058 bijl01 Programmabegroting 2024-2027.pdf

Pilot collectorveld sportkern Herungerberg 2024

2025

2026

2027

250 Voor de herontwikkeling sportkern Herungerberg wordt voorgesteld een pilot te starten met een collectorveld. Een collectorveld is een nieuwe innovatieve manier om zonnewarmte via een kunstgrasveld om te zetten in energie die direct bij de warmtebehoefte van een gebouw kan voorzien. Ook kan energie die via een bodemwisselaar (WKO) in de zomer wordt opgewekt in de bodem kan worden opgeslagen. Met een klein kunstgrasveld wordt voorgesteld een pilot draaien om daarmee direct het clubgebouw op het sportpark te verduurzamen. De kosten voor deze pilot zijn € 250.000 exclusief btw.

28 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Ontplooiing Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Ontplooiing willen we onze inwoners in staat stellen zich te ontwikkelen en te ontplooien, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We richten ons op al onze inwoners, maar in het bijzonder op onze jeugdige inwoners. Uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op optimale en gelijke ontwikkelingskansen, ongeacht waar zijn of haar wieg staat/heeft gestaan. Bij de ontplooiing van onze jeugdige inwoners is een nadrukkelijke verantwoordelijkheid voor ouders/verzorgers weggelegd. Soms is hierbij ondersteuning gewenst of noodzakelijk, maar als gemeente hebben wij hoofdzakelijk een faciliterende en verbindende rol, bijvoorbeeld op basis van een wettelijke grondslag zoals bij onderwijshuisvesting of bij het toezicht op de deelname van jeugdigen aan het onderwijs. Binnen de programmalijn Ontplooiing streven wij naar doorgaande leer- en ontwikkellijnen en doorgaande ondersteuningslijnen, maar ook naar samenwerking. Kinderopvang, primair en voortgezet (speciaal) onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs zijn hierbij belangrijke samenwerkingspartners. Hiervoor is een langjarige aanpak opgestart, zoals het programma "Aanpak voortijdig schoolverlaters (vsv)" en het programma "Gelijke kansen door duurzame samenwerking".

Wat gaan we daarvoor doen? Programma Aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In het programma Aanpak VSV wordt intensief samengewerkt tussen gemeenten en onderwijsbesturen in Noord- en Midden- Limburg. De basis van de aanpak vormt het VSV programma 2020-2024. Onze gezamenlijke doelstelling is dat kinderen of op school zitten of aan het werk zijn, of jongeren zijn bezig met het doorlopen van een route richting onderwijs/(passend) werk. Daarnaast streven we ernaar dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen, hoewel dat niet voor alle jongeren haalbaar is. Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) - Doorstroompunt Gemeenten zijn in het kader van het recht op onderwijs en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten verantwoordelijk voor het toezicht hierop. De Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) is erop gericht dat leerlingen het onderwijs verlaten met een startkwalificatie. Vanaf 1 januari 2024 verdwijnt de verwijzing naar RMC en wordt alleen nog de naam Doorstroompunt gebruikt. Doorstroomcoaches is de nieuwe naam voor onze RMC-consulenten. Onze doorstroomcoaches zullen zich blijven inzetten voor Venlose jongeren en ze helpen 'doorstromen' naar een passende baan of opleiding. In 2024 wordt gewerkt aan de uitbreiding van de RMC/doorstroom rol naar 27 jaar (thans 23 jaar).

Door deze uitbreiding ontstaat er een doorlopende begeleidingslijn en blijven jongeren die geen opleiding volgen of werk hebben in beeld. Samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie en met maatschappelijke- en onderwijs partners is hierbij essentieel, zodat jongeren goede en doorlopende ondersteuning krijgen.

29 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

De afgelopen periode kenmerkt zich door de stijging van het aantal voortijdig schoolverlaters (indicator Meetbaar Venlo), die landelijk ook zichtbaar is. Onze bestaande aanpak zal worden geïntensiveerd en voortgezet. Programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking In 2019 hebben wij en de besturen van primair-, speciaal- en voortgezet onderwijs een intentieverklaring tot samenwerking getekend. Kinderopvangorganisaties hebben zich hierbij ook aangesloten. De aanleiding voor deze verklaring is dat we samen verantwoordelijk zijn voor een kwalitatief goed onderwijsaanbod en passende schoolloopbaan voor elk kind van 0-20 jaar. Uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op optimale ontwikkelingskansen, ongeacht waar zijn of haar wieg staat/heeft gestaan. De rijke schooldag is hier bijvoorbeeld ook een onderdeel van. We richten ons samen op de toekomst van het kind en pakken thema’s aan die een gezamenlijk belang kennen. We kennen 4 kernthema’s: taal, gezondheid, leefbaarheid/veiligheid en onderwijsontwikkeling. Onderwijsachterstandenbeleid/gelijke kansen (2 tot 12 jaar) Wij hebben de wettelijke taak om onderwijsachterstanden te voorkomen en te bestrijden bij kinderen vanaf 2 jaar tot het verlaten van het primair onderwijs. Het in 2023 vastgestelde Uitvoeringsplan Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 is de leidraad voor de aanpak in 2024 en volgende jaren.

Hierin ligt de focus op de doorgaande lijn, optimaal bereik van de voorschoolse educatie en ouderbetrokkenheid. Het onderwijsachterstandenbeleid maak deel uit van het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking. Ook in 2024 wordt dit programma voortgezet samen met de kinderopvangorganisaties en het primair-, speciaal- en voortgezet onderwijs. We verwachten een toestroom aan nieuwkomers, inclusief leerplichtige nieuwkomers. We bereiden ons samen met onderwijspartners voor op de komst van die nieuwe Venlonaren; onder andere statushouders, kinderen van arbeidsmigranten en mogelijk ook Oekraïense ontheemden. Daarom starten er in schooljaar 2023-2024 2 extra taalklassen voor leerlingen van 10 tot 14 jaar binnen het primair onderwijs. Doelstelling hiervan is dat deze leerlingen de Nederlandse taal zo goed machtig worden dat zij rechtstreeks in het voortgezet onderwijs kunnen instromen. Op het voortgezet onderwijs wordt het aantal groepen binnen de Internationale Schakelklas (ISK Valuascollege) uitgebreid worden van 8 naar 10. Binnen Gilde Opleidingen/MBO is in 2023 een ISKgroep gestart voor 16, 17 en 18-jarige leerlingen. Hierbij is aandacht voor de Nederlandse taal maar ook beroepsoriëntatie. De ervaring leert dat dit laatste goed aansluit bij de interesses van de genoemde leeftijdsgroep. Komend schooljaar kan nog een extra groep ISK/MBO opgestart worden.

Passend onderwijs Het is onze ambitie om samen met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO) te komen tot een zodanig gedifferentieerd onderwijsaanbod dat ieder kind zich zoveel als mogelijk in een thuisnabije omgeving optimaal kan ontwikkelen. Alle kinderen en jongeren hebben recht op passend onderwijs, passende zorg en een passende opvoeding om goed voorbereid te zijn op een plek in de maatschappij. Lichte/extra ondersteuning heeft de voorkeur boven doorverwijzen naar het speciaal onderwijs en/of doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp. 30 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Gedurende het schooljaar 2022-2023 is de druk op de Venlose (voortgezet) speciaal onderwijsvoorzieningen toegenomen. De groei van het aantal jongeren dat behoefte heeft aan extra ondersteuning en het tekort aan docenten was voelbaar. Door de grotere instroom van leerlingen en het hogere aantal aanmeldingen bij VSO de Velddijk, heeft Onderwijsgroep Buitengewoon voor deze school een leerlingenstop moeten inlassen. Deze lijn zet zich in het schooljaar 2023-2024 voort. Bij een aantal scholen zijn tijdelijke plaatsingswachtlijsten ontstaan. De kans is zodoende aanwezig dat leerlingen niet het (meest) passende onderwijs geboden krijgen of dat leerlingen zelfs thuis komen te zitten. Onze opdracht is weer te komen tot een dekkend onderwijs aanbod. In overleg met het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs en het Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs (samen verantwoordelijk voor een dekkend onderwijsaanbod), onderwijsgroep Buitengewoon en andere besturen van Venlose scholen (onderwijs kent een zorgplicht voor leerlingen) zal nader onderzoek moeten plaatsvinden naar de oorzaken van de plotselinge stijging van leerlingen met een ondersteuningsbehoefte binnen het Primair- en Voortgezet Onderwijs. Vanuit deze analyse zal beoordeeld moeten worden welke structurele oplossingen noodzakelijk zijn binnen de ondersteuningsstructuur en het speciaal en regulier onderwijs.

Leerlingenvervoer In sommige gevallen kunnen kinderen niet zelfstandig naar school. Beoordeeld wordt of de leerling in staat is zelfstandig naar school te reizen of dat dit onder begeleiding mogelijk is. Ook wordt er gekeken in hoeverre de zelfredzaamheid van de leerling kan worden vergroot. Doel is dat de leerling zo zelfstandig mogelijk naar school reist. Wij blijven ook in 2024 in nauwe samenwerking met ouders en scholen, de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van leerlingen met een vervoersvoorziening bevorderen. Onderwijshuisvesting De gemeente Venlo is verantwoordelijk voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting voor het primair- en het voortgezet onderwijs. Het Onderwijshuisvestingsplan gemeente Venlo 2018-2038 is gebaseerd op de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting van de gemeente en de Venlose schoolbesturen. Het Onderwijshuisvestingsplan kent een voortschrijdend investeringsschema met een horizon van 4 jaar dat periodiek wordt verlengd. Primair wordt gekozen voor een levensduur verlengende renovatie van een schoolgebouw. In 2024 is de oplevering voorzien van de levensduur verlengende renovatieprojecten: •

Integraal kindcentrum De Toermalijn (basisschool en kinderopvang).

•

Integraal kindcentrum Groeneveld (basisschool incl. uitbreiding i.v.m. fusie met Taal en Lent en kinderopvang).

In 2024 is de oplevering voorzien van het nieuwbouwproject: •

Speciaal en voortgezet speciaal onderwijs de Wijnberg.

31 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Hiernaast lopen in 2024 de volgende projecten: •

Voor basisschool De Springbeek wordt gekeken naar een multifunctionele accommodatie met een verbinding met het nabijgelegen sportpark.

•

In 2024 wordt de planvorming afgerond voor Praktijkschool De Velddijk, de VSO-school De Velddijk. Herhuisvesting is daarbij nadrukkelijk in beeld.

•

Start van project Basisschool de Harlekijn. Onderzoek naar start van project Willibrordusschool en project speciaal basisschool de Lings in verbinding met basisschool Passe Partout.

•

De onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs is door-gedecentraliseerd naar het schoolbestuur Onderwijsgemeenschap Venlo en Omstreken (OGVO). OGVO staat de komende jaren voor een stevige vervangingsopgave (qua omvang m² en qua kwaliteit) plus een duurzaamheidsopgave van het bestaande vastgoed. In 2023 heeft OGVO kenbaar gemaakt dat zij wil komen tot een nieuw toekomstscenario. De gesprekken hierover moeten nog plaatsvinden.

Volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Volwasseneneducatie gaat over het verbeteren van de basisvaardigheden taal, rekenen en digitale vaardigheden. Met het aanbod van volwasseneneducatie vergroten wij de zelfredzaamheid van onze inwoners. Wij zijn centrumgemeente voor de Wet Educatie Beroepsonderwijs. Sinds 2020 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van laaggeletterdheid. Om deze aanpak vorm te geven zijn zeven Noord-Limburgse gemeenten in 2021 gestart met het opstellen van een regionaal Beleidsprogramma Laaggeletterdheid 2022- 2025. In dit regionale beleidsprogramma zijn gezamenlijke ambities en doelstellingen geformuleerd. In relatie tot dit regionale beleidsprogramma is een lokaal uitvoeringsprogramma voor de gemeente Venlo opgesteld welke in 2022 qua uitvoering is opgestart. In dit lokale programma is de lijn uitgezet: •

We willen met partners onze krachten bundelen om inwoners naar hun eigen vermogen zo lang en optimaal mogelijk mee te laten doen in de samenleving, waarbij de gemeente niet in de uitvoerende rol gaat zitten maar de regie behoudt op het proces.

•

Verder willen we zorgen voor een aanbod van jong tot oud om laaggeletterdheid tegen te gaan. En waar mogelijk zorgen we voor een verbinding tussen het aanbod.

Nieuwe Wet inburgering Sinds 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de Wet inburgering. Via verschillende sporen werken statushouders aan hun inburgering. Sommigen stromen na voltooiing door naar regulier vervolgonderwijs en anderen richting betaald werk. En voor wie dit (nog) niet haalbaar is wordt er fors ingezet op zelfredzaamheid om mee te doen in de samenleving. In 2023 is de inburgeringsketen op de proef gesteld omdat de taakstelling (lees het aantal personen) verdubbeld is ten opzicht van 2022 en 2021. In 2024 verwachten we, net als in 2023, een hoog aantal statushouders te huisvesten. Dit leidt tot opgaven op het vlak van huisvesting, toegang tot huisartsenzorg en kinderopvang. Samen met maatschappelijke partners verwachten wij hier een goede invulling aan te kunnen geven. 32 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

2023

2024

2025

2026

2027

Ontplooiing

Baten

10.710

9.755

8.361

7.479

7.405

7.501

Lasten

22.504

23.233

21.864

21.400

20.135

20.355

-11.794

-13.477

-13.503

-13.921

-12.730

-12.854

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Ontplooiing

2024

2025

2026

2027

Extra formatie leerplicht

-120

-80

Administratieve verwerking doordecentralisatie overeenkomst

285

285

285

285

Onderwijsachterstandenbeleid middelen herschikken

325

325

325

490

530

610

Totaal saldo Programmalijn

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Ontplooiing

33 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

285

Extra formatie leerplicht 2024

2025

-120

-80

2026

2027

Bij leerplicht merken we dat in de afgelopen anderhalf jaar het aantal verzuimmeldingen ten opzichte van de periode voor Corona sterk is gestegen. Ook het percentage VroegtijdigSchoolVerlaters (VSV) neemt toe. Op termijn kunnen verzuimmelders ook VSV-ers worden. Zo is het aantal verzuimmeldingen gestegen van 517 in schooljaar 2018-2019 naar 843 in schooljaar 2021-2022. Dit is een stijging van 63%. Ook is het aantal thuiszitters sterk gestegen. Dit voorstel is om de komende twee schooljaren extra inzet bij leerplicht in te zetten om het aantal thuiszitters en VSV-ers te verlagen. Evaluatie zal plaatsvinden na 2 jaar.

Administratieve verwerking doordecentralisatie overeenkomst 2024

2025

2026

2027

285

285

285

285

Alhoewel we nog in gesprek zijn met de Onderwijsgemeenschap Venlo en Omstreken (OGVO) over de nakoming van de afspraken in de doordecentralisatie overeenkomst, verwachten we toch dat we op basis van de nieuwe afspraken die vorig jaar zijn gemaakt, een lagere bijdrage aan de scholengemeenschap blijven houden. Op dit moment staat een structureel bedrag geraamd van € 3.010.921. Dit mag vanaf 2024 structureel afgeraamd worden naar € 2.725.000. Per saldo levert dit een structureel voordeel op van € 285.000.

Onderwijsachterstandenbeleid middelen herschikken 2024

2025

2026

325

325

325

2027

Dit betreft een herschikking van middelen waardoor er voor 3 jaar € 325.000 vrijvalt. Activiteiten zijn in de volle breedte opgestart om de onderwijsachterstand aan te pakken. Samenwerking is opgestart met de GGD Noord-Limburg, Kinderopvang partners (VVE), het onderwijs (Gelijke kansen door duurzame samenwerking). Om te komen tot een financiële dekking voor deze activiteiten (bijvoorbeeld GGD en jeugdhulp) wordt een gedeelte van het Gemeentelijk OnderwijsAchterstandbeleid (specifieke uitkering GOAB) intern overgeheveld naar deze activiteiten (bekostigd vanuit de algemene middelen).

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

MFC Hout-Blerick Basisschool De Springbeek

U U

Budget 2024 9.000 200

Buitengymzaal BS Sterrenpad Uitbreiding Groeneveldschool

U U

330 125

Project De Harlekijn Velddijk vervangende nieuwbouw

V U

2.925

2023

Totaal Programmalijn Ontplooiing 34 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

-7.380 -7.380 12.580

Voorportaal 2025 2026 2027

MFC Hout-Blerick 2024

2025

2026

2027

9.000 De basisschool en de buitensportaccommodatie in Hout-Blerick zijn sterk verouderd en toe aan vervanging. Voor de school is een technisch onderzoek uitgevoerd en daaruit bleek dat renovatie geen optie is, nieuwbouw is nodig. In de begroting is een voorbereidingskrediet opgenomen en besloten een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de vervanging van deze voorzieningen en te komen tot een multifunctionele accommodatie (MFC). In dit onderzoek zijn ook de kinderopvang en gemeenschapshuis Zalzershaof bij betrokken om te komen tot een integraal MFC.

De haalbaarheidsstudie is uitgevoerd en er zijn diverse scenario’s opgesteld. Voorgesteld is een scenario waarin alle partijen (kinderopvang, basisschool, gemeenschapshuis en sportvereniging) samen gehuisvest worden in een MFC. Voor dit scenario betreft het extra benodigde krediet inclusief risicoreservering € 9 miljoen excl. btw, waarbij de werkelijke uitgaven verspreid zijn over de jaren 2024 t/m 2026. Het reeds beschikbare krediet betreft € 3,6 miljoen voor de basisschool. De kinderopvang gaat een kostendekkende huur betalen en HBSV investeert mee aan het horecagedeelte.

Basisschool De Springbeek 2024

2025

2026

2027

200 De nieuwbouw van basisschool de Springbeek is onderdeel van de planvorming rondom MFC HoutBlerick. Vanwege een stijging van de bouw- en materiaal prijzen en de duurzaamheidsambitie wordt gevraagd het krediet te verhogen met € 200.000.

Buitengymzaal BS Sterrenpad 2024

2025

2026

2027

330 Vanaf schooljaar 2023-2024 zijn basisscholen in Nederland verplicht om minimaal twee lesuren bewegingsonderwijs aan te bieden. Om dit te kunnen realiseren is het belangrijk dat de scholen beschikken over een locatie of ruimte die geschikt is voor bewegingsonderwijs. Basisschool Sterrenpad in ’t Ven beschikt niet over een gymzaal en maakt momenteel gebruik van sporthal Rijnbeek. Leerlingen worden per busvervoer naar deze sportvoorziening gebracht. Omdat busvervoer veel onderwijstijd kost gymmen leerlingen van deze school maar 1 uur per week.

Vanwege het ontbreken van een gymzaal in de omgeving van de school is het voorstel om het schoolplein als bewegingsruimte in te richten (passend bij de wettelijke verplichting voor bewegingsonderwijs). Hiermee maken we deze buitenruimte geschikt voor het (2e uur) bewegingsonderwijs. In de uitvoering maken we een combinatie tussen een Groenblauw schoolplein en een buitengymzaal. Een buitengymzaal is uitermate geschikt voor het bewegingsonderwijs aangezien alle grondvormen van bewegen uitgevoerd kunnen worden. Tevens kan deze voorziening 35 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

ook door de omgeving gebruikt worden, wat de leefbaarheid ten goede komt. Een buitengymzaal is tevens goedkoper dan het realiseren van een binnensportvoorziening of het structureel faciliteren van busvervoer.

Uitbreiding Groeneveldschool 2024

2025

2026

2027

125 In 2023 is gestart met de renovatie en uitbreiding van de Groeneveldschool om te komen tot een integraal kindcentrum (samenvoeging Groeneveldschool en Taal en Lent, uitbreiding met Spring Kinderopvang). Binnen het beschikbaar gestelde krediet is geen rekening gehouden met de gewenste aanleg van een blauw-groenspeelplein. Het terrein aan de voorzijde van de school is hier geschikt voor. Tevens zullen de bestaande noodlokalen verwijderd moeten worden. Voor de aanleg van dit speelplein vragen wij een krediet van € 125.000. Dit bedrag zal verhoogd worden met beschikbare subsidies (project 210023).

Project De Harlekijn 2024

2025

2026

2027

2.925 De renovatie van openbare basisschool de Harlekijn staat opgenomen in het onderwijshuisvestingsplan 2018-2038. In het voorportaal begroting 2023 staat een bedrag opgenomen van € 2.925.000. Dit bedrag is bestemd voor de renovatie van het schoolgebouw plus de vorming van een integraal kindcentrum (samenwerking Akkoord PO! en Spring kinderopvang). Om dit te bereiken worden de tijdelijke lokalen ook omgezet in permanente bouw. De realisatie is in 2024 gepland dus het bedrag van € 2.925.000 moet worden opgenomen in de begroting 2024.

Vrijval Velddijk vervangende nieuwbouw 2023

2024

2025

2026

2027

-7.380 De gemeente Venlo heeft een wettelijke taak om voor VSO de Velddijk en praktijkonderwijsschool ’t Wildveld (beide onderwijsbestuur OG Buitengewoon) te voorzien in adequate onderwijshuisvesting. Locatie VSO de Velddijk is al een aantal jaren toe aan gehele vervanging, ook voor locatie van ’t Wildveld nadert de noodzaak van een ingrijpende renovatie. Bovendien kennen beide scholen een gestage stijging qua leerlingaantallen. Bij de begroting 2023 is besloten om vanuit het nog openstaande krediet een bedrag van € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor een haalbaarheidsonderzoek gericht op de renovatie van locatie Wildveld (samenvoeging VSO Velddijk en Pro Wildveld). Het beschikbaar gestelde bedrag geeft ook de mogelijkheid om andere scenario’s te onderzoeken. Het haalbaarheidsonderzoek is in 2023 opgestart. 36 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

In overleg met OG Buitengewoon is de planning opgezet om in 2024 het haalbaarheidsonderzoek af te ronden en een begrotingsvoorstel voor 2025 voor te bereiden. Het gaat hierbij om een forse investering. Om te komen tot een transparant begrotingsvoorstel is besloten het nog openstaande krediet (met uitzondering van de € 1 miljoen) te laten vrijvallen.

Meedoen Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Meedoen stimuleren en faciliteren we dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving (economisch en/of maatschappelijk). We zetten in op samenredzaamheid en streven ernaar dat iedereen, voor zover mogelijk, zelfstandig in zijn inkomen voorziet. We hechten veel waarde aan het basisbeginsel van bestaanszekerheid en blijven ons inzetten om het aantal inwoners in armoede -met name het aantal kinderen die opgroeien in armoede- te verminderen (indicator Meetbaar Venlo). Inwoners werken idealiter samen aan hun toekomst en helpen elkaar waar nodig. Deelnemen aan de samenleving is afhankelijk van de situatie van een inwoner. Daar waar betaald werk nog een stap te ver is, spelen algemene voorzieningen een grote(re) rol. Ondersteunende factoren zijn de sociale basis, de gemeenschapsaccommodaties en inkomensondersteuning. Het nieuwe beleidskader Geldzorgen vormt de basis voor ons armoedebeleid de komende jaren. Hiermee willen we bereiken dat de maatschappelijke participatie, sociale cohesie en arbeidsparticipatie stijgt en dat minder mensen moeten leven van een sociaal minimum (indicatoren Meetbaar Velo).

Wat gaan we daarvoor doen? Sociale Basis Het doel van gemeente Venlo is een solide sociale basis voor jong en oud. Onder de sociale basis verstaan we het geheel van organisaties, diensten en voorzieningen die ondersteunend zijn in het samen kunnen leven in sociale verbanden en kunnen participeren in de samenleving. Onze speerpunten zijn en blijven: •

Partners werken samen in de sociale basis en zorgen voor een samenhangend aanbod. Kwalitatieve ondersteuning waarin snel op -en afgeschaald kan worden. De inwoners worden zo passend verder geholpen, waarbij integraal werken voorop staat.

•

We geven ruimte geven aan burger- en buurtinitiatieven en ondersteunen of faciliteren deze waar nodig;

•

De inwoner met een vraag staat altijd centraal, niet de belangen van organisaties die werken in de sociale basis;

•

Een herkenbare sociale basis (fysiek en digitaal);

•

Een verschuiving van maatwerk-zorg naar de sociale basis; van algemene voorzieningen naar het informele veld, het sociaal netwerk en de eigen kracht van de inwoner.

37 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Incluzio Sociale basis is voor de periode april 2020 tot april 2026 de gecontracteerde partij met de opdracht deze (sterke) sociale basis te realiseren. De opdracht kent voor de komende drie jaar een aanscherping die gericht is op preventie, data-gedreven werken en collectivisering. We willen voorkómen dat problemen erger worden of meer hulp nodig is. Ook geloven we in interventies voor groepen in plaats van aan een individu. Onderliggende problematieken als eenzaamheid worden meteen ondervangen. Het motto is ‘collectief tenzij”. We zetten steeds meer in op het gebruik van data en verhalen om beter aan te sluiten op wat er speelt in de wijken. Dit zorgt voor een verbeterde afstemming op de behoeften van de inwoners. Naast de opdracht voor de sociale basis, stimuleren we ook zelfredzaamheid en samenredzaamheid met initiatieven zoals Buurten met Talent. Daarnaast verlenen we subsidies aan (vrijwilligers)organisaties zoals ouderenverenigingen, laagdrempelige eetpunten, sport- en cultuurverenigingen, taalbijeenkomsten en dergelijke. Een sterke sociale basis is essentieel voor het succes van de transformatie in zorg en ondersteuning en voor het versterken van de sociale cohesie. Werken in deze context vergt een cultuurverandering bij veel interne organisaties van partners in dit veld.

Deze verandering is nodig om het denken in vaste patronen, protocollen, zorg en medicalisering te doorbreken en plaats te maken voor een nieuwe benadering. Tot slot zetten we ons, gezien de toenemende vergrijzing, volop in om ouderen langer en veilig thuis te laten wonen. We besteden specifieke aandacht aan thema's zoals eenzaamheid, zelfredzaamheid, dementie, valpreventie, mantelzorgers en mantelzorgondersteuning.

Gemeenschapsaccommodaties In 2023 is het gemeenschapsaccommodatiebeleid herijkt om beter aan te sluiten bij de behoeften van Venlo en de veranderende samenleving. Gemeenschapsaccommodaties spelen een cruciale rol in het bevorderen van sociale cohesie en leefbaarheid in de wijken. Ze leveren een bijdrage aan het versterken van de sociale basis. Ze bieden inwoners een plek om elkaar te ontmoeten, te verbinden en te inspireren, waardoor ze minder snel afhankelijk zijn van individuele ondersteuning. Gemeenschapsaccommodaties bieden de fysieke ruimte die nodig is om deze positieve ontwikkeling in de wijken mogelijk te maken. In het herijkte beleid wordt een koers uitgezet voor de periode 20232033, waarbij gestreefd wordt naar een ideale situatie van het voorzieningenniveau van gemeenschapsaccommodaties in Venlo. Dit beleid wordt na vaststelling stap voor stap geïmplementeerd, de huidige situatie als referentiepunt gehanteerd wordt. De benodigde acties worden opgenomen in een uitvoeringsprogramma, dat vanaf 2024 wordt uitgevoerd. Werk en inkomensondersteuning Werk is een belangrijke vorm van meedoen. Om betaald werk voor zo veel mogelijk inwoners bereikbaar te maken en te houden, werken we met ons netwerk van sociale partners, UWV, SWbedrijven, private partners en gemeenten in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Dit is een arbeidsmarkt die plaats biedt aan iedereen, waaronder jongeren en ouderen en inwoners met en zonder beperking (indicator: maatschappelijke participatie). Om dit te bereiken, zetten we vormen van werk in die aansluiten bij de capaciteiten en competenties van inwoners. De vooruitzichten voor de overzienbare toekomst zijn qua werkgelegenheid door de krapte op de arbeidsmarkt positief en rechtvaardigen investeringen om de beoogde ontwikkeling 38 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

naar matching tussen vraag en aanbod te blijven realiseren. Stevig inzetten op de ontwikkeling van het in onze stad aanwezige (al dan niet onbenut) talent is noodzakelijk en vraagt om een lange adem. In deze begroting hebben we een aantal samenhangende en elkaar versterkende instrumenten opgenomen. De investeringen op de producten Buurten met Talent concentreren zich daarbij op vraaggerichte en buurtgebonden talentontwikkeling, het product Laaggeletterdheid (programmalijn Ontplooiing) richt zich op verbetering basisvaardigheden en het product reintegratie op het vinden en boeien van onbenut talent. We zien dat het aantal Participatiewet-uitkeringen redelijk constant is ondanks een licht stijgende aantal statushouders. Tegelijkertijd zien we de groep mensen die langer dan 5 jaar in de bijstand zit groeien. We willen dat ook deze mensen meedoen in de samenleving. Onze verwachting is wel dat hier intensieve begeleiding voor nodig is. We verwachten dat ook voor deze inwoners in bepaalde mate (parttime) werken mogelijk gaat worden. Dit zal echter niet voor een ieder en even snel het geval zijn en mogelijk dat meedoen in de samenleving voor sommige het hoogst haalbare is dat in het vermogen ligt. (indicator: verstrekte bijstandsuitkeringen).

In combinatie met ook de hernieuwde focus op persoonlijke aandacht in het herijkte Geldzorgenbeleid, verwachten we dat - ondanks ook voelbare druk bij de uitvoering vanwege complexe wetgeving in combinatie met personele druk - de focus op menselijke maat constructief gaat bijdragen aan het optimaliseren van het (mee)doen-vermogen van de bijstandsgerechtigde Venlonaren. Onze prognose van de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op de prognoses die het Rijk nu hanteert, vertaald naar de actuele Venlose stand van zaken en uitgaande van staand beleid (exclusief onvoorziene ontwikkelingen inzake asielproblematiek). De prognose bedraagt: 2023

2.600 bijstandsuitkeringen

2024

2.576 bijstandsuitkeringen

2025

2.616 bijstandsuitkeringen

2026

2.672 bijstandsuitkeringen

2027

2.714 bijstandsuitkering

Tot slot, is er landelijk is er een start gemaakt met aanpassen van de Participatiewet. Dit betreft een omvangrijke wijziging die ertoe moet leiden dat Participatiewet eenvoudiger word, waarbij vertrouwen en de menselijke maat de basis vormen. Dit zal van invloed zijn op alle aspecten van de wet en zal veel gaan vragen van de uitvoerende organisaties, waaronder gemeenten. We volgen deze landelijke ontwikkelingen en passen onze uitvoering waar nodig aan.

Buurten Met Talent Het op positieve wijze inzetten op talentontwikkeling heeft een economische, maatschappelijke en sociale dimensie. Het ontwikkelen en benutten van onbenut talent is daarom zowel binnen het maatschappelijk beleidskader 'Fier op Venlo' als vanuit het beleidskader 'Werken in Venlo' een speerpunt. We gaan voor een vitale buurt waarin alle bewoners maximaal meedoen. 39 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

In het beleidskader Fier op Venlo is daarvoor als accent de Talentenacademie (later omgedoopt naar Buurten Met Talent (BMT)) aangewezen. Sinds 2023 is BMT op stoom aan het komen: met de inzet van talentverbinders wordt in 6 buurten ingezet dat buurtbewoners door en in hun buurt uitgenodigd en uitgedaagd worden om (nog) meer tot ontwikkeling en ontmoeting te komen. Vertrouwen geven en krijgen - en dus een lange adem hebben - is daarvoor randvoorwaardelijk. Er is ambitie om door te groeien en deze aanpak breder te implementeren. WerkgeversServicePunt, LeerWerkLoket, Regionaal MobiliteitsTeam Het regionale WerkgeversServicePunt (WSP) heeft een belangrijke taak in het makelen op en bewerken van de arbeidsmarkt. En op het ontwikkelen van ‘passende’ vacatures, afgestemd op de mogelijkheden van de inclusieve arbeidsmarkt die Venlo voorstaat. Het WSP kent een wettelijke grondslag. Het LeerWerkLoket is eveneens een regionale functie op het snijvlak van kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt. Haar belangrijkste functie is het ontdekken van en verbinden op leer- en ontwikkelmogelijkheden. Ook aan het LeerWerkLoket ligt rijksregelgeving ten grondslag Tot slot is er ook het Regionaal MobiliteitsTeam, eveneens een regionale en op regelgeving gebaseerd instrument, opnieuw gericht op het maken van verbindingen.

Het RMT is vooral gericht op het van werk-naar-werk en het vooral zo integraal mogelijk organiseren van dienstverlening. Naar aanleiding van de Kamerbrieven Werkcentra wordt onderzocht op welke wijze de arbeidsmarktgovernance efficiënter ingericht kan worden. Of deze landelijk geleide herijking van de regionale arbeidsmarktregio's vertraging gaat oplopen valt nu nog niet te overzien. Het is van belang om, in het kader van een zo goed mogelijk werkende regionale arbeidsmarkt, focus op de benodigde doorontwikkeling te houden Wsw De WAA voert de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit, die gericht is op het bieden van werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De governance van de WAA is in 2023 ingrijpend veranderd, doordat de aandelen in het uitvoeringsbedrijf WAA Groep NV volledig in handen van de gemeente Venlo zijn. De WAA Groep NV werkt sindsdien zowel voor de GR WAA (uitvoering Wsw) als met de gemeente Venlo (Participatiewet). De basisgedachte achter deze wijziging is het bestendigen van de infrastructuur voor onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met als voornaamste doel meer verbinding te kunnen realiseren tussen de mogelijkheden (uit het netwerk) van de WAA en de grote groep bijstandsgerechtigden voor wie het in Venlo nog aan passende plaatsingsmogelijkheden ontbreekt. Aan het naar elkaar toe groeien van beide organisaties wordt gewerkt.

Voor de eerste paar jaren is in een buffer voor dit groeiproces voorzien. Vanaf 2026 gaat de schaalproblematiek WSW echt spelen. Beoogd wordt dat de inverdieneffecten vanuit de participatiewet ervoor kunnen zorgen dat de bestaande infrastructuur aan kennis en kunde ten behoeve van de onderkant arbeidsmarkt langs die lijn geborgd kan blijven.

KanDoen KanDoen, het Venlose buurt- en ontwikkelbedrijf waar wordt gewerkt aan inclusie en behoud en vergroting van werknemersvaardigheden, blijft ook in 2024 functioneren als werk- en activiteiten40 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

locatie in de wijk voor de Venlonaren die met een beperkte loonwaarde naar vermogen bij willen dragen. De focus in de doorontwikkeling van KanDoen ligt daarbij, indachtig het beleidskader 'Fier op Venlo', nog meer op het langs de lijnen van partnership-samenwerking includeren van KanDoen in de lokale samenleving. Beleidskader Geldzorgen (voorheen: Armoedebeleid en schuldhulpverlening) Het sluitstuk van het gemeentelijke vangnet blijft het armoedebeleid (waaronder ook de schuldhulpverlening). Vanwege het stigmatiserende karakter van de term armoede, kiezen we met de herijking van dit beleid in 2023 voor de naam beleidskader Geldzorgen (geldzorgen-beleid). Met de herijking van het armoedebeleid naar het beleidskader Geldzorgen, is sprake van een op Fier op Venlo uitgelijnde bijstelling. Gebaseerd op positieve gezondheid, zowel preventieve als curatieve ondersteuning en meer persoonlijkere aandacht , vanuit de gehele keten aan samenwerkende partijen in het Geldzorgen-netwerk. En een beleidskader met lange adem dat dan ook door de Venlose gemeenteraad met een looptijd van 8 jaar is vastgesteld. We verwachten de komende jaren flink te investeren om de gewenste ambitie in het beleidskader Geldzorgen te verwezenlijken.

Dit betreft het door ontwikkelen van het netwerk, een persoonlijke en toegankelijke dienstverlening, inzetten op het voorkomen van geldzorgen, verbeteren van interne en externe samenwerking, het opzetten van de impactmeting en de implementatie van nieuwe en verbeterde instrumenten (zoals bijvoorbeeld gratis openbaar vervoer en de stadspas). En natuurlijk de bewustwordings- en communicatiecampagnes. We implementeren dit nieuwe innovatieve beleidskader in een bijzonder tijdsgewricht. Het aantal mensen dat kampt met geldzorgen neemt landelijk, maar ook in Venlo, toe. Dit wordt met name veroorzaakt door externe ontwikkelingen (Corona, stijgende inflatie en energieprijzen). Dit stijgt de komende jaren mogelijk verder, een en ander ook afhankelijk van de nieuwe overheidsmaatregelen in het kader van het thema "bestaanszekerheid". Het is lastig om de ontwikkelingen de komende jaren te voorspellen. We verwachten dat de inflatieen energieprijsontwikkeling en de aanstelling van het nieuw kabinet impact heeft op de benodigde middelen om het Geldzorgenbeleid te kunnen implementeren. Daarom maken we jaarlijks de balans op waar we staan en welke interventies ingezet kunnen worden voor het volgende jaar. Hiermee blijven we wendbaar en zoeken we de balans tussen uitvoerbaarheid, beschikbare middelen en de duurzame impact die we willen maken.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

Meedoen

Baten Lasten

Totaal saldo Programmalijn

41 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2023

2024

2025

2026

2027

60.300

73.412

62.711

46.071

46.229

46.011

123.230

127.750

113.429

97.946

95.502

94.837

-62.930

-54.338

-50.718

-51.875

-49.274

-48.825

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Meedoen

2024

2025

2026

2027

Herijking armoedebeleid

-1.568

-1.303

-895

-592

WSW Ontwikkeling WAA-groep NV (dekking Gemeentefonds)

-917

-856

-821

-805

Herijking Gemeenschapsaccommodaties

-838

-778

-300

Buurten met talent

-169

-95

Kinderboerderij Hagerhof

-150

Venlo-Fonds

1.355

BUIG

1.698

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

72

72

72

72

Totaal programmalijn Meedoen

-517

-2.960

-1.944

-1.324

Herijking armoedebeleid 2024

2025

2026

2027

-1.568

-1.303

-895

-592

Op 28 juni 2023 heeft de gemeenteraad van Venlo het beleidskader Geldzorgen vastgesteld. Armoede staat hoog op de agenda in gemeente Venlo. Dit begrotingsvoorstel betreft de financiële uitwerking hiervan en hieronder zijn de componenten opgenomen. Het bestaat voor een belangrijk deel uit eenmalige investeringen voor de implementatie van het beleidskader. Denk hierbij aan intensieve trainingen en nieuwe systemen. Dekking voor deze eenmalige investeringen in 2024 wordt gevonden in het omvormen van de restant reserve Venlo fonds uit 2022 naar een reserve armoede.

Tot slot hebben we, conform motie, onderzoek gedaan naar de extra mogelijkheden voor sociale raadslieden in Venlo. Over de uitkomsten wordt u spoedig geïnformeerd.

Het bedrag bestaat uit: 1) Bestaande regelingen Bovenop de bestaande regelingen is een eenmalige investering benodigd van €98.000 voor de nieuwe leverancier van de Stadspas en exploitatiekosten van het nieuwe IT-systeem van schuldhulpverlening. De bestaande regelingen zijn succesvol (blijkt uit de beleidsherijking) en worden gecontinueerd. 2) Beleid geldzorgen: •

Extra regelingen/activiteiten (conform coalitieakkoord/moties)

•

Een bedrag van € 332.000 uit het coalitieakkoord om extra ondersteuning te bieden aan inwoners met een laag inkomen. Deze ondersteuning bestaat uit: ο

Pilot OV (pilot van twee jaar), een extra meedoen tegoed voor arme jongeren en senioren en de MUPS.

ο

Continuering JPF, waarbij kritisch gekeken wordt naar de vorm in verband met het feit dat er minder gebruik van gemaakt wordt dan gepland.

42 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

ο

Week van de armoede en investering in netwerken

ο

Platform geldzorgen

3) Extra preventie: Het verbeteren van financiële vaardigheden onder jeugdigen middels de inzet van een bewezen effectief onderwijsprogramma. In 2025 wordt voorgesteld om hier een programma (pilot van 2 jaar) aan toe te voegen gericht op financiële- en regelvaardigheden van jongeren en het gezin. Jaarlijkse kosten zijn voor 2024 en 2027 € 61.000 en voor de jaarschijven 2025 en 2026 € 209.000. 4) Dienstverlening (Implementatie): •

Om te groeien naar een voor iedereen toegankelijke, integrale en efficiënte dienstverlening waarbij de mens centraal staat, is in 2024 een bedrag nodig van € 658.000. De vraagt om een investering in trainingen, capaciteit, automatisering en het insourcen van Plangroep en budgetbeheer. De kosten zullen vanaf 2025 jaarlijks afnemen. In 2025 € 626.000, in 2026: € 579.000 en 2027 € 443.000.

•

In 2024 is investering gevraagd van €471.000 voor vergroten bekendheid regelingen, de doorontwikkeling van huidige dienstverlening. In 2025 en 2026 zakken de jaarlijkse kosten naar € 135.000 tot € 115.000 in 2027

WSW Ontwikkeling WAA-groep NV (dekking Gemeentefonds) 2024

2025

2026

2027

-917

-856

-821

-805

Dit betreft een primair technische begrotingswijziging, omdat de hiermee gemoeide lasten dekking binnen bestaande middelen (mei-circulaire en reserve Wsw) vinden. M.b.t. Wsw is per 1 januari de overname van de aandelen van de WAA Groep gerealiseerd. Deze wijziging in governance betekent ook een wijziging in de begroting, hoewel per saldo de effecten budgettair neutraal zijn. Er is standaard sprake van een tweetal effecten: •

Indexatie-gevolgen (elk jaar ten laste van algemene middelen (mei-circulaire);

•

Krimp-effecten.

Doorvertaling van de begroting WAA NV 2024 naar begroting gemeente 2024 leidt tot een begrotingswijziging, welke kosten gedekt kunnen worden uit de daarvoor bij de overname aangelegde reserve Wsw.

Herijking Gemeenschapsaccommodaties 2024

2025

2026

-838

-778

-300

De beleidsherijking GA (Coalitieakkoord/Kadernota) komt in Q4 2023 in de gemeenteraad. Dit voorstel sorteert voor op dit herijkt beleid. Het betreft incidentele begrotingsvoorstellen die na beleidsvaststelling bij de begroting 2025 structureel worden opgevoerd.

43 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2027

Gemeenschapsaccommodaties dragen bij aan de sociale samenhang in wijken en aan preventie, zodat inwoners veerkrachtig zijn en een betekenisvol leven kunnen leiden met als gevolg dat ze minder aanspraak hoeven doen op individuele ondersteuning. De bijdrage die gemeenschapsaccommodaties hieraan leveren is het bieden van fysieke ruimte om deze beweging in de wijken mogelijk te maken. Dit begrotingsvoorstel gaat over de hierbij benodigde middelen: Een financiële inzet van € 300.000 per jaar voor een periode van 3 jaar om de accommodaties

•

representatiever, gebruiksvriendelijker en functioneler te maken voor huurders en gebruikers. Verhoging van het huidige subsidieplafond met € 350.000 per jaar voor een periode van 2 jaar.

•

Steeds meer gemeenschapsaccommodaties hebben (een hogere) subsidie nodig om tot een sluitende exploitatie te komen. Een bedrag van € 87.500 per jaar voor een periode van 2 jaar voor haalbaarheidsstudies

•

gemeenschapsaccommodaties in samenhang met andere wijkvoorzieningen. Een bedrag van € 100.000 in 2024 en € 40.000 in 2025 voor een Shared Service Center ter

•

ondersteuning van gemeenschapsaccommodaties.

Hiernaast is er in het begrotingsvoorstel MFC Hout-Blerick ook een forse investering opgenomen voor een nieuwe gemeenschapsaccommodatiefunctie. Een ook via de verduurzaming wordt er bijgedragen aan de gemeenschapsaccommodaties.

Buurten met talent 2024

2025

-169

-95

2026

2027

BMT (Buurten Met Talent) is als accent van het Sociaal Domein-beleidskader Fier op Venlo na het voorbereidingsjaar 2022 dit jaar goed op stoom aan het komen. Het is ook sterk gelieerd aan het thema gemeenschapsontwikkeling en wijk- en buurtgericht werken uit de Kadernota ‘Buurten Met Talent’ (BMT). BMT is steeds incidenteel opgenomen in de begroting, vandaar dit voorstel voor 2024 e.v.

BMT richt zich op een laagdrempelige manier op zowel activering en ontwikkeling van buurtbewoners, met de focus op vitaliteit en sociale cohesie in buurten. Het mes snijdt aan meerdere kanten: groei van sociale cohesie en groei van individueel talent, beiden belangrijk voor onze ambities in het kader van Brede Welvaart. BMT is een wijk- en buurtgerichte investering in maatschappelijk renderende activiteiten.

Buurten Met Talent zorgt in een steeds groter wordend aantal buurten middels inzet van buurtverbinders voor verbindingen tussen buurtgenoten en zet aan tot talentontwikkeling en benutting.

Dit voorstel is enerzijds voor het doorzetten van de huidige aanpak in de huidige wijken, anderzijds voor het juiste beheer en verantwoording voor derdengelden. 44 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Een uitbreiding naar meer wijken is in dit voorstel niet voorzien.

De continuering van de inzet van deze medewerkers is meerjarig gekoppeld aan het ‘scenario van hoop’ voor 2026. Dit betekent dat de financiële vertaling in meerjarenperspectief vooralsnog alleen heeft plaatsgevonden voor 2024 en 2025. Kinderboerderij Hagerhof 2024

2025

2026

2027

-150 Tijdens de VoRap 2022-38, d.d. 29 juni 2022 heeft de gemeenteraad een amendement unaniem aangenomen omtrent subsidieverlening aan Stichting Hagerhof (kinderboerderij). Momenteel is er nog geen goed zicht op het structureel begrotingstekort van de stichting. Zodra dit er wel is worden structurele afspraken gemaakt. Voorgesteld wordt in de begroting € 150.000 op te nemen met als doel het subsidiëren van Stichting Hagerhof (kinderboerderij) in voor 2024 en een extern onderzoek uit te voeren naar de structurele subsidiebehoefte van de stichting.

Venlo-Fonds 2024

2025

2026

2027

1.355 De reserve Venlo-Fonds is tot 2024 aangelegd om de doelen van het Venlo-Fonds, gericht op armoedebestrijding, te helpen realiseren. De onderbesteding van 2022 is in reserve gezet en in 2023 lijkt weer sprake te zijn van een onderbesteding. Voorgesteld wordt om deze om te zetten naar een brede reserve armoedebeleid zodat deze middelen voor de doelgroep beschikbaar blijven.

BUIG 2024

2025

2026

2027

1.698 In onze analyse en prognose op de ontwikkeling van bijstandslasten en budgetten, sluiten we grotendeels aan op de trendlijnen die macro-economisch en door het Rijk worden voorzien. Omdat we vanuit de huidige Venlose situatie geen grote lokale afwijkingen zien om van die landelijke prognoses af te wijken, komen we voor 2024 uit op een voordeel aan zowel baten- als lastenzijde. Dit is primair gebaseerd op de verwachting van het rijk voor een licht dalend bijstandsvolume in 2024.

Opvang Ontheemde Oekraïne Vanuit het Rijk is de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne in het leven geroepen. Uitgangspunt is dat de kosten die gemeenten maken voor de opvang van Oekraïners volledig gecompenseerd worden, conform brief ministerie d.d. 14 oktober 2022. De regeling is bij brief van 21 februari 2023 verlengd tot 31 december 2023. Gezien de actuele situatie is de verwachting dat de regering na het zomerreces zal besluiten de regeling met nog een jaar te verlengen.

45 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Verwacht wordt dat de kosten voor de opvang voor het jaar 2024 uitkomen op circa € 11.720.000. Hieronder vallen de kosten van opvang/verblijf, zorgbeheer, leefgeld en uitvoeringskosten. In deze begrotingswijziging worden de kosten budgettair neutraal opgevoerd. Noodopvang asielzoekers Vanuit het Rijk is aan de Veiligheidsregio's opdracht gegeven om crisisopvangplekken voor asielzoekers te organiseren. Het College heeft op 27 september 2022 besloten opvang te realiseren voor maximaal 60 asielzoekers. Alle kosten en ook transitiekosten kunnen integraal gedeclareerd worden bij COA en zijn voor 2024 geraamd op € 2.022.000. Via deze begrotingswijziging worden de kosten budgettair neutraal opgevoerd. Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2023

Aanvraagmodule armoedebeleid

U

Totaal Programmalijn Meedoen

2024 99

Voorportaal 2025 2026 2027

99

Aanvraagmodule armoedebeleid 2024

2025

2026

2027

99 Dit betreft een voorstel voor een IT systeem voor de aanvragen en beoordelingen van de bijstandsuitkeringen en minimaregelingen. Hiermee wordt tijd vrijgespeeld die direct aan inwoners met geldzorgen kan worden besteed.

Zelfredzaamheid Wat willen we bereiken? Met de programmalijn zelfredzaamheid beogen we dat inwoners zo zelfredzaam mogelijk zijn en indien noodzakelijk daartoe de passende ondersteuning krijgen. We streven ernaar dat inwoners een zo hoogst mogelijke zelfredzaamheid bereiken. We gaan uit van wonen thuis in de wijk met passende ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen? Deze programmalijn heeft als doelstelling dat we noodzakelijke ondersteuning bieden aan inwoners die dit echt nodig hebben. We willen bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn en zoveel als mogelijk zelfredzaam blijven op het gebied van mobiliteit, huishouden, financiën, wonen en zelfzorg, en zodoende zo optimaal mee kunnen doen in onze samenleving (indicator Meetbaar Venlo). Dit doen we o.a. door versteviging van de inzet vanuit de sociale basis (zie ook Meedoen) en waar nodig aangevuld met maatwerkvoorzieningen Wmo en/of jeugdhulp. Opgroeien, wonen en (samen)leven in de wijk We willen dat inwoners zo lang mogelijk kunnen blijven wonen in hun wijk. Als dit noodzakelijk is, bieden wij inwoners hierbij ondersteuning. Deze ondersteuning wordt zoveel mogelijk ambulant in de eigen omgeving van de inwoner ingezet en is vooral gericht op jongeren, kwetsbare inwoners en 46 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

ouderen. Als het inwoners tijdelijk (nog) niet lukt om zelfstandig met ondersteuning te wonen of als er sprake is van een onveilige thuissituatie, bieden we een vangnet in de vorm van maatschappelijke opvang, beschermd wonen en opvang voor slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Samen met het programma Leefbaar Venlo werken we aan de forse woonopgave voor aandachtsgroepen, ouderen en jongeren. Zowel regionaal als lokaal zoeken we naar innovatieve oplossingen in de combinatie van passend wonen met ondersteuning in de wijk. Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning In 2024 zetten we in op het versterken van de beoogde transformatie. We volgen daarbij de bestaande kaders zoals het Regionaal beleidsplan Jeugd 2023 en de contractafspraken met de jeugdaanbieders. Inhoudelijk is er een sterke samenhang met de doelstellingen en de maatregelen in de Hervormingsagenda Jeugd en de integrale aanpak/doorbraakmethode. Verwacht wordt dat er in 2024 meer duidelijkheid komt over het tempo en de nadere invulling van deze maatregelen, waarbij we deels afhankelijk zijn van de kaders die het rijk hiervoor stelt. Zelf geven we invulling aan de hoofdopgaven: het versterken van de toegang en domeinoverstijgend werken. We zetten in op regionale samenwerking om voldoende schaalvoordeel te behalen in de samenwerking met alle partners in het jeugdstelsel.

En waar nodig wordt dit lokaal opgepakt. Omdat de Hervormingsagenda Jeugd niet alleen een inhoudelijke maar ook een financiële opgave kent onderzoeken we in 2024 welke afspraken (‘prikkels’) noodzakelijk zijn om voldoende te (blijven) sturen In de sociale basis in Venlo wordt laagdrempelige ondersteuning aan kinderen aangeboden. We versterken dit aanbod, door extra in te zetten op ondersteuning van het gezin en de omgeving waarin het kind zich beweegt. De inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) wordt uitgebreid. Behalve de huisartsenpraktijken sluiten de SOJ’ers aan bij de jeugdgezondheidszorg (GGD) en het onderwijs. We maken samenwerkingsafspraken met de gecertificeerde instellingen (GI). De GI is een belangrijke toegang voor (zeer) kwetsbare jeugdigen en gezinnen. We starten met een pilot die zich richt op het versterken van de GI in haar rol als verwijzer, zodat deze passende ondersteuning kunnen inzetten voor kwetsbare kinderen en gezinnen. De uitgaven voor de maatwerkvoorzieningen jeugdhulp lopen op. Dit wordt deels veroorzaakt door de (structurele) effecten van het woonplaatsbeginsel dat in 2022 is gewijzigd, hiervoor zijn meer middelen nodig dan het rijk extra heeft beschikt. Ook de zorgzwaarte neemt toe, ondanks dat het aantal jeugdigen in jeugdhulp licht afneemt in 2023.

De toename van de zorgzwaarte blijkt uit de omvang van de ingezette maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp en de tijdsduur dat deze worden ingezet. Ook in de inzet van landelijke jeugdzorg zien we dit terug. Op basis van beschikbare data, analyses en ontwikkelingen maken we verbeterafspraken met de andere regiogemeenten, jeugdaanbieders en overige betrokkenen in de jeugdketen om deze toename terug te dringen. Het aantal maatregelen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering daalt. De verwachting is dat dit zich in 2024 voortzet. Om GI’s ruimte te geven voor het verlagen van de caseload en de continuïteit van lopende maatregelen te borgen zijn in 2023 de tarieven verhoogd. Dit moet leiden tot een kwaliteitsverbetering en meer beschikbare tijd voor de jeugdigen en gezinnen. We zetten in 2024 verder in op het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en zorg. Onderwijs en gemeenten werken samen aan een stevige basisvoorziening. Dit gebeurt onder andere 47 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

door de verdere doorontwikkeling van de inzet van de schoolcontactpersonen vanuit het sociaal wijkteam, Incluzio, leerplicht en de GGD. Deze inzet sluit aan bij de ambities van het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking. Kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, krijgen meer kans zich te ontwikkelen door onderwijs en zorg beter te combineren. Op scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs krijgen kinderen met complexe zorgvragen onderwijs. Vaak hebben deze leerlingen zorg nodig in de tijd dat zij op school zijn. Om de zorg tijdens onderwijstijd beter te organiseren willen we collectieve financiering organiseren. Doel hiervan is om kinderen goede zorg te bieden, het aantal betrokkenen bij de zorg op scholen te beperken en de financiering eenvoudig en duidelijk te organiseren. Daarnaast zijn er kinderen waarbij het (tijdelijk) nodig is te verblijven op een zorglocatie of in de dagbesteding. Ook dan moet het mogelijk zijn het kind van een onderwijsaanbod op maat te voorzien, verzorgd door de school waar het kind staat ingeschreven.

Doorontwikkeling aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2024 In 2024 zetten we de regionale aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties voort. Dit doen we samen met de 14 gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en de kernpartners. In 2024 wordt onder andere een vervolg gegeven aan het trainen van professionals in de 'visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid'. Ook verwachten we in 2024 de eerste resultaten van de pilot MDA++, waarin door middel van een zeer nauw op elkaar afgestemde samenwerking tussen het zorg-, medisch en veiligheidsdomein, de cirkel van geweld in gezinnen vaker duurzaam wordt doorbroken. Daarnaast anticiperen we op de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. Centrale uitgangspunten hierbij zijn versterking van de lokale (wijk)teams die een centrale rol binnen het systeem innemen en waar naar behoefte en noodzaak expertise ingevlogen kan worden. Professionals werken systeemgericht en in gezamenlijkheid aan het effectief en duurzaam borgen van veiligheid en vormen een lerende omgeving. Op basis van een verkenning door de kwartiermaker Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (start 2e helft 2023) wordt een voorstel gedaan om te komen tot gezamenlijke uitgangspunten en een plan van aanpak voor onze regio.

Ouderen Venlo kent een relatief hoge dubbele vergrijzing en het aantal chronisch zieken en dementerenden stijgt behoorlijk. We signaleren nu al een oplopende zorgvraag (zowel Wmo, Zorgverzekeringswet als Wet langdurige Zorg). Daar staat tegenover dat er een nijpend tekort aan zorgpersoneel is. Dit betekent dat de ouderenzorg echt anders georganiseerd moet worden, willen ouderen ook in de toekomst voorzien worden van de benodigde ondersteuning en zorg. Dat vraagt om inzet op verbinding in wijken zodat inwoners en de buurt meer voor elkaar betekenen, een verdergaande samenwerking en mix tussen formele en informele zorg en inzet van e-health. Daarbij moet tijdig ingezet worden op de versteviging van netwerken rondom ouderen en de inzet op eigen zelfstandigheid (reablement), zodat langdurig thuis wonen mogelijk blijft. In aansluiting op de prestatie afspraken met woningcorporaties en zorgaanbieders, willen we in 2024 in 2 wijken starten met een gebiedsgerichte aanpak om te komen tot zorgzame buurten. Daarbij gaat

48 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

het om zorgen voor de passende woningen en voorzieningen, inzet van een mix van informele en formele zorg en actieve betrokkenheid van de inwoners. Internationale werknemers Een van de sporen uit de 9-sporen aanpak internationale werknemers is gericht op preventie en de zorg voor uitvallers ofwel dakloze internationale werknemers. Gemeente Venlo is aangesloten bij de landelijke pilot ‘Kwetsbare dakloze EU-burgers’ waarvoor rijksmiddelen beschikbaar zijn gesteld. Met deze middelen is sinds medio 2023 bij stichting Barka een Pools sprekende straathoekwerker actief. De straathoekwerker brengt in beeld wie deze dakloze internationale werknemers zijn, en hoe ze op straat zijn beland. Het doel is om met behulp van deze inzichten aan de voorkant meer voor deze mensen te kunnen betekenen. Met de verwachte toestroom van het aantal internationale werknemers de komende jaren, zal ook het aantal uitvallers toenemen. Dit vraagt dan ook voortdurende inzet vanuit de gemeente en andere betrokken partijen. Kwetsbare inwoners Voor de kwetsbare inwoners stellen we jaarlijks een regionale uitvoeringsagenda op, gebaseerd op de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026. Deze is onderdeel van de nieuwe samenwerkingsafspraken 2022 rondom beschermd wonen en maatschappelijke opvang van de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg.

In de uitvoeringsagenda vertalen we de ambities uit de regiovisie naar concrete resultaten en activiteiten. We zetten hierbij vooral in op preventie, het vroegtijdig signaleren van problemen, normaliseren en het toegankelijk maken van voorzieningen voor deze doelgroep zodat zij "gewoon" mee kunnen doen. In de uitvoeringsagenda zijn ook activiteiten opgenomen die aansluiten op de resultaten van de Preventiescanner en de ambities uit het Nationale Actieplan Dakloosheid. Onze activiteiten voor kwetsbaren zijn erop gericht om vroegtijdig problemen te signaleren waardoor eventuele verergering en escalaties van problemen worden voorkomen en we de kans op maatschappelijke uitval verkleinen. In 2024 start een pool van ervaringsdeskundigen voor Noord- en Midden-Limburg. De opdracht hiervoor is regionaal aanbesteed via de MGR in opdracht van de 14 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten. De inzet van ervaringsdeskundigheid is een belangrijke manier om te komen tot meer inclusie en een stevigere sociale basis. En als belangrijke factor in de vernieuwing van de zorg, met daarbij de focus op positieve gezondheid. We worden geconfronteerd met meer instroom en minder uitstroom uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang dan verwacht. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door het ontbreken van passende en betaalbare woonruimte.

Anderzijds lijkt de lokale ondersteuning voor inwoners met complexe problematiek niet geheel aan te sluiten. Met de MGR en zorgaanbieders onderzoeken we welke aanpassingen dit vraagt binnen de huidige contracteringsafspraken. We zorgen ervoor dat iedereen tenminste een dak boven zijn hoofd kan hebben. Het doel is dat iedereen een eigen thuis kan vinden en behouden, in een voorziening of in een eigen, zelfstandige woning. We werken daarom aan nieuwe afspraken met de woningcorporaties en zorgaanbieders van maatschappelijke opvang en beschermd wonen, waarbij we inzetten op het zoveel als mogelijk kleinschalig opvangen en huisvesten van de doelgroep in de wijken. Verder maken we, via het Transferpunt, heldere afspraken met woningcorporaties en zorgaanbieders over de huisvesting van kwetsbare inwoners in de wijk. Daarnaast bekijken we zowel regionaal als lokaal welke nieuwe 49 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

woonzorg-concepten nodig zijn voor de doelgroep. Daarbij hebben we oog voor de specifieke huisvestingsproblematiek van jongeren in de leeftijd van 18-23 jaar. We evalueren het nieuwe concept van Wonen Plus en zoeken naar mogelijkheden om het concept van Skaeve Huse te realiseren. Onze ambitie is in 2024 de nieuwe locatie voor maatschappelijke opvang in combinatie met beschermd wonen en winteropvang te openen. Regionaal wordt in het kader van preventie een 24/7 incidentenaanpak ontwikkeld. Waar de politie of de GGZ Crisisdienst een crisis niet kan oplossen, grijpt het incidententeam deze crisis aan als kans voor verandering bij de inwoner. Door persoonlijke aandacht en laagdrempelig contact wordt na een eerste de-escalatie passende en opvolgende hulp en ondersteuning georganiseerd. Het incidententeam is een verbindingsschakel tussen sociaal domein, GGZ, veiligheid en zorg. In het kader van integraal werken in het sociaal domein voor inwoners met – complexe ondersteuningsvragen zijn we in 2023 gestart met de Doorbraakmethode. In het 1e halfjaar 2024 verrichten we een eerste evaluatie naar de ervaringen met deze werkwijze en bekijken we welke acties breed nodig zijn om het integraal werken in het sociaal domein stevig neer te zetten en te verankeren. Naar verwachting treedt de (concept) Wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) 1 juli 2024 in werking.