032 bijl3 Venlo 2040 strategische visie.pdf
Tekst van het document
Venlo 2040 strategische visie gemeente Venlo
VENLO 2040
INHOUDSOPGAVE Inleiding4 Venlo-Manifest5 Gezondste regio
6
Een (t)huis om van te houden
8
Ruimte voor ontwikkeling
14
Werken in Venlo
17
Grenzeloos20 Rol van de Gemeente
20
Tot slot
21
Colofon22
INLEIDING
VENLO-MANIFEST
Venlo kent een strategische koers waarin een toekomst met een (bescheiden) demografische groei en een sterke Europese oriëntatie centraal staan.
We keken achterom, want dat is de traditie. We werkten op schrale grond, handelden aan de grenzen. We verstonden alle talen, spraken het dialect. We schuilden in de armen van de Maas. Maar kijk om je heen. Kijk, een stad van glas en groen, van roze zusters en containers. Van knooppunten en kunstenaars. Van tomaten en techneuten. Kijk naar mij. Ik ken jouw naam, jij de mijne: Broeders, met een gastvrij hart. En iedereen is welkom. En nu, nu kijken we vooruit. Wij zijn op weg. Van een stad aan de grens, naar een stad in het midden. Hier hebben we ruimte, hier ligt onze kans. Hier kunnen we maken wat we willen. Voedsel zonder afval. Energie uit licht. Hier kweken we ideeën, hier maken we de toekomst. Want wij, wij kijken vooruit. Venlo. Wij zien het voor ons.
Nieuwkomers vestigen zich in Venlo en er is ruimte gekomen voor nieuwe economische verdienmodellen om ons ook in de toekomst van werk en inkomen te voorzien. Daarnaast is er een nieuwe relatie ontstaan met onze inwoners en tussen inwoners onderling. Een stad van actieve mensen. We hebben ervaren hoe een helder, maar vooral ook scherp toekomstbeeld sturend kan zijn voor de richting van de ontwikkeling van Venlo en voor onze regio. In veel opzichten doet Venlo het veel beter dan vergelijkbare gemeenten. Venlo heeft de toekomst omarmd, de regio heeft Venlo omarmd. Als een volwaardige centrumstad. Venlo 2030 sloot af met een manifest, een boodschap aan ons zelf, aan de inwoners van Venlo. Het strategisch perspectief voor 2040 is iets bijgesteld, het manifest is hetzelfde gebleven.
April 2021
44
Venlo 2040
Venlo 2040
55
GEZONDSTE REGIO Gezondste regio In 2040 leven we gemiddeld genomen langer en gezonder. De ambitie om de Gezondste regio te zijn heeft geleid tot een breed aanbod aan economische activiteiten die hieraan invulling geven. Onze vrijetijdseconomie heeft mede daardoor een stevige impuls gekregen. Venlo is niet alleen omwille van haar historie, winkelaanbod en ligging de moeite van het bezoeken waard, maar ook door de mogelijkheden om te kunnen wandelen, te kunnen fietsen, te kunnen ontspannen en te genieten van al het goede en lekkers dat specifiek in onze regio aan voeding wordt geproduceerd. Gezonde voeding en een gezonde levensstijl hebben gemaakt dat niet alleen onze economie, maar vooral ook onze inwoners hebben geprofiteerd. We hebben het gedachtegoed van positieve gezondheid omarmd waarbij we een brede kijk op gezondheid centraal hebben gesteld. Daarbij gaat het er niet om wat iemand niet (meer) kan, maar juist om wat iemand wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Bovendien gaat het niet alleen om de lichamelijke kanten 66
Venlo 2040
van gezondheid, maar ook om het vermogen je aan te passen, welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving. Mensen zijn (mede daardoor) langer vitaal en langer doorwerken is dan ook geen zeldzaamheid meer. De arbeidsparticipatie, het gemiddelde welvaartsniveau en de kwaliteit van leven in onze regio is daardoor gegroeid. Samen met onze strategische partners, waaronder (topklinisch) ziekenhuis Viecurie, stedelijke onderwijspartners en ondernemers hebben we positieve gezondheid concreet handen en voeten gegeven. Het aandeel ouderen is verder toegenomen en daarmee een aantal belangrijke uitdagingen op het gebied van zorg en welzijn. De afgenomen omvang van de beroepsbevolking maakt dat jonge mensen steeds meer prestatiedruk ervaren. De steeds grotere invloed van de 24-uurseconomie en de verdere flexibilisering van arbeidsrelaties zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. Als gemeente, en daarmee verantwoordelijk voor een goed vangnet, hebben we op deze ontwikkeling actief moeten anticiperen.
EEN (T)HUIS OM VAN TE HOUDEN Een (t)huis om van te houden In 2040, over pakweg 20 jaar, zal veel nog hetzelfde zijn. Er zullen echter ook een aantal zaken nieuw zijn of wezenlijk veranderd. Onze huidige hoofdopgaven zijn naar verwachting nog steeds dezelfde. Een gebalanceerde bevolking, draagvlak voor voorzieningen, kennisontwikkeling en verdienmodellen en een samenleving die, soms met wat begeleiding, zelf zaken oppakt en organiseert. Wat zeker wel is veranderd, is de verschijningsvorm van deze opgaven en de accenten die we hierbij op weg naar 2040 hebben gezet. Zonder herindelingen zijn er naar verwachting zo’n 110.000 Venlonaren thuis in Venlo. Een belangrijk deel daarvan zal altijd in Venlo hebben gewoond, staande op de schouders van voorouders die ook uit Venlo afkomstig waren. Voorouders die, opgegroeid met onze tradities en gemeenschapszin, met slimmigheid en ondernemerslust hebben geleefd voor en gewerkt aan hun toekomst en die van hun kinderen. Venlo is in 2040 gemiddeld ouder en veel diverser. Het aandeel Venlonaren met een 88
Venlo 2040
niet-Venlose oorsprong zal een stuk groter zijn. Groeiende en succesvolle regionale economieën trekken immers altijd nieuwe inwoners aan en Venlo heeft de ambitie om deze nieuwe inwoners met aantrekkelijke woonmilieus en voorzieningen goed te faciliteren. Internationale werknemers, kenniswerkers en studenten hebben ervoor gezorgd dat het aantal inwoners langzaam is blijven groeien en dat er een gemengdere en aan de regionale arbeidsmarkt aangepaste beroepsbevolking is ontstaan. Bijna de helft van onze inwoners is oorspronkelijk niet meer afkomstig uit Venlo. Er heeft een sterke groei van het aantal (internationale) nieuwkomers plaats gevonden, niet alleen door immigratie maar inmiddels ook door natuurlijke groei. We hebben deze nieuwkomers verwelkomd en daadwerkelijk omarmd als volwaardige inwoners van Venlo en als een waardevolle toevoeging aan onze gemeenschap. Nieuwe generaties spreken net zo goed Duits, Engels of Pools als Nederlands, delen dezelfde maatschappelijke waarden als het gaat om inclusie of we spreken hen en elkaar daarop aan.
In Venlo kun jij namelijk bouwen aan jouw toekomst. Opgroeien, jezelf ontwikkelen, succesvol zijn, in loondienst of als ondernemer, als vrijwilliger of in je vrije tijd. Onze veelzijdige stad bied je dit. Dat geldt ook voor je wooncarrière. Venlo biedt voor ieder wat wils, op ieder moment tijdens je leven.
Woningbouw heeft ruimtelijk gezien gedifferentieerd over de gemeente plaats gevonden, waarbij Venlo heeft gebouwd naar behoefte. Voor groepen inwoners die (wat betreft woningaanbod) relatief ondervertegenwoordigd waren, maar ook voor ouderen die langer dan in het verleden zelfstandig thuis wonen. We hebben daarbij met name gekeken naar (door functiewijziging) vrijgekomen terreinen (o.a. sport). En het voorkomen van ruimtelijke segregatie op basis van woningtypen. (Een beperkte verscheidenheid in woningtypen in een bepaalde kern of wijk) Daarnaast heeft een deel van onze woningvoorraad een kwaliteitsslag gemaakt, mede tegen de achtergrond van de noodzakelijke verduurzaming.
Daardoor is ook onze binnenstad en een aantal daaraan grenzende wijken van karakter veranderd. Door een stijgend aantal (kamerbewonende) studenten, die meer dan in het verleden niet alleen studeren maar ook daadwerkelijk wonen in en rondom onze binnenstad.
De verdergaande informatisering van de samenleving heeft veel nieuwe economische bedrijvigheid en veel nieuwe kansen opgeleverd, maar heeft ook geleid tot aan een groeiende twee- of meerdeling binnen onze gemeenschap. Er heeft zich een verdere versplintering voorgedaan van onze gemeenschap in talloze digitale subculturen waarbinnen denkbeelden en opvattingen worden uitgewisseld.
De groei van het aantal inwoners en het (verder) afgenomen aantal personen per huishouden heeft ertoe geleid dat het aantal huishoudens en de behoefte aan woonruimte is toegenomen. Voor iedereen is er, mede afhankelijk van het beschikbare inkomen of levensfase, in onze gemeente iets passends te vinden. Of je nu voor grootstedelijk wonen kiest, een rustigere buitenwijk of voor een ruime eengezinswoning in één van onze kernen.
Vitale gemeenschappen zijn niet enkel geografisch bepaalde gemeenschappen meer, maar kunnen bestaan uit groepen mensen die met elkaar over grenzen heen gemeenschappen vormen en daarbij (bewust of onbewust) andere groepen mensen uitsluiten. Zo kunnen gemeenschapszin (binnen de eigen groep) en uitsluiting (en polarisering) hand in hand gaan. Dat heeft nieuwe uitdagingen met zich meegebracht ten aanzien van de wijze waarop wij als lokale overheid ons verhouden tot onze inwoners. Het werkgebied van de gemeente Venlo is in 2040 immers wel nog steeds geografisch georiënteerd.
Mensen hoeven steeds minder de deur uit om anderen te kunnen ontmoeten, ze worden ook niet meer gedwongen om anderen te ontmoeten. Vanaf de bank kan iedereen via social media 24 uur per dag communiceren met mensen die dezelfde denkbeelden en vaak ook dezelfde sociaal-economische achtergrond delen. Terwijl wij als overheid een appèl doen op gemeenschapszin en saamhorigheid bevorderde deze ontwikkeling het ontstaan van talloze parallelle gemeenschappen. Deze wat lossere geografisch bepaalde verbanden betekenden daarnaast een bijzondere uitdaging voor onze nieuwe Venlonaren. Inwoners die oorspronkelijk van elders naar Venlo zijn gekomen. In een stad en streek waarin traditie en dialect als heel belangrijk worden ervaren, was integratie van nieuwkomers al niet altijd vanzelfsprekend en dat is met deze ontwikkeling zeker niet eenvoudiger geworden (In 2019 heeft 28,50% van de Venlose bevolking van oorsprong geen Nederlandse achtergrond en een groeiend aandeel binnen onze bevolking is niet in Venlo of in onze regio geboren). Ook nieuwkomers voelen immers steeds minder de behoefte of de noodzaak om te integreren met buurt- stads- of dorpsgenoten. Naast publieke gelegenheden zoals cafés en parken, is de bank in de woonkamer nog te vaak het centrum van de interactie geworden.
Hoewel de behoefte aan fysieke ontmoeting daarmee zeker niet helemaal is verdwenen worden klassieke gemeenschapsaccommodaties buiten de vastelaovend nauwelijks meer gebruikt. Klassieke ontmoetingsplekken (zoals gemeenschapsaccommodaties en kerken) zijn veranderd van functie en hebben een nieuwe betekenis gekregen. Elkaar ontmoeten heeft een andere vorm gekregen.
10 10
Venlo 2040
Venlo is, net als veel andere steden, dankzij de toegenomen diversiteit en digitalisering een echte gemeenschap van gemeenschappen geworden. Weliswaar vindt de meeste sociale interactie plaats binnen de eigen gemeenschap, daarnaast delen we natuurlijk ook een aantal belangrijke zaken die maken dat we ons Venlonaar en ons met elkaar verbonden voelen. Op de eerste plaats delen we natuurlijk ons thuis, onze stad met elkaar. Afgezien van een grote verscheidenheid aan leefstijlen spreken we naast het Venloos, het Pools, het Arabisch of het Duits allemaal Nederlands met elkaar. We juichen voor hetzelfde geelzwarte voetbalteam en bouwen samen voort op de rijke tradities die Venlo kent en voegen daar nieuwe aan toe. Feestvieren en stil staan bij zaken, dat doen we in 2040 ook nog steeds. We ontmoeten elkaar op school, bij verenigingen en tijdens ons werk. In onze wijken en kernen biedt de openbare ruimte volop mogelijkheden voor ontmoeting. Een andere inrichting met minder steen en meer groen heeft niet alleen geleid tot een toegenomen recreatie in de eigen leefomgeving, maar ook tot meer ontmoetingsmogelijkheden in de eigen buurt en een toegenomen gemeenschapszin. Zonder uitwisseling en ontmoeting immers geen gemeenschap. Door de toegenomen vergrijzing is de omvang van de beroepsbevolking afgenomen bij een toegenomen (formele) ondersteuningsvraag.
Gelukkig vindt, dankzij de toegenomen technologische mogelijkheden, maatschappelijke ondersteuning en zorgaanbod steeds meer digitaal plaats en door de doelgroep zelf.
Met het toegenomen aanbod aan hulpmiddelen en domotica (Technische oplossingen die het mogelijk maken om zelfstandig thuis te blijven wonen (met zorg en/of ondersteuning op afstand) zijn inwoners in staat om veel langer dan voorheen, zonder formele hulp, thuis te blijven wonen. Al die technische oplossingen hebben echter niet de behoefte aan ‘echt’ contact kunnen wegnemen. (Het voorkomen van) eenzaamheid is een gezamenlijke opdracht geworden. Veel nieuwe tehuizen zijn er niet gekomen, wel hybride vormen (Een ‘oplap’- of ‘opknaphuis') waarbij thuis wonen en tijdelijk elders verzorgd worden elkaar afwisselen. Eén ding is echter niet veranderd en dat is dat de kwaliteit van onze gemeenschap nog steeds wordt afgemeten aan de kwaliteit van leven die we gezamenlijk kunnen bieden aan degenen die om wat voor reden dan ook op onze aandacht en toewijding zijn aangewezen. Ook in 2040 levert de gemeentelijke organisatie hieraan een belangrijke bijdrage, onverminderd. Echter niet exclusief. De toegenomen vergrijzing betekent niet dat er geen jongeren meer zijn in Venlo. Met de meeste van hen gaat het gewoon goed, ook met hen die in hun vroege jeugd wat hulp en begeleiding hebben gekregen. De vraag naar (en dus ook het aanbod aan) jeugdzorg is licht afgenomen als gevolg van het toegenomen aanbod voor het jonge kind.
Zaken die we in 2040 nog steeds van de lokale overheid verwachten zijn een fatsoenlijk basisniveau aan voorzieningen, een stevig vangnet voor hen die het (voor kortere of langere tijd) wat minder hebben getroffen en een schone en veilige leefomgeving. Venlo 2040 is een complexe samenleving die veel zelfstandigheid van onze inwoners vraagt. Een redelijke digitale- en taalvaardigheid zijn daarbij onmisbare competenties. We zijn inwoners met advies en begeleiding behulpzaam zodat dit geen belemmering hoeft te zijn om te deel te nemen aan betaalde arbeid en maatschappelijke participatie. Ook ten aanzien van de lange termijnontwikkeling en de behartiging van onze belangen wordt nog steeds naar het gemeentebestuur gekeken. Daarnaast hebben we -door vallen en opstaan- met elkaar geleerd welke zaken tot het domein van de gemeenschap of het individuele huishouden behoren en welke zaken door de gemeente Venlo moeten worden gedaan. Ook in 2040 is deze discussie niet afgerond.
Veel is er in de afgelopen jaren nagedacht en geschreven over de verhouding tussen de inwoners en de overheid. Steeds weer hebben we ontdekt dat de verwachtingen ten aanzien van beiden te groot waren. We hebben geleerd dat zowel de (lokale) overheid als onze inwoners ‘bescheidener’ moeten zijn ten aanzien van hun wederzijdse verwachtingen. De gemeente Venlo geeft vertrouwen en biedt ruimte aan initiatieven van inwoners, vrijwilligers en professionals. Venlo 2040
11 11
RUIMTE VOOR ONTWIKKELING De binnenstad is groener geworden, historische waterlopen zijn waar mogelijk opnieuw zichtbaar gemaakt. Dat moest ook wel. De klimaatopgave, in de vorm van warmere zomers en hevige en overvloedige regen, maar ook de veranderende functies in dit gebied maakten dat we de versteende omgeving moesten transformeren tot een aantrekkelijk woon- en verblijfsgebied waar oude historische structuren zichtbaar en/of beleefbaar zijn gemaakt. Om dus tussen ‘noodzakelijk steen’, het groen te versterken. Veel winkels hebben immers in de afgelopen jaren hun deuren gesloten als gevolg van online winkelen en veranderend consumentengedrag. Er is meer onderwijs en wonen in de binnenstad gekomen, ten koste van detailhandel. De binnenstad trekt nog steeds grote groepen bezoekers, maar die komen minder voor het aantal winkels als wel voor de kwaliteit van het aanbod, het historische en monumentale erfgoed, het culturele en leisure-aanbod, onderwijs en gewoon een gezellig dagje uit. Venlo is nog steeds de stad waar onze Duitse Nachbarn nog altijd graag komen. Daar hebben we samen met onze 14 14
Venlo 2040
belangrijkste partners wel voor gezorgd. En niet alleen is dit van belang voor bezoekers, maar zeker ook voor de groep inwoners die zich aangetrokken voelt tot een aantrekkelijke stad met grootstedelijke voorzieningen en beeldbepalende evenementen. Deze transformatie hebben we, gezamenlijk met alle belanghebbenden, geleidelijk tot stand gebracht zonder hoge kosten of omvangrijke ingrepen. Weliswaar is de oppervlakte aan winkelvloer afgenomen, echter zonder groot verlies aan winkelpuien. De ontstane ruimte hebben we gezamenlijk een nieuwe bestemming gegeven. Niet alleen in het binnenstedelijk gebied, maar ook in de Venlose stadswijken en dorpen hebben we inwoners geholpen met het ‘ontstenen’ van hun tuinen en de aanleg van groene daken. Daarnaast heeft ook de gemeente Venlo werk gemaakt van de natuurlijke infiltratie van regenwater en het, waar mogelijk, ‘ontstenen’ en vergroenen van de openbare ruimte. Dat wil zeggen dat we niet hebben ingezet op snippers groen maar dat we hebben gezorgd voor
robuuste groene voorzieningen in de (openbare) ruimte. Extreem weer in de vorm van hitte en overvloedig water hebben zo minder invloed gekregen op ons dagelijkse leven. We zijn op weg naar klimaatneutraliteit. In 2050 hebben we dit moment bereikt. De basisindustrie is ingrijpend veranderd, net als het werk en de vaardigheden die dit vraagt. foto samenleving
Deze ontwikkeling en een veranderende behoefte aan ruimte voor zowel bedrijvigheid als inwoners heeft ertoe geleid dat we goede afspraken hebben gemaakt over (invulling van) de schaarse ruimte tussen de verschillende, meer centraal gelegen stadsdelen. Venlo kent in 2040 een variëteit aan woonmilieus, passend binnen de stedelijke contouren zoals die in 2020 reeds bestonden. (Stedelijke kernen in een groen casco ) We zijn in staat geweest om de ruimte tussen de kernen open te houden, door bewust te kiezen voor een duurzaam ruimtegebruik waardoor het ook een aantrekkelijke omgeving is voor onze burgers en bezoekers om te recreëren. Dat betekent ook dat we hebben ingezet op herinrichting van ruimte op bedrijfsterreinen voor nieuwe functies en mogelijkheden tot reallocatie van bestaande industrie naar elders binnen onze gemeente.
Het stedelijk silhouet van Venlo is veranderd. Aan de oostzijde van de Maas een afwisseling van hoog- en laagbouw, aan de westzijde stedelijke verdichting en een kwaliteitsslag. De ontwikkeling van het Kazernekwartier is een succes gebleken, mede geholpen door de sterke economische groei die heeft plaatsgehad en de toestroom van met name kenniswerkers en hun gezinnen. De regio heeft Venlo omarmd als een volwaardige stad. Aan de westoever van de Maas is inmiddels een stadsdeel ontstaan dat wat betreft functies en uitstraling aanvullend is op de historische stadskern. Na de realisatie van dit aantrekkelijke woongebied heeft er een stedelijke herstructurering plaatsgevonden in de directe omgeving, waardoor er ruimte is ontstaan voor nieuwe stedelijke functies. Station Blerick heeft hier als openbaar vervoerlocatie eveneens van geprofiteerd.
Verder hebben we naast de versterking van natuurwaarden ook de opwekking van energie en klimaatadaptie in deze ruimte een plaats moeten geven. Dat waren over het algemeen geen gemakkelijke keuzes. De belangen zijn groot en de ruimte, hoewel volop aanwezig in onze gemeente, beperkt. Bij de inpassing van al deze functies hebben we niet alleen naar de schaal van Venlo, maar naar de regionale schaal gekeken. Bij ingrepen ten behoeve van natuurontwikkeling en hoogwaterbeveiliging hebben we gekozen voor een robuuste aanpak, waarbij functievermenging (met o.a. vrijetijd, toerisme en agrarische bedrijvigheid) en kwaliteit (o.a. verwijderen van in onbruik geraakte agrarische bouwwerken) belangrijke uitgangspunten waren. Samen met de inwoners van Arcen en Steyl hebben we gezocht naar creatieve oplossingen die bijdragen aan de kwaliteit van hun woonomgeving.
Een pareltje in onze gemeente is Steyl. Aan het einde van de vorige eeuw geleidelijk in onbruik geraakt door de ontkerkelijking en daarna bedreigd met verval. Er zijn initiatieven van de grond gekomen die van deze prachtige kern zowel een fantastische woonomgeving als toeristische trekpleister hebben gemaakt. Waar bezoekers zich graag laten rondleiden en zich verwonderen over al het bijzondere dat deze plaats aan cultuurhistorie en sfeer te bieden heeft. Samen met lokale initiatieven en marktpartijen is hier iets heel moois tot stand gebracht.
16 16
Venlo 2040
WERKEN IN VENLO Van een wat grijze grensgemeente zijn we in 2040 een vitaal onderdeel geworden van het Europees economisch kerngebied, oftewel de blauwe banaan, de economische ruggengraat van Europa die zich vanuit Manchester, de Randstad, de Vlaamse Ruit via de Brabantse stedenrij en Düsseldorf uitstrekt tot Milaan. Dit is de geografische as waarop Europa in 2040 zijn boterham verdient en waarlangs de belangrijkste verkeersaders lopen. Verkeersaders die, omwille van een goede ontsluiting en bereikbaarheid van onze regio, voortdurend onderhoud en bijstelling vragen, zowel grensoverschrijdend als in combinatie met de veiligheid en leefbaarheid van degenen die in de nabijheid hiervan wonen en leven. Multimodaliteit, het bieden van de best denkbare, duurzame logistieke oplossing is een belangrijke opgave gebleven waarmee wij ons in 2040 nog steeds onderscheiden. De functie van ‘station Venlo’, als belangrijk knooppunt op deze as, is in 2040 alleen maar gegroeid hetgeen een positieve impact heeft gehad op onze binnenstad als vestigingslocatie en tot met name een opwaardering van de zuidkant van het stedelijk centrumgebied. China heeft de Verenigde Staten als belangrijke handelspartner inmiddels ingehaald, hetgeen ook voor Venlo heeft geleid tot een strategische heroriëntatie.
Gelegen in de regio tussen twee belangrijke Europese regio’s (Brainport Eindhoven en Niederrhein) is Venlo onderscheidend en heeft geprofiteerd van haar geografische ligging en propositie.
Het is duidelijk dat het logistieke belang van Venlo in 2040 alleen nog maar verder zal zijn gegroeid. Weliswaar werken er -als gevolg van verdergaande automatisering, digitalisering en robotisering- minder mensen in die sector, het zijn ook mensen met andere functies en competenties. Meer engineers en technici. De toegevoegde waarde zal naar verwachting veel hoger zijn. En dat geldt ook voor de toegevoegde waarde die Venlo biedt op het gebied van voedselproductie en gezonde voeding. De ambitie van gezondste regio was weliswaar erg groot, maar heeft ons veel gebracht. We hebben stevige stappen vooruit gezet en zijn inmiddels een regio waarin gezondheid en gezonde voeding niet alleen onze inwoners, maar ook onze economie een nieuwe impuls heeft gegeven. De Brightlands Campus Greenport Venlo heeft haar vleugels uitgeslagen en er vindt fundamenteel en toegepast onderzoek plaats. Inmiddels is de Venlose campus een belangrijke speler op het Europese toneel op het gebied van toegepast onderzoek en concrete toepassingen op het gebied van voedsel en voeding. Met een aanzienlijke economische spin-off als gevolg.
Venlo 2040
71 17
Ons economisch fundament is dankzij de sterke basis die wij al hadden met de maakindustrie, logistiek en agribusiness verder verbreed. Venlo was tot in de jaren ‘20 economisch gezien erg gevoelig voor conjunctuurschommelingen en de gevolgen die deze bewegingen hebben voor onze ondernemers en inwoners. Innovaties en nieuwe verdienmodellen, als spin-off van de bestaande bedrijvigheid en de in Venlo aanwezige kennisinfrastructuur hebben gezorgd voor een verrijking en verbreding van het economisch profiel van de stad en de regio. Meer economie en minder beroepsbevolking biedt ook kansen voor diegenen die in het verleden minder gemakkelijk aan betaald werk konden komen. We hebben ontdekt dat menselijk kapitaal schaarser is geworden en er zorgvuldig met talent moet worden omgegaan. Goed, innoverend onderwijs en een keur aan instrumenten en arrangementen hebben het in Venlo mogelijk gemaakt om zoveel mogelijk inwoners de kans te bieden op betaald werk, passend bij de mogelijkheden van zowel de werkgever als werknemer. Minimabeleid zal er nog steeds zijn, als sluitstuk voor die huishoudens die -ondanks deze door de gemeente Venlo mede gecreëerde randvoorwaarden- toch niet in staat zijn om zelfstandig of een toereikend inkomen te verdienen.
18 18
Venlo 2040
GRENZELOOS Wat niet zal zijn veranderd, is onze ligging aan de Duitse grens. Echt grenzeloos zijn we (nog) niet geworden als grensgemeente, midden in Europa nabij een aantal grote Duitse steden. Wat in 2040 wel is veranderd, is het (relatieve) gemak waarmee we over en weer aan beide zijden van de grens gebruik maken
TOT SLOT van elkaars kwaliteiten en profiteren van elkaars aanwezigheid. De stedelijke en regionale programmering op een breed scala aan onderwerpen is veel hechter geworden. Zowel binnen de regio Noord-Limburg, de Euregio en natuurlijk in samenwerking met de regio’s Midden-Limburg en Zuidoost-Brabant. Daar hebben we de
afgelopen jaren als centrumstad bewust in geïnvesteerd en daar plukken we binnen de Euregio nu samen de vruchten van.
Weliswaar hebben we -in deze geactualiseerde strategische visie- nieuwe opgaven toegevoegd zoals (de voortgaande) digitalisering, duurzaamheid, energie en klimaat. Als leidraad voor het bestaande ‘stedelijk’ beleid staat onze strategische koers echter nog steeds recht overeind: het zijn van een vitale (in omvang) licht groeiende gemeenschap met voldoende koopkracht om onze voorzieningen in stand te houden, om onze economie draaiende te houden. Om in 2040 voor al onze inwoners een plek te zijn om je echt thuis te voelen. Een (t)huis om van te houden.
ROL VAN DE GEMEENTE We zijn in gesprek met onze inwoners en hebben veel geïnvesteerd in een (ver-) nieuw(d)e relatie tussen gemeentebestuur en inwoners. We hebben leren kijken en geleerd onderscheid te maken tussen de verschillende vormen die er bestaan tussen loslaten enerzijds en overnemen anderzijds. En soms vergissen we ons nog wel eens, omdat overheid zijn uiteindelijk ook gewoon mensenwerk is. Daar doen we niet moeilijk over, we leggen aan onze gemeenschap graag verantwoording af over onze keuzes en over onze aanpak en zijn daarop aanspreekbaar. Omdat dat er nu eenmaal bij hoort. 20 20
Venlo 2040
Deze houding heeft bijgedragen aan de groei van het vertrouwen in de overheid. De gemeentelijke organisatie heeft ook een transformatie doorgemaakt. Digitalisering heeft het mogelijk gemaakt dat iedere inwoner, op ieder moment van de dag, snel zijn gegevens kan inzien en van onze dienstverlening gebruik kan maken. Op meerdere manieren, maar altijd passend bij de mogelijkheden of voorkeuren van onze inwoners. En voor wie dat lastig is bieden we ondersteuning. Beleidsvoorbereiding,
besluitvorming en controle op de uitvoering vindt plaats op basis van alle (binnen de organisatie en openbare bronnen) beschikbare informatie. Met inachtneming uiteraard, van privacyregels en veiligheidswaarborgen. Het takenpakket van (grote) gemeenten zal -als eerste overheid- in 2040 opnieuw verder zijn gegroeid. Belangrijk aandachtspunt was en is daarbij de onderlinge samenhang en afhankelijkheid van deze taken in het licht van de belangrijkste strategische opgaven. Dat vraagt ook in 2040 een wendbare organisatie en goed opgeleide professionals. Venlo 2040
12 21
COLOFON Gemeente Venlo visual artist - Albert Kiefer vormgeving - Erik Mooi