042rv+rb Economische Visie Venlo 2030.pdf

GEMEENTEBESTUUR

Raadsvoorstel raadsnummer 2023 collegevergadering d.d. raadsvergadering d.d. programma portefeuillehouder

42 09-05-2023 28 juni 2023 Welvarend Venlo E. Boom

ons kenmerk 12918 team RGWBET steller J.C.G. Hensgens telefoonnummer +31 77 3599521 e-mail j.hensgens@venlo.nl datum 12 april 2023 bijlage(n) 2 datum verzonden

Onderwerp Economische Visie Venlo 2030 Advies Wij stellen u voor om de Economische Visie Venlo 2030 vast te stellen, waarin de ambitie staat geformuleerd tot het realiseren van een optimale en duurzame economische ontwikkeling op basis van brede welvaart, middels het realiseren van een strategische koerswijziging “Van volume naar waarde” via m.n. de volgende vier uitgangspunten: A

Versterken van Venlo Kennisstad;

B

Beperkt nieuwe ruimte toestaan, bestaande ruimte beter benutten;

C

Actief de uitvoering van transities versnellen;

D

Positionering als veelzijdig centrum van de (Eu)regio.

Aanleiding Op 27 mei 2021 heeft uw raad de strategische visie Venlo 2040 vastgesteld als de strategische lange termijnvisie van en voor de gemeente Venlo. Het schetst een beeld van waar de gemeente in 2040 wil staan. Deze strategische visie is / wordt verder uitgewerkt in drie deelvisies. Het gaat hierbij allereerst om de eveneens in 2021 door de gemeenteraad vastgestelde maatschappelijke visie ‘Fier op Venlo’. Daarnaast gaat het om de voorliggende economische visie en de nog in ontwikkeling zijnde omgevingsvisie. De voorliggende economische visie is een uitwerking van de economische ambities en doelstellingen die op hoofdlijnen in de strategische visie Venlo 2040 benoemd zijn en sluit aan op het coalitieakkoord ‘Samen verder bouwen aan een gezond Venlo!’. In de beschrijving van het programma Welvarend Venlo is aangegeven dat de beweging naar innovatie en brede welvaart de kern zal vormen van de economische visie. Uiteraard sluit de visie ook aan op de regiovisie Noord-Limburg ‘De gezondste regio’ en op het provinciaal en nationaal beleid.

Raadsbesluit

Ter onderbouwing van de economische visie heeft STEC een onderzoek naar de ruimtebehoefte aan werklocaties in Venlo uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn als bijlage opgenomen bij de economische visie. Beoogd effect Voorliggende economische visie geeft richting daar waar de gemeente de komende jaren het verschil kan maken binnen de veranderende economische omstandigheden. Het betreft een strategisch en tactisch ontwikkelkader. Het is een afwegingskader voor te maken bestuurlijke keuzes en biedt de basis waar de komende periode door middel van concrete projecten en uitvoeringsprogramma`s nadere uitvoering aan zal worden gegeven. Proces en totstandkoming van de economische visie Buck Consultants International (BCI) heeft als externe adviseur de gemeente Venlo inhoudelijk en procesmatig ondersteund bij de totstandkoming van de economische visie. We hebben gezamenlijk het volgende proces doorlopen: Fasen

1.

Analyse

Extern proces Intern proces Doel 1

2.

Verkenning

3.

Ontwikkeling

4.

Rapportage

X

X

X1

X1

X2

X1

Analyse trends en ontwikkelingen

Verkennen kansen en opgaven

Creëren gezamenlijk toekomstbeeld

Opstellen gedragen visie

ambtelijk / 2 ambtelijk en bestuurlijk

Raadsbesluit

Extern proces Het externe participatieproces was primair gericht op het verder uitwerken van de economische ambities en doelstellingen uit de strategische visie Venlo 2040 in concrete uitgangspunten en richtinggevende keuzes, daarbij inzoomend op een vijftal speerpuntsectoren en een ruimtelijke vertaling. In de verkenningsfase heeft BCI een tiental diepte-interviews uitgevoerd onder experts in en buiten de regio Venlo met als doel de belangrijkste economische kansen en opgaven in kaart te brengen. Vervolgens hebben in de ontwikkelingsfase vier stakeholderssessies plaatsgevonden waar, op basis van de resultaten uit de twee vorige fasen, een gewenst (breed gedragen) toekomstbeeld is ontwikkeld. Voor deze sessies zijn vertegenwoordigers namens ‘Ondernemers’, ‘Onderwijs en Onderzoek’ en ‘Omgeving en Organisaties’ uitgenodigd. Gekozen is voor een gerichte uitnodiging van een beperkt aantal vertegenwoordigers om te komen tot interactieve discussies op strategisch en tactisch niveau. De discussies hebben plaatsgevonden onder leiding van BCI aan de hand van een interactieve presentatie. De resultaten van deze discussie zijn verwerkt in de voorliggende economische visie. Intern proces In de ontwikkelingsfase heeft zowel in het college (28-04-2023) als in de raad (19-04-2023) een discussie plaatsgevonden onder leiding van BCI aan de hand van een interactieve presentatie.

De resultaten van deze discussie zijn verwerkt in de voorliggende economische visie.

Raadsbesluit

Daarnaast heeft er in de ontwikkelingsfase een discussie plaatsgevonden met directie en programmamanagers onder leiding van BCI aan de hand van een interactieve presentatie. Ook van deze discussie zijn de resultaten verwerkt in de voorliggende economische visie. Om de integraliteit te bewaken is het gehele proces begeleid door een breed samengestelde ambtelijke werkgroep bestaande uit strategische adviseurs uit de concernstaf en het ruimtelijke maatschappelijke domein. Aangevuld met beleidsadviseurs uit de programmateams Welvarend Venlo, Leefbaar Venlo en Centrumstad. De economische visie Aan deze visie ligt een uitgebreide analyse van de economische ontwikkelingen in Venlo ten grondslag. In de visie wordt kort op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen (hoofdstuk 2). De aandacht gaat daarbij primair uit naar de economische en demografische ontwikkeling en de gevolgen daarvan voor de arbeidsmarkt en brede welvaart. De belangrijkste conclusie is dat de economische groei zich onvoldoende heeft vertaald in brede welvaart van inwoners in Venlo. Op diverse sociaaleconomische indicatoren scoort Venlo als middelgrote stad laag in vergelijking met andere steden. Dat geldt met name wat betreft gemiddeld inkomen, opleidingsniveau en gezondheid.

Op basis van voorgaande is geconstateerd dat er grenzen zijn aan de economische groei en dat dit vraagt om een systeemverandering (hoofdstuk 3). Net als Nederland staat ook Venlo voor een economische transitie, waarbij niet langer groei van de ‘materiële welvaart’ op korte termijn (‘hier en nu’) centraal staat. Het opstarten van een transitie betekent primair het veranderen van ons gedrag binnen een dynamische omgeving met sterk wijzigende marktontwikkelingen en wetgeving. De bovenstaande, meer analytische, conclusies vormen de basis van de economische visie (hoofdstuk 4). Deze bestaat uit een ambitie en strategische koerswijziging en daaruit voortvloeiende uitgangspunten en richtinggevende keuzes. De ambitie is het realiseren van een optimale en duurzame economische ontwikkeling met strategische partners als basis voor de brede welvaart. Venlo is in 2030 een inclusieve en circulaire stad waar het prettig werken, wonen, verblijven, recreëren en leren/studeren is. Dit is zichtbaar in de vijf speerpuntsectoren en in belangrijke gebiedsontwikkelingen in de stad.

Raadsbesluit

Om deze ambitie te realiseren is een strategische koerswijziging nodig (‘Van volume naar waarde’), waarbij wordt ingezet op de volgende vier uitgangspunten: A Versterken van Venlo Kennisstad B Beperkt nieuwe ruimte toestaan, bestaande ruimte beter benutten C Actief de uitvoering van transities versnellen D Positionering als veelzijdig centrum van de (Eu)regio Deze vier uitgangspunten zijn verder uitgewerkt in een aantal richtinggevende keuzes. Deze keuzes zijn vertaald in een switch binnen de economische speerpuntsectoren agrofood, maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en zorg (hoofdstuk 5). Bovendien heeft een vertaling van deze keuzes naar een aantal majeure gebieden en projecten plaatsgevonden (hoofdstuk 6). Het gaat daarbij om de havenontwikkeling, de ontwikkeling, herontwikkeling en verduurzaming van bedrijventerreinen, de Brightlands Campus Greenport Venlo, het Veilingterrein, het Kazernekwartier, Venlo Noord en de Binnenstad/spoorzone. Argumenten Het is (de regio) Venlo de afgelopen decennium economisch voor de wind gegaan. Zo is er heel veel bedrijfsgrond verkocht en lag de groei van de economie en werkgelegenheid boven het landelijke gemiddelde. De groei vertaalde zich echter onvoldoende in brede welvaart.

Weliswaar was er sprake van een op hoofdlijnen positieve ontwikkeling van de brede welvaart, maar de ontwikkeling bleef op een aantal indicatoren achter bij de landelijke ontwikkeling. Bovendien leidt de bevolkingsopbouw, en daarmee samenhangende uitstroom van ouderen (vergrijzing) op de arbeidsmarkt, tot een structurele arbeidsmarktkrapte. Het op peil houden van een economie die een positieve bijdrage levert aan de brede welvaart, vraagt dan ook om het verhogen van de arbeidsproductiviteit door te investeren in innovatie en technologische ontwikkelingen. Maar vanuit het oogpunt van een inclusieve arbeidsmarkt (waarbij één ieder naar vermogen bijdraagt) ook om focus op het benutten, ontwikkelen, behouden en aantrekken van zowel praktisch als theoretisch opgeleid (internationaal) talent op alle opleidingsniveaus en in alle leeftijdscategorieën. Als Venlo maken we daarom samen met onze strategische partners een koerswijziging in ons economisch beleid ‘van volume naar waarde’. We zetten in op een economische ontwikkeling die een optimale bijdrage levert aan de brede welvaart van Venlo. Dankzij de afgelopen decennia opgebouwde stevige en gevarieerde economische basis, kunnen wij nu de keuze voor meer kwaliteit en toegevoegde waarde (waar) maken.

Er zal meer aandacht besteed gaan worden aan het vergroten van de kwaliteit van banen, ondernemerschap, bedrijfsomgevingen, kennisinfrastructuur, etc. We gaan als gemeente transities initiëren en ondersteunen die gericht zijn op een economie met een hogere toegevoegde en maatschappelijke waarde. Tegelijkertijd zullen we als gemeente voorwaarden stellen aan de vestiging van bedrijven in onze gemeente. Zo zal de focus liggen op herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en mogelijk een beperkte uitbreiding van het bedrijventerreinareaal voor MKB bedrijven. Afgezien wordt van grootschalige ontwikkeling of uitbreiding van Tradeports.

Raadsbesluit

Kanttekeningen Net als Nederland staat ook Venlo voor een economische transitie, waarbij niet langer groei van de ‘materiële welvaart’ op korte termijn (‘hier en nu’) centraal staat. Het opstarten van een transitie betekent primair het veranderen van ons gedrag binnen een dynamische omgeving. We zijn daarbij afhankelijk van wetgeving (NL/EU) en marktontwikkelingen (internationaal). Zo moet er bijvoorbeeld rekening worden gehouden met mogelijke druk vanuit het rijk en de markt om grootschalige logistieke vestigingen te clusteren op een beperkt aantal logistieke knooppunten, waaronder (de regio) Venlo. Financiën De voorliggende economische visie is een abstract beleidsdocument waaraan geen financiële consequenties zijn verbonden. De visie vormt de basis voor een verdere uitwerking en vertaling in diverse programma’s en de begrotingen van de komende jaren. De begroting vormt uiteindelijk het financiële kader voor de uitvoering van de economische visie. Communicatie Zoals beschreven is er een intern en extern participatietraject gevolgd voor de totstandkoming van de economische visie. Na vaststelling van de economische visie wordt een aantrekkelijk vormgegeven publieksversie opgesteld. Op basis daarvan willen we ook het gesprek met onze partners aangaan.

Vervolgprocedure raad De uitwerking van de economische visie vindt plaats in de raadsprogramma's en begrotingen, maar ook in separate beleids- en uitvoeringsplannen die ter vaststelling respectievelijk ter informatie de komende jaren aan uw raad zullen worden voorgelegd.

Burgemeester en wethouders van Venlo

de secretaris

de burgemeester

Twan Beurskens

Antoin Scholten

Bijlagen 1 2

Bijlage 1 Economische Visie Venlo 2030 Bijlage 2 Ruimtebehoefte onderzoek werklocaties gemeente Venlo

28-06-2023 23-12-2022

Raadsbesluit

GEMEENTEBESTUUR

Raadsbesluit Raadsnummer 2023

Economische Visie Venlo 2030 42

raadsvergadering d.d.

28 juni 2023

onderwerp

ons kenmerk 12918 steller J.C.G. Hensgens telefoonnummer +31 77 3599521 e-mail j.hensgens@venlo.nl datum 12 april 2023

De raad van de gemeente Venlo; gelezen het voorstel van het college van 09-05-2023, registratienummer 12918; besluit: De Economische Visie Venlo 2030 vast te stellen, waarin de ambitie staat geformuleerd tot het realiseren van een optimale en duurzame economische ontwikkeling op basis van brede welvaart, middels het realiseren van een strategische koerswijziging “Van volume naar waarde” via m.n. de volgende vier uitgangspunten: A

Versterken van Venlo Kennisstad;

B

Beperkt nieuwe ruimte toestaan, bestaande ruimte beter benutten;

C

Actief de uitvoering van transities versnellen;

D

Positionering als veelzijdig centrum van de (Eu)regio.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 28 juni 2023.

De griffier

De voorzitter

Geert van Soest

Antoin Scholten