042 Bijlage 1 Projectplan zonnepanelenproject particuliere daken.pdf

PV Project Venlo

Uitleg Zon op Particuliere daken Venlo

Inhoud: 1. Algemeen 2. Ambitie 3. Financiën 4. Organisatie 5. Inkoop 6. Planning 7. Communicatie 8. Processchema’s

1

PV Project Venlo

1. Algemeen Gemeente Venlo is gestart met de voorbereidingen voor de realisatie van een omvangrijk duurzaamheidsproject en overweegt een zonnepanelen-project uit te rollen naar het model van het project dat onlangs in regio Zuidoost Brabant en Limburg gerealiseerd is. Als Venlo willen we daarbij nadrukkelijk het thema circulariteit aan dit projectinitiatief toevoegen. De beoogde doelgroep wordt gevormd door de eigenaren van particuliere woningen, huisgebonden MKB, VVE en (sport)verenigingen. Voor al de doelgroepen geldt de voorwaarde dat er sprake is van een kleinverbruikers-aansluiting. Gemeente Venlo stimuleert met dit project het gebruik van zonne-energie en levert hiermee een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de doelen die gesteld zijn in zowel de eigen gemeentelijke duurzaamheidsambitie als ook in die van De Regionale Energiestrategie (RES). Belangrijk uitgangspunt is dat dit project nagenoeg kostenneutraal en optimaal circulair wordt gerealiseerd. De inwoners van Gemeente Venlo worden actief betrokken, zodat de bewustwording van de inwoners op het gebied van energie, circulariteit en het gedrag gerelateerd aan duurzaamheid een positieve impuls krijgt. De overheid neemt hier een voortrekkersrol in en faciliteert de inwoners om hun woningen te verduurzamen. De kaders voor dit project zijn als volgt:

• •

De financiële bijdrage vanuit Gemeente Venlo is nihil. Stimuleren van de “duurzaamheid bewustwording” van de burger, de voorbeeldfunctie van de Gemeente Venlo wordt met dit project duidelijk geaccentueerd.

Wie kan deelnemen aan dit Zonnepanelen-Project: Dit project wordt opengesteld voor:  Particuliere woningeigenaren

 Vereniging van eigenaren (VvE’s) van appartementen en wooncomplexen voor wat betreft de centrale aansluiting

 Verenigingen (zoals sport- en muziekverenigingen)  Huisgebonden MKB De huurdersmarkt wordt door de woningverenigingen zelf ingevuld. Hierover zal individueel met deze organisaties afstemming plaatsvinden. Met de energiecoöperaties zal worden verkend of er een combinatie gemaakt kan worden met de Subsidieregeling Coöperatieve

Energieopwekking (SCE) voor deelnemers die zelf geen geschikt dak hebben voor een zonnepaneleninstallatie.

2

PV Project Venlo

Voordelen voor deelnemers in Venlo: Het gebouw van de deelnemer wordt voorzien van een zonnepanelen-installatie. Deze betaalt voor de periode van 15 jaar maandelijks een vaste bijdrage voor de aflossing van het aankoopbedrag. Het voordeel van de deelnemer bestaat uit het grotendeels wegvallen van de kosten van zijn elektriciteitsverbruik. De calculatie is zodanig gemaakt dat al vanaf de eerste maand een financieel voordeel voor de deelnemer ontstaat. Tevens wordt de deelnemer van het begin tot het einde van het project helemaal ontzorgd zodat een belangrijke toegangsdrempel voor de aanschaf van zonnepanelen wordt weggenomen. Een belangrijk aspect is hierbij dat ook deelnemers met beperkte financiële mogelijkheden in staat gesteld worden te participeren in dit project en daardoor uiteindelijk te besparen op hun energiekosten en woonlasten. Voordelen voor het bedrijfsleven in de regio Venlo: Dit project omvat een fors investeringsvolume ten einde de zonnepanelen te installeren en te onderhouden. Hoewel dat investeringsvolume zichzelf terugverdient, blijft overeind dat dit project – vanwege de schaal en omvang – een grote impuls kan betekenen voor de regionale werkgelegenheid. De installatie, het beheer en onderhoud van de zonnepanelen geschiedt bij voorkeur door regionale/lokale bedrijven.

Dit betekent ook een stuk expertise- en kennisontwikkeling voor individuele werknemers in de regio. Tevens ligt er een rol voor het bedrijfsleven weggelegd op het gebied van innovatie, bijvoorbeeld wat betreft de circulariteit, efficiëntie en esthetica van zonnepanelen. Ten slotte is het van belang om aan te geven dat dit project een belangrijke “Spin-off” vormt. Ervaringsgegevens tonen aan dat dit nagenoeg een 1 op 1 relatie heeft. Naast elke door dit project gegenereerde PV-installatie wordt door een ander installatiebedrijf eveneens een PV-installatie aangelegd. Deze Spin-off wordt veroorzaakt door de publiciteit en bekendheid van PV die door dit project wordt veroorzaakt. Voordelen voor de Energiecoöperaties: De Energie-coöperatie(s) die momenteel binnen deze regio actief is (zijn), zullen ook mee profiteren van de ontstane Spin-off. De publiciteit die hiermee wordt gegenereerd zal ook hun activiteiten verder ondersteunen. We zullen onderzoeken of in de financiering van dit project een koppeling gemaakt kan worden met de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE).Tevens zullen zij, in het bijzonder tijdens de lokaal te organiseren voorlichtingssessies, een podium aangeboden krijgen om hun activiteiten onder de aandacht te brengen.

3

PV Project Venlo Voordelen voor de Gemeente Venlo: De Gemeente Venlo neemt met dit project het initiatief om met name het gebruik van zonneenergie op de daken van particuliere woningen te stimuleren en te faciliteren. Daarmee zetten de gemeenten een belangrijke stap in de realisatie van de doelstellingen uit de Regionale Energie Strategie (RES) en het eigen gemeentelijke duurzaamheidsbeleid. In het project wordt geregeld dat een derde private partij (serviceprovider genoemd) zo veel mogelijk administratieve en uitvoeringstaken voor de gemeente op zich neemt. Dit geldt zowel voor het leveren als het onderhouden van de zonnepanelen én de gehele coördinatie en organisatie van het maandelijks innen van de afbetaling door de deelnemer. Deze kosten zijn worden deels aan de deelnemers doorberekend. Het debiteurenrisico is daarbij minimaal. Ondanks de benodigde dekking vanuit het programma ‘Duurzame en circulaire hoofdstad’ is het project voor de gemeente kostenneutraal. De dekking betreft namelijk een compensatie van de omslagrente die weer terugvloeit naar de gemeente.

4

PV Project Venlo

Processchema: Het proces kent de volgende 4 partijen.

1. De Gemeenten Venlo is de centrale spil binnen dit proces in de zin van initiatiefnemer, opdrachtgever aan serviceprovider en contractpartij met deelnemers.

2. De Administratieve Eenheid beheert de contracten, verricht de facturencontrole en houdt steekproeven ten aanzien van de kwaliteit van de geleverde diensten. Hierdoor is deze dienst niet alleen een intermediair tussen Gemeente en Serviceprovider, maar ook een faciliterend en controlerend orgaan in het hele proces. We onderzoeken of deze rol kan worden uitbesteed aan een hierin gespecialiseerd administratiekantoor of onder gebracht kan worden in de reguliere administratieve processen binnen de gemeente. 3. De Serviceprovider neemt het gehele logistieke en administratieve proces voor zijn rekening, waardoor de gemeente geheel wordt ontzorgd. 4. Deelnemer krijgt zonder eigen investering en inspanning de PV-panelen geïnstalleerd. In onderstaande figuur is het processchema opgenomen.

5

PV Project Venlo

2. Ambitie De doelstelling van de Regionale Energie Strategie (RES) geeft aan dat we ons richten op 2030 en alvast vooruit kijken naar 2050. Door energie te besparen en energie kleinschalig duurzaam op te wekken willen we in 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015. We kunnen kleinschalig energie opwekken met zonnepanelen op daken. Met kleinschalig bedoelen we installaties met een piekvermogen van maximaal 15kWp (kilowattpiek). Dit zijn ongeveer 50 zonnepanelen. We willen dat in 2030 op 70% van de geschikte daken in onze regio gemiddeld 10 zonnepanelen liggen. Uit een onderzoek van de Netbeheerder blijkt dat op peil datum 01 januari 2021 circa 20 % van alle kleinverbruikersaansluitingen voorzien zijn van een PV-installatie. De tabel op de volgende pagina geeft een overzicht van het aantal zonnepanelen installaties per buurt ten opzichte van het totale aantal aansluitingen (Bron: Open data Enexis). Met dit project kunnen we een belangrijke invulling geven aan de ambities om in 2030 25% minder CO2 uitstoot te realiseren dan in 2015. Een ander belangrijk aandachtspunt binnen dit project is de circulariteit van zonnepanelen. Met dit project wilt de gemeente onderscheidend zijn op het gebied van circulariteit. De industrie richt zich bij de productie van zonnepanelen vooral op efficiëntie. Circulariteit is geen primair aandachtsveld.

Er is geen (financiële) stimulans om ze circulair te maken. Het streven in dit project is om grootschalig de inwoners van Venlo te ontzorgen op het gebied van aanschaf en installatie van zonnepanelen en de businesscase verder positief te beïnvloeden door restwaarde en hergebruik in het opdrachtgeverschap mee te nemen. De circulaire component maakt dit project uniek en past in het beleid en de opgave (circulaire economie 2050) en de duurzaamheidsdoelstellingen. Gemeente Venlo heeft afgelopen jaren veel ervaring opgedaan in diverse projecten op gebied van cradle to cradle (C2C) en circulaire economie. Net als bij de aanbesteding van het meubilair Stadskantoor Venlo, zal enerzijds bij de aanbesteding PV-panelen gekeken worden naar de Circulaire Footprint van de aangeboden producten (o.a. samenstelling, herkomst, herbruikbaarheid en toxiciteit van hetgeen aangeboden). Anderzijds naar het economische aspect van een circulaire economie, met speciale aandacht naar de financiële (rest)waarde bij einde gebruik. Met betrekking tot de restwaardecalculatie zal, naast de marktdialoog, worden onderzocht in hoeverre restwaarde een wegend onderdeel kan zijn van de aanbesteding.

Doordat de deelnemende woningeigenaren de lening in 15 jaar aan de gemeente Venlo af betalen, wordt de investering terugverdiend waarna de individuele woningeigenaar nog gemiddeld 10 jaar de beschikking heeft over kosteloze opgewekte energie/elektriciteit via de zonnepanelen op zijn/haar dak. Ook onderzoeken we in het kader van circulariteit de mogelijkheid voor de woningeigenaar om na de exploitatieperiode tegen een restwaarde de installatie terug te verkopen aan de Service Provider.

6

PV Project Venlo

7

PV Project Venlo

Onderstaand de situatie voor een gemiddeld huishouden:

Hierbij is géén rekening gehouden met een eventuele stijging of daling van de prijzen voor elektriciteit. Anderzijds is er ook geen rekening gehouden met de aangekondigde veranderingen in de salderingsregeling van de Rijksoverheid. Mogelijkerwijs dient zich in het kader van het thema circulariteit de mogelijkheid voor, panelen tegen een restwaarde terug te verkopen aan een marktpartij.

8

PV Project Venlo 3.

Financiën

3.1 Algemeen. Het zonnepanelenproject beoogt de installatie van gemiddeld 12 zonnepanelen bij 1500 kleinverbruikers in een tweetal trances van elk 750 installaties. Bij de raming van het benodigde maximale investeringsvolume is uitgegaan van de doelstelling om in de eerste tranche 750 woningen te voorzien van zonnepanelen. Gebaseerd op de ervaringscijfers bij soortgelijke projecten, wordt gesteld dat een gemiddelde installatie bestaat uit 12 panelen. Het uitgangspunt van de gemeente Venlo is totaalfinanciering; alle investeringen worden gezamenlijk gefinancierd. De hieraan gekoppelde omslagrente bedraagt momenteel 3%. Dit rentepercentage biedt potentiële deelnemers mogelijk te weinig comfort voor deelname aan het beoogde project. Voor dit project streven we echter naar een rentepercentage dat voor een grote groep deelnemers voldoende aantrekkelijk maakt om deel te nemen aan het zonnepanelenproject. Omdat er wordt gehandeld vanuit een maatschappelijke doelstelling is het niet noodzakelijk om volledig kostenneutraal te financieren; de onrendabele top is vanuit het investeringsbeleid te verantwoorden.

Omdat het project voor de gemeente ook diverse werkzaamheden met zich meebrengt, wordt er in het rentepercentage een opslag opgenomen voor het verrekenen van interne administratiekosten van 0,25% kosten ter compensatie van de deelnemer voor de administratieve last van €200 per installatie. Hier gaat het met name over het controleren van contracten van deelnemers en de facturatie van installaties. Verder gaat het om de kosten voor projectbegeleiding. Daarnaast wordt er een risico-opslag van 0,25% doorberekend in de rente. Het rentepercentage dat aan deelnemers wordt verstrekt, is vastgesteld op 0,75%. Dit omvat een marktrente van 0,25%, een opslag van 0,25% voor administratieve lasten en een opslag van 0,25% voor risico’s. Om een brug te slaan tussen de gemeentelijke omslagrente (3%) en een aantrekkelijke rente voor de deelnemer (0,75%) wordt het onrendabele deel van de eerste tranche gedekt uit de beleidsmiddelen van het programma ‘Venlo Circulaire en Duurzame hoofdstad’. Door in de aanbesteding uit te gaan van een projectomvang van 1500 installaties, maar deze op te delen in twee tranches met een go/no-go evaluatiemoment, blijft het risico voor de gemeente beperkt. Kosten worden immers pas gemaakt op het moment dat er nieuwe leningen worden verstrekt. Op het moment dat de eerste tranche succesvol is afgerond, kan er worden opgeschaald naar de tweede tranche.

In dit raadsvoorstel wordt er een krediet aangevraagd voor de eerste tranche van 750 installaties. In de aanbesteding wordt een voorbehoud opgenomen voor de tweede tranche. De maximale uitvoeringstermijn van de eerste tranche bedraagt twee jaar. Mocht het beoogde aantal installaties (750) eerder zijn behaald, dan wordt de tweede tranche vervroegd. Het uitgangspunt is dat de eerste en tweede tranche aansluitend worden uitgevoerd. Op basis van een kort geding (dat naar aanleiding van het project in Limburg door een installateur is aangespannen) is aan de rechter voorgelegd of een overheid een dergelijk project mag financieren. De rechter heeft hierover de volgende uitspraak gedaan: Als de gemeente dit duurzaamheidinitiatief tot de publieke taak rekent is er FIDO- technisch geen probleem. Er moet hier wel een College/Raadsbesluit aan ten grondslag liggen. De structuur van dit project is immers geen bankieren. Onder bankieren wordt verstaan geld lenen en uitzetten tegen een hogere rente en dat is in dit geval niet de reden van het aantrekken van een lening. Artikel 1.20 van de wet op het financieel toezicht (Wft) is van toepassing. Een gemeentelijke 9

PV Project Venlo verordening is hiervoor derhalve noodzakelijk. De wetgever heeft dit op nationaal niveau geregeld. Dit betekent dan na het College/Raadsbesluit een verordening dient te worden opgesteld. De benodigde investering wordt door de gemeente Venlo als kredietverstrekker aan het project ter beschikking gesteld. Hiermee worden de facturen aan de Service Provider betaald. Middels de maandelijkse/jaarlijkse aflossingen van de burger, vloeit dit bedrag uiteindelijk via het project terug naar de gemeente Venlo als kredietverstrekker. De looptijd is 15 jaar. Het volgend schema geeft de financieringsstroom schematisch weer. Zoals aangegeven zal het kapitaal (inclusief rente) geheel terugstromen naar de gemeente Venlo die de lening heeft verstrekt.

3.2 Het te verwachten financieringsvolume. Op grond van de doelstelling wordt het financieringsvolume bepaald. Het betreft uiteraard een inschatting omdat van te voren het aantal deelnemers niet bekend is. Ook is nog niet bekend hoe groot de omvang van de installatie per deelnemer is. De exacte deelname kan immers pas bepaald worden nadat de aanbesteding afgerond is. Dit omdat dan pas de exacte tarieven en condities bekend zijn. De potentiële deelnemers kunnen zich dan pas definitief aanmelden. De investeringskosten van zo’n installatie bedragen circa € 5.040 incl. btw. (12 panelen van 350 wattpiek met een gemiddelde wattpiekprijs van €1,20). In totaal is dit € 3.780.000. Ervaringscijfers van 10

PV Project Venlo vergelijkbare projecten tonen echter aan dat bij circa 50% van de deelnemers de bestaande meterkast moet worden vervangen omdat deze niet meer voldoet aan de technische eisen. De kosten hiervoor bedragen gemiddeld € 500 incl. BTW per installatie. Om te voorkomen dat deze kosten een belemmering vormen voor deelname, is het voorstel om deze kosten mee te financieren. Dit vraagt een aanvullende investering van 375 x € 500 = € 187.500. Doordat de teruggave van de btw direct wordt afgelost, kan dit in mindering worden gebracht op het investeringskrediet. Voor de eerste tranche betreft dit 750 x ruim € 900 = € 688.000. Het totaal benodigde krediet voor de eerste tranche bedraagt dan afgerond € 3.280.000.

4.

Projectorganisatie

4.1 Projectgroep en Stuurgroep Voor de aansturing van het project wordt een Ambtelijke Werkgroep geformeerd, die wordt begeleid door een Stuurgroep. Deze Stuurgroep wordt samengesteld uit de Wethouder, projectleider gemeente Venlo en directielid van de service provider. Het organogram van de Stuurgroep en de Projectgroep is onderstaand aangegeven.

11

December 2020 t/m december 2022 juni t/m november 2021

Augustus 2020 t/m mei 2021

PV Project Venlo

4.2 Planning en taakomschrijving van de projectgroep

12

PV Project Venlo

5.

Inkoop

De aanbestedingsprocedure dient te voldoen aan de voorschriften van de Europese Richtlijn betreffende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten. Voor Nederland is deze richtlijn nader uitgewerkt in de aanbestedingswet. De gemeente Venlo heeft ten aanzien van aanbesteding een consistent beleid dat geheel in overeenstemming is met deze vigerende regelgeving. Het doel van de aanbesteding van dit project is vierledig:

1. Doelmatig inkopen en aanbesteden: systematisch en tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden (besparing en efficiëntie). Kortom: het verkrijgen van het beste product tegen een zo laag mogelijke prijs. 2. Proportioneel: de transactiekosten van de aanbesteding moeten in redelijke verhouding staan tot de kosten van het aan te besteden werk, levering of dienst. 3. Integer inkoop- en aanbestedingsbeleid: objectief, transparant (het inzichtelijk maken van de aanbestedingsprocedure voor gegadigden door het stellen van heldere en duidelijke criteria voor selectie en gunning) en non-discriminerend. 4. Naleving van wet- en regelgeving op gebied van inkoop- en aanbestedingsbeleid met het oog op het beheersen van risico’s van claims en procedures en het bieden van een kader voor controle en handhaving. Voorafgaand aan de aanbestedingsprocedure zullen we (is) een marktverkenning uitvoeren (uitgevoerd). Doel van deze marktverkenning is onder meer om vast te stellen, wat de markt kan bieden, of er voldoende aanbieders zijn, en/of de gestelde specificaties haalbaar zijn. Verder toetsen we de oplossingsrichtingen en ideeën bij marktpartijen in een fase waarin deze informatie nog gebruikt kan worden bij het opstellen van de specificaties. Het beoogt de kwaliteiten, kennis en ervaring van marktpartijen te benutten voor de verdere uitwerking van een idee.

Een marktverkenning vindt plaats voorafgaand aan een aanbestedingsprocedure en is wederzijds vrijblijvend, met volledige openbaarheid en zonder verplichtingen. Ook verkennen we in welke mate circulariteit kan worden meegewogen in de selectie van een externe partij. Gegeven dat de huidige ontwikkelingen zich snel opvolgen én het feit dat het project over een langere periode loopt, is het van belang om nu de juiste Inschrijving (plan) te selecteren, maar tevens ook de juiste Inschrijver (partner) die maximaal invulling geeft/blijft geven aan circulariteit. In dialoog met kandidaat inschrijvers zal worden verkend waartoe de markt momenteel in staat is en in hoeverre de markt onderscheidend zal zijn tijdens de doorlooptijd van het project door invulling te geven aan de circulaire uitgangspunten zoals gemeente Venlo deze hanteert. Verder zal in de marktdialoog worden verkend in hoeverre marktpartijen een plan hebben waarmee continu de lat op gebied van circulariteit hoger gelegd kan worden tijdens de doorlooptijd 13

PV Project Venlo van de opdracht. Tevens zal worden onderzocht of er aanvullende aspecten worden aangeboden, die dan wel als eis of wens kunnen worden toegevoegd aan de aanbesteding. Voorgesteld wordt om op de volgende circulaire aspecten de markt te bevragen:    

De circulaire footprint van de PV-panelen; De restwaardecalculatie / circulaire business model (restwaarde kan eventueel ook onderdeel zijn van het criterium Prijs) Plan van Aanpak / Visie op circulariteit Programma van Wensen. Inschrijvingen die in hun aanbod rekening houden met cradle to cradle gecertificeerde (of gelijkwaardige) producten zullen extra worden gewaardeerd. PV-cycle gecertificeerde panelen worden niet als volwaardig alternatief voor C2C panelen gezien. Aanbieders dienen minimaal aangesloten te zijn bij het PV-cycle programma of gelijkwaardig. Panelen die beschikken over een zgn. materialenpaspoort, waarin circulariteitsgegevens van de toegepaste producten zijn geregistreerd, krijgen extra punten. Ditzelfde geldt voor panelen die beschikken over een gegarandeerde terugname bij einde (technische of functionele) levensduur én panelen die beschikken over een financiële restwaarde, hoger dan 10% van de oorspronkelijke aanschafwaarde.

14

PV Project Venlo 6.

Communicatie

6.1 Algemene communicatie over het Zonnepanelenproject 1. Na besluitvorming door het College zal bekendheid worden gegeven aan het project door publicaties via de gemeentelijke communicatiekanalen, lokale weekbladen en social media. 2. Nadat het voorbereidingstraject (verkrijgen lening, aanbesteding e.d.) is afgerond, zullen de inwoners nader worden geïnformeerd en kunnen inwoners zich reeds aanmelden voor deelname aan het project. Hiervoor dient een meldpunt te worden ingericht. 3. Zodra de provider bekend is worden er duidelijke afspraken gemaakt over het informeren van de burger vanaf aanmelden tot plaatsing van de zonnepanelen. Hiervoor zullen informatiebijeenkomsten worden georganiseerd. Bij voorkeur fysiek en afhankelijk van de richtlijnen rondom Coronabeheersing zal dit online plaatsvinden. 6.2 Informatie bijeenkomsten In nog te bepalen wijken zullen informatiebijeenkomsten georganiseerd worden. Dit wordt eventueel in gezamenlijkheid met de energiecoöperatie georganiseerd. Bij voorkeur zullen deze fysiek plaats vinden. Indien de maatregelen rondom Corona dit nog niet toe laten, zullen alternatieve online bijeenkomsten georganiseerd worden De informatie wordt laagdrempelig en praktijk-georiënteerd aan de inwoners aangeboden. Indien deze fysiek kan plaatsvinden, zal het conceptprogramma er als volgt uit kunnen zien:

     

Ontvangst met Koffie. Welkomstwoord door de verantwoordelijke Wethouder Technische uitvoeringsmogelijkheden Verdienmodel Beantwoording van vragen Afsluiting

15

PV Project Venlo 6.3 Infomeren van Stakeholders Onderstaande tabel geeft een overzicht van de Stakeholders van dit Project en de wijze waarop ze geïnformeerd zullen worden.

Raad • Kwartaal rapportage • Raadsinformatieavond

College • Maandrapportage

Inwoners Gemeente Venlo • Burgerinformatie avonden • Regionale pers

Projectteam • Maandelijkse Projectteambespreking

Woningbouwcorporaties • Informeren door XXXX

Vereniging van Eigenaren • Infomeren door Projectteam

MKB • Informeren via XXXX

Milieu organisatie • Informeren via Projectteam

Krediet verstrekker • Informeren via Projectteam

Provincie Limburg • Informeren via XXXX

Netbeheerder Enexis • Contacten lopen via Projectteam

16

PV Project Venlo 7.

Processchema’s

17

PV Project Venlo

18