032 bijl1 Opbrengstnotitie Dag van de Stategische Visie 20 november 2020 (1745763).pdf

OPBRENGST DAG VAN DE STRATEGISCHE VISIE (DIGITAAL) GEMEENTE VENLO - GEMEENTERAAD 20 NOVEMBER 2020

TERUGBLIK PROGRAMMA DAG VAN DE STRATEGISCHE VISIE 12.00 – 12.25 uur: Opening door burgemeester Antoin Scholten • Aanleiding, doel, nut en noodzaak van de bijeenkomst. • Uitkomst enquête raad en reacties. • Uitleg programma door dagvoorzitter Alinda van Bruggen

15.45 – 16.30 uur: 4e ronde: Verdieping themasessies 16.30 – 17.00 uur: Tijd voor reacties op online prikbord 17.00 – 17.30 uur: Kennisquiz intermezzo

12.25 – 12.30 uur: Schakelen naar de themasessies 17.30 – 18.15 uur: Pauze 12.30 – 13.00 uur: 1e ronde introductie themasessies

14.00 – 14.45 uur: Plenair intermezzo: Venlo door de bril van een futuroloog

18.15 – 19.00 uur: Wat hebben we vandaag opgehaald? Plenaire afsluiting Bevindingen op hoofdlijnen per thema door Alinda van Bruggen: • Denkrichtingen die de raad heeft meegegeven. • Uitzoek- en discussiepunten. • Vervolgstappen.

14.45 – 15.00 uur: Pauze

Na elk blok ruimte voor reacties van de raad.

15.00 – 15.45 uur: 3e ronde: Verdieping themasessies

19.00 uur Afsluiting burgemeester Antoin Scholten • Doorkijkje naar het vervolgtraject met de stad en met de raad.

13.00 – 13.30 uur: Lunchpauze 13.30 – 14.00 uur: 2e ronde introductie themasessies

Dag van de Strategische Visie | 2

OPENINGSWOORD Burgemeester Scholten

OPENING STRATEGISCHE VISIE Welkom bij deze aftrap voor onze nieuwe strategische visie. We gaan de blik richten op het jaar 2040. Op de verre toekomst dus. En dat allemaal via het beeldscherm… Het blijft een vreemd gevoel om een kick-off in digitale vorm te moeten houden. Deze start vindt dan ook plaats onder een merkwaardig gesternte.

Het eerste heeft te maken met beeldvorming. In de media vindt altijd een zekere vertekening plaats. Mensen die de aandacht trekken, krijgen veel aandacht. (Soms tot vervelens toe.) Dit betekent automatisch dat mensen die wat meer op de achtergrond blijven, minder opvallen. Terwijl we hier wel spreken over de stabiliserende krachten in de samenleving.

Hoe kun je nu tientallen jaren vooruit kijken, als je niet eens een maand vooruit kunt plannen? Wat heeft het voor zin om fraaie vergezichten te schetsen als de hele wereld overhoop staat, als gevolg van een hardnekkige pandemie? Is de piramide van Maslow niet zo ingericht, dat hogere ambities pas aan bod komen als aan de basisbehoeften is voldaan? Vragen burgers nu niet gewoon om bestaanszekerheid en om gewoon menselijk contact? Willen ondernemers niet primair overleven?

Meer specifiek wil ik wijzen op onze vorige strategische visie. Ook in 2010, net na de herindeling, kon men skeptisch kijken naar de ambitie van de Stadsvisie 2030. Het kleine Venlo zou de krimp wel eens even een kopje kleiner maken…

En, ook zo'n actueel thema: op welke manier moeten wij ons als bestuurders bezighouden met inhoud en strategie, in een context die in toenemende mate losgezongen lijkt van de inhoud? Als complotdenken (welbeschouwd een contradictio in terminis…) als dat het uitgangspunt wordt, en mensen vinden alles maar een mening… Is daar onze staatsinrichting wel tegen opgewassen? Ik bedoel, het huis van Thorbecke gaat al ruim 150 jaar mee, maar overleeft Nederland ook het komende decennium? Ik proef de ongerustheid. Maar ik heb ook de neiging om hier toch optimistisch naar te kijken.

Maar als we nu eens door onze oogharen terugkijken… Dan hebben we het toch eigenlijk hartstikke goed gedaan? De krimp hebben we buiten de deur gehouden. Het hoger onderwijs heeft vaste voet aan de grond gekregen in onze stad. De Floriade heeft niet alleen bijgedragen aan onze naambekendheid; Venlo is ook een voorbeeld geworden voor duurzaam en circulair bouwen. De economie heeft zich krachtig ontwikkeld en Venlo werd een logistieke hotspot. In onze binnenstad werd op veel plaatsen gebouwd, in weerwil van een uiterst hardnekkige economische recessie. De stad verrast iedereen die hier op bezoek komt. De Universiteit heeft zich hier gevestigd en de Brightlands Campus groeit als kool. Strategische Visie | 4

OPENING STRATEGISCHE Hiermee wil niet gezegd zijn dat er niets meer te doen valt. Er liggen, dat kon u lezen in de startnotitie, nog tal van uitdagingen op ons bord. Het is een bijna sadistisch mechanisme: als dank voor uw grote successen, krijgt u er nog een aantal opgaven bij. Klimaat, Energie, economische diversificatie. Sociale cohesie, bewonersparticipatie. Het bestrijden van de tweedeling. De bestrijding dus van armoede en laaggeletterdheid. De noodzaak om gezond te leven, in een pandemie van obesitas. Niet te vergeten de functie van cultuur en erfgoed. En dan zwijg ik over slimme mobiliteit en een digitalisering die ons niet boven het hoofd moet groeien. Dames en heren raadsleden, Het is allemaal aan de orde. Er is werk aan de winkel. Laat ik twee dingen opmerken.

1) Als we tien jaar geleden geen strategische visie hadden gemaakt, waren we nu een stuk slechter af geweest. Ik weet zeker dat er veel gemeenten zijn die jaloers zijn op de stabiliteit en koersvastheid van ons bestuur. Idem dito voor de regiovisie.

2) Niets doen is geen optie. Het ligt niet in de aard van de mens om bij de pakken neer te gaan zitten. Sterker nog, de geschiedenis leert dat dit meestal slecht afloopt - maar gelukkig niet voorgoed. Positieve krachten zijn niet altijd sterker dan destructieve, maar ze houden het wel langer vol…

Kortom: corona of niet, ik heb het volste vertrouwen in een mooie toekomst voor Venlo. Als wij komend jaar met zijn allen ons best doen om een gedegen en vernieuwd fundament te leggen, dan zal dit altijd resultaat opleveren. Ook al komen niet alle prognoses uit, dan is het nog steeds de moeite waard om de juiste richting in te slaan. Vanavond zetten we opnieuw een eerste stap op weg naar de toekomst. Een toekomst die, ondanks alle zwarigheid, er toch heel goed uitziet voor Venlo. Dit is mijn overtuiging en dat is mede aan uw raad te danken. Als wij de laatste jaren niet een stabiele koers hadden gevaren, had onze gemeente er minder goed voor gestaan.

Laat dit ons het vertrouwen en het zelfvertrouwen geven, dat ons werk ertoe doet. Ik wens u veel inspiratie, genoegen en voldoening. Antoin Scholten, Burgemeester van Venlo Strategische Visie | 5

TERUGKOPPELING ENQUETE GEMEENTERAAD

geheel niet belangrijk

niet belangrijk

neutraal

belangrijk

zeer belangrijk

geheel niet belangrijk

niet belangrijk

neutraal

belangrijk

zeer belangrijk

Strategische Visie | 8

b. economische ontwikkeling

Strategische Visie | 9

WAAR DENKT U AAN BIJ HET THEMA SOCIALE SAMENHANG?

Strategische Visie | 10

WAAR DENKT U AAN BIJ HET THEMA ECONOMISCHE ONTWIKKELING?

Strategische Visie | 11

WAAR DENKT U AAN BIJ HET THEMA KLIMAAT EN ENERGIE?

Strategische Visie | 12

INTRODUCTIE EN VERDIEPENDE THEMASESSIES

INDELING DEELSESSIES 1. Functioneel gebruik van de ruimte Programmamanagers Serge van Dellen & Nicole Simons 2. Sociale verhoudingen Programmamanager Wilma Castelijns & Strategisch beleidsadviseur concern Harry Smeets Kennis en Innovatie 2. Programmamanager Ingrid Vermeer & Directeur René van Loon

Dag van de Strategische Visie | 14

1. FUNCTIONEEL GEBRUIK VAN DE RUIMTE Serge van Dellen & Nicole Simons

OPBRENGST DEELSESSIES Functioneel gebruik van de ruimte

Programmamanager: Nicole Simons Deelsessie 1: Hoe voorzien we in 2040 in onze energiebehoefte? Stelling 1: In Venlo is er geen plaats voor windmolens Venlo levert in de toekomst een bijdrage aan een mix van duurzame energiebronnen, bij voorkeur in combinatie met andere functies zoals bebouwing. Hiervoor is een flexibele invulling nodig afhankelijk van de omgeving / kern. Aandachtspunten: - Hoe houd je de regie: voorkom je speculatie met gronden? - Waar grootschalige en waar kleinschalige ontwikkelingen?

- Koppelkansen benutten in ruimtegebruik? - Toekomstige ontwikkelingen gaan snel, ook toekomstige ontwikkelingen meenemen Stelling 2: Wijkgericht werken is een voorwaarde om de energietransitie en klimaatadaptatie tot een succes te maken Er is centrale regie nodig, maar niet iedereen heeft hetzelfde nodig. Er zijn verschillen in de kernen en die zorgen ook voor een andere aanpak.

Daarbij ruimte bieden voor burgerinitiatieven, maak het voor burgers makkelijker en eenduidiger. Dag van de Strategische Visie | 16

OPBRENGST DEELSESSIES Functioneel gebruik van de ruimte Programmamanager: Serge van Dellen Ronde 3 – Deelsessie 2: Hoe passen we ons aan in een verander(en)d klimaat? Stelling 1: Er moet in 2040 meer groen en water zichtbaar aanwezig zijn in de Venlose binnenstad •

Groen moet functioneel zijn: goed onderbouwen waarom het noodzakelijk is op die betreffende locatie → het moet niet opgelegd worden.

•

Kijk verder dan alleen de binnenstad van Venlo

•

Geeft een positieve draai aan de leefbaarheid van de stad

•

Geef de inwoners een rol in de invulling ervan

•

Niet de inwoners iets opleggen, maar wel als overheid dit actief gaan oppakken.

•

Laagbouw zorgt voor minder ruimte voor groen→ meer hoogbouw in de binnenstad waardoor er ruimte komt voor meer groen. (De vraag is wel: is er voldoende vraag naar appartementen?) → Je moet ook vraag creëren door een mooi aanbod te bieden → Trek de mensen naar de stad: toon LEF!

•

Belangrijk is dat er in de visie komt dat wij het water dichterbij de binnenstad moeten halen → vb jachthaven.

•

Combinatie met ontmoeten

•

Dure m2 in de binnenstad gebruiken voor groen? → uitdaging!

•

Kazerneterrein als potentieel gebied

•

Kleinschalig houden

Stelling 2: De binnenstad van Venlo wordt uiteindelijk een woonwijk • Fysieke detailhandel zal afnemen → moet compacter worden • Parkeerdruk zal afnemen doordat de fysieke detailhandel af zal nemen. • Fietsenstallingen zijn extra nodig in de toekomst • Veranderende mobiliteitsvraag: minder eigen autobezit • Minder/ geen logistiek meer in de stad voor de bevoorrading van winkels • Horeca, culturele voorzieningen zullen er altijd blijven • Binnenstad als belevingsgebied • Hele binnenstad als voetgangersgebied • Goede OV verbindingen • Goede balans vinden tussen inwoners en de ondernemers • Slimmere mobiliteit met bijbehorende infrastructuur • Groen en water is geen luxe

Dag van de Strategische Visie | 17

OPBRENGST DEELSESSIES Functioneel gebruik van de ruimte Programmamanager: Nicole Simons Ronde 4 – Deelsessie 1: Hoe produceren we en waar? Stelling 1: Hergebruik van bestaande bedrijfsterreinen gaat voor uitbreiding Dit werd volop omarmd. Geconstateerd is dat er veel kansen liggen bij herbestemming, daarbij moeten we nadenken over het in te zetten instrumentarium. Ook moeten we nadenken over uitbreiding omdat er meer ruimte nodig is dan beschikbaar is op de huidige terreinen. Stelling 2: We hebben in onze gemeente te weinig ruimte om de vraag naar extra woningen, circulaire economie, klimaatverandering, duurzame energie en kringlooplandbouw op te vangen We moeten voor regionale opgaven inzetten op de samenwerking over de gemeentelijke grenzen heen (regio en Duitsland). Het benutten van de kansen die de grensligging biedt (i.r.t. voorzieningen) Daarnaast moeten we binnen de gemeentegrens zoekgebieden aanwijzen om woningen te realiseren. Woonomgeving wordt waarschijnlijk in de toekomst belangrijker. Om Venlo als woonstad een onderscheidend profiel te geven moeten er woonmilieus worden gerealiseerd die complementair zijn aan de regionale woningmarkt. Kansrijk is wellicht (in de toekomst) het wonen in combinatie met het water. Kansen bieden ook het erfgoed dat aanwezig is (historisch maar ook bijvoorbeeld nieuwe invulling van oude glastuinbouwkassen).

Het zichtbaar maken van voedsel(productie) in de woongebieden maakt ook een verbinding tussen economische activiteiten en de identiteit van de gemeente. Die biedt ook kansen voor robuuste groene casco’s bij kernen. Geeft weer wat voor gemeente we willen zijn.

Dag van de Strategische Visie | 18

OPBRENGST DEELSESSIES Functioneel gebruik van de ruimte Programmamanager: Serge van Dellen Ronde 4 - Deelsessie 2: Hoe bouwen en wonen we in een veranderende wereld? Stelling 1: Er moet worden ingezet om in de toekomst het compacte karakter van de Venlose kernen en de open tussenruimte te behouden •

Behoudt juist dat groen: tussenruimte die wij nodig hebben! Er wordt al veel opgeslokt door de industrie en infrastructuur

•

Meer inzetten op het verwijderen van asfalt en tegels

•

Kijk niet alleen naar waar we kunnen bouwen, maar ook naar wat we kunnen weghalen

•

Niet uitbreiden maar inbreiden!

Stelling 2: We zullen de kernen in Noord-Limburg nooit echt kunnen binden aan Venlo • ‘Laat kernen zichzelf zijn’: we hoeven niet iedereen naar Venlo te halen. • Concurrentiepositie t.o.v. Roermond • Stadscentrum = niet heilig: kan ook verspreid worden over de andere kernen binnen de gemeente Venlo • Goed zorgen voor je ondernemers; stedelijk centrum is voor ondernemers aantrekkelijker • Steeds minder fysieke winkels, dus focus op een compacte binnenstad centraal in de gemeente • Combinatie met toerisme/vrijetijdsbesteding is een kans voor de kleine kernen • Focus op de basisbehoeften in stand houden in de kernen • Jonge mensen moeten zich wel kunnen vestigen in de kernen (Belfeld). Anders jaag je ze het dorp uit naar de steden.

Dag van de Strategische Visie | 19

SOCIALE VERHOUDINGEN Wilma Castelijns & Harry Smeets

OPBRENGST DEELSESSIES Sociale verhoudingen Programmamanager: Wilma Castelijns Ronde 3 – Deelsessie 3 meedoen in de samenleving 2040 Het probleem: wie doet straks mee? •

Hoe zorg je dat mensen wel deelnemen die nu zijn uitgesloten

•

De kloof wordt steeds groter, dat is zorgelijk.

•

Er ligt een de demografische uitdaging: onze bevolking moet ‘vergroenen”.

•

Belangrijk om jongeren te betrekken bij deze discussie, het gaat om hun toekomst,

•

Het adaptievermogen van jongeren is groot, hun beleving is anders.

•

Wat is onze lokale koers? Wat kunnen we nu doen als lokale overheid?

•

Verrijking leidt tot individualisering en leidt tot isolement: minder communicatie en gesprek en verdere verharding en verkilling.

•

Het is moeilijk om in deze complexe samenleving om de juiste besluiten te nemen, welke schaal en budgetten heb je nodig en wat kan je terugbrengen naar de mensen die dicht behuisd zijn?

Oplossingsrichtingen • Als lokale overheid inspelen op de noodzaak om het samenleven mogelijk te maken, er zijn tegenstellingen, dat heeft zijn weerslag op de leefbaarheid in de buurt als de verschillen te groot zijn. • Als lokale overheid zorgen voor ontmoetingsplekken en faciliteren van activiteiten, het gesprek aangaan. Dat zijn fysieke gebouwen, maar gaat ook over de inrichting van de openbare ruimte, de scholen. • Leefbaarheid, infrastructuur, maar ook gemeenschapszin en contact blijven houden is belangrijk en de mogelijkheid creëren om dat te blijven doen. De regiovisie is een belangrijke drijfveer. Welke voorzieningen willen we beschikbaar hebben om die gezondheid van jongeren en ouderen mogelijk te maken. • Als gemeente belangrijk om focus en prioriteit te organiseren en aan te sluiten op de vraag van bewoners.

Dag van de Strategische Visie | 21

OPBRENGST DEELSESSIES Sociale verhoudingen Gespreksleider: Harry Smeets Ronde 4 – Deelsessie 3: Wie kunnen er meedoen in onze samenleving in 2040? •

Er moet veel gebeuren. We houden nog te zeer vast aan oude tradities. We richten ons te sterk op mannelijke witte ouderen (zie bijvoorbeeld waar onze subsidies naar toe gaan), terwijl onze samenleving er anders uitziet. Dat levert een groeiende wrijving op.

•

• •

•

Dat is een steen in de vijver voor een stad die drijft op tradities.

•

Dus niet van de tradities af, maar het moet eerlijker: ‘nieuwelingen’ moeten ook meedoen!

•

Er zijn inderdaad gescheiden werelden. In de moskee bijvoorbeeld gebeuren veel positieve dingen, waar veel Venlonaren niks van weten. Iedereen moet kunnen meedoen.

•

•

Formeel mag iedereen lid worden van bijvoorbeeld de hockeyclub. Wat kunnen we doen aan het gegeven dat dat niet gebeurt?

•

•

Instrument is stimuleringssubsidies. Motiveer pro-actief inzetten op deelname van iedereen.

•

Iedereen moet ook kunnen meedoen aan de besluitvorming. Waarom dus geen referendum invoeren? Aanvullend aan het huidige gemeentebestuur.

•

Gelden moeten eerlijk verdeeld worden. Dus het meeste overheidsgeld naar de wijken waar de achterstand het grootst is. Vraag is of die ondersteuning eeuwig moet doorgaan. Vraagstuk van de empathie voor problemen ver weg, terwijl het ongeluk van onze buren ons onverschillig laat. Des te groter de motivatie om de mensen en groepen aan de onderkant van de samenleving extra te helpen. We willen iets doen tegen de verhuftering doen. Met elkaar voor elkaar. Daarvoor moeten we elkaar beter leren kennen, teneinde respect voor elkaar te krijgen. Voorbeeldrol gemeentelijke overheid, scholen, verenigingen etc. Als raad de scholen bezoeken en het gesprek aangaan. Wat hebben minder participerende mensen/groepen nodig om dat wel te gaan doen? Luisteren, luisteren, luisteren. En dat luisteren is moeilijker dan het lijkt. Investeren in de kunst van het luisteren zou speerpunt moeten zijn van de gemeenteraad.

Dag van de Strategische Visie | 22

OPBRENGST DEELSESSIES Sociale verhoudingen Programmamanager Wilma Castelijns Ronde 4 - deelsessie 4: wie zijn we in 2040: nieuwe Venlonaren Stelling 1: Ondernemers moeten zorgen voor goede huisvesting en integratie buitenlandse werknemers •

Ja en nee: moet hier niet van afhankelijk zijn.

•

Ieder is zelf verantwoordelijk voor het stukje persoonlijke ontwikkeling.

•

Ook als overheid hebben we een belangrijke rol: er is ruimte voor lokaal beleid in de volle breedte gezien.

•

In 2040 maken we geen verschil (meer).

•

De wereld wordt kleiner: Venlonaren zijn al internationaal.

•

Dit is geen bedreiging maar een kans, verrijking van de Venlose cultuur.

•

Oplossingsrichtingen

•

Als lokale overheid beschikken we over een scala aan mogelijkheden, lokaal woon(vestings)beleid, beleid openbare ruimte.

•

Als gemeente zorgen voor goede criteria en in goede banen leiden.

• • •

•

•

Als lokale overheid zorgen dat je de basis op orde hebt, dienstverlening is geoptimaliseerd. Lokale overheid is meerdere opzichten liaison en facilitator. Wederkerige communicatie met de nieuwe Venlonaar is belangrijk, opsporen met moderne middelen wat belangrijk is en in netwerken infiltreren. Gettovorming is killing: investeer in ruimte voor ontmoeting, kwalitatief hoogwaardige ontmoetingsplekken, laagdrempelige ontmoetingsplekken, betrek de buurt bij beleidsvorming, investeer in het dagelijks contact. Dagelijks contact in de wijken is cruciaal; elkaar dagelijks tegenkomen in de wijken, kruisbestuiving, belangrijk dat gemengde wijken ontstaan.

Dag van de Strategische Visie | 23

OPBRENGST DEELSESSIES Sociale verhoudingen Gespreksleider: Harry Smeets Ronde 3 – Deelsessie 4: Een (on)verdeelde gemeenschap? De betekenis van inkomensverschillen in 2040 Vraag: Gaan we inzetten op het voorkomen of verkleinen van inkomensverschillen of op (het bestrijden van) de gevolgen?

•

Veel knoppen om aan te draaien zitten bij het onderwijs. Zorgen dat de arbeidsmarkt beter gaat functioneren. Daar heb je natuurlijk ook bedrijven en overheden bij nodig.

•

•

Inzoomen op de (beperkte) rol van de lokale overheid in het verschaffen van werkgelegenheid.

•

•

Veel mensen komen op alle onderdelen tekort en dat zal toenemen als gevolg van de grotere inkomensverschillen (kloof tussen beloning kapitaal en arbeid wordt groter).

•

Je kunt redelijk goed voorspellen waar en bij wie armoede gaat optreden en daar maximale preventie op inzetten. Data-gedreven beleid!? Is dat ethisch wenselijk?

•

Het oog houden op een inclusieve verre toekomst mag ons er natuurlijk niet van weerhouden om nu de druppelende kraan te repareren: aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, preventie van armoede, etc.

•

Inzetten richting 2040 op een sociaal domein met veel minder regels voor kwetsbare inwoners. Zij zouden hulp moeten kunnen krijgen zonder bureaucratie en regeldwang. Dilemma bij bovenstaande is of, als wij als lokale overheid dan heeft geïnvesteerd (toegankelijke opleiding, preventie e.d.), of wij dan ook mogen eisen dat de betreffende inwoner betaald werk aanvaardt? Met andere woorden: hoe ga je dat allemaal uitleggen aan de mensen die dat betalen? Hoe vind je de balans? Het is dus nodig dat we grenzen gaan stellen: vanaf een bepaald niveau gaan we als lokale samenleving iets van tegenprestaties vragen.

Dag van de Strategische Visie | 24

KENNIS EN INNOVATIE Ingrid Vermeer & René van Loon

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Programmamanager: Ingrid Vermeer Ronde 3: Deelsessie 5: Waar leven we van in 2040? Stelling: We moeten onze aandacht blijven richten op agrifood, logistiek en maakindustrie. Alleen zo behouden we onze positie •

•

• •

•

•

Ga uit van je sterke punten! Het is erg lastig om iets nieuws op te pakken en daar een succes van te maken. Beter om te ontwikkelen vanuit je sterke punten. […] We kennen onze pareltjes onvoldoende. Ga kijken hoe we tussen die drie nog meer (innovatieve) verbindingen gelegd kunnen worden die nieuwe kansen bieden voor de toekomst We moeten ook nadenken hoe we dat over 20 jaar zien. Leven we dan nog steeds van deze zaken? Inzetten op innovatie in de agri-sector. Wereldwijd is er behoefte aan innovatie in voedselvoorziening Hoe zit dat met dingen als vertical farming etc? Hoe past dat in dat plaatje? Op sommige plekken is lokaal produceren geen mogelijkheid. Daar moeten we op inspelen, maar juist wel op de duurzame manier. Dat kan ook via innovaties zoals vertical farming. We kunnen ook hier de ontwikkeling doen, maar niet alles hoeft dan hier ook uitgevoerd worden. Je kunt lokaal produceren en vermarkten van kennis die je opdoet combineren. Dan hoeven we geen boontjes uit Afrika te eten. Laten we vooral lokaal en biologisch produceren en die kennis vermarkten. Wij kunnen de wereld helpen en laten we dat vooral grensoverschrijdend doen Eens met opbouwen en delen van kennis. Maar ik mis integraliteit met andere doelstellingen die we hier hebben. Zoals energietransitie, en studenten.

•

•

•

• •

•

Wij lopen op veel vlakken 20 jaar achter op onze buurgemeenten, We kunnen daar wel volgend zijn. Als wij op 1 ding (agro) focussen dan kunnen we aansluiten / krachten bundelen met anderen die op andere dingen sterk zijn. Eindhoven heeft gewoon eigen specialiteit, Venlo is logistieke gemeente. Schoenmaker blijf bij je leest. Waarom niet daarin verder ontwikkelen en excelleren? We zitten ook met technische vooruitgang / robotisering waardoor in de logistiek etc veel banen gaan verdwijnen. Staat nog niet in de SWOT maar gaat ons wel erg raken. We moeten dis ook naar andere dingen kijken. Ook al blijft ook in de logistiek etc ook een stuk mensenwerk We moeten wel op meerdere paarden wedden, meer diversiteit in typen werk omdat we ook hoger opgeleiden werk moeten kunnen bieden In welke cirkel denken we? Binnen 100km is een gebied waar 15 miljoen mensen werken, incl Duitse gebied. Laten we dat ook als een kans zien voor de toekomst Als je wilt inzetten op meer kennis in de logistiek, wat is dat dan? Verwachten is dat transport in de komende 20 jaar niet gaat afnemen, wel dat we andere transportmiddelen gaan gebruiken. Magazijnen waar het licht niet aan gaat, omdat er geen mensen meer werken. Ook transitie van wegtransport naar spoor en water. Dag van de Strategische Visie | 26

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Programmamanager: Ingrid Vermeer Ronde 3: Deelsessie 5: Waar leven we van in 2040? Stelling: We moeten onze aandacht blijven richten op agrifood, logistiek en maakindustrie. Alleen zo behouden we onze positie •

•

Moeten we dan meer investeren in spoor en een haven? Ja, goed naar kijken in de visie!

•

Je moet ook het agrofood transporteren.

•

Ook verbinden van logistiek- en agrifood campus. Wel faciliteren, stimuleren en kaders scheppen en netwerken bouwen om dit euregionaal op te pakken.

•

Durven investeren om daar een taskforce op te zetten in de komende 5 jaar. Ook geld in durven steken, grensoverschrijdend met Duitsland. Belangrijk wie je kent, relaties opbouwen.

•

•

Let wel op dat je open blijft staan voor andere kansen! Niet laten liggen omdat we insteken op de drie die we net benoemd hebben.

•

•

Met de energietransitie zie je ook dat er nieuwe kansen kunnen komen.

•

Wat moeten we met gezondheidszorg? Dan is het eerder capaciteitsuitbreiding. We hebben niet de kennis en middelen om daarin groot te worden. Vanuit de SWOT hebben we wel een opportunity: Fontys heeft weer opleiding voor gezondheidszorg hierheen gehaald, kans om via kennisontwikkeling hier een positie in te verwerven. Voor echte innovatie moet je bij Maastricht. Eindhoven etc zijn.

•

Als we kijken naar zorg irt gezonde voeding ,daar zit ook een relatie. Gezondere voeding doen iets met de zorgvraag. Twee spelers zijn al bezig met gezinde voedingssupplementen, op dat vlak zouden wij als Venlo wel wat kunnen doen. Gezonde voeding toegankelijk maken voor lagere inkomensgroepen! Als we kijken naar de statistieken zijn dat degenen die ongezonder voedsel eten en daardoor gezindheidsachterstanden oplopen Dit is een opportunity om Wageningen University uit te dagen om eens naar Venlo te kijken! Die stap is ook al gezet. Laten we vooral zorgen dat die creatieve ondernemers ook in die verbinding steeds meer mee gaan spelen.. Toegepast en fundamenteel onderzoek. Bent u het er mee eens dat toegepast onderzoek bij onze regio past, en fundamenteel onderzoek minder? Betekent dat dat we vooral op toegepast onderzoek zouden moeten inzetten? Reactie: in het verleden is hier ook relevante fundamentele kennis ontwikkeld. Laten we vooral goed kijken naar allebei en kansen faciliteren. Als er een leest langskomt worden wij de schoenmaker. En soms moet je gewoon een leest uitvinden.

Dag van de Strategische Visie | 27

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Gespreksleider: René van Loon Ronde 3 - Deelsessie 6: Welke Kennis en technieken bepalen in 2040 ons leven. Stelling: De technologische ontwikkelingen gaan harder dan de bedrijven in de regio aankunnen. We kunnen de concurrentieslag niet aan. •

Weerstand bij mensen en bereidheid tot veranderen is een belangrijke factor hierbij. Overheid kan met name investeren in uitleggen wat er op ons afkomt en wat ons te wachten staat. Onderwijs moet ook inzetten op het weerbaarder maken van mensen.

•

Beeld van onze bedrijven is dat ze best concurrerend zijn en in basis voldoende in staat om ook wat betreft innovatievermogen de komende jaren de slag te maken.

•

Aandachtspunt is dat door robotisering (bijv. in de logistiek) ook werkgelegenheid verdwijnt (verandert) waardoor mensen uit de boot vallen en sociale verhoudingen onder druk komen te staan (tweedeling versterkt). Hiervoor is aandacht nodig in de komende jaren. Bedenk alternatieven voor mensen die niet meer meekunnen bijv. in functies met een maatschappelijke meerwaarde.

•

•

Hoogopgeleide mensen voor stad en regio blijf een onderwerp waar we aandacht voor moeten houden om ook in de toekomst de concurrentie op technologische ontwikkelingen aan te kunnen en voldoende innovatief te blijven. Blijven inzetten op kennisontwikkeling zoals nu op de campus gebeurt. Investeren in koplopers mag. Zet onderwijs en studenten in bij innovaties in het bedrijfsleven. Ga hierover het gesprek aan met onderwijs en bedrijfsleven. Versterk relaties onderwijs en bedrijfsleven.

Dag van de Strategische Visie | 28

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Gespreksleider: René van Loon Ronde 4 – Deelsessie 5: Welk onderwijs is er nodig in 2040? Stelling: Venlo wordt nooit een echte studentenstad. Venlo heeft genoeg geïnvesteerd in het hoger onderwijs, het is tijd voor het MBO. •

Het is niet of/of maar we moeten blijven investeren in het MBO waarbij de komende tijd wat meer aandacht naar MBO mag gaan om ook daar het imago te versterken.

•

Samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven mag en moet gestimuleerd. Het is goed als praktijk en theorie verbonden worden in hybride opleidingen.

•

Kijk vooruit naar wat je wil bereiken als stad en stem daar ook het gesprek met het onderwijs en de verdere ontwikkeling van het onderwijs op af.

Stelling: Investeren in kennisontwikkeling is geen taak voor de gemeente. Onderwijs en bedrijfsleven staan daarvoor aan de lat. • Gemeente heeft een (faciliterende) rol bij het verbinden van kennisontwikkeling en bij het stimuleren en aanjagen van innovatie in het eerste stadium maar weet wel op tijd te stoppen. • Gemeente is niet de eerst aangewezen partij om marktfalen op te lossen. Er zijn ander (overheid gerelateerde) partijen die daar als eerste een rol in hebben. Als die niet inspringen op een voor Venlo belangrijke ontwikkeling kun je als gemeenten zelf een rol pakken. Maar als dit leidt tot verdienmodellen en opbrengsten moet je als overheid ook mee kunnen profiteren. (terugvloeien van middelen, beter inzichtelijk maken van de revenuen voor de samenleving, resolverend inzetten van middelen?)

Dag van de Strategische Visie | 29

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Programmamanager: Ingrid Vermeer Ronde 4 – Deelsessie 6: Hoe organiseren we circulair gebruik van grondstoffen? Stelling: De grondstoffentransitie kan alleen succesvol zijn als de grondstoffen lokaal beschikbaar zijn. Dit vraagt om een transitie in onze economie.

•

•

Je kunt niet alle grondstoffen lokaal beschikbaar hebben. Er zal altijd wel iets aangevoerd moeten worden. Je wilt het wel zoveel mogelijk en milieuvriendelijk mogelijk doen.

•

•

Als het vertical farming echt zo ver zou komen, dan zou er echt veel mogelijk zijn. Maar de grondstoffen voor die gebouwen komen natuurlijk ook niet allemaal van hier.

•

Wat als je een soort grondstoffenbank zou maken voor bijvoorbeeld bouwmateriaal wat overblijft en dat we weer hergebruiken voor huizenbouw etc? dat zou zeer zeker te realiseren zijn en heel goed zijn.

•

•

Het zou ontzettend fijn zijn als we meer circulair kunnen, maar veel wordt elders geproduceerd. Je moet dan meer lokaal of regionaal gaan doen, en daar moet de overheid wel een rol in nemen. Anders gebeurt het niet.

• • •

•

Je zou dan inderdaad wel een mindset-verandering bij de mensen moeten zien te bereiken. Dat gaat niet vanzelf. We kunnen ook meer gaan denken in termen van circulair produceren. Vroeger hadden de we keramiek-fabrieken langs de maas, we kunnen meer kijken wat er in onze omgeving al voorhanden is, waarom doen we daar niet meer mee? Dit vraagt een grote verandering. We zijn nu erg afhankelijk van wat uit China of Italie komt. Circulair heeft naast duurzaamheid misschien ook voordeel van verminderen van onze afhankelijkheid Op welke schaal moet je dit organiseren? Groter dan Venlo, denk grensoverschrijdend! Er ligt een groot potentieel op een steenworp afstand. Toespraak van Ruud Koornstra, wij zijn gewoon amsterdam zuidoost

Hoe kunnen we dat organiseren? Hoe passen we vraag en aanbod op elkaar aan? Kunnen we de vraag ook meer gaan aanpassen op het aanbod: dit is beschikbaar, dus gebruik dit? Als het goed is komt dat ook iin de prijs tot uiting?

Dag van de Strategische Visie | 30

OPBRENGST DEELSESSIES Kennis en Innovatie Programmamanager: Ingrid Vermeer Ronde 4 – Deelsessie 6: Hoe organiseren we circulair gebruik van grondstoffen? Stelling: De grondstoffentransitie kan alleen succesvol zijn als de grondstoffen lokaal beschikbaar zijn. Dit vraagt om een transitie in onze economie.

•

Hoe organiseren:

•

•

Een digitale databank kan helpen om circulair gebruik van grondstoffen te stimuleren. Dit gaat alleen maar meer komen, denken we.

•

Overheid heeft daar vooral een controlerende rol. Vraag en aanbod vindt elkaar altijd wel. Overheid moet waken voor voedselveiligheid en milieuaspecten.

•

De overheid kan ook stimuleren en faciliteren. Kunnen we bij de vuilstort verder werk maken van recycling? Niet alles in de containers gooien en naar de afvalverbranding brengen. De overheid heeft een rol: de donut-economie, zoeken van balans tussen economie en ecologie. Bepalen vanuit hoe wij willen dat die er uit ziet.

•

Wat vraagt het om deze beweging in te zetten? Om circulair te willen worden? We denken dat dat wel potentie heeft, dat steeds meer mensen daar mee bezig zijn: minder verpakkingen, minder tassen, goed zorgen voor de aarde. Heeft tijd nodig maar zie het in de eigen omgeving steeds meer. Anderzijds… als je ziet wat er aan zwerfafval rondgaat…

•

Is dit iets waarop we ons als Venlo willen onderscheiden op dit thema? We doen dat al met het C-to-C stadskantoor. En dat moeten we verder doorzetten! Dat echte circulaire gebruik van grondstoffen lijkt wat weg te zakken, omdat de energietransitie de voorgrond heeft.

Heeft gemeente een rol in het stimuleren van een mindshift? Gaat er om dat de gemeente het goede voorbeeld geeft. Venlo heeft last van remmende voorsprong op dit thema, daar moeten we weer in de voorhoede komen. We moeten nog 3 of 4 stappen verder gaan dan waar we nu zijn.

Wie betrekken? • vraag de heren die op de gemeentewerf werken wat er nog meer of beter kan • Vraag deelnemers /organisatoren van repair cafe’s wat we nog meer kunnen doen • En andere belanghebbenden • Betrek groep die zich bezig houdt met de global goals, het SDGplatform globalgoalsplatform.nl en vanvenlo.nl

Dag van de Strategische Visie | 31

EEN BLIK IN DE TOEKOMST WERPEN Futuroloog Peter van de Wel neemt u mee in de toekomst https://tinyurl.com/y7r5fmln

REACTIES OP HET ONLINEPRIKBOARD Link: https://miro.com/app/board/o9J_leHEQ-o=/

34

KENNISQUIZ VENLO Winnaar: Wim Janssen

WAT HEBBEN WE VANDAAG OPGEHAALD

OPBRENGST ALGEMEEN Algemeen •

Meer luisteren en investeren in luisteren naar de inwoners (bestuurlijke organisatievorm daarop richten)

•

Investeren in versterken diversiteit in de Venlose verenigingen

•

Meer mengen in wonen

•

Tweedeling bestrijden door preventie: investeren in onderwijs en participatiekansen

•

Maak zichtbaar in de stad wat er in Venlo gebeurt! Rondom o.m. Campus, voedsel, gezondheid, Venlokas, etc.

•

Geef identiteit en erfgoed een prominente plek

•

Hergebruik bestaande bedrijfsterreinen en ruimte voor uitbreiding

•

Het water meer de stad in: benut de kansen van de ligging aan de Maas

•

Woningbouw meer inzetten op hoogwaardig stedelijk wonen

•

Voortbouwen op logistiek, agrifood en maakindustrie – en vernieuwen door innovatieve verbindingen daartussen

•

Cradle to cradle: we zijn beland in fase van remmende voorsprong. Moeten paar stappen vooruit zetten om weer voorop te lopen Dag van de Strategische Visie | 37

OPBRENGST VERDER UIT TE WERKEN Verder uit te werken •

Specialiseren of diversificeren?

•

Hoe Venlo vormgeven als woonstad?

•

Voorkomen van armoede: hoe doen we dat?

•

Gewenste mix in onderwijs (meer aandacht voor MBO)?

Dag van de Strategische Visie | 38

WIE BETREKKEN? •

Jongeren (scholieren VO, MBO/HBO, basisscholen)

•

Onderwijsinstellingen

•

55+ers: hoe willen en kunnen zij zelfstandig blijven?

•

Nieuwe Venlonaren

•

Over versterken identiteit Venlo: ondernemers,

•

Over mobiliteit: werkgevers, werknemers en vervoerders

•

Over innovatie en binnenstad: ondernemers en detailhandel

•

Over versterken circulair grondstoffengebruik: medewerkers gemeentewerf; initiatiefnemers/deelnemers repair cafés; ..

•

Betrek digitale groepen zoals vanvenlo.nl en globalgoalsplatform.nl

Dag van de Strategische Visie | 39

VERVOLGPROCES

VOLGENDE STAPPEN •

U ontvangt een impressie van vandaag

•

Betrekken samenleving

•

3 verdiepings-sessies: vanaf 2e week januari i.s.m. Omroep Venlo

•

Input verwerken in concept strategische visie

•

Concept visie bespreken tijdens brede bijeenkomst in februari

•

Verwerken opbrengsten in definitieve visie; vast te stellen door de raad

Dag van de Strategische Visie | 41

WERKPROCES STRATEGISCHE VISIE

6

BREDE SESSIE

Q1 2020

1

2 STARTNOTITIE Document met daarin het vertrekpunt van deze strategische visie

Trendanalyse, verzamelen achtergrondinfo, documentstudie, en gesprekken met vakdeskundigen

3

Q3 2020 Q4 2020

4 We scherpen de startnotitie aan en doorleven deze. In november BETREKKEN SAMENLEVING organiseren we een digitale Gedurende ca. 2 maanden wordt, parallel bijeenkomst als start van het proces aan de themasessies en de verdiepende met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken, de samenleving betrokken, bijeenkomst staan de thema’s die langs tenminste twee en optioneel drie genoemd zijn in de startnotitie lijnen: centraal 1. Open uitnodiging om te reageren op de

gepubliceerde informatie en vragen ten aanzien van de strategische visie, bijvoorbeeld via een open mailbox 2. Gericht betrekken van inhouds- en ervaringsdeskundigen vanuit de samenleving bij de themasessies en de verdiepingsvragen

7

We organiseren een brede bijeenkomst met experts, belangstellenden en raadsleden, waarin de resultaten van de themasessies en de uitgangspuntennotitie bij elkaar worden gebracht. De opbrengsten van deze brede bijeenkomst vormen nadere input voor de concept visie.

Q2 2020

ANALYSE

AANSCHERPING

Q1 2021

5

Q2 2021

CONCEPT VISIE Parallel aan het gesprek gaan we aan de slag met een concept strategische visie. We verwerken daarin de opbrengsten van de bijeenkomsten. Het college wordt hierbij intensief betrokken.

Q2 2021

8

Q4 2020- Q1 2021

DVSV + DRIE THEMASESSIES Naast Dag van de strategische visie voor raadsleden worden drie verdiepende themasessies waarin met experts, belangstellenden, programmamanagers en raadsleden wordt gesproken over één ontwikkeling / thema. Het doel is om tijdens deze themabijeenkomsten brede ontwikkelingen te koppelen aan de Venlose context en daarmee richtinggevende uitspraken te doen. De opbrengsten van deze sessies moeten landen in Q3 2021 een notitie die na afronding van de drie sessies wordt opgesteld. Deze dient als input voor de brede sessie

9

STRATEGISCHE VISIE De concept visie wordt besproken met strategen, programmamanagers, directie, college en de gemeenteraad.

WERK IN UITVOERING De visie vertalen we naar diverse agenda’s, strategie en programma’s. De focus van de strategische visie bewaken we door met regelmaat bijeenkomsten te organiseren met onze partners

AFSLUITING Burgemeester Scholten

DAG VAN DE STRATEGISCHE VISIE (DIGITAAL) GEMEENTE VENLO - GEMEENTERAAD 20 NOVEMBER 2020