081 Artikel Limburger 21 juni 2025 (geanonimiseerd).pdf

14 |

Klokkenluider

Zaterdag 21 juni 2025

delimburger. nl

Al sinds zijn ontslag in 2009 vecht Jac Coopmans voormalig ambtenaar van Nederweert met die gemeente. Hij wil erkenning maar krijgt een contactverbod. Zijn brieven worden jarenlang in een geheim kluisje gegooid. Een diep gevoel van onmacht heeft mij al vijftien jaar in de greep. ” ,

,

,,

Loopgravenoorlog in Nederweert Door Sjors van Beek foto’s Annemiek Mommers

i In zijn woonkamer weet Jac Coopmans (68) feilloos de weg tussen de vele mappen en ordners over zijn zaak. Op verzoek tovert hij in een handomdraai de facturen tevoorschijn van de advocaatkosten die de gemeente al heeft gespendeerd aan Capra Advocaten en AKD. Alle bedragen staan netjes in een Excelsheet , opgeteld 821.61958 euro tot eind 2021. , , Inmiddels , moet het bijna een miljoen zijn” , schat Coopmans. Want de juridische strijd gaat nog steeds voort.

Miniatuur Onlangs , op 21 mei nog , in de rechtbank Roermond. Voor de zoveelste keer zit Coopmans , in z’n eentje , tegenover de gemeente , vertegenwoordigd door Ad

Kerkhof van Capra Advocaten. Naast hem zit , wederom , de voormalige chef van Coopmans. Ze is al lang met pensioen , maar wordt nog steeds ingehuurd voor deze langslepende loopgravenoorlog. In de rechtszaal speelt zich het hele drama in miniatuur af. Coopmans , slanke man , blauw colbert , bril , donkergrijze haren , wil schadevergoeding , onder meer voor het verlies van zijn baan in 2010 en de advocaat- en proceskosten die hij sindsdien maakte („honderdduizend euro”). De gemeente geeft geen krimp. Geen schadevergoeding , geen mediation , geen gesprek , geen erkenning. , ,We krijgen meneer Coopmans maar niet aan het verstand gepeuterd dat onze relatie sinds zijn ontslag voorbij is en dat de gemeente niets meer met hem te maken heeft” , zegt advocaat Kerkhof. Op de website van Capra schrijft deze advocaat: ‘Wat we in elk geval nooit uit het oog mogen verliezen , is de menselijke maat’. In de rechtszaal hekelt hij de „vrijwel onbeperkte stroom aan procedures die veel tijd en geld kosten. Het voelt als Oekraïne en Rusland , waarbij de gemeente Oekraïne is. Alle vuurkracht komt van de andere kant. ” De Stichting Centrum ’45 heeft bij Coopmans posttraumatische stressstoornis (PTSS) vastgesteld als gevolg van de hele affaire. Kerkhof schampert: „Laat Coopmans eens praten met een militair die in levensbedreigende omstandigheden is

geweest. Dán heb je PTSS. En een burn-out? Ha! Als ik op www. burnout. nl een vragenlijstje invul heb ik ineens óók een burn-out. ” Lijdend voorwerp Jac Coopmans slikt het stilletjes weg.

Werkrelatie

Hoe heeft het zover kunnen komen? Ruim dertig jaar lang was Coopmans een gewaardeerd milieuambtenaar in Nederweert. Hij laat een getuigschrift zien , opgesteld na zijn ontslag , waarin de gemeente hem een ‘nauwgezet en integer ambtenaar’ noemt. Een beetje lastig misschien , geen blad voor de mond. Als lid van de ondernemingsraad strijkt hij sommige leidinggevenden tegen de haren in , met name een van zijn chefs. , , Dáár ligt de wortel” , denkt Coopmans zelf. In 2000 en 2001 ontstaan er discussies over Coopmans’ functieomschrijving en zijn precieze taken. Hij dient een bezwaar in. De werkrelatie vertroebelt en Coopmans meldt zich meermaals ziek. Rond 2003 krijgt hij ‘een laatste

kans’ , anders wordt het tijd voor outplacement of ontslag , meldt de gemeente. En dan zijn er in 2005 en 2006 zijn meldingen over het illegaal storten van snoeiafval door de gemeente zelf. Het wordt hem intern niet in dank afgenomen , zijn afdelingshoofd haalt schreeuwend naar hem uit. In die jaren verslechteren de verhoudingen met de – deels nieuwe – chefs. De leiding vindt dat Coopmans het verleden niet kan laten rusten , Coopmans ervaart zijn bejegening als ‘pestgedrag’. Coopmans krijgt een negatieve beoordeling en vecht die weer aan. In 2009 volgt mediation , gericht op beëindiging van de arbeidsrelatie , maar die slaagt niet. Dan is voor de gemeente de maat vol. Ze oordeelt dat Coopmans ‘op een dood spoor bij de gemeente’ is beland en zegt hem per 1 november 2010 ontslag aan wegens ‘ongeschiktheid’ en verstoorde arbeidsrelatie. Einde verhaal voor de gemeente. Coopmans zelf denkt daar anders over , voor hem begint de strijd om gerechtigheid dan

| 15

pas. „Ik kan niet tegen onrecht. Ik ben een doorzetter , een vechter. ” Zwarte band judo , „dat draait ook om respect , normen en

waarden”. Hij stuurt brieven aan de gemeenteraad en vecht het ontslag aan. De Centrale Raad voor Beroep oordeelt in augustus 2012 dat het ontslag wegens ongeschiktheid niet terecht is omdat Coopmans geen verbeterkans heeft gekregen. Ontslag wegens verstoorde arbeidsverhoudingen mag wél. Coopmans heeft dan wel recht op een aanvullende en na-wettelijke uitkering.

Honderden brieven De knoop van de jaren daarna valt voor een buitenstaander nauwelijks nog te ontwarren. Te veel gebeurd , te veel geschreven en gezegd. Honderden brieven en formele klachten van Coopmans. Gemeentelijke dagvaardingen en pleitnotities van tientallen pagina’s per stuk. Weerlegd door even lange epistels van Coopmans. Enzovoort , enzovoort. Coopmans zelf zet het in 2013 op een rijtje in een heus zwartboek: ‘Verhaal van een ambtelijk klokkenluider’. De ondertitel luidt: ‘Een nietszeggend arbeidsconflict of (weg)pesten en terecht klokkenluiden?’. De Limburger bekijkt een groot deel van de duizenden pagina’s aan documenten. Ze weerspiegelen een onverzoenlijk , deprimerend , keihard gevecht waarin beide partijen geen duimbreed toegeven en elkaar

“

Ik kan niet tegen onrecht. Ik ben een doorzetter , een vechter. Jac Coopmans

bestoken met lange lappen tekst. De ontslagen ambtenaar doet dat in keurige bewoordingen , maar schuwt harde aantijgingen – onder meer van liegen door gemeentefunctionarissen daarbij niet. De gemeente betitelt het als belediging , smaad , laster en juridisch stalken. In een werkbeoordeling uit 2007 wordt Coopmans omschreven als iemand die zich ‘bovenmatig formeel opstelt’. Een rechter merkt in een vonnis op dat Coopmans het oude arbeidsconflict uit 2001 ‘zelf , en steeds opnieuw , oprakelt’.

Ombudsman Coopmans wendt zich in 2012 tot de Nationale Ombudsman. Die doet geen echt onderzoek omdat de zaak dan al onder de rechter is. Maar schrijft wel dat de ‘gemeente zich niet behoorlijk naar u heeft gedragen’ en dat er ‘een morele plicht bestaat om iets voor u te betekenen zodat u verder kunt met het vinden van een baan’. De gemeente noemt dat weer

een ‘reactie zonder enige

status’. Een arbeidspsycholoog oordeelt in 2014 dat Coopmans stelselmatig is gepest. In 2016 meldt Coopmans zich bij het dan net opgerichte Huis voor Klokkenluiders (HvK). Die instantie oordeelt dat de melding over het snoeiafval geen formele ‘klokkenluidersmelding’ was , en dat het ontslag er niet rechtstreeks uit is voortgevloeid. „Prutswerk” , zegt Coopmans. „Ik ben zelf niet eens gehoord , tien getuigen wel. ” Hij vindt zichzelf wel degelijk een klokkenluider. „Over dat snoeiafval én over hoe ik ben behandeld. ” In 2019 zet de gemeente , ondanks eerdere toezeggingen , de na-wettelijke uitkering stop. Coopmans gaat weer in beroep – wederom vergeefs.

Vonnissen

Hij doet diverse aangiftes wegens ambtelijke corruptie , valsheid in geschrifte en geestelijke mishandeling. Dient tuchtklachten in tegen de gemeentelijke advocaat , gaat in beroep tegen onwelgevallige u

16 |

Klokkenluider

Zaterdag 21 juni 2025

delimburger. nl

Reacties De Limburger sprak met diverse personen die in de loop der jaren in meer of mindere mate bij het dossier betrokken zijn geweest. Zonder uitzondering spreken ze hun verbazing uit over de halsstarrige opstelling van de gemeente en het feit dat de zaak zo heeft kunnen escaleren.

,

,

Gerrit de Wit is recherchekundige en Interdepartementaal Bijzonder Vertrouwenspersoon. Hij was verbonden aan het Huis voor Klokkenluiders richtte de Stichting Expertgroep Klokkenluiders op en schreef het voorwoord in Coopmans’ zwartboek. „De gemeente is nalatig geweest. Die had in het ontslagdossier en ook daarna een andere afslag kunnen nemen richting re-integratie of mediation. Het zit in de leiderschapsstijl een ingesleten bestuurscultuur dat niemand in de hele organisatie ingrijpt. Iets wat ik altijd zie in klokkenluiderszaken: ontken de melding neutraliseer de consequenties minimaliseer het en maak de melder onschadelijk. Dit soort mensen wordt soms vermorzeld. ” Sommigen lopen een ‘obsessief compulsieve stoornis’ op aldus De Wit. „Je denken vernauwt zich het conflict gaat je leven beheersen. Menigeen wordt agressief óf depressief. ” Ook in arbeidsconflicten binnen overheden treden dit soort ‘mechanismen’ vaak op is zijn ervaring: ‘Machinaties listen streken en bedrog die tot doel hebben de melder uit te schakelen of te vernietigen’ schreef hij in 2019 al in een verklaring. Ook in Coopmans’ zaak zijn ‘beginselen van behoorlijk bestuur overtreden met rechtspositionele ziekmakende gevolgen’ en werd hij ‘als ambtenaar geïsoleerd en genegeerd’. De Wit: „Deze zaak is bizar extreem en uitzonderlijk.

Daarbij mag je ook naar Coopmans wijzen maar het bestuur moet de kwestie beëindigen. ” Hij verwijst naar onderzoek van voormalig hoogleraar victimologie Peter van der Velden (Universiteit Tilburg). Klokkenluiders ondervinden vaak zeer negatieve gevolgen. Bijna de helft loopt ernstige psychische klachten op. Bekend is ook dat het moeilijk valt te bewijzen dat ‘benadeling’ op het werk rechtstreeks voortvloeit uit het doen van een melding. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

melding van Coopmans af en leerde hem zo kennen. Sindsdien volgt ze de zaak. „Bizar het groot ‘juridisch geschut’ dat al jaren wordt ingezet. Coopmans wil geen tonnen geld hij wil vooral erkenning voor hoe ‘onmenselijk’ de gemeente met hem is omgegaan. Dat heeft hem intens in zijn eigenwaarde en identiteit geraakt. Hij voelt zich behandeld als een crimineel en dat ís hij niet. Het blijven strijden is in de feite de enige strohalm die hem nog rest. ” De uitweg is een gesprek van mens tot mens denkt Baggen. „Zónder juristen. Wat is Coopmans aangedaan en omgekeerd: wat heeft de gemeente over zich heen gekregen? Deze strijd is maatschappelijk én menselijk gezien niet meer uit te leggen. De oplossing ligt al jaren voor het oprapen. ”

,

,

,

,

,

,

Manette Baggen is voormalig politiecommissaris en doet vanuit haar particulier recherchebureau onderzoek naar integriteitskwesties en grensoverschrijdend gedrag. Ingehuurd door de provincie Limburg handelde ze ooit een

,

Marieke Manders was tot september 2024 GroenLinks-raadslid in Nederweert. Ze stapte op mede vanwege deze kwestie: Manders liet Coopmans het ‘kluisje’ met brieven zien. Tot woede van de burgemeester zo vertelt Manders. „Ze zei dat ik de ambtseed had geschonden en dreigde met een integriteitsonderzoek. Ik voelde me gepakt en geïntimideerd. Ze snapt gewoon niet dat een raadslid het college moet controleren niet dienen. ” Manders spreekt van een ‘machtscultuur’ in Nederweert. „Allemaal jaknikkers. Je moet mee met de bazen en anders pakken ze je. Je buigt of je wordt weggepest. Met 17. 000 inwoners is de gemeente gewoon te klein. Nederweert wordt geleid als een zwaar gesubsidieerde amateurvereniging. ” Over Coopmans zegt ze: „Een hardwerkende integere ambtenaar die in een arbeidsconflict belandde. Zó sneu zó onterecht het leed dat hem is aangedaan. ” ,

,

,

,

,

Peter Hordijk werkte veertig jaar als overheidsmanager onder meer als gemeentesecretaris. In 2022 was hij ingehuurd door de provincie Limburg bij het Meldpunt Bestuurscultuur toen Coopmans zich daar meldde. „Nederweert is echt een hele opvallende gemeente” aldus Hordijk. „Een relatief gesloten bestuurscultuur we doppen onze eigen boontjes wel. Een hele kleine griffie ook bijna pre-duaal. Een gesloten front geen behoefte aan bemoeienis van derden inclusief de provincie en allemaal houden ze elkaar daarin vast: ambtenaren wethouders burgemeester raad. Zo zie je het niet vaak meer. En de bron van de zaakCoopmans is volgens mij: irritatie over zijn manier van werken. Op een bijna Amerikaanse manier trekken ze alle registers tegen hem open. Hun houding is: voor ons besta je niet meer. En Coopmans maakt op een relatief uitbundige manier gebruik van de mogelijkheden die het rechtssysteem biedt. ” ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Peter Slegers was tot 2009 ambtenaar in Nederweert en een tijdlang vertrouwenspersoon voor Coopmans. „Mijn oud-collega was een hele precieze. Formeel én principieel. De Pieter Omtzigt van Nederweert. En dat gaf conflicten. Het ambtenarenkorps is in de greep van een angstcultuur. Geen mening ze denken alleen aan hun eigen hachje. Want wie in Nederweert niet loyaal is wordt weggewerkt rücksichtlos de grond ingeboord. En er is geen mechanisme om dit te stoppen. De raadsleden hebben niet voldoende kwaliteit ze laten zich gewoon dingen verbieden. De machtsverhouding raad-college is middeleeuws. ” En een van de sleutelambtenaren in het dossier Coopmans gedraagt zich als een zonnekoning: „Nederweert c’est moi!” aldus Slegers. Hoe dit eindigt? „Pas als Coopmans dood is vrees ik. Dit is een perpetuum mobile. ” ,

,

,

,

,

,

,

“

Ruud Westerveen tot 2013 raadslid (fractie JAN) vroeg indertijd vergeefs om een onafhankelijk integriteitsonderzoek naar de zaak-Coopmans. ‘Juist door dit niet toe te staan is bij mij meer zekerheid ontstaan dat hier werkelijk een heel vieze streek geleverd is’ schreef hij in Coopmans’ zwartboek.

Peter Slegers ex-ambtenaar Nederweert

De gemeente Nederweert wil ‘vanwege privacy’ geen enkele vraag over de kwestie beantwoorden ook niet over het ‘kluisje’ met de brieven. Dat mailt een woordvoerder mede namens advocaat Kerkhof. De (nieuwe) griffier wil evenmin op de kwestie ingaan.

,

,

Wie in Nederweert niet loyaal is , wordt weggewerkt , rücksichtlos de grond ingeboord.

,

,

,

,

vonnissen. Brieven naar opeenvolgende commissarissen van de Koning(in) en naar de minister van Binnenlandse Zaken. Nagenoeg overal vangt Coopmans bot. Gouverneur Theo Bovens meldt in 2012 dat hij het ‘niet opportuun acht zich te mengen in de zaak’ en bemiddelen is een ‘ver gepasseerd station’. De gemeente is er dan ook al klaar mee. De raad besluit in september 2012 de brieven van Coopmans voortaan ‘ter kennisgeving aan te nemen’. De burgemeester en de advocaat schrijven aan Coopmans: ‘s.v. p. geen brieven meer’.

‘Geheim kastje’

Het is aan dovemansoren gericht. Coopmans blijft schrijven , met het verzoek de brieven door te leiden aan de gemeenteraad. Dat gebeurt niet. De schrijfsels belanden in een ‘geheim kastje’ in het gemeentehuis , onduidelijk is vanaf wanneer. Alleen de fractievoorzitters krijgen een sleutel. In het kastje ligt een voorblad waarop staat dat de brieven geheim zijn. „Binnen de fractie mag u de inhoud van dit document eveneens niet bespreken. Schending van de geheimhouding is een strafbaar feit” , staat onder meer te lezen op een geprint A4’tje zonder logo , zonder datum , zonder ondertekening. Als de stroom brieven aanhoudt , neemt de gemeente een volgende stap: ze vraagt via de rechter een contactverbod. Die legt dat in september 2019 ook op voor twee jaar , mét een dwangsom van 1000 euro voor elke overtreding. Volgens de rechter is sprake van ‘onnodig grievende uitlatingen’ richting de gemeente én van ‘misbruik van recht’. Becijferd is dat het afhandelen van de

| 17

brieven tot dan , naast de advocaatkosten , 323. 000 euro aan ambtelijke salarissen heeft gekost. Beide partijen gaan tevens in beroep en komen tot een vaststellingsovereenkomst die neerkomt op ‘radiostilte’ over en weer. Coopmans is dan al zeventien keer een dwangsom opgelegd. Bij goed gedrag zal de gemeente die terugbetalen. Het helpt niet. Alles escaleert

Brieven van Coopmans belanden in een ‘geheim kastje’ in het gemeentehuis waar alleen de fractievoorzitters de sleutel van hebben.

steeds verder. Op 31 januari 2024 legt de rechter Coopmans een nieuw contactverbod op van twintig jaar , met een dwangsom van 5000 euro. Het vonnis somt de schrijfactiviteiten van Coopmans op: meer dan 1000 brieven , 110 Wob- en Woo-verzoeken , 61 verzoeken in het kader van de AVG en Wbp (Wet bescherming persoonsgegevens) , 39 klachten , 27 rechtszaken. De rechter schrijft: ‘Coopmans lijkt er , vermoedelijk door psychische problemen , zelf volledig van te zijn overtuigd dat hij een gerechtvaardigd doel nastreeft met zijn

handelswijze. ’ Maar de rechter spreekt van ‘een ernstige vorm van (juridische) stalking’. Er is geen bewijs voor al zijn beschuldigingen en zijn uitlatingen verdienen geen bescherming (meer) op grond van vrijheid van meningsuiting , temeer daar hij niet eens in de gemeente woont , aldus het vonnis. Coopmans gaat weer in hoger beroep , die zaak loopt nog.

Communicatie

In mei 2024 vat Coopmans het , in een pleitnotitie in weer een andere rechtszaak , zo samen: ‘Het went nooit. Een diep gevoel van onmacht heeft mij al vijftien jaar in de greep’. Terugblikkend zegt hij nu: „Ik ben terechtgekomen in een situatie die ik nooit heb gewild en nooit had verwacht. En die voorkomen had kunnen worden met goede communicatie en een goede manier van omgaan met elkaar. ” Hij erkent: „Het beheerst in zeer grote mate mijn leven , ik sta er mee op en ga er mee naar bed. Ik begrijp niet dat er is gekozen voor de juridische weg en escaleren in plaats van dialoog. Als ik begrip krijg , liggen de kaarten anders. ” Wat hij nog wil? „Erkenning! En rehabilitatie. Waarbij we allebei concessies moeten doen. ” Als die erkenning uitblijft? „Dan heeft de rechter het laatste woord en dan stopt het. Net als bij judo. Dan heb ik er alles aan gedaan. Maar ik ga er tenminste niet met de staart tussen de benen vandoor. ” Reageren? sjors.vanbeek @delimburger.nl