverre netcongestie consequenties heeft voor het project. Het realiseren van PV-panelen is/was een van de eenvoudigste manieren Bijlagen en definities

|

9

om exploitatiegericht te kunnen investeren als schoolbestuur. Door de netcongestie wordt de terugverdientijd aanzienlijk aangetast.

10

| Bijlagen en definities

2

DEFINITIES

Budgetovereenkomst Om te komen tot realisatie van de genoemde doelstellingen en het spreidingsplan is het dat zogenaamde (afzonderlijk per schoolbestuur) in 2018 budgetovereenkomsten zijn afgesloten.(dit om het bilaterale karakter; samenwerking gemeente en schoolbestuur te bekrachtigen, maar ook om aan te geven dat het geen vrijblijvende afspraken zijn). De budgetovereenkomst zijn afgesloten per schoolbestuur en met elk schoolbestuur worden daarin de vergoedingen, de eigen bijdragen en de bestedingsverantwoording vastgelegd. Integraal huisvestingsplan Het door de gemeente en schoolbesturen voor primair en speciaal onderwijs in gezamenlijkheid opgestelde plan tot spreiding en vernieuwing van het onderwijsaanbod en verduurzaming van het gebouwbestand, dat inzicht biedt in de per onderwijslocatie uit te voeren levensduur verlengende renovaties en duurzaamheidsmaatregelen over een periode van 20 jaar en langer en dat de onderbouwing geeft van de het benodigde meerjarig gemeentelijke huisvestingsbudget. Investeringsschema Het op het Integraal huisvestingsplan gebaseerd overzicht van huisvestingsprojecten voor een periode van vier jaren, zoals dit door partijen in een voortschrijdend schema van vier jaren wordt vastgesteld en dat als bijlage 1 aan de overeenkomst wordt gehecht.

Kwaliteitskader onderwijshuisvesting Het door de Stichting Kenniscentrum Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang in overleg met de PO-Raad en VNG uitgebrachte overzicht van functionele en bouwtechnische eisen voor schoolgebouwen in het basisonderwijs. Onderwijshuisvestingsproject Een in het Investeringsschema opgenomen investering in een onderwijslocatie, waarbij de omvang en periode van de door de gemeente beschikbaar te stellen vergoeding is bepaald en de te realiseren omvang en kwaliteit van onderwijshuisvesting is vastgelegd. Uitvoeringsovereenkomst De overeenkomst die de gemeente en het schoolbestuur aangaan voorafgaand aan de realisatie van een in het Investeringsschema opgenomen Onderwijshuisvestingsproject en waarbij de haalbaarheid, de aard en omvang van het project zijn vastgesteld en dat tevens een begroting van de kosten omvat, welke inzicht geeft in de bijdragen van gemeente en van het betrokken schoolbestuur in de kosten van de uitvoering. Onderwijshuisvestingsverordening Gemeentelijke verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Venlo WEC en WPO Wet op de expertisecentra en Wet op het primair onderwijs

Bijlagen en definities | 11

12

| Bijlagen en definities