033bijl1 Jaarstukken 2021.pdf

JAARSTUKKEN 2021

VOORWOORD Voor u ligt de programmarekening 2021 van de gemeente Venlo.

Niet alleen voorzien we over 2021 (opnieuw) een positief financieel rekeningresultaat, ook beleidsinhoudelijk is er op een breed vlak vooruitgang te melden. In de samenvatting vindt u een beknopte situatieschets van onze organisatie en van onze gemeente. Verdere verdieping vindt u in de afzonderlijke programmaverantwoording in het hoofdstuk daarna.

Wij wensen u veel leesplezier toe.

1 | JAARSTUKKEN 2021

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD.............................................................................................................................1 INHOUDSOPGAVE ....................................................................................................................2 SAMENVATTING.......................................................................................................................4 Beleid ...............................................................................................................................................................4 Financieel .......................................................................................................................................................5

JAARVERSLAG......................................................................................................................... 13 PROGRAMMAVERANTWOORDING EN ALGEMENE MIDDELEN ...................... 14 1. Gezond en actief Venlo ...................................................................................................................... 14 2. Leefbaar Venlo...................................................................................................................................... 30 3. Grenzeloos Venlo................................................................................................................................. 44 4. Welvarend Venlo ................................................................................................................................. 50 5. Centrumstad Venlo ............................................................................................................................. 58 6. Circulaire en duurzame hoofdstad ............................................................................................... 63 Algemene middelen................................................................................................................................. 67

PARAGRAFEN ......................................................................................................................... 70 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 71 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................... 85 Grondbeleid................................................................................................................................................ 94 Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................................................100 Financiering .............................................................................................................................................111 Bedrijfsvoering........................................................................................................................................120 Covid-19.....................................................................................................................................................127 Hoogwater ................................................................................................................................................139 Samenwerkingspartners

.....................................................................................................................140 Rekenkameronderzoeken...................................................................................................................144

JAARREKENING................................................................................................................... 154 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE TOELICHTING .......................... 155 Baten en lasten in de jaarrekening per programma.................................................................156 Rechtmatigheid begrotingsafwijkingen ........................................................................................183 2 | JAARSTUKKEN 2021

Overzicht incidentele baten en lasten per programma en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...............................................................................................................187 Centrale toelichting kapitaallasten .................................................................................................190 EMU-saldo.................................................................................................................................................190 Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ..........................................................................................................................................................192

BALANS EN TOELICHTING ............................................................................................ 193 Balans .........................................................................................................................................................193 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ......................................................................194 Activa ..........................................................................................................................................................198 Passiva........................................................................................................................................................206 Toelichting op de balanspost onderhanden werk en grondvoorraad van het Grondbedrijf.............................................................................................................................................214 Kredietoverzicht.....................................................................................................................................217 Planmatig onderhoud...........................................................................................................................218

Bijlagen ................................................................................................................................... 219 Bijlage I Samenvattende tabellen resultaat 2021 per programma............... 220 Bijlage II Reserves en voorzieningen......................................................................... 223 Bijlage III Kredieten .......................................................................................................... 229 Bijlage IV Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage) .................................................................................................................................................... 243 Bijlage V Gewaarborgde geldleningen ...................................................................... 261 Bijlage VI Overzicht langlopende geldleningen..................................................... 262 Bijlage VII Staat van vaste activa ................................................................................. 264 Bijlage VIII Grondexploitaties....................................................................................... 266 Bijlage IX Samenwerkingspartners ............................................................................ 274 Bijlage X Conversietabel taakvelden - programma's ..........................................

292 Rechtmatigheidsverantwoording Venlo .................................................................. 296 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant...................................... 297

3 | JAARSTUKKEN 2021

SAMENVATTING Beleid Deze beknopte beleidssamenvatting heeft tot doel u, met een paar grote passen, inzage te geven in de belangrijkste of meest opvallende ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Terugkijkend over het afgelopen jaar kunnen we vaststellen dat het, gemiddeld genomen, goed gaat met onze gemeente en met haar inwoners. Opnieuw nam het aantal inwoners toe, net als het aantal woningen en het aantal in Venlo woonachtige studenten. De strategische investeringen die we in de afgelopen jaren hebben gedaan in onze stedelijke voorzieningen, onze economische structuur en de leefbaarheid van onze dorpen en wijken betalen zich uit in hogere waarderingscijfers, minder onveiligheid en minder werkloosheid. Duidelijke cijfers die zich ook in verhouding tot vergelijkbare gemeenten in positieve zin onderscheiden. Dat laat onverlet dat deze positieve ontwikkeling niet door alle inwoners in dezelfde mate wordt ervaren en beleefd. Nog steeds bestaat er in onze gemeente een geleidelijk groeiende groep inwoners die er voor langere tijd niet in slaagt om in zijn eigen inkomen te voorzien. De gemiddelde positieve ontwikkeling van de leefbaarheid is niet in ieder dorp of in iedere kern zichtbaar. Met onze in 2021 geactualiseerde wijkmonitor hebben we daar echter wel een beter zicht op gekregen en zijn beter dan ooit in staat om onze aanpak hierop af te stemmen.

In juni 2021 heeft u de strategische visie Venlo 2040 vastgesteld. Ondanks de beperkende maatregelen ging daar een intensief participatieproces aan vooraf waarin u met elkaar en met maatschappelijke partners heeft gesproken over de toekomst van onze stad. Daarnaast heeft u ook onze inwoners in staat gesteld om op de toekomst van Venlo te reflecteren. Het is duidelijk dat de eerder ingezette strategische koers werd bevestigd en aangescherpt met accenten op het gebied van energie en klimaat en de gewenste maatschappelijke ontwikkeling van Venlo. De eveneens door u het afgelopen jaar vastgestelde visie Fier op Venlo sluit hierop aan. De actualisatie van deze belangrijke kaderstellende documenten vond plaats aan het einde van de huidige bestuursperiode. Aan het einde van een bestuursperiode waarin we als college en raad met elkaar hard hebben gewerkt aan het op orde brengen van onze financiële huishouding en het herwinnen van het vertrouwen van onze inwoners. En daarin lijken we vooralsnog te zijn geslaagd. Een nieuw gemeentebestuur kan daarmee volop aan slag met de in de strategische visie opgenomen ambities. Belangrijk in dit verband zijn ook de in 2021 gehouden verkiezingen voor de Tweede Kamer en vorming van het nieuwe kabinet. In het regeerakkoord zitten namelijk volop aanknopingspunten die ons bij de realisatie van onze ambities behulpzaam kunnen zijn.

4 | JAARSTUKKEN 2021

Financieel Financiële positie Inleiding De financiële positie speelt een belangrijke rol binnen de te maken integrale afwegingen over de te varen koers op de korte, maar vooral op de strategische en daarmee de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich en moet altijd bezien worden in het licht van de totale maatschappelijke opgaven van de stad. Het te bereiken maatschappelijk rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke doelstellingen zijn hierbij van belang. Conclusie financiële positie De begroting 2021, welke is vastgesteld in november 2020, kenmerkt zich als een solide begroting waarbij sprake is van het koers houden en blijven investeren in de maatschappelijke opgave van de stad. Dit ondanks dat er sprake was van 'zwaar weer' als gevolg van de corona-pandemie (COVID-19). Wij hebben daarbij een goed oog gehad voor kansen zoals de regiodeal en investeringsagenda en is de focus verder verlegd van versterking van het vermogen naar een structureel in evenwicht zijnde huishouding. In 2021 zijn we geconfronteerd met hoog water waarbij een groot beroep gedaan is op de creativiteit en aanpak van onze inwoners en de organisatie. Ondanks deze bijzondere ontwikkelingen zijn wij in financiële zin binnen de vastgestelde kaders gebleven en bedraagt het financieel resultaat € 31.077.000 positief.

Dit is een afwijking van 6,7% ten opzichte van de vastgestelde begroting 2021. De afwijking bedraag € 19.589.000 ten opzichte van de vastgestelde FinRap (prognose € 11.488.000). Belangrijk hierbij is dat de realisatie van de inhoudelijke doelstellingen grotendeels is gerealiseerd of in gang is gezet. Het financieel resultaat is voornamelijk incidenteel van aard. Gedurende het jaar zijn er een groot aantal incidentele bedragen naar ons toegekomen die niet eerder waren ingerekend of 'meevallers' als gevolg van inhoudelijke ontwikkelingen. Het ging om bijvoorbeeld incidentele compensatie-middelen in het kader van de jeugdzorg, incidentele vrijval van de opschalingskorting, voordeel als gevolg van de nacalculatie Wet langdurige zorg en een positieve afrekening BTW compensatiefonds met het gemeentefonds. Maar ook 'meevallers' als gevolg van een substantieel lager aantal uitkeringsontvangers dan verwacht en daling van de gemiddelde hoogte van de uitkering. Daarnaast zijn er bedragen aan het resultaat vrijgevallen omdat middelen van het Rijk zeer laat ontvangen zijn die wel in 2021 verantwoord moeten worden maar welke in 2022 leiden tot het uitvoeren van de activiteiten.

Tevens zijn er bedragen vrijgevallen als gevolg van verslagleggingsregels waaraan concrete verplichtingen ten grondslag liggen en zijn er incidentele middelen vrijgevallen waarbij de werkzaamheden over de jaargrens heen zullen plaatsvinden. Hiertoe zullen bij de behandeling van de jaarrekening verzoeken tot bestemming van het resultaat worden gedaan. De ontwikkeling van de financiële positie is verbeterd ten opzichte van de verwachtingen die zijn afgegeven in de programmabegroting 2022-2025. Een belangrijke component hierin is het positief resultaat 2021. Het (te verwachten) positieve resultaat 2021 is nog niet eerder in de cijfers van de financiële positie verwerkt en kan gezien worden als incidentele financiële ruimte.

5 | JAARSTUKKEN 2021

De wereld is inmiddels veranderd onder andere als gevolg van de oorlog in Oekraïne, is er sprake van fors hogere prijzen en een toenemende schaarste aan producten en arbeidspotentieel. Het kabinet wordt geconfronteerd met miljardentegenvallers. Het zijn substantiële ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de toekomstige financiële positie van Venlo. Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:

De beoordeling van de financiële positie vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Strategische doelstelling is Duurzaam gezonde financiële huishouding en de tactische doelstellingen zijn : 1. sluitende begroting 2. voldoende weerstandscapaciteit 3. wendbare begroting 4. acceptabele schuld De tactische doelstellingen zijn elk voorzien van éėn of meerdere kengetallen. Deze kengetallen- inclusief een analyse en beoordeling- worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (kengetallen financiële positie) en in de paragraaf financiering. In deze paragraaf worden de belangrijkste conclusies weergegeven. Financieel resultaat: De doelstelling is een structureel sluitende begroting. De jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van € 31.077.000 ten opzichte van de vastgestelde begroting. De in november 2020 door uw Raad vastgestelde begroting kent een begrotingsoverschot van € 1.029.000 dat door middel van een begrotingswijziging is toegevoegd aan het (weerstands)vermogen overeenkomstig de vastgestelde doelstelling.

6 | JAARSTUKKEN 2021

In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen ten opzichte van de begroting op programmaniveau inclusief de algemene middelen verder toegelicht. Voldoende weerstandscapaciteit De doelstelling is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico's, waarbij de risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn". De ratio weerstandsvermogen bedraagt, op basis van de direct beschikbare middelen 2,12. Dit is in lijn met de verwachting ten opzichte van de (gewijzigde) begroting 2021 (2,18). De ratio bevindt zich hierbij net boven de door u vastgestelde streefwaarde van tussen de 1,4 en 2,0. Hierbij wordt opgemerkt dat niet gekwantificeerde risico's zoals de mogelijke consequenties en gevolgen van de oorlog in Oekraïne, energietransitie en klimaatadaptatie niet in het risicoprofiel zijn opgenomen. Op basis van de jaarrekening voldoen wij aan de vastgestelde doelstelling. De solvabiliteitsratio bedraagt 31% en is een substantiële verbetering ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (25%). Dit wordt veroorzaakt door een toename van het eigen vermogen van circa € 46.000.000 en is het balanstotaal € 55.000.000 hoger. Het hogere eigen vermogen wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door het rekeningresultaat van € 31.077.000.

Afhankelijk van de bestemming van het resultaat en de ingezette koers is de verwachting dat deze verbetering vooralsnog een incidenteel karakter heeft. Wendbare begroting Bij deze doelstelling gaat het om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Het kapitaallastenplafond is in 2021 structureel niet overschreden. De structurele exploitatieruimte is voor 2021 positief en bedraagt 6,8% en is daarmee positiever ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (0,3%). De ratio ligt daarmee substantieel boven de door uw raad vastgestelde streefwaarde van groter of gelijk aan 0. Dit betekent dat op basis van deze jaarrekening onze structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Een positieve ontwikkeling die past binnen de ingezette koers waarbij de focus is verlegd van versterking van het (weerstands)vermogen naar het reëel en structureel in evenwicht houden van de financiële huishouding. Acceptabele schuld De doelstelling is dat de schuldpositie van de gemeente Venlo zich op een acceptabel niveau bevindt. De schuldquotes (37% en 30%) bevinden zich in 2021 ruim binnen de door u vastgestelde streefwaarden (resp. < 130% en < 100%) en zijn lager dan op basis van de (gewijzigde) begroting verwacht werd (resp. 54% en 45%). Dit wordt veroorzaakt doordat de netto schuld circa € 69 miljoen lager is uitgevallen.

Deze lagere schuld is het gevolg van het positieve jaarrekeningresultaat van € 31.077.000, € 16.000.000 minder onttrekkingen aan reserves en voorzieningen, € 20.000.000 minder investeringsuitgaven, een stijging van € 14.000.000 aan kortlopende vorderingen en een stijging van de kortlopende schulden van € 13.000.000 (voornamelijk crediteuren en vooruit ontvangen bedragen). 7 | JAARSTUKKEN 2021

Exploitatieoverzicht bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2021

Rekening 2021

%

Verschil

Baten

438.062

454.881

104%

16.819

Lasten

438.182

418.072

95%

20.110

36.808 -30701%

36.928

Onttrekkingen aan reserves (baten)

28.164

25.896

92%

-2.268

Toevoegingen aan reserves (lasten)

28.044

31.628

113%

-3.584

120

-5.732

-4780%

-5.851

Totaal saldo baten en lasten

Totaal saldo verrekeningen met reserves

-120

Totaal resultaat

31.077

31.077

In onderstaande tabel is het jaarrekening resultaat uitgesplitst per programma. bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2021

Rekening 2021

%

Verschil

1. Gezond en actief Venlo

-181.645

-168.466

93%

13.180

2. Leefbaar Venlo

-40.935

-42.908

105%

-1.974

3. Grenzeloos Venlo

247

-332

-134%

-578

4. Welvarend Venlo

-7.695

-8.849

115%

-1.154

5. Centrumstad Venlo

-15.990

-17.360

109%

-1.370

6. Circulaire en duurzame hoofdstad

-2.927

-2.444

83%

483

248.946

271.435

109%

22.489

Algemene middelen Totaal resultaat

31.077

31.077

Voor een toelichting op de grootste verschillen per programma ten opzichte van de begroting na wijziging wordt verwezen naar het hoofdstuk "Overzicht van baten en lasten en de toelichting". Voor een inhoudelijke toelichting op de programma's wordt verwezen naar het hoofdstuk "Programmaverantwoording".

8 | JAARSTUKKEN 2021

Toelichting rekeningresultaat FinRap 2021

JRK 2021

Saldo rekening 2021 excl. Covid-19

14.185

30.092

Resultaat Covid-19

-2.698

985

Saldo rekening 2021 incl. Covid-19

11.487

31.077

In bovenstaande tabel wordt het jaarrekeningresultaat afgezet tegen de het geprognosticeerde resultaat van de FinRap 2021. Ook wordt in de tabel de financiële impact van Covid-19 op het rekeningresultaat weergegeven. De voorliggende jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Voor een toelichting op het resultaat wordt naar deze beide delen verwezen. De inhoudelijke toelichting op de vragen "Wat hebben wij bereikt? " en "Wat hebben we daarvoor gedaan" is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag. Daarnaast is aan het jaarverslag een paragraaf Covid toegevoegd, waarin een inhoudelijke en financiële impact analyse wordt gegeven. In de jaarrekening is een meer financiële toelichting op het resultaat opgenomen. Daarnaast bevat de jaarrekening ook de balans en de toelichting hierop.

9 | JAARSTUKKEN 2021

Samenvatting grondbedrijf Zoals aangekondigd in de Nota Grondbedrijf en Vastgoed 2019 zijn een aantal tabellen toegevoegd als aanvullende toelichting op boekjaar 2021. De gemeenteraad besluit op basis van separate voorstellen over de financiële kaders van strategische aankopen en de voorbereiding en uitvoering van grondexploitaties. Voor kleinere aankopen en projecten stelt zij verzamelkredieten vast in het kader van de begroting. Het college wijst ten laste van de verzamelkredieten, kredieten toe aan afzonderlijke aankopen en projecten en verantwoordt dit in deze jaarrekening. Wijzigingen in de financiële kaders, met uitzondering van wijzigingen als gevolg van forse planwijzigingen, worden eveneens via de PenC-cyclus (deze jaarrekening) aan de gemeenteraad voorgelegd en verantwoord. Voor een transparante besluitvorming wordt in de jaarrekening expliciet voorgesteld: 1.

kennis te nemen van de toewijzing van kredieten aan afzonderlijke grondexploitaties en strategische aankopen door het college ten laste van de verzamelkredieten 2021 (tabel 1).

2.

in te stemmen met de gewijzigde financiële kaders van grondexploitaties zoals verwerkt in deze jaarrekening: a.

de herziene grondexploitatiebegrotingen (conform tabel 2)

b.

de aanpassing (vermindering) van de voorzieningen ter dekking van de geraamde grondexploitatietekorten met per saldo € 1,0 miljoen (conform tabel 2),

c.

de aanpassing (vermindering) van de kredieten ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van de grondexploitaties met per saldo € 20,6 miljoen (conform tabel 3)

d.

de aanpassing (vermindering) van het netto-risico met betrekking tot de grondexploitaties met per saldo € 1,0 miljoen (conform tabel 4)

TABEL 1: Beschikbare en toegekende kredieten KREDIET

beschikbaar

toegekend

Totaal

5.500.000

923.400

In 2021 werden zeven nieuwe grondexploitaties gestart en werden er zes afgesloten met per saldo een positief resultaat van ruim € 0,6 miljoen. TABEL 2: Nieuwe grondexploitatieramingen en aanpassing van de voorziening HERZIENE GREX-BEGROTING Totaal Totaal op contante waarde

kosten Opbrengsten

geraamd resultaat

resultaat vorig jaar

263.016.262 217.253.291

-45.762.971

-47.858.146

aanpassing voorziening 2.272.777 1.042.633

Het totaal van alle herzieningen kwam uit op € 1,0 miljoen. Met dit bedrag is conform voorschriften de Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten verminderd. Deze voorziening bedraagt per 31 december 2021 € 44,0 miljoen.

10 | JAARSTUKKEN 2021

TABEL 3: Nieuw geraamde grondexploitatiekosten en aanpassing kredieten HERZIENE GREX-kredieten Totaal

kosten vorig jaar

aanpassing krediet

263.016.262 283.601.263

-20.585.001

kosten

Naast wijzigingen in de kostenramingen van de grondexploitaties zijn een aantal grondexploitaties toegevoegd en afgesloten. Per saldo nemen de totaal geraamde investeringen in de lopende grondexploitaties af met € 20,6 miljoen. TABEL 4: Nieuw geraamde netto-risico's van de grondexploitaties HERZIENE RISICO-profiel

netto-risico

risico vorig jaar

aanpassing risico

Totaal

18.235.000

19.230.000

-995.000

Het geraamde netto-risico (ook wel: gewogen risico) in de grondexploitatieprojecten neemt af met € 1,0 miljoen). Dit afgenomen risico is verwerkt in de gemeentelijke weerstandsratio zoals opgenomen in deze jaarrekening. TABEL 5: Ontwikkeling Algemene Grondreserve in 2021 ALGEMENE GRONDRESERVE Beginstand 1-1-2021

10.000.000

Totaal toevoeging

2.991.745

Totaal onttrekking

2.991.745

Eindstand 31-12-2021

10.000.000

De Algemene Grondreserve kwam uit op € 11,7 miljoen, waarna conform afspraak met de raad een bedrag van € 1,7 miljoen is afgedragen aan de Algemene Reserve. De Algemene Grondreserve bedraagt ultimo 2021 derhalve exact € 10,0 miljoen. Dat is identiek aan de vorige jaarrekening. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en de bijlage VIII Grondexploitaties in deze jaarrekening 2021.

11 | JAARSTUKKEN 2021

Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Gevoteerde kredieten

Realisatie t/m 2020

Realisatie 2021

Restant krediet

Begrote uitgaven 2021

Prognose % Gerealiseerd uitgaven t.o.v. begroot 2021 2021

Kredieten t/m 2021

297.503

141.242

33.128

123.134

44.503

36.061

74%

Openstaande kredieten t/m 31-12-2021

297.503

141.242

33.128

123.134

44.503

36.061

74%

Openstaande kredieten (excl. Grondexploitaties)

Investeringsuitgaven gaan vaak over meerdere jaarschijven. In de begroting 2021 hadden we er rekening mee gehouden dat we in 2021 voor € 44.503.000 aan investeringsuitgaven zouden doen. Bij de FinRap 2021 zijn de verwachte investeringsuitgaven 2021 op basis van actuele inzichten bijgesteld naar € 36.061.000. Er is daadwerkelijk voor € 33.128.000 aan investeringsuitgaven 2021 gerealiseerd. T.o.v. van de FinRap 2021 is 92% gerealiseerd en 74% t.o.v. de begroting 2021. Hierbij dient opgemerkt te worden dat in de investeringsuitgaven een bedrag van € 5.103.000 is inbegrepen betreffende een administratieve herrubricering vanuit de grondexploitatie op het project Multimodale ontwikkeling Industriehaven (Bargeterminal). Exclusief deze post zijn de investeringsuitgaven € 28.025.000, de realisatie 78% t.o.v. de FinRap 2021 en 63% t.o.v. de begroting 2021. De belangrijkste afwijkingen t.o.v. de begrote uitgaven 2021 worden veroorzaakt op de kredieten: 

Renovatie diverse onderwijshuisvestingen



Nieuwbouw hockeyveld Vrijenbroek



Multimodale ontwikkeling Industriehaven (zie opmerking hierboven)



Ondertunneling Vierpaardjes



Aanpassingen Grubbenvorsterweg



Uitbreiding Truckparking James Cookweg



Vervangen voertuigen 2021



Gemeenschappelijke VTH-applicatie



Renovatie zwembad de Wisselslag



Verkeersveiligheid en parkeren



PAW Hagerhof Oost



Verbetermaatregelen gebouw M.v.B.v. D.

De afwijkingen worden veroorzaakt door uiteenlopende redenen zoals o.a. vertraging in de voorbereiding, aanbesteding en/of leveringsproblemen. In bijlage III is een nadere toelichting op de afzonderlijke kredieten opgenomen.

12 | JAARSTUKKEN 2021

JAARVERSLAG

13 | JAARSTUKKEN 2021

PROGRAMMAVERANTWOORDING EN ALGEMENE MIDDELEN 1. Gezond en actief Venlo Inleiding Het programma Gezond en Actief Venlo gaat over alle inwoners van onze gemeente. Het is een omvangrijk programma waarin invulling wordt gegeven aan een aantal wettelijke taken in combinatie met lokale en regionale ambities. Het hoofddoel van het programma is het bieden van passende ondersteuning aan inwoners binnen de vastgestelde financiële kaders. Ondersteuning met name op het vlak van onderwijs, participatie, inkomensondersteuning, jeugd, Wmo en sport. Dit is nader uitgewerkt in vier programmalijnen (Ontplooiing, Gezond & Vitaal, Meedoen en Zelfredzaamheid) die een sterke relatie met elkaar hebben. Om te beginnen zijn we er trots op dat we het afgelopen jaar het beleidskader Maatschappelijk Domein ‘Fier op Venlo’ hebben vastgesteld. Dit kader vormt de basis voor toekomstige beleidsontwikkelingen. Het beleidskader is een vizier voor de toekomst. Het beleidskader omvat het hele maatschappelijk domein en wordt samengevat in de bijgaande figuur. Het bestaat uit vier ankers die gelden voor alle beleidsthema’s en een viertal (meer concrete) accenten voor vernieuwing. Thema’s als positieve gezondheid, de menselijke maat en het faciliteren van initiatieven lopen als een rode draad hier doorheen.

De figuur heeft de vorm van een ronde windroos met vier windrichtingen. In elk van de windrichtingen is één van de vier ankers uit het beleidskader: 1) Vitaal en Veerkrachtig 2) Verbonden en Vindbaar 3) Veilig en Vertrouwend en 4) Variëren naar Vermogen. Ook hebben we in deze windroos vier accenten opgenomen. Dat zijn de thema’s waar we de komende jaren extra aandacht aan schenken: 1) Kracht van voeding 2) Passend 14 | JAARSTUKKEN 2021

wonen 3) Talentenacademie en 4) Kansrijk opgroeien. Deze vier ankers en vier accenten zijn samen de kern van ons nieuwe beleidskader die de gemeenteraad op 28 april 2021 heeft vastgesteld. Voor stichtingsbesturen van accommodaties, zowel sport- als gemeenschapsaccommodaties, was het wederom een bijzonder lastig jaar. Deels noodgedwongen gesloten en deels zwaar beperkende maatregelen. Financieel hebben we ze gesteund met extra steunmaatregelen. In grote lijn is alles conform de programmabegroting uitgevoerd en is het financieel resultaat van het programma positief. Dit positief resultaat wordt in grote lijnen verklaard door fors minder uitkeringen dan begroot, meer coronacompensatie dan begroot, een grotere uitstroom naar de Wet Langdurige Zorg (wlz) dan begroot en minder aanspraak op regelingen/budgetten dan begroot. Inhoudelijk worden de afwijkingen in de programmalijnen toegelicht. Per programmalijn treft u hieronder een korte samenvatting aan. In de volgende paragrafen is een uitgebreidere toelichting op hetgeen bereikt en gedaan is en wat het gekost heeft opgenomen. Voor wat betreft de programmalijn Gezond & Vitaal is wederom geïmproviseerd om de activiteiten op het vlak van gezondheid en sport zoveel mogelijk doorgang te laten vinden. Ingezet is op uitvoering van de sportivisie en preventie trajecten.

De voorbereidingen voor het zwembad , de uitvoering van Vrijenbroek, de voorbereiding van Herungerberg en nieuwbouw Gulick zijn onverkort doorgezet het afgelopen jaar. Financieel kent deze programmalijn alleen corona- afwijkingen. Bij de FinRap 2021 was nog een fors tekort op de exploitatie van de sportaccommodaties voorzien, echter het rijk heeft deze bijna volledig gecompenseerd waardoor het tekort beperkt is. Voor wat betreft de programmalijn Ontplooiing is gestart met de gezonde basisschool van de toekomst en hebben onderwijs en kinderopvangorganisaties een start gemaakt met het versterken van de doorgaande ontwikkel- en leerlijn. Qua onderwijshuisvesting is de uitvoering van de budgetovereenkomsten doorgezet om te blijven voorzien in een goede onderwijshuisvesting en is er extra ondersteuning geregeld om het digitale onderwijs te faciliteren. We zien helaas, maar wel verklaarbaar door Covid, een stijgende lijn bij voortijdige schoolverlaters (VSV). Financieel zien we een positief resultaat als gevolg van een aantal verklaarbare afwijkingen. De programmalijn Meedoen kent een fors financieel voordeel als gevolg het feit dat Venlo er zeer goed in geslaagd is om in dit bijzondere jaar het aantal uitkeringen niet te laten verhogen.

Ook het resultaat van de WAA groep is behoorlijk positiever dan begroot en is er minder aanspraak gemaakt op armoederegelingen dan begroot (zie ook paragraaf 'wat hebben wij bereikt', onder c, eerste bullet) In de programmalijn Zelfredzaamheid is het bieden van ondersteuning in het kader van de WMO en Jeugdwet grotendeels gewoon uitgevoerd. Uiteraard met extra maatregelen, maar geen grote beperkingen. Financieel heeft dit wel voor wat verschuivingen gezorgd in zowel de baten als lasten welke verderop worden toegelicht.

15 | JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben wij bereikt? De strategische (hoofd-)doelstelling/ ambitie van dit programma is een Gezond en Actief Venlo met passende ondersteuning voor onze inwoners binnen de vastgestelde financiële kaders. Dit doen we via de volgende vier programmalijnen : a. Gezond en Vitaal Doel: een bijdrage leveren aan de gezondheid en kwaliteit van leven van onze inwoners. In 2021 hebben wij de volgende resultaten bereikt: 

De gezondheid en vitaliteit van onze inwoners is preventief ondersteund. Enerzijds door een gezondere leefstijl (indicator: leefstijlscore) gemakkelijker te maken, waaronder sport en bewegen (indicator: beweegnorm). Anderzijds op aspecten die de fysieke en mentale gezondheid kunnen beschermen en bevorderen.



Het lokaal gezondheidsbeleid is conform planning herijkt en opgeleverd, dit als integraal onderdeel van het beleidskader Fier op Venlo.



Er is geïnvesteerd in het werken volgens de visie positieve gezondheid, waarmee we peiling op de vraag: "hoe ervaart u uw gezondheid? verbeteren.



Er is extra focus gelegd op het vergroten van de kansengelijkheid via (o.a.) het verkleinen van gezondheidsachterstanden.



Een regionaal preventieakkoord met de regiogemeenten waarmee we de speerpunten van ons beleid voor jeugdgezondheid regionaal kracht bijzetten.



Er is geïnvesteerd in een meer vitale en duurzame sportinfrastructuur, inclusief sportverenigingen. De subsidies voor sport zijn herijkt en in 2021 volgens de herijkte wijze toegekend conform de methode van een stimuleringssubsidie.



In het najaar van 2021 is er een extra GGD Gezondheidsmonitor Jeugd afgenomen (publicatie in 2022 openbaar te raadplegen via het kennisplein: https://vrln.databank.nl/)

b. Ontplooiing Doel: onze inwoners in staat te stellen zich naar vermogen te ontwikkelen en te ontplooien zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. In 2021 hebben wij gezamenlijk met onze maatschappelijke partners de volgende resultaten bereikt: 

Meer kennisbevordering en kennisdeling door masterclasses en taalwerkplaatsen voor professionals in het onderwijs en de kinderopvang met als thema’s thuistaal, meertaligheid en leerbevordering;



16 scholen en kinderopvanglocaties hebben een plan gemaakt om de doorgaande ontwikkel- en leerlijn te versterken;



Drie basisscholen in de speerpuntwijken nemen deel aan het concept ‘Gezonde Basisschool van de Toekomst’;



In alle Venlose stadsdelen is een wijkgericht jongerenoverleg gericht op preventie, vroegsignalering, samenwerking en informatiedeling;



Renovatie van de Sint Martinusschool is voltooid (inclusief verbetering van de lucht- en binnenkwaliteit); 16 | JAARSTUKKEN 2021



Start bouw kindcentrum Ulingshof;



Nieuwe doordecentralisatieovereenkomst Onderwijsgemeenschap Venlo en Omstreken (OGVO) is gerealiseerd en concrete stappen voor herfinanciering van het bestaande vastgoed en financiering van nieuwbouwplannen;



Een basis voor gemeentelijke aanpak in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs is opgesteld;



Aanbesteding voor de formele volwasseneneducatie is afgerond.

c. Meedoen Doel: iedereen doet naar vermogen mee in samenleving en voorziet zover mogelijk zelf in het inkomen. Samen met onze maatschappelijk partners hebben wij in 2021 de volgende resultaten bereikt: 

Minder inwoners hebben gebruik hoeven te maken van inkomensondersteuning en armoederegelingen. Inwoners die niet kunnen meedoen zijn ondersteund via de sociale basis en inkomensondersteuning.



Het aantal bijstandsuitkeringen is met 6% gedaald is (van 2.879 naar 2.706 eind 2021);



Het bestede budget voor de uitvoering van het armoedebeleid is gedaald. Er zijn minder verstrekkingen nodig geweest in het kader van incidenteel armoedebeleid (bijvoorbeeld extra laptops voor schoolgaande kinderen van ouders met laag inkomen). Het beroep op bijzondere bijstand is wel toegenomen;



De sociale basis is versterkt en verbreed, passend bij de behoefte van wijken;



Er zijn kostenbesparende ombuigingen gerealiseerd van bewindvoering naar budgetbeheer.

d. Zelfredzaamheid Doel: de noodzakelijke ondersteuning te bieden die noodzakelijk is voor inwoners om zelfredzaam te blijven. In 2021 hebben we gezamenlijk met onze maatschappelijke partners de volgende deelresultaten op het vlak van zelfredzaamheid bereikt: 

Ondanks corona hoefde niemand op straat te leven en hebben we continuïteit in de noodzakelijke zorg en ondersteuning kunnen realiseren;



We hebben zorgcontinuïteit geborgd met nieuwe contracten voor Wmo (inclusief beschermd wonen) en jeugdhulp en hiermee is ook een verdere bijdrage geleverd aan de beoogde transformatie.



Het Regionaal beleidsplan jeugd 2022 en de lokale woon-zorg analyse zijn opgeleverd;



Met de woonzorgvisie is een instrument ontwikkeld om langdurig zelfstandig wonen mogelijk te maken en een bijdrage te leveren aan een inclusieve samenleving;



Er is een impuls gegeven aan laagdrempelige ondersteuning, preventie en ketensamenwerking.



Het lokale veld voor inwoners en gezinnen die te maken hebben met huiselijk geweld/kindermishandeling is verbeterd;



De brede aanpak van dak- en thuisloosheid heeft geleid tot meer inzet van preventie, vernieuwde opvangvormen en de overgang naar wonen met begeleiding. 17 | JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Programmalijn 1 Gezond en Vitaal Uitvoering gezondheidsbeleid 2021-2025 Op grond van het vastgestelde gezondheidsbeleid is de voorbereiding voor een meerjarig uitvoeringsprogramma “Gezond & Vitaal” gestart. Dit programma geldt als leidraad voor zowel het sportals het gezondheidsbeleid. De eerder ingezette bewegingen rond o.a. de rookvrije generatie, eenzaamheid en de aanpak van overgewicht zijn voortgezet. Voor het regionaal preventieakkoord zijn extra rijks- en provinciale middelen aangevraagd en ontvangen. Hierdoor konden we de inzet voor een vitale jeugd in 2021 intensiveren, waaronder “de gezonde basisschool van de toekomst”. Met het oog op de vergrijzing en een stijging van het aantal (chronisch) zieken zijn ook voor senioren een aantal activiteiten en programma’s gericht op het vitaal ouder worden geïnitieerd of voortgezet. De werkgroep Een tegen Eenzaamheid Venlo heeft na een moeizaam coronajaar de eerste stappen gezet om een doorstart te kunnen maken. Tegelijkertijd zijn er in samenwerking met Movisie verkennende gesprekken gevoegd met de GGD om eenzaamheid binnen het aanbod van de Risk Factory (belevingsgerichte gezondheidseducatie in de oude brandweerkazerne) voor senioren op te nemen.

In 2021 heeft de werkgroep Dementievriendelijk Venlo onder andere een bijeenkomst georganiseerd voor ambassadeurs en een korte film gemaakt om meer aandacht voor mensen met dementie te vragen. Ook zijn een aantal studenten gestart met een minor dementie waarin zij de opdracht hebben gekregen om oplossingen te bedenken voor het langer en gelukkig thuis kunnen wonen Positieve gezondheid en huisartsenzorg In de gemeente Venlo zijn 3 huisartsenpraktijken via een regiodealproject aan de slag met een pilot “meer tijd voor de patiënt” en het verwijzen naar burger- en welzijnsinitiatieven door de huisarts. De sociale basis biedt soms meer duurzame oplossingen dan de tweedelijnszorg, denk bijvoorbeeld aan eenzaamheidsproblematiek. Regionale samenwerkingsagenda op volksgezondheid en preventie Als regiogemeenten zetten we ook de komende jaren in op het ontwikkelen van een regionaal programma van interventies en financieringsmodellen voor preventie. In samenwerking met onder meer Coöperatie VGZ en regiopartners in zorg en welzijn is op basis van het in 2020 opgestelde ‘regiobeeld’ met de opgaven een samenwerkingsagenda opgesteld, met regioprojecten rond het thema leefstijl & ervaren gezondheid en daarnaast ouderenzorg en ggz.

In 2021 hebben we het volgende gedaan om sport en bewegen te bevorderen: In 2021 is een integraal uitvoeringsprogramma voor sportbeleid en gezondheidsbeleid opgesteld. Tegelijkertijd is aan de vier pijlers van het sportbeleid uitvoering gegeven. 

Pijler 1 Wij leren bewegen (vitale jeugd) Via “De Gezonde Basisschool van de Toekomst” leggen we een stevige basis en totaalaanpak voor het breed versterken van het welzijn van kinderen in aandachtswijken. We hebben in 2021 een pilot gedraaid op 1 school en zijn tevens op 2 andere scholen het voorbereidingstraject ingegaan naar een definitieve start begin 2022. 18 | JAARSTUKKEN 2021



Pijler 2 Bij ons beweegt iedereen. De 'afstand tot de sport' is verkleind voor groepen inwoners waarvoor sporten en bewegen minder toegankelijk zijn. Via de ‘beweeg’-ketenaanpak begeleiden we een groeiende groep op laagdrempelige wijze naar passend beweegaanbod; zoals bij het project Beweegpas voor inactieve senioren. Met Iedereen Kan Sporten (IKS) zijn inwoners met een beperking in beweging gebracht via een divers aangepast aanbod.



Pijler 3 Sportverenigingen en haar voorzieningen. Verenigingen zijn geadviseerd en ondersteund, zodat ze toekomstbestendig en vitaal blijven. De samenwerkingen tussen sportverenigingen is hiervoor gestimuleerd. Ons programma voor talentontwikkeling en talentherkenning (ook voor de breedtesport), is verder ontwikkeld.



Pijler 4 Onze ruimte nodigt uit. We faciliteren dat inwoners laagdrempelig kunnen werken aan gezondheid en beweging, in de wijk en in de openbare ruimte en verbinden deze met onze sportkernen en sportparken. Kansen voor het koppelen van gezondheid en de fysieke omgeving zijn in 2021 breed verankerd in gemeentelijke taken en projecten als de Integrale Visie Openbare Ruimte en de uitwerking van de Omgevingswet en werken we in de toekomst verder uit.

In 2021 hebben we het volgende gedaan om onze sportvoorzieningen te versterken: 

Bewegingsonderwijs: we hebben alle basis- en speciaal onderwijs scholen gefaciliteerd in voorzieningen voor het geven van bewegingsonderwijs middels onze gymzalen, sportzalen en sporthallen.



Zwembad: nadat in 2020 het programma van eisen en verdere voorbereiding voor besluitvorming op de nieuwbouw heeft plaatsgevonden, is in 2021 een besluit genomen over het definitieve zwemconcept en is de voorbereiding gestart. De ontwerpfase is eind 2021 gestart.



Sportkern Vrijenbroek (hockeyfusie): De gefuseerde hockeyclub “Delta Venlo” maakt gebruik van sportkern Vrijenbroek, als uitwerking uit de Venlo.fit sportaccommodatievisie. Na de realisatie van fase 1, waaronder de realisatie van het vierde hockeyveld, is de voorbereiding voor fase 2 gedaan. Gestart is met de voorbereiding van de business case Herungerberg.



Nieuwbouw sporthal Gulick: het onderzoek voor de nieuwbouw van sporthal Gulick is vanuit een breed perspectief aangevlogen; we kijken naar de samenhang met andere binnensportaccommodaties voor een integrale oplossing. De onderzoeksresultaten vormen de basis voor verdere voorbereiding.

19 | JAARSTUKKEN 2021

Programmalijn 2 Ontplooiing Onderwijsachterstanden beleid (OAB) /gelijke kansen Samen met de schoolbesturen zijn in het primair- en voortgezet onderwijs en de kinderopvang concrete stappen gezet op de 4 kernthema’s van het programma ‘Gelijke kansen door duurzame samenwerking’: onderwijsachterstanden, taal, gezondheid en leefbaarheid. Op het gebied van onderwijsachterstanden hebben 16 scholen en kinderopvanglocaties een gezamenlijk plan gemaakt om de doorgaande ontwikkelen leerlijnen te versterken van peuters die instromen in groep 1. Verder nemen 3 basisscholen in de speerpuntwijken deel aan het concept ‘Gezonde Basisschool van de Toekomst’. Tot slot is in alle Venlose stadsdelen een wijkgericht jongerenoverleg opgezet en zijn er afspraken gemaakt tussen jeugdprofessionals over preventiemaatregelen, vroegsignalering, integraal samenwerken en informatiedeling. Peuteropvang en Voorschoolse en Vroeg schoolse Educatie (VVE) Het proces van de toeleiding van peuters naar een voorschoolse voorziening is verbeterd. In totaal hebben 960 peuters (2-4 jaar) gebruikgemaakt van een voorschoolse voorziening (28 locaties). Schakelklassen Samen met de schoolbesturen zijn 11 schakelklassen gefinancierd waarvan 130 leerlingen gebruik hebben gemaakt.

Er is gestart om de huidige schakelklassen door te ontwikkelen tot taalklassen die voor een bredere doelgroep leerlingen met een taal- en/of ontwikkelingsachterstand toegankelijk worden. Passend onderwijs In het kader van het regionaal jeugdplan 2022 is er met de schoolbesturen primair- en voortgezet onderwijs op overeenstemming gericht overleg gevoerd vanuit onze ambitie om samen met de samenwerkingsverbanden passend-, primair- en voortgezet onderwijs te komen tot een zodanig gedifferentieerd onderwijsaanbod dat ieder kind zich zoveel als mogelijk in een thuisnabije omgeving optimaal kan ontwikkelen. Door de schoolbesturen is op locatie Talentencampus een permanente voorziening gestart voor onderwijs en ondersteuning aan hoogbegaafde jongeren met een extra uitdaging. Deze voorziening wordt geleid door OG Buitengewoon. Leerlingenvervoer In totaal hebben 470 leerlingen gebruikgemaakt van een vervoersvoorziening. We hebben versterkt ingezet op het bevorderen van de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van jongeren. Daarnaast is samen met de regiogemeenten in Noord-Limburg gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe Europese aanbesteding voor het aangepast vervoer (per taxi, taxi-bus of rolstoelbus).

20 | JAARSTUKKEN 2021

Onderwijshuisvesting Er is gestart met de renovatie van de Mytylschool Ulingshof (inclusief gymzaal en therapiebad). Ulingshof ontwikkelt zich tot een kindcentrum (revalidatie en kinderopvang). Verder is de renovatie van OBS de Koperwiek (inclusief gymzaal) opgepakt. De renovatie van de Sint Martinusschool is afgerond. Bij al deze projecten wordt verbetering van het ventilatiesysteem en de luchtkwaliteit gerealiseerd. De plannen voor basisschool De Toermalijn en basisschool Groeneveld (inclusief uitbreiding) zijn verder uitgewerkt. Op beide locaties ontstaat een kindcentrum (samenwerking tussen basisonderwijs en kinderopvang). We zijn een nieuwe doordecentralisatieovereenkomst met Onderwijsgemeenschap Venlo en Omstreken (OGVO) overeengekomen en er zijn concrete stappen gezet om te komen tot een herfinanciering van het bestaande vastgoed en financiering van nieuwbouwplannen (aanzienlijke vervangingsopgave in m², kwaliteit en een duurzaamheidsopgave). We hebben samen met Akkoord PO, OG Buitengewoon, OGVO, ROC Gilde en Fontys een begin gemaakt met een project dat een reactie moet zijn op de leerlingenkrimp (zie onderstaande tabel; leerlingen type onderwijs / aantal ) in Venlo: ‘Tijd voor (school) ontwikkeling: op weg naar duurzaam goed onderwijs in de regio Venlo’.

We zetten onder andere in op optimalisatie en innovatie van het onderwijsaanbod, samenwerking in de onderwijskolom, huisvesting en strategisch personeelsbeleid. leerlingen type onderwijs /aantal

2020-2021

2019-2020

primair onderwijs

7.299

7.445

voortgezet onderwijs

5.022

5.429

speciaal onderwijs

315

345

voortgezet speciaal onderwijs

239

249

middelbaar beroepsonderwijs

2.632

2.748

onderwijs in buitenland

88

85

15.595

16.301

Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) Met een percentage van 1,65% voortijdig schoolverlaters scoorden wij in schooljaar 2019-2020 onder het landelijk gemiddelde. In 2021 hebben wij onze aanpak verder geïntensiveerd maar wij verwachten dat de definitieve cijfers over 2020-2021 een stijging laten zien (corona: gebrek aan structuur en sociaalemotionele problemen). De impact van de coronapandemie is steeds duidelijker geworden: leerplicht en RMC hebben meer meldingen gekregen in 2021 en de casuïstiek is zwaarder geworden. Samen met de Venlose schoolbesturen is een aanpak (Nationaal Programma Onderwijs) opgesteld waarvan de inzet is gericht op het tot stand brengen van buitenschools aanbod (sport, cultuur) en versterking van het aanbod van zorg en welzijn op en rond de school. Laaggeletterdheid Het regionaal beleidsplan laaggeletterdheid 2022 – 2025 (inclusief uitvoeringsplan) is opgesteld en er is uitvoering gegeven aan het lokale uitvoeringsplan. De afspraken met de bibliotheek en de partners van het taalnetwerk over de ontwikkeling van het Taalhuis Venlo zijn voortgezet. Door onze financiële bijdrage kunnen in het Taalhuis meer beroepskrachten en gekwalificeerde vrijwilligers worden ingezet en wordt 21 | JAARSTUKKEN 2021

laaggeletterdheid eerder en veelvuldiger gesignaleerd door professionals en de directe leefomgeving van de doelgroep. Volwasseneneducatie Wij hebben in samenwerking met de andere gemeenten in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg uitvoering gegeven aan het regionale beleidsplan WEB (Wet Educatie Beroepsonderwijs) en in dat kader is de aanbesteding voor de formele volwasseneneducatie opnieuw gegund aan Gilde Educatie B.V. Nieuwe Wet inburgering De aanbesteding voor de uitvoering van de meest relevante delen van de nieuwe Wet inburgering is afgerond. Door vertraging van het rijk is de zogenoemde ‘onderwijsroute’ nog niet ingekocht, maar dit gebeurt in 2022. Programmalijn 3 Meedoen Sociale Basis Uitgaan van de kracht van inwoners zelf, vraagt ook om een sterke sociale basis. Er is gewerkt aan de verbreding van de sociale basis: preventieve activiteiten op het gebied van bemoeizorg zijn geborgd in de sociale basis. Ook is een deel van de cliënten met lichtere vormen van individuele begeleiding kunnen uitstromen naar de sociale basis en een deel kan zelfs zonder ondersteuning verder. Verder zijn er activiteiten voor jongeren georganiseerd om eenzaamheid bij hen te voorkomen evenals eventuele overlast. Bij ouderen zijn huisbezoeken afgelegd om na te gaan welke behoefte er bij hen bestaat. Dit alles om zo goed mogelijk met de gevolgen van corona te kunnen omgaan.

En niet onbelangrijk, ook in 2021 is intensief samengewerkt met netwerkpartners en -actoren om samen de functie van een sociale basis als maatschappelijke ruggengraat te versterken. Gemeenschapsaccommodaties Er is gestart met de actualisatie van het beleid gemeenschapsaccommodaties. In december zijn de uitgangspunten aan u voorgelegd.

22 | JAARSTUKKEN 2021

Werk 

Om betaald werk voor zo veel mogelijk inwoners bereikbaar te maken, is er met ons netwerk van partners gewerkt aan een zo inclusief mogelijke arbeidsmarkt. Zo is er een nieuwe integrale, wijkgerichte werkwijze ontwikkeld en zijn die in praktijk aan het brengen. Ook is er een begin gemaakt met het ontwikkelen van een werkwijze die nog beter is toegerust op het stimulerend begeleiden en ondersteunen van inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De begeleiding van werk naar werk en van uitkering naar werk is succesvol gebleken, hetgeen blijkt uit het feit dat Venlo opnieuw in positieve zin afwijkt van de landelijke trend (bijstandsbestandsontwikkeling).



In het kader van het regionale actieplan 'Perspectief op Werk' is ingezet op meer werkfitte werknemers, meer werkplekken die aansluiten bij de vraag, een betere matching tussen vraag en aanbod en scholing in de vorm van leerwerktrajecten. Mede door dit actieplan en de georganiseerde activiteiten (OntdekTech, Transferkracht) zijn de mogelijkheden voor werkzoekenden verkend en benut.



De samenwerking tussen de gemeente Venray en de gemeente Venlo (gezamenlijke Werkplein) is beëindigd.



De aanpak die wij voor statushouders hebben ontwikkeld en voortgezet en is ook als voorbeeld gebruikt in de ontwikkeling van een integrale aanpak voor de uitvoering van de Wet inburgering .



KanDoen is verder ‘gegroeid’ in functie als voorziening in de wijk. Met ondersteuning van Europese subsidies zijn twee projecten uitgevoerd die waren gericht op verbinding, inclusie en duurzaamheid. Ook is KanDoen toekomstbestendig aanbesteed om niet een alleen een plek in de wijk, maar ook van en door de wijk te zijn. Dit alles indachtig het beleidskader Fier op Venlo.

Inkomensondersteuning en armoedebeleid De doorontwikkeling van schuldhulpverlening is verder vormgegeven: met succes hebben we ingezet op het ombuigen van de focus op bewindvoering naar het lichtere (en minder kostende) instrument budgetbeheer. Uitvoering WSW Naast KanDoen voor de Wsw’ers met een lagere loonwaarde, hebben we in de WAA Groep NV een uitvoerder voor Wsw-werknemers met een hogere loonwaarde. Mede ten gevolge van corona was er sprake van een hoger ziekteverzuim en helaas ook een hoger natuurlijk verloop. Ook zijn er meer werknemers eerder dan verwacht uitgestroomd, naar een arbeidsongeschiktheidsuitkering of een nieuw geïntroduceerde CAO-vroegpensioenmogelijkheid. Gelijktijdig hebben we in 2021 ook de verkenning van een herijkte koers en bijbehorende organisatievorm voor de WAA voortgezet, waarbij we de kunde en kennis van de WAA willen borgen door bredere inzet ervan te gaan organiseren.

23 | JAARSTUKKEN 2021

Programmalijn 4 Zelfredzaam, waar nodig met ondersteuning Sociale wijkteams en toegang In het kader van het regionale programma Sturing en Inkoop is een eenduidige werkwijze ontwikkeld voor aanvragen om ondersteuning (Wmo, jeugdhulp en Participatiewet). En is de indicering voor beschermd wonen geborgd in de lokale toegangsteams. De regierol van de wijkteams is verder uitgewerkt en een regionale werkwijze geborgd, gericht op het bereiken van de beoogde doelen voor inwoners. De samenwerking van het sociaal wijkteam met de sociale basis is, mede door het overbrengen van lichte vormen van begeleiding individueel naar de sociale basis, geïntensiveerd. Hierdoor worden waar mogelijk ondersteuningsvragen door de sociale basis opgepakt en kan gedurende een maatwerktraject de overgang naar de sociale basis worden gerealiseerd. Met de pilot ‘menselijke maat’ hebben we ervaring opgedaan voor een integrale aanpak van ondersteuningsvragen. We kunnen beter verbindingen maken bij complexe vragen van inwoners; de huidige regels blijken ook veelal ruimte te bieden voor ondersteuning op ‘de menselijke maat’. We werken verder aan een integrale aanpak van ondersteuningsvragen, vanuit de uitgangspunten uit Fier op Venlo.

Passende ondersteuning Regionale traject sturing en inkoop Jeugd/Wmo/Participatie In de regio Noord-Limburg is in 2019 een traject gestart om vanuit een gezamenlijke visie op het toekomstig zorglandschap te komen tot een regionale inkoop. Dit heeft met ingang van 1 januari 2022 geleid tot nieuwe contracten voor Wmo, jeugdhulp en participatie. Hierbij is een omslag gemaakt van producten naar segmenten, waarbij de ondersteuningsvraag van de inwoner centraal staat. Alle voorbereidingen zijn getroffen voor een passende overgang van cliënten (zorgcontinuïteit) en de noodzakelijke processen zijn ingericht. Basis voor de contracten is het bereiken van de resultaten voor de inwoner en het sturen op de afgesproken resultaten met de aanbieder. Voor één segment jeugdhulp (behandeling met verblijf en ambulante behandeling) is de aanbesteding doorgeschoven naar 2022 en hebben wij een tussentijdse oplossing gevonden. Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning (jeugdhulp) We hebben als gevolg van corona geconstateerd dat de periode dat een jeugdige gebruikmaakt van jeugdhulp is opgelopen en dit beeld zagen we ook bij de landelijk ingekochte jeugdzorg. Tegelijkertijd was het totaal aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van een maatwerkvoorziening afgenomen en ook het aantal ondertoezichtstellingen viel in 2021 lager uit dan eerdere jaren.

Bij JeugdzorgPlus (gesloten jeugdzorg) zagen we juist een stijging van het gebruik. In geval van wachtlijsten hebben wij op cliëntniveau overbruggingsafspraken gemaakt. Verder hebben wij de voorbereidingen getroffen voor de wijziging van het woonplaatsbeginsel; het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. We hebben met projecten als Jouw Ingebrachte Mentor, Back on Track en de inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) een bijdrage geleverd aan de transformatie. Door de inzet van de SOJ werden kinderen en gezinnen sneller en met de juiste ondersteuning geholpen en dit leidt ook tot een daling van het aantal verwijzingen naar jeugd-GGZ. Met projecten zoals Nu Niet Zwanger, Voorzorg en Gelukkig Ouderschap hebben wij een impuls gegeven aan preventie. Gelet op de positieve ervaringen en resultaten krijgen deze projecten de komende jaren een vervolg in de regio Noord-Limburg. 24 | JAARSTUKKEN 2021

Het Regionaal beleidsplan Jeugd 2022 is in december 2021 door alle zeven gemeenteraden van NoordLimburg vastgesteld. Wmo Met partners hebben we gewerkt aan een goede overgang van cliënten vanuit beschermd wonen naar ondersteuning thuis in de wijk. Met aanbieders, de sociale basis en het sociaal wijkteam, hebben we geïnvesteerd in de transformatie van begeleiding individueel naar ondersteuning vanuit de sociale basis. Nu kunnen inwoners met begeleiding individueel (eerder) middels een warme overdacht ondersteuning vanuit de sociale basis ontvangen (afschaling) en kan eerder laagdrempelige ondersteuning vanuit de sociale basis worden ingezet. De ervaringen uit het kansendossier SamenDOEN waren hiervoor belangrijke input. Bij hulp bij het huishouden zijn met ingang van 1 januari 2021 nieuwe richttijden van kracht geworden. We hebben ervoor gekozen om de omzetting naar de nieuwe richttijden te doen op het natuurlijke moment dat de cliënt een aanvraag voor verlenging doet (herindicatie). En voor alle nieuwe cliënten zijn de nieuwe normtijden toegepast. Tot slot hebben we de voorbereidingen getroffen voor een regionale aanbesteding voor trapliften. Inclusieve samenleving en wonen in de wijk In 2021 hebben we een woonzorg-analyse opgesteld.

De volgende aandachtspunten uit deze analyse zijn in de woonvisie opgenomen: levensloopbestendigheid, doorstroming, het ontwikkelen van nieuwe geclusterde woonvormen en een sociale en veilige woonomgeving voor kwetsbare groepen in de samenleving (ouderen of mensen met GGZ-problematiek). De uitgangspunten van de woonvisie worden meegenomen in de prestatieafspraken met de corporaties. Een van deze afspraken is de doorontwikkeling van het Transferpunt. In 2021 hebben we ook de twee Buurtcirkels gecontinueerd. Dit concept is bedoeld om mensen die zelfstandig in de wijk en op relatief korte afstand van elkaar wonen, elkaar te laten ondersteunen. Aanpak langdurig zelfstandig wonen ouderen In de woon(zorg)visie die in 2021 is opgesteld staan belangrijke opgaven en handvatten voor een brede aanpak voor ouderen met ondersteuningsvragen: onder andere zorg (toekomstbestendigheid van verpleeghuiszorg en de thuiszorg), begeleiding, wonen, mantelzorgondersteuning, maaltijdvoorzieningen en de samenwerking met zorgverzekeraars en zorgkantoor. In 2021 is een eerste aanzet gemaakt voor deze brede aanpak. Ook participeren wij in een lokaal project waarin de disciplines wonen, zorg en ouderen integraal worden benaderd en waaruit lering kan worden getrokken voor de toekomst.

De sociale basis heeft het aanbod voor ouderen verder ontwikkeld: senioren-coaching, open inloop+ en kennisverbreding over niet aangeboren hersenafwijkingen. Ook is de samenwerking tussen de trajectbegeleiders van de ketenhulp bij dementie, de seniorencoaches en de wijkteamleden geïntensiveerd. Hierdoor worden signalen van dementie sneller en integraal opgepakt en wordt vroegtijdig de ondersteuningsbehoefte in kaart gebracht en wordt bekeken hoe de omgeving van de inwoner met dementie en diens naasten kan worden versterkt. Zo is bijvoorbeeld gestart met onderzoek naar de mogelijkheden van een centrale plek voor dagbesteding voor mensen met dementie.

25 | JAARSTUKKEN 2021

Huiselijk geweld en kindermishandeling De gemeente Venlo heeft het traject ‘Het lokale veld na Veilig Thuis Venlo’, dat is uitgevoerd naar aanleiding van een onderzoek van de samenwerkende rijksinspecties binnen het Toezicht Sociaal Domein (TSD), naar tevredenheid van deze inspecties afgerond. Met het afnemen van een zelfscan is in de lokale (wijk)teams inzicht ontstaan in het werken aan veiligheid en heeft dit geleid tot een aanpak op het gebied van kwaliteitsverbetering in de lokale teams. Ook werden professionals getraind in het werken met de TOP-3 methodiek, gefaseerd samenwerken voor veiligheid. Hierbij is de eerste zorg de veiligheid van het gezin, vervolgens moet hulpverlening bijdragen aan het terugdringen van de onveiligheid. En daarna kan er gewerkt worden aan herstel. Verder zijn veel professionals getraind in het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Hierbij is speciale aandacht aan de meldcode in relatie tot ouderenmishandeling en kindermishandeling besteed. In 2021 zijn alle voorbereidingen getroffen voor de werkwijze MDA++: een samenwerkingsverband voor intensieve (gezins)hulp en integrale aanpak van ernstig, acuut en langdurig huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling.