044bijl1 Jaarstukken 2022 - Versie B_W definitief.pdf
Tekst van het document
1 | JAARSTUKKEN 2022
VOORWOORD Voor u ligt de programmarekening 2022 van de gemeente Venlo.
We realiseren over 2022 (opnieuw) een positief financieel rekeningresultaat. In de samenvatting vindt u een beknopte situatieschets van onze organisatie en van onze gemeente. Verdere verdieping vindt u in de afzonderlijke programmaverantwoording in het hoofdstuk daarna.
Wij wensen u veel leesplezier toe.
2 | JAARSTUKKEN 2022
INHOUDSOPGAVE VOORWOORD .................................................................................................... 2 INHOUDSOPGAVE............................................................................................. 3 SAMENVATTING ................................................................................................. 6 Leeswijzer .............................................................................................................................. 6 Beleid ..................................................................................................................................... 7 Financieel .............................................................................................................................. 9
JAARVERSLAG ................................................................................................. 18 PROGRAMMAVERANTWOORDING EN ALGEMENE MIDDELEN ........... 19 1. Gezond en actief Venlo ................................................................................................19 2. Leefbaar Venlo...............................................................................................................38 3. Grenzeloos Venlo ..........................................................................................................58 4. Welvarend Venlo ...........................................................................................................64 5. Centrumstad Venlo .......................................................................................................72 6. Circulaire en duurzame hoofdstad .............................................................................79 Algemene middelen ..........................................................................................................86
PARAGRAFEN................................................................................................... 89 Lokale heffingen ................................................................................................................89 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 101 Grondbeleid..................................................................................................................... 110 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 116 Financiering ..................................................................................................................... 128 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 136 Covid-19 ........................................................................................................................... 145 Oekraïne........................................................................................................................... 152 Samenwerkingspartners................................................................................................ 154 Rekenkameronderzoeken .............................................................................................
157 Openbaarheid................................................................................................................. 177 3 | JAARSTUKKEN 2022
JAARREKENING ............................................................................................. 179 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE TOELICHTING ................... 180 Baten en lasten in de jaarrekening per programma ................................................. 181 Inleiding ............................................................................................................................ 181 Rechtmatigheid begrotingsafwijkingen ...................................................................... 218 Overzicht incidentele baten en lasten per programma en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..................................................................................... 222 Centrale toelichting kapitaallasten ............................................................................. 224 EMU-saldo........................................................................................................................ 225 Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ........................................................................................................ 226
BALANS EN TOELICHTING ........................................................................... 227 Balans ............................................................................................................................... 227 Toelichting op de balans per 31 december 2022 ...................................................... 228 Activa ................................................................................................................................ 232 Passiva .............................................................................................................................. 240 Toelichting op de balanspost onderhanden werk en grondvoorraad van het Grondbedrijf .................................................................................................................... 248 Kredietoverzicht .............................................................................................................. 251 Planmatig onderhoud .................................................................................................... 251
Bijlagen............................................................................................................ 252 Bijlage I Samenvattende tabellen resultaat 2022 per programma ...... 253 Bijlage II Reserves en voorzieningen .......................................................... 256 Bijlage III Kredieten ....................................................................................... 263 Bijlage IV Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSabijlage) ............................................................................................................ 273 Bijlage V Overzicht langlopende geldleningen ........................................ 294 Bijlage VI Staat van vaste activa ................................................................. 295 Bijlage VII Grondexploitaties ....................................................................... 296 Bijlage VIII Samenwerkingspartners........................................................... 303 4 | JAARSTUKKEN 2022
Bijlage IX Conversietabel taakvelden - programma's ............................. 321 Rechtmatigheidsverantwoording Venlo .................................................... 325 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant........................... 326
5 | JAARSTUKKEN 2022
SAMENVATTING Leeswijzer In deze leeswijzer wordt kort toegelicht hoe de Jaarstukken 2022 zijn opgezet, omdat de opzet afwijkt van de Jaarstukken 2021.
•
In de tabellen waarbij niets staat vermeld, zijn de bedragen x € 1.000. Bij tabellen waarbij het anders is, staat dit vermeld.
•
Opbouw "Programmaverantwoording en algemene middelen" ο
In de Jaarstukken 2021 waren de 3 W-vragen gepositioneerd onder de programma's en vervolgens per W- vraag onderverdeeld naar de betreffende programmalijnen
ο
In deze jaarstukken zijn de 3 W-vragen per programmalijn opgenomen. Deze opzet sluit aan met de opzet van de Begroting.
6 | JAARSTUKKEN 2022
Beleid Deze beknopte beleidssamenvatting heeft tot doel u, met een paar grote passen, inzage te geven in de belangrijkste of meest opvallende ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Het afgelopen jaar stond uiteraard, na twee jaren waarin we te maken hadden met de gevolgen van de pandemie, in het teken van de Russische inval in Oekraïne en de gevolgen die dat had en nog steeds heeft. Niet alleen op de schaal van onze organisatie of van Venlo maar op mondiale schaal. En weliswaar liet de economie in 2022 een robuuste groei zien, dat gold echter niet voor de koopkracht van huishoudens. Sterk oplopende gasprijzen en verstoringen in de logistieke keten zorgde voor oplopende kosten voor energie en dagelijkse boodschappen. Het kabinet heeft daarop getracht om met maatregelen enerzijds de effecten van de gestegen energieprijzen te dempen, anderzijds met gerichte maatregelen de laagste inkomens te ondersteunen. En ook de gemeente Venlo bood haar inwoners en maatschappelijke organisaties -in de vorm van een verruiming van de bijzondere bijstand en het Venlo-fonds- financiële ondersteuning. Gemiddeld genomen ging het met onze inwoners het afgelopen jaar goed, net als met onze stad.
Gemiddeld, want hoewel het aantal bijstandsgerechtigden en huishoudens met een laag inkomen het afgelopen jaar opnieuw daalde, nam het aantal bijstandsgerechtigden die en het aantal huishoudens dat langere tijd in die situatie verkeert opnieuw toe. En natuurlijk waren dit niet de enige groepen die te maken hadden met een dalende koopkracht en financiële krapte en behoefte aan ondersteuning. Dat er ook meer generiek behoefte bestond aan ondersteuning bleek wel uit het succes van de regeling voor gratis groente en fruit op alle scholen en -waar nodig- gratis schoollunches. Tegelijkertijd kwam er een vluchtelingenstroom uit Oekraïne op gang en een opvangvraagstuk waaraan ook Venlo haar aandeel heeft geleverd. Oekraïense jongeren werden door ons opgevangen en begeleid naar onderwijs, deskundige begeleiding en ondersteuning. Venlo telde fors meer inwoners, ook gecorrigeerd voor de Oekraïners die we op dit moment onderdak bieden. Weliswaar een licht stijgend sterfteoverschot en -voor het eerst sinds lange tijd- een positief binnenlands verhuisoverschot. En dat is heel goed nieuws. Dat zegt namelijk iets over de relatieve aantrekkelijkheid van Venlo ten opzichte van andere Nederlandse gemeenten. En we verkeren dus aan de 'goede kant' van de streep. Een goed voorzieningenaanbod, aantrekkelijke werkgelegenheid en onderwijsaanbod is hieraan ondersteunend.
Meer inwoners betekent ook meer vraag naar woonruimte en net als in 2021 nam het aantal woningen verder toe. Met 467, waarvan 254 nieuwbouwwoningen. Het strategisch perspectief van Venlo verlangt dat we voortdurend blijven investeren in het stedelijk profiel van onze stad, inclusief de projecten die daarbij horen. Zo werden in 2022 de woningen aan de Molensingel opgeleverd en werd er verder gewerkt aan de voorbereiding van de ontwikkeling van het Kazernekwartier en Q4. Afgezien van de aandacht voor het Venlose centrumgebied zijn wij aan de slag gegaan met de (concrete invulling van) de visies voor de stadsdeelcentra Blerick en Tegelen. Voor beide centra hebben we een subsidieregel transformatiefonds ingezet en hebben we voorbereidingen getroffen voor de inrichting van de openbare ruimte. Voor onze drie stedelijke centra geldt dat we komende jaren de transformatie van 'place to buy' naar 'place to be'.
7 | JAARSTUKKEN 2022
Binnen het sociaal domein werd invulling gegeven aan de implementatie van Fier op Venlo en de aanzetten gemaakt voor de herijking van het armoede- en van het accommodatiebeleid. Daarnaast hebben we in de praktijk opnieuw ervaren hoe gespannen de arbeidsmarkt is voor zorgpersoneels bij onze zorgpartners. Benodigde zorg kon daardoor niet altijd volledig of tijdig geleverd worden. Een deel van onze budgettaire onderuitputting wordt hierdoor verklaard. Samen met u hebben een werkconferentie '50 gezinnen aanpak' georganiseerd om te zien op welke wijze we, gebaseerd op de 'doorbraakmethode', met snelle en doeltreffende interventies een verschil kunnen maken voor gezinnen met meerdere problemen. Venlo kent een bijzondere ambitie op het gebied van duurzaamheid en circulariteit, noodzakelijk om de uitdagingen op het gebied van energie en klimaat aan te kunnen. Het afgelopen jaar hebben opnieuw enkele duizenden huishoudens van ons aanbod gebruik gemaakt om hun woning te verduurzamen door middel van isolatie of zonnepanelen. In het bijzonder was er aandacht voor energiearmoede. En natuurlijk hebben we ervoor gezorgd voor een breed geschakeerd aanbod aan ontplooiings-, gezondheids- en sportvoorzieningen voor onze inwoners. Zo zijn we gestart met de realisatie van -de in het coalitieakkoord opgenomen- drie kunstgrasvelden bij SV Blerick, SV Velden en Sportclub Irene.
En net als deze coalitieafspraak zijn met de programmabegroting 2023 en de inhoud van de kadernota alle afspraken uit het coalitieakkoord in de planning opgenomen.
8 | JAARSTUKKEN 2022
Financieel Financiële positie Inleiding De financiële positie speelt een belangrijke rol binnen de te maken integrale afwegingen over de te varen koers op de korte, maar vooral op de strategische en daarmee de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich en moet altijd bezien worden in het licht van de totale maatschappelijke opgaven van de stad. Het te bereiken maatschappelijk rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke doelstellingen zijn hierbij van belang.
Conclusie financiële positie De begroting 2022, welke is vastgesteld in november 2021, kenmerkte zich met ruimte om te investeren in (versterking van) de aantrekkingskracht van Venlo, onderhoud openbare ruimte en groen, uitvoering geven aan de regiodeal en regionale investeringsagenda en af te maken waar we aan begonnen zijn. En waarbij voldoende afwegingsruimte beschikbaar was voor het nieuw aan te treden bestuur. Het jaar 2022 kenmerkte zich ook in financiële zin met majeure externe ontwikkelingen en uitdagingen zoals de oorlog in Oekraïne, grondstofschaarste en forse stijging van de inflatie. Gemeenten zijn hierbij ook gevraagd om extra regelingen uit te voeren waarvoor middelen beschikbaar zijn gesteld zoals de uitvoering van de energietoeslag en de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne.
Evenals in het jaar 2021 hebben we ook in 2022 incidenteel profijt gehad van (aanvullende) middelen in het gemeentefonds zoals de bevriezing van het accres en het incidenteel stopzetten van de opschalingskorting. Zoals wij dit noemen: Incidentele 'compensatie' van een structureel probleem. Er zijn immers nog altijd geen structurele afspraken voor een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Incidentele compensatie en beschikbaar stellen van middelen lost een structurele begrotingsuitdaging niet op. En dat is moeilijk uit te leggen in een omgeving waarbij inwoners het moeilijk hebben om de rekeningen te kunnen betalen.
In het gemeentefonds zijn ook middelen beschikbaar gesteld die in 2022 zijn ontvangen maar waarbij de uitvoering zich over meerdere jaren spreiden. Bij de tussentijdse rapportage(s) zijn hiervoor reeds middelen middels een bestemmingsreserve gereserveerd. Als voorbeelden worden genoemd de ontvangst van middelen voor de energietoeslag 2023, de zogenaamde POK middelen (Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag), bestemming van middelen welke gebonden zijn aan regionale afspraken. Per saldo is er in 2022 € 15.492.000 toegevoegd aan de (bestemmings)reserves (onttrekkingen aan reserves € 30.046.000 en toevoegingen aan de reserves € 45.538.000). Naast de verrekeningen met de algemene reserves op basis van vastgestelde uitgangspunten gaat het vooral om reservering van middelen welke in een later jaar worden uitgegeven voor realisatie van de maatschappelijke opgaven.
9 | JAARSTUKKEN 2022
Evenals in 2021 zijn er ook in 2022 bedragen aan het resultaat vrijgevallen omdat middelen van het Rijk zeer laat ontvangen zijn die wel in 2022 verantwoord moeten worden maar welke in 2023 leiden tot het uitvoeren van de activiteiten. Tevens zijn er bedragen vrijgevallen als gevolg van verslagleggingsregels waaraan concrete verplichtingen ten grondslag liggen en zijn er incidentele middelen vrijgevallen waarbij de werkzaamheden over de jaargrens heen zullen plaatsvinden. Hiertoe zullen bij de behandeling van de jaarrekening verzoeken tot bestemming van het resultaat worden gedaan.
Ondanks de bijzondere ontwikkelingen en crisissen zijn wij in financiële zin binnen de vastgestelde kaders gebleven en bedraagt het financieel resultaat € 20.288.000 na verrekening met de reserves. Bij de FinRap werd een geprognosticeerd resultaat gerapporteerd van € 17.120.000. Het resultaat is voornamelijk incidenteel enerzijds als gevolg van incidentele meevallers binnen bijvoorbeeld het gemeentefonds en anderzijds zijn structurele ontwikkelingen reeds vertaald in de (meerjaren)begroting 2023-2026.
Als gevolg van voornoemde ontwikkelingen zijn de financiële indicatoren verder verbeterd. Hierbij wordt opgemerkt dat het voor een (groot) deel betrekking heeft op 'uitgestelde' reserveringen. Met andere woorden bij besteding van de gereserveerde middelen op basis van de door uw raad vastgestelde doelstellingen zullen de bestemmingsreserves verminderen en daardoor impact hebben op de financiële positie op de middellange termijn. Door het ontbreken van structurele afspraken met het Rijk voor wat betreft de financieringssystematiek vanaf 2026 blijft het (meerjaren) begrotingsperspectief diffuus.
In het vastgesteld coalitieakkoord is opgenomen dat een eventueel positief rekeningresultaat vanaf de jaarrekening 2022 onderdeel is van de integrale afweging bij de begroting op basis van de gestelde kaders bij de kadernota.
Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:
10 | JAARSTUKKEN 2022
De tactische doelstellingen zijn elk voorzien van één of meerdere kengetallen. Deze kengetalleninclusief een analyse en beoordeling- worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (kengetallen financiële positie) en in de paragraaf financiering. In deze paragraaf worden de belangrijkste conclusies weergegeven.
Financieel resultaat: De doelstelling is een structureel sluitende begroting. De jaarrekening 2022 sluit met een positief resultaat van € 20.288.000 na verrekeningen met de reserves. Het saldo van baten en lasten voor verrekening met de reserves bedraagt € 35.780.000 positief. Dit betekent dat er een bedrag van per saldo € € 15.492.000 is toegevoegd aan de (bestemmings)reserves (het saldo van onttrekkingen aan reserves € 30.046.000 en toevoegingen aan de reserves € 45.538.000). In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen ten opzichte van de begroting op programmaniveau inclusief de algemene middelen verder toegelicht.
Voldoende weerstandscapaciteit De doelstelling is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico's, waarbij de risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn".
De ratio weerstandsvermogen bedraagt, op basis van de direct beschikbare middelen 1,86. Dit is in lijn met de verwachting ten opzichte van de (gewijzigde) begroting 2022 (1,91). De ratio bevindt zich hierbij binnen de door u vastgestelde streefwaarde van tussen de 1,4 en 2,0. Hierbij wordt opgemerkt dat niet gekwantificeerde risico's zoals de mogelijke consequenties en gevolgen van de oorlog in Oekraïne, energietransitie en klimaatadaptatie niet in het risicoprofiel zijn opgenomen. Op basis van de jaarrekening voldoen wij aan de vastgestelde doelstelling.
11 | JAARSTUKKEN 2022
De solvabiliteitsratio bedraagt 34% en is een verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (30%). Dit wordt veroorzaakt door een toename van het eigen vermogen van circa € 43.000.000, het balanstotaal is € 65.000.000 hoger dan de begroting na wijziging. Het hogere eigen vermogen wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door het rekeningresultaat van € 20.288.000 en een positief saldo van minder onttrekkingen en meer toevoegingen aan de (bestemmings)reserves. Afhankelijk van de bestemming van het resultaat en de ingezette koers is de verwachting dat deze verbetering vooralsnog een incidenteel karakter heeft. Tevens wordt opgemerkt dat een belangrijk deel van het eigen vermogen daarmee gekoppeld is aan de door uw raad vastgestelde doelstellingen i.c. realisatie van de maatschappelijke opgave. Realisatie van deze doelstellingen i.c. deze maatschappelijke opgaven zal daarmee een negatief effect krijgen op de omvang van de solvabiliteitsratio.
Wendbare begroting Bij deze doelstelling gaat het om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Het kapitaallastenplafond is in 2022 structureel niet overschreden.
De structurele exploitatieruimte is voor 2022 positief en bedraagt 11% en is daarmee positiever ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (0,5%). De ratio ligt daarmee substantieel boven de door uw raad vastgestelde streefwaarde van groter dan 0. Dit betekent dat op basis van deze jaarrekening onze structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Hierbij wordt opgemerkt dat het gaat om de structurele exploitatieruimte zoals gedefinieerd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Indien we rekening afzetten ten opzichte van de begroting 2023-2026 dan blijkt uit de interne analyse dat een bedrag van per saldo € 140.000 nog niet verwerkt is in de begroting 2023 en verder. Dit geeft aan het bijzondere en incidentele karakter van het rekeningresultaat 2022.
Acceptabele schuld De doelstelling is dat de schuldpositie van de gemeente Venlo zich op een acceptabel niveau bevindt waarbij de door de gemeenteraad vastgestelde streefwaarden van de netto schuldquotes < 90% bedraagt. De schuldquotes (26% en 20%) bevinden zich in 2022 hiermee ruim binnen de door u vastgestelde streefwaarden en zijn lager dan op basis van de (gewijzigde) begroting verwacht werd (respectievelijk 39% en 32%). De netto schuld is circa € 53.000.000 lager uitgevallen vanwege het positieve rekeningresultaat van € 20.288.000, per saldo € 22.000.000 minder stortingen en onttrekkingen aan reserves en voorzieningen, € 15.000.000 minder investeringsuitgaven en € 4.000.000 stijging van het onderhanden werk grondexploitaties.
12 | JAARSTUKKEN 2022
Exploitatieoverzicht Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
Baten
527.592
526.801
100%
-792
Lasten
517.638
491.020
95%
26.617
Totaal saldo baten en lasten
9.955
35.780
Onttrekkingen aan reserves (baten)
34.671
30.046
87%
-4.625
Toevoegingen aan reserves (lasten)
38.915
45.538
117%
-6.622
Totaal saldo verrekeningen met reserves
-4.244
-15.492
-11.248
Totaal resultaat
5.711
20.288
14.578
25.826
In onderstaande tabel is het jaarrekening resultaat uitgesplitst per programma. Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
1. Gezond en actief Venlo
-224.198
-212.717
95%
11.480
2. Leefbaar Venlo
-57.702
-59.799
104%
-2.097
3. Grenzeloos Venlo
985
-101
-10%
-1.086
4. Welvarend Venlo
-7.628
-6.511
85%
1.117
5. Centrumstad Venlo
-16.421
-17.562
107%
-1.141
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
-2.882
-1.750
61%
1.132
313.556
318.729
102%
5.173
5.711
20.288
Algemene middelen Totaal resultaat
14.578
Voor een toelichting op de grootste verschillen per programma ten opzichte van de begroting na wijziging wordt verwezen naar het hoofdstuk "Overzicht van baten en lasten en de toelichting". Voor een inhoudelijke toelichting op de programma's en de programmalijnen wordt verwezen naar het hoofdstuk "Programmaverantwoording en Algemene middelen".
13 | JAARSTUKKEN 2022
Toelichting rekeningresultaat FinRap 2022
JRK 2022
Saldo rekening 2022 excl. Covid-19
15.975
19.097
Resultaat Covid-19
1.145
1.191
Saldo rekening 2022 incl. Covid-19
17.120
20.288
In bovenstaande tabel wordt het jaarrekeningresultaat afgezet tegen de het geprognosticeerde resultaat van de FinRap 2022. Ook wordt in de tabel de financiële impact van Covid-19 op het rekeningresultaat weergegeven.
De voorliggende jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Voor een toelichting op het resultaat wordt naar deze beide delen verwezen.
De inhoudelijke toelichting op de vragen "Wat hebben wij bereikt? " en "Wat hebben we daarvoor gedaan" is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag. Daarnaast is aan het jaarverslag een paragraaf Covid toegevoegd, waarin een inhoudelijke en financiële impact analyse wordt gegeven.
In de jaarrekening is een meer financiële toelichting op het resultaat opgenomen. Daarnaast bevat de jaarrekening ook de balans en de toelichting hierop.
14 | JAARSTUKKEN 2022
Samenvatting grondbedrijf De gemeenteraad besluit op basis van separate voorstellen over de financiële kaders van strategische aankopen en de voorbereiding en uitvoering van grondexploitaties. Voor kleinere aankopen en projecten stelt zij verzamelkredieten vast in het kader van de begroting. Het college wijst ten laste van de verzamelkredieten, kredieten toe aan afzonderlijke aankopen en projecten en verantwoordt dit in deze jaarrekening.
Wijzigingen in de financiële kaders, met uitzondering van wijzigingen als gevolg van forse planwijzigingen, worden eveneens via de PenC-cyclus (deze jaarrekening) aan de gemeenteraad voorgelegd en verantwoord. Voor een transparante besluitvorming wordt in de jaarrekening expliciet voorgesteld: 1.
kennis te nemen van de toewijzing van kredieten aan afzonderlijke grondexploitaties en strategische aankopen door het college ten laste van de verzamelkredieten 2022 (tabel 1).
2.
in te stemmen met de gewijzigde financiële kaders van grondexploitaties zoals verwerkt in deze jaarrekening: a. de herziene grondexploitatiebegrotingen (conform tabel 2) b. de aanpassing (vermindering) van de voorzieningen ter dekking van de geraamde grondexploitatietekorten met per saldo € 19,5 miljoen (conform tabel 2), c.
de aanpassing (vermindering) van de kredieten ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van de grondexploitaties met per saldo € 62,8 miljoen (conform tabel 3)
d. de aanpassing (vermindering) van het netto-risico met betrekking tot de grondexploitaties met per saldo € 1,3 miljoen (conform tabel 4)
TABEL 1: Beschikbare en toegekende kredieten KREDIET
beschikbaar
toegekend
Totaal
5.500.000
659.200
In 2022 werden tien nieuwe grondexploitaties gestart en werden er zes afgesloten met per saldo een negatief resultaat van ruim € 0,4 miljoen.
TABEL 2: Nieuwe grondexploitatieramingen en aanpassing van de voorziening HERZIENE GREX-BEGROTING Totaal
resultaat vorig jaar
aanpassing voorziening
227.988.926 -21.578.369 -45.843.722
24.265.353
kosten Opbrengsten 249.567.295
Totaal op contante waarde
geraamd resultaat
19.452.267
De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten daalde fors, voornamelijk door het afsluiten van de langlopende exploitatie Venlo Centrum Zuid. Verder door het raadsbesluit van juni 2022 omtrent het Kazernekwartier. De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten is conform voorschriften verminderd tot een bedrag van € 24,5 miljoen per 31 december 2022. 15 | JAARSTUKKEN 2022
TABEL 3: Nieuw geraamde grondexploitatiekosten en aanpassing kredieten HERZIENE GREX-kredieten Totaal
kosten 200.245.356
kosten vorig jaar
aanpassing krediet
263.016.262 -62.770.906
Naast wijzigingen in de kostenramingen van de grondexploitaties zijn een aantal grondexploitaties toegevoegd en afgesloten. Per saldo nemen de totaal geraamde investeringen in de lopende grondexploitaties af met € 62,8 miljoen (ook voornamelijk door het afsluiten van Venlo Centrum Zuid).
TABEL 4: Nieuw geraamde netto-risico's van de grondexploitaties HERZIENE RISICO-profiel
netto-risico
risico vorig jaar
aanpassing risico
Totaal
16.922.500
18.235.000
-1.312.500
Het geraamde netto-risico (ook wel: gewogen risico) in de grondexploitatieprojecten neemt af met € 1,3 miljoen). Dit afgenomen risico is verwerkt in de gemeentelijke weerstandsratio zoals opgenomen in deze jaarrekening.
TABEL 5: Ontwikkeling Algemene Grondreserve in 2022 ALGEMENE GRONDRESERVE Beginstand 1-1-2022
10.000.000
Totaal toevoeging
3.952.808
Totaal onttrekking
3.952.808
Eindstand 31-12-2022
10.000.000
De Algemene Grondreserve kwam uit op € 11,0 miljoen, waarna conform afspraak met de raad een bedrag van € 1,0 miljoen is afgedragen aan de Algemene Reserve. De Algemene Grondreserve bedraagt ultimo 2022 derhalve exact € 10,0 miljoen. Dat is identiek aan de vorige jaarrekening.
Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en de bijlage VII Grondexploitaties in deze jaarrekening 2022.
16 | JAARSTUKKEN 2022
Restantkredieten % Prognose Gerealiseerd uitgaven t.o.v. begroot 2022 2022
Gevoteerde kredieten
Realisatie t/m 2021
Realisatie 2022
Restant krediet
Begrote uitgaven 2022
Kredieten t/m 2022
341.110
147.744
22.436
170.930
45.815
34.153
49%
Openstaande kredieten t/m 31-12-2022
341.110
147.744
22.436
170.930
45.815
34.153
49%
Openstaande kredieten (excl. Grondexploitaties)
Investeringsuitgaven gaan vaak over meerdere jaarschijven. In de begroting 2022 hadden we er rekening mee gehouden dat we in 2022 voor € 45.815.000 aan investeringsuitgaven zouden doen. Bij de FinRap 2022 zijn de verwachte investeringsuitgaven 2022 op basis van actuele inzichten bijgesteld naar € 34.153.000. Daadwerkelijk is er voor € 22.436.000 aan investeringsuitgaven 2022 gerealiseerd. Ten opzichte van van de prognose 2022 (Finrap) is 66% gerealiseerd en ten opzichte van de begroting 2022 is dat 49%.
De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begrote uitgaven 2022 worden veroorzaakt op de kredieten: •
Ondertunneling Vierpaardjes
•
Multimodale ontwikkeling Industriehaven
•
Aanpassingen Grubbenvorsterweg
•
Zonnepanelen particuliere daken
•
Nieuwbouw hockeyveld Vrijenbroek
•
Verbetermaatregelen gebouw M.v.B.v.D.
•
Uitbreiding Truckparking James Cookweg
•
Verkeersregelinstallaties 2022
•
PAW Hagerhof Oost
•
Renovatie diverse onderwijshuisvestingen
De afwijkingen worden veroorzaakt door uiteenlopende redenen zoals onder andere vertraging in de voorbereiding, aanbesteding en/of leveringsproblemen. In bijlage III is een nadere toelichting op de afzonderlijke kredieten opgenomen.
17 | JAARSTUKKEN 2022
JAARVERSLAG
18 | JAARSTUKKEN 2022
PROGRAMMAVERANTWOORDING EN ALGEMENE MIDDELEN 1. Gezond en actief Venlo Het programma Gezond en Actief Venlo raakt alle inwoners van onze gemeente. De ambitie van dit programma is dat onze inwoners zoveel mogelijk zelfredzaam en samenredzaam zijn. Hierbij wordt, binnen de vastgestelde financiële kaders, passende ondersteuning aan onze inwoners geboden. Passend varieert van laagdrempelige initiatieven gericht op sport, gezondheid en preventie tot en met zwaardere ondersteuningsvragen op het vlak van bijvoorbeeld Wmo en jeugdzorg. In 2022 is het beleidskader Fier op Venlo (FOV), wat samen met de strategische visie Venlo 2040 de basis voor dit programma vormt, verder geïmplementeerd. Zo zijn de accenten van FOV opgestart en is FOV onder andere als basis gebruikt voor de herijkingen van het armoedebeleid en het gemeenschapsaccommodatiebeleid. Verder is in grote lijn is alles conform de programmabegroting uitgevoerd en is het financieel resultaat van het programma positief. In het jaarverslag treft u per programmalijn een uitgebreidere verantwoording aan, hieronder treft u de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen van het programma aan. Om te beginnen waren er in 2022 twee belangrijke, niet in de programmabegroting voorziene, ontwikkelingen. Het betrof het personeelstekort in de zorg en de energiearmoede in combinatie met de inflatie.
Voor beide thema's geldt dat we hier gedurende het jaar zowel inhoudelijk als financieel op hebben bijgestuurd. Voor wat betreft het personeelstekort in de zorg zijn wij in gesprek met de zorgaanbieders over de te leveren zorg, de prioriteiten en de wachtlijsten. Door de tekorten in de zorg is de druk op het wijkteam toegenomen. Ondanks deze oplopende druk is het gelukt om voor inwoners passende zorg te arrangeren. Deze zorg is niet in alle gevallen direct beschikbaar. Ten aanzien van de energiearmoede is het "Venlo-fonds" ingericht , de energietoeslag uitgekeerd en de bijzondere bijstand verruimd om inwoners en maatschappelijke partners financieel te helpen in deze moeilijke tijd. Dit is zeker gelukt en er is veel aanspraak op deze regelingen gemaakt. Daarnaast maakte het overgrote deel van de scholen gebruik van de regeling voor gratis groente en fruit voor alle leerlingen en -waar nodig- gratis schoollunches. De uitgebreide communicatiecampagne heeft hier zeker bij geholpen. Verder hebben gemeenten naar aanleiding van de kinderopvangtoeslagaffaire voor de periode 2021-2026 middelen ontvangen om de dienstverlening aan kwetsbare inwoners te versterken (zogenaamde POK middelen). Hiervoor is een plan van aanpak uitgewerkt; dit zijn middelen die voor de hele dienstverlening van onze gemeente worden ingezet. Hier ligt dus een nauwe relatie met andere programma’s.
Ook vraagt het thema wonen en zorg om een intensivering die helaas nog onvoldoende gerealiseerd is. Deze ziet u niet terug in de financiële afwijkingen, maar loopt achter op de gewenste koers. Hier gaat de komende periode meer op ingezet worden. 19 | JAARSTUKKEN 2022
Tot slot hebben we in december een succesvolle raadsbijeenkomst gehad over de "50-gezinnenaanpak/ doorbraakmethode".
Financieel is er minder uitgegeven dan begroot. De 4 belangrijkste oorzaken hiervan zijn: •
Energietoeslag, verruiming bijzondere bijstand en Venlo - fonds. Tussentijds zijn hiervoor extra middelen begroot die niet volledig zijn uitgegeven in het jaar 2022, waarbij we wel kunnen stellen dat iedereen die extra steun nodig had dit heeft kunnen krijgen. Ook hebben we in 22 al rijksmiddelen ontvangen voor de energietoeslag 23, die dus pas in 2023 uitgegeven worden.
•
Personeelstekort zorgpartners, door het personeelstekort hebben we minder zorgkosten gehad dan gepland. waren de zorgaanbieders niet in staat om alle zorg (volledig) te leveren. Daarnaast hadden de aanbieders hierdoor ook minder ruimte om aanvullende opdrachten op te pakken op het gebied van transformatie. Hierdoor zijn de kosten lager uitgevallen dan begroot.
•
Aanbestedingsprocessen Wmo/Jeugd/BW/MO, tijdens het opstellen van de gemeentebegroting 2022 waren deze nog niet afgerond en waren nog niet alle financiële afspraken duidelijk (zoals de volume- en prijsafspraken). Deze zijn nu wel bekend en dit leidt tot een aantal incidentele, grotendeels voordelige, afwijkingen ten opzichte van de ramingen bij de begroting.
•
WAA/Wsw, door een lagere gemeentelijke bijdrage en een hoger dan verwachte uitstroom is ook sprake van een fors voordeel op dit onderdeel
Exploitatie
1. Gezond en actief Venlo
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
Baten
77.910
80.423
103%
2.514
Lasten
295.535
280.648
95%
14.888
-217.626
-200.224
92%
17.401
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
6.666
2.122
32%
-4.544
Toevoegingen aan reserves
Lasten
13.238
14.615
110%
-1.377
Saldo verrekening met reserves
-6.572
-12.493
190%
-5.921
Totaal resultaat programma
-224.198
-212.717
95%
11.480
20 | JAARSTUKKEN 2022
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
Gezond en Vitaal
Baten
3.692
3.701
100%
9
Lasten
17.536
18.128
103%
-592
-13.843
-14.427
104%
-583
10.153
10.710
105%
557
Subtotaal Gezond en Vitaal Ontplooiing
Baten Lasten
22.841
22.504
99%
338
-12.688
-11.794
93%
894
Baten
62.798
60.300
96%
-2.498
Lasten
129.847
123.230
95%
6.618
-67.050
-62.930
94%
4.120
Baten
7.932
7.834
99%
-98
Lasten
138.549
131.401
95%
7.148
Subtotaal Zelfredzaamheid
-130.617
-123.567
95%
7.050
Totaal resultaat programma
-224.198
-212.717
95%
11.480
Subtotaal Ontplooiing Meedoen Subtotaal Meedoen Zelfredzaamheid
Kredieten Realisatie 2022
Restant krediet
Begrote uitgaven 2022
Prognose uitgaven 2022
% Gerealiseerd 2022 t.o.v. Begroot
Programmalijn
Krediet
Realisatie t/m 2021
Gezond en Vitaal
25.324
2.851
2.556
19.918
4.413
4.813
58%
Ontplooiing
45.483
15.798
5.789
23.897
8.133
6.834
71%
Meedoen
677
23
41
612
4
82
1035%
Zelfredzaamheid
0%
Totaal kredieten
71.485
18.672
8.386
44.427
12.550
11.729
67%
In de Financiële Samenvatting onderdeel Restantkredieten is aangegeven op welke kredieten de grootste afwijkingen t.o.v. de begrote uitgaven 2022 zijn ontstaan. Oorzaken zijn vertraging in de voorbereiding en of aanbesteding maar ook leveringsproblemen zorgen voor stagnatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de verantwoording van de kredieten per programmalijn.
Gezond en vitaal Inleiding Voor de programmalijn Gezond & Vitaal draaien de activiteiten op het vlak van gezondheid, sport en bewegen weer volledig op niveau na twee jaren corona. Er is ingezet op de verdere uitvoering van de Venlo.fit sportvisie 2030 en het gezondheidsbeleid. Ook zijn de voorbereidingen voor het nieuwe zwembad en herontwikkeling sportkern Herungerberg doorgezet. Naar aanleiding van het coalitieakkoord is er gestart met de aanleg van drie kunstgrasvelden. Financieel kent deze programmalijn enkele afwijkingen, voornamelijk in de exploitatie van sportaccommodaties.
Wat hebben we bereikt Doel: een bijdrage leveren aan de gezondheid en kwaliteit van leven van onze inwoners. In 2022 hebben wij de volgende resultaten bereikt: 21 | JAARSTUKKEN 2022
•
Inwoners zijn meer gestimuleerd om te gaan sporten, bewegen en gezond te leven, vooral ook kwetsbare inwoners en inwoners met gezondheidsachterstanden (indicator beweegnorm).
•
Er wordt meer gewerkt volgens de visie positieve gezondheid door de principes van positieve gezondheid te verankeren in de uitvoeringsactiviteiten (indicator waardering die inwoners geven aan hun gezondheid).
•
Gezondheidsachterstanden zijn verkleind doordat er meer inzet is gepleegd op het vergroten van de kansengelijkheid (indicator leefstijlscore).
•
Sportverenigingen zijn toekomstbestendiger en vitaler geworden. Ook zijn er meer inwoners lid geworden van een sportvereniging (indicator deelname georganiseerde sport gestegen van 19,0% naar 19,1%).
•
Er is geïnvesteerd in een meer vitale, toekomstbestendige en duurzame sportinfrastructuur. Daarbij is aandacht geweest voor zowel de gemeentelijke sportaccommodaties als voor het sporten in de eigen leefomgeving.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoering gezondheidsbeleid 2021-2025 Op grond van het vastgestelde gezondheidsbeleid is de voorbereiding voor een meerjarig uitvoeringsprogramma “Gezond & Vitaal” gestart. Dit programma geldt als leidraad voor zowel het sport- als het gezondheidsbeleid. In 2022 hebben we op verschillende vlakken uitvoering gegeven aan het gezondheidsbeleid: •
De eerdere ingezette bewegingen rond het regionaal preventieakkoord, de rookvrije generatie, één tegen eenzaamheid en dementievriendelijk Venlo zijn voortgezet in 2022. Ook is in 2022 een start gemaakt met het ontwikkelen van de voedselagenda.
•
De Provinciale aanpak overgewicht is gestart onder de naam 'Keigezond' met als doel om jeugdigen met overgewicht lekker in hun vel te laten zitten en te werken aan een gezonde leefstijl.
•
Via “De Gezonde Basisschool van de Toekomst” wordt een stevige basis en totaalaanpak voor het breed versterken van het welzijn van kinderen in aandachtswijken gelegd. In 2022 zijn hier grote stappen in gemaakt en zijn er 4 scholen gestart met de volledige interventie. Door de start van het Venlo-fonds zagen we de interesse bij andere scholen toenemen.
•
In samenwerking met de GGD is er gestart om eenzaamheid binnen het aanbod van de Risk Factory (belevingsgerichte gezondheidseducatie in de oude brandweerkazerne) voor senioren op te nemen.
•
Er is gestart met de regionale aanpak valpreventie. We willen uiteindelijk hiermee het aantal valincidenten en ziekenhuisopnames verminderen.
•
Als regiogemeenten hebben we ingezet op het ontwikkelen van een regionaal programma van interventies en financieringsmodellen voor preventie. In samenwerking met onder meer Coöperatie VGZ en regiopartners in zorg en welzijn is op basis van het in 2020 opgestelde ‘regiobeeld’ met de opgaven een samenwerkingsagenda opgesteld, met regioprojecten rond het thema leefstijl & ervaren gezondheid en daarnaast ouderenzorg en ggz.
22 | JAARSTUKKEN 2022
In 2022 hebben we het volgende gedaan om sport en bewegen te bevorderen: In 2022 is aan de hand van de vier pijlers uit de sportvisie uitvoering gegeven aan het sportbeleid. •
Pijler 1 Wij leren bewegen (vitale jeugd). In samenwerking met de kinderopvang en het onderwijs zijn diverse projecten uitgevoerd om kinderen vitaal te laten opgroeien. Hierin is aandacht dat kinderen van 0 tot 18 jaar in aanraking komen met sport, bewegen, motorische vaardigheden en gezondheid.
•
Pijler 2 Bij ons beweegt iedereen. De 'afstand tot de sport' is verkleind voor groepen inwoners waarvoor sporten en bewegen minder toegankelijk zij, zoals bijvoorbeeld door het project Beweegpas voor inactieve senioren. Met Iedereen Kan Sporten (IKS) zijn inwoners met een beperking in beweging gebracht via een divers aangepast aanbod.
•
Pijler 3 Sportverenigingen en haar voorzieningen. Diverse verenigingen is ondersteuning geboden voor het toekomstbestendig en vitaal houden van de vereniging. Wat opvalt is dat steeds meer verenigingen onderling de samenwerking opzoeken in de buurt of per sporttak. Daarnaast is uitvoering gegeven aan de moties Topsport en Stimulering Topsport. In 2022 is stichting Performance Center Venlo van start gegaan met het ondersteunen van topsporttalenten uit de gemeente Venlo.
•
Pijler 4 Onze ruimte nodigt uit. De ambitie is dat het laagdrempelig kunnen werken aan gezondheid en beweging, in de wijk en in de openbare ruimte wordt gefaciliteerd. In 2022 is de motie trapveldjes in iedere kern uitgevoerd door middel van het uitvoeren van een onderzoek naar hoogwaardige beweegvoorzieningen in de openbare ruimte.
In 2022 hebben we het volgende gedaan om onze sportvoorzieningen te versterken: •
Bewegingsonderwijs: we hebben alle basis- en speciaal onderwijs scholen gefaciliteerd in voorzieningen voor het geven van bewegingsonderwijs middels onze gymzalen, sportzalen en sporthallen.
•
Zwembad: nadat het definitieve zwemconcept is vastgesteld zijn we in 2022 gestart met het ontwerp van het nieuwe zwembad.
•
Sportkern Vrijenbroek (hockeyfusie). In 2022 is fase 2 van start gegaan en de realisatie van het 5e hockeyveld afgerond. Ook is een start gemaakt met de bouw van de kleedlokalen en het clubgebouw.
•
Gestart is met de voorbereiding van de businesscase Herungerberg. In 2022 is de herontwikkeling van sportkern Herungerberg en de verhuizing van FCV-Venlo verder voorbereidt.
•
Onderzoek binnensportaccommodaties: er is een onderzoek uitgevoerd naar de binnensportaccommodaties, vanwege het feit dat een aantal accommodaties zijn afgeschreven. Hierbij is gekeken naar de samenhang van ontwikkelingen binnen het onderwijs en de sport. In 2023 geven we hier een vervolg aan door de sporthal Gulick (vervanging) voor te bereiden.
•
Voortkomend uit het coalitieakkoord zijn we gestart met het realiseren van 3 kunstgrasvelden bij SV Blerick, SV Velden en Sportclub Irene. De werkzaamheden zijn eind 2022 gestart en realisatie volgt in 2023.
23 | JAARSTUKKEN 2022
Wat heeft het gekost In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd alsook een overzicht van de kredieten ultimo 2022. Exploitatie Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
Gezond en Vitaal
Baten
3.692
3.701
100%
9
Lasten
17.536
18.128
103%
-592
-13.843
-14.427
104%
-583
Totaal resultaat programmalijn
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel "Exploitatie" is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". Kredieten % Gerealiseerd 2022 t.o.v. Begroot
26
26
100%
Kredietsoort
Krediet
Levensd.verleng.buitensp.2018
Vervanging
280
254
26
Nieuwb.hockeyveld Vrijenbroek
Uitbreiding
4.578
2.184
1.431
963
2.394
2.394
60%
Nieuwbouw zwembad de Wisselsl.
Vervanging
16.350
302
630
15.418
675
1.000
93%
Buitensportaccommodatiebeleid
Uitbreiding
250
103
26
121
25
25
105%
Renovatie zwembad de Wisselslag
Vervanging
428
428
100
Onderzoek binnensportaccommod.
Uitbreiding
600
39
553
200
75
20%
Sportpark Herungerberg
Uitbreiding
500
10
490
200
75
5%
Kunstgrasvelden
Uitbreiding
2.150
394
1.756
605
1.105
65%
Beweegtoestellen voor senioren
Uitbreiding
188
188
188
113
0%
19.918
4.413
4.813
58%
Totaal Gezond en Vitaal
25.324
2.851
2.556
Restant krediet
Prognose uitgaven 2022
Naam
8
Realisatie 2022
Begrote uitgaven 2022
Realisatie t/m 2021
0%
In bovenstaande tabel treft u de restantkredieten van met name investeringen in sportaccommodaties aan. U ziet hier een aantal kredieten waarop in 2022 minder uitgegeven is dan begroot. De verklaring hiervoor is in hoofdlijn dat een aantal kosten die eerder in 2022 begroot waren pas in 2023 gerealiseerd c.q. gefactureerd worden. In "Bijlage III Kredieten" is naast de afgesloten kredieten ook een totaaloverzicht opgenomen van alle restantkredieten per 31-12-2022.
Ontplooiing Inleiding Samen met onderwijs- en kinderopvangorganisaties wordt aan gelijke kansen voor alle Venlose jongeren gewerkt. Goede onderwijshuisvesting en integrale kindcentra horen hier ook bij. Het streven is dat alle jongeren thuis nabij onderwijs kunnen volgen door een dekkend onderwijsaanbod. Dit dekkend aanbod staat echter onder druk, in 2022 hebben wij diverse malen 24 | JAARSTUKKEN 2022
moeten kiezen voor een maatwerkoplossing en een jongere moeten plaatsen bij een onderwijsvoorziening buiten de gemeente Venlo. Het jaar 2022 kenmerkte zich ook door de instroom van Oekraïense jongeren. In samenwerking met de Venlose onderwijsbesturen en andere partners zijn wij erin geslaagd deze jongeren een veilige schoolomgeving te bieden.
Wat hebben we bereikt Doel: onze inwoners in staat te stellen zich naar vermogen te ontwikkelen en te ontplooien zodat zij kunnen meedoen in de samenleving. In 2022 hebben wij gezamenlijk met onze maatschappelijke partners de volgende resultaten bereikt: •
Verdere ontwikkeling en uitvoering van het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking, wat een breed draagvlak kent onder alle maatschappelijke partners;
•
20 scholen en kinderopvanglocaties hebben een plan gemaakt om de doorgaande ontwikkel- en leerlijn te versterken;
•
17 basisscholen zijn aangesloten bij het jeugdeducatiefonds;
•
5 basisscholen, 1 school voor Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en 1 school voor Voortgezet Onderwijs (VO) nemen deel aan de Rijke schooldag;
•
De renovatie van kindcentra Ulingshof en Koperwiek is voltooid;
•
We zijn gestart met de uitbreiding van de Taalbrug en de renovatie van de Rudolf Steinerschool;
•
De aanbesteding leerlingenvervoer is afgerond en de beleidsregels aangepast;
•
Er is gestart met het opstellen van het lokaal uitvoeringsplan laaggeletterdheid.
•
Het lokale VSV percentage is gestegen naar 2,10, dit ligt boven de streefwaarde van 1,88.
Wat hebben we daarvoor gedaan Onderwijsachterstanden beleid (OAB) /gelijke kansen 2 tot en met 12 jaar Het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking is in 2022 verder doorgezet, onder andere door nieuwe ontwikkelingen en samenwerkingsvormen (bijvoorbeeld de samenwerking tussen scholen in stadsdeel Blerick). Binnen de pijlers spelen vele projecten. Binnen de pijler "doorgaande ontwikkeling" voeren we ons onderwijsachterbestandenbeleid uit. Hierbij zetten we in op versterking tussen kinderopvang en school. In totaal hebben 20 koppels van kinderopvang en school een actieplan uitgevoerd waarvoor we subsidie beschikbaar hebben gesteld. Ook is veel aandacht geweest voor bestrijding van armoede bij gezinnen met kinderen op de basisschool. Hiervoor hebben we subsidie verstrekt aan het Jeugdeducatiefonds tot en met schooljaar 2026-2027. Inmiddels zijn 17 basisscholen aangesloten bij het jeugdeducatiefonds. Hiermee hebben we invulling gegeven aan de motie die u eind 2021 heeft ingediend. Ook is vanuit het Venlo-fonds schoolfruit en lunches (voor kinderen in armoede) verstrekt. Venlose scholen zijn gaan deelnemen aan de Rijke Schooldag. Kinderen en jongeren krijgen de kans hun talenten optimaal te ontwikkelen ongeacht hun afkomst of achtergrond. Binnen een aantal 25 | JAARSTUKKEN 2022
scholen worden naast het reguliere aanbod extra activiteiten aangeboden op het gebied van sport en cultuur, en kunnen kinderen kennismaken met het aanbod binnen de wijk. We subsidiëren de Taalklassen binnen het primair onderwijs. Oekraïense jongeren hebben op deze manier een onderwijsplek gevonden waarbij ze deskundige begeleiding en ondersteuning ontvangen en les krijgen in de Nederlandse taal. Dit geldt ook voor Oekraïense jongeren in de kinderopvang en voor jongeren die onderwijs krijgen aangeboden binnen de Internationale Schakelklassen (ISK) van OGVO. Deze ISK-klassen hebben te maken met een tekort aan vakdocenten, waardoor wij hebben moeten werken met een wachtlijst. We hebben daarbij voor een overbruggingsprogramma gezorgd. We hebben daarnaast Gilde Opleidingen gevraagd om te ondersteunen op het gebied van taalonderwijs en beroepsopleiding aan Oekraïense jongeren. Passend onderwijs Voor het Regionaal Beleidsplan Jeugd 2022 en verder is met de schoolbesturen primair- en voortgezet onderwijs overleg gevoerd om te komen tot een zodanig gedifferentieerd onderwijsaanbod dat ieder kind zich zoveel als mogelijk in een thuisnabije omgeving optimaal kan ontwikkelen. De druk op de Venlose (voortgezet) speciaal onderwijsvoorzieningen is toegenomen. De groei van het aantal jongeren dat behoefte heeft aan extra ondersteuning en het tekort aan docenten was voelbaar.
Door de grotere instroom van leerlingen en het hogere aantal aanmeldingen bij VSO de Velddijk, heeft Onderwijsgroep (OG) Buitengewoon voor deze school een leerlingenstop moeten inlassen. Door uitbreiding van de capaciteit binnen VSO de Velddijk is voor een aantal van deze jongeren een oplossing gevonden en een aantal jongeren heeft een onderwijsplek buiten de gemeente Venlo gevonden. Hoogbegaafde jongeren met een extra uitdaging blijven onze aandacht vragen. We subsidiëren de permanente voorziening die is gestart op locatie Talentencampus, voor basisonderwijs en ondersteuning aan deze jongeren. Deze voorziening wordt geleid door OG Buitengewoon. Daarnaast subsidiëren we een inloopklas binnen het voortgezet onderwijs (Valuascollege). Zowel bij het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs betreft het leerlingen welke dreigen uit te vallen (of al eerder zijn uitgevallen). Samen met het onderwijs proberen we tot structurele oplossingen te komen voor deze jongeren. Leerlingenvervoer We hebben beleidsregels opgesteld voor het leerlingenvervoer waarbij we de ervaringen hebben verwerkt van de afgelopen jaren. Verder is ingezet op het bevorderen van de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van jongeren. Dit kan ook helpend zijn bij het vinden van een (passende) baan: de desbetreffende jongere kan dan mogelijk nagenoeg zelfstandig reizen naar zijn (passende) werkplek.
Daarnaast is samen met de regiogemeenten in Noord-Limburg een Europese aanbesteding voor het aangepaste vervoer afgerond. Onderwijshuisvesting De renovatie van mytylschool Ulingshof is afgerond: Ulingshof heeft zich ontwikkeld tot een kindcentrum. Verder is de renovatie van kindcentrum (samenwerking tussen basisonderwijs en 26 | JAARSTUKKEN 2022
kinderopvang) Openbare Basisschool de Koperwiek afgerond. Bij deze projecten werd tevens een verbetering van het ventilatiesysteem en de luchtkwaliteit gerealiseerd. Bovendien zijn we gestart met de uitbreiding van de Taalbrug (SO) en renovatie van de Rudolf Steinerschool. Plannen voor basisschool De Toermalijn, basisschool Groeneveld (inclusief uitbreiding) zijn uitgewerkt. Op beide locaties ontstaat eveneens een kindcentrum. Ook de plannen voor nieuwbouw voor SO/VSO de Wijnberg zijn verder uitgewerkt en in 2023 wordt gestart met deze nieuwbouw. OG Buitengewoon is gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar renovatie voor het schoolgebouw van praktijkonderwijs ’t Wildveld en nieuwe huisvesting voor VSO de Velddijk, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke behoeftes van beide scholen. In januari 2022 zijn we een nieuwe doordecentralisatieovereenkomst met OGVO overeengekomen en is herfinanciering van het bestaande vastgoed en financiering van nieuwbouwplannen (tot stand gekomen. Medio 2022 heeft OGVO kenbaar gemaakt over te willen gaan tot een nieuwe koers. We hebben richting OGVO kenbaar gemaakt dat deze (mogelijke) nieuwe koers niet "conform" de afgesloten doordecentralisatieovereenkomst is. Daarbij hebben we de bereidheid uitgesproken om in het belang van onze jeugdigen die in Venlo onderwijs genieten, met elkaar in overleg te treden.
Voortijdig SchoolVerlaters (VSV) Wij zijn voor de VSV-aanpak centrumgemeente voor Noord- en Midden-Limburg. Deze regio scoort in de definitieve cijfers 2020-2021 met een VSV-percentage van 1,63 beter dan het landelijk gemiddelde van 1,88 (gepubliceerd november 2022). We scoren zelf met een percentage van 2,10 echter boven het landelijk gemiddelde. Bovendien is het percentage VSV-ers gestegen, zowel in de regio als in Venlo (definitieve percentages 2019-2020: regio 1,53% en gemeente Venlo 1,65%). Naar aanleiding van de stijging van het aantal VSV-ers hebben we nader onderzocht waar deze jongeren uitgevallen zijn (dat bleek voornamelijk op niveau 2 MBO) en gekeken of er specifieke oorzaken zijn voor het voortijdig schoolverlaten. Dat was echter niet het geval. Volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Volwasseneneducatie gaat over het verbeteren van de basisvaardigheden taal, rekenen en digitale vaardigheden. In 2021 is eerst een regionaal Beleidsprogramma Laaggeletterdheid 2022-2025 is opgesteld waar volwasseneneducatie onderdeel van is geworden. Hierna zijn we gestart met het opstellen van een lokaal uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid dat begin 2023 ter besluitvorming aan het college voorligt. Oekraïense vluchtelingen hebben deelgenomen aan taallessen op de opvanglocaties.
Hiervoor is een aanpak ontwikkeld waarbij de professionele taaldocenten van Gilde Educatie een speciale cursus hebben ontwikkeld en vrijwilligers trainen en begeleiden die de groepslessen verzorgen, zodat de vluchtelingen snel hun weg kunnen vinden in Venlo. We hebben een pilot ‘duidelijke taal’ uitgevoerd bij de Sociale Wijkteams met als doel het eigen taalgebruik helderder en begrijpelijker te maken voor onze inwoners. In deze pilot is ingezet op het veranderen van het taalniveau, de boodschap en de toon van de brieven en teksten van de gemeente. Inburgering Met ingang van 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Inburgering. In 2022 zijn 82 deelnemers onder de nieuwe wet gestart met hun inburgering. Deze 27 | JAARSTUKKEN 2022
kandidaten volgen de Venlose aanpak waarin ze niet alleen de verplichte onderdelen doorlopen, maar waarbij we juist een hogere zelfredzaamheid nastreven. Om dit te bereiken leren onze deelnemers de Nederlandse taal, wordt hun vaardigheden bijgebracht en worden ze actief gestimuleerd om vanaf dag 1 deel te nemen aan de samenleving. Deze aanpak levert niet alleen enthousiaste deelnemers op, maar ook betrokken partnerorganisaties in onze gemeente.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd alsook een overzicht van de kredieten ultimo 2022. Exploitatie Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2022
Rekening 2022
%
Verschil
Ontplooiing
Baten
10.153
10.710
105%
557
Lasten
22.841
22.504
99%
338
-12.688
-11.794
93%
894
Totaal resultaat programmalijn
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel "Exploitatie" is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma".
28 | JAARSTUKKEN 2022
Kredieten Realisatie 2022
Restant krediet
Begrote uitgaven 2022
Prognose uitgaven 2022
% Gerealiseerd 2022 t.o.v. Begroot
Naam
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2021
Velddijk vervangende nieuwbouw
Uitbreiding
12.012
3.578
54
8.380
434
75
12%
IHP+ onderwijshuisv. 2013
Uitbreiding
9.574
8.493
1.042
38
1.081
950
96%
Uitbreiding VSO-LZ de Wijnberg
Vervanging
4.766
144
-144
4.766
222
222
-65%
Renovatie de Meule
Vervanging
1.858
69
1.789
Renovatie Groenveldschool
Vervanging
1.560
101
1.459
259
100
0%
Renovatie Rudolf St. Educare
Vervanging
1.655
96
1
1.558
409
275
0%
Renovatie Mytyl. Ulingshof
Vervanging
3.710
268
3.201
241
3.442
3.442
93%
Renovatie SBO Kerobei/De Lings
Vervanging
1.134
1.134
Onderw.leerpak. Rudolf Steiner
Uitbreiding
21
21
Ren.Titus Brandsmabasisschool *
Vervanging
Renovatie OBS Koperwiek
Vervanging
2.257
1.092
710
456
1.165
1.165
61%
Ren. basisschool St. Martinus
Vervanging
1.581
1.759
87
-265
87
87
100%
Renovatie OJBS De Toermalijn
Vervanging
1.560
113
150
1.297
247
247
61%
Renovatie de Schalm *
Vervanging
Uitbreiding Groeneveldschool
Uitbreiding
1.051
84
966
100
100
0%
OLP en meubilair De Taalbrug *
Uitbreiding
Grondaankoop gymzaal Martinus
Uitbreiding
Renovatie bs De Klingerberg *
Vervanging
Renovatie bs St. Willibrordus *
Vervanging
SO-school De Taalbrug junior
Uitbreiding
1.592
494
OLP-meubilair De Taalbrug aanv
Uitbreiding
37
37
Gymzaal Venlo-Oost
Uitbreiding
350
Voorb. MFA Hout-Blerick
Vervanging
500
Totaal Ontplooiing
265
45.483
21
265
15.798
1.098 37
100%
350
150
0%
158
342
500
150
32%
5.789
23.897
8.133
6.834
71%
* Dit krediet is reeds eerder afgeraamd. Definitieve afsluiting vindt plaats middels de vaststelling van deze jaarrekening.
In bovenstaande tabel treft u de restantkredieten aan. U ziet hier een aantal kredieten waarop in 2022 minder uitgegeven is dan begroot. De verklaring hiervoor is in hoofdlijn dat een aantal kosten die eerder in 2022 begroot waren pas in 2023 gerealiseerd c.q. gefactureerd worden.
In "Bijlage III Kredieten" is naast de afgesloten kredieten ook een totaaloverzicht opgenomen van alle restantkredieten per 31-12-2022.
Meedoen Inleiding Met deze programmalijn willen we bereiken dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving en voor zover mogelijk zelf in inkomen voorziet. We willen minder sociaal isolement, meer sociale 29 | JAARSTUKKEN 2022
cohesie en minder armoede. Dit doen we door een stevige sociale basis, armoedebestrijding, reintegratie en waar echt nodig een uitkering. Voor deze programmalijn was 2022 een dynamisch jaar. Met name rondom het thema armoede(beleid) moesten alle zeilen worden bijgezet en zijn er veel extra inspanningen geleverd, samen met partners in het veld, om de Venlose inwoner te ondersteunen waar nodig. De (acute) problematiek rondom energiearmoede en het daarvoor opgerichte Venlo-fonds zorgden voor een intensivering van de lokale armoede-aanpak. Er werd veelvuldig gebruik gemaakt van de regelingen in het Venlo-fonds; zo vroegen ruim 11.000 inwoners de energietoeslag aan en voorzagen we via het Venlo-fonds dagelijks ruim 6700 leerlingen in het basisonderwijs dagelijks van twee stuks groente/fruit. Naast de focus op het armoede beleid werd ook de sociale basis verder versterkt en werd het contract voor drie jaar verlengd. Tevens werd er een basis gelegd voor het project Buurten met Talent. Ook werd besloten tot het overnemen van de WAA Groep NV. Tot slot werden ook de gemeenschapsaccommodaties additioneel ondersteund en werd er een start gemaakt met het herijken van het gemeenschapsaccommodatiebeleid.
Wat hebben we bereikt Doel: iedereen doet naar vermogen mee in samenleving en voorziet zover mogelijk zelf in het inkomen. Samen met onze maatschappelijk partners hebben wij in 2022 de volgende resultaten bereikt: •
Het Venlo-fonds is opgericht, waarbij stichtingen en verenigingen en de lage- en middeninkomens extra zijn ondersteund door middel van een subsidie of een energietoeslag. Daarnaast deed overgrote deel van de basisscholen in Venlo mee met de regeling voor gratis fruit en groente en / of schoollunches voor kinderen in armoede.
•
Inwoners die niet kunnen meedoen zijn ondersteund zowel via de sociale basis als ook vanuit inkomensondersteuning.
•
Het aantal bijstandsuitkeringen is met 4% gedaald is (van 2.676 eind 2021 naar 2.583 eind 2022). Niet alleen daalde het aantal bijstandsgerechtigden, tevens was er gemiddeld per uitkering ook een lager bedrag nodig. In 2022 is een grootschalige pilot opgestart om te intensiveren op de ondersteuning van mensen die al langdurig van een bijstandsuitkering afhankelijk zijn
•
De WAA Groep NV is overgenomen en Venlo is nu enig aandeelhouder. De implementatie van de nauwe samenwerking met de participatiewet volgt in 2023