015 bijl 1 Grondstoffenplan 2030.pdf

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

32

BIJLAGE 2 DE 9 PRIORITAIRE STROMEN Restafval Als inwoners hun grondstoffen goed gescheiden kunnen aanbieden hebben ze nog amper restafval. Als er amper nog restafval is, hoeft dit ook bijna niet meer frequent aan huis opgehaald te worden. Daarnaast kunnen inwoners in de toekomst restafval ook inleveren bij verzamelcontainers die op strategische locaties staan, die goed bereikbaar zijn en die op logische routing liggen voor inwoners. Hierbij kan gedacht worden wijkontsluitingswegen, kleinschalige winkelcentra en maatschappelijke functies als buurthuizen, etc. Voor inwoners die slecht ter been zijn worden maatwerkafspraken gemaakt. Dit maakt dat de huisaan-huis inzameling van restafval niet afgeschaft wordt, maar aangepast wordt aan de vraag. Ook gaan we afvalstromen die qua aard en samenstelling met elkaar vergelijkbaar zijn, op een vergelijkbare manier inzamelen. Dat zijn behalve huishoudelijk afval ook bedrijfsafval en materialen uit de bouw- en sloopsector. In deze stromen zitten nog veel materialen die geschikt zijn voor hergebruik, maar die nu verloren gaan.

GFT Het Venlose restafval bestaat voor meer dan 30% uit GFT. Als gemeente streven we zowel naar het voorkomen van dit restafval door voedselverspilling tegen te gaan. Ook streven we naar een zo duurzaam mogelijke verwerking ervan. Om de hoeveelheid en de kwaliteit van ingezameld GF(T) te verbeteren zijn betere inzamelmethoden nodig, zeker in de hoogbouw. Ook kijken we naar een betere aansluiting op initiatieven die al bestaan, zoals aansluiten bij de stichting Samen Tegen Voedselverspilling om bewustwording te creëren. GFT gaan we bij laagbouw en het buitengebied in de zomer wekelijks ophalen, en in de rest van het jaar tweewekelijks. We promoten het gebruik van keukenemmertjes voor etensresten en we nemen stankremmende maatregelen op GFT-containers. We verstrekken composteerbare GFT zakken en stankremmende deksels. In het buitengebied wordt bij wijze van proef voor tuinafval een aparte inzamelstructuur opgezet: voor stromen als snoeihout en blad worden in het seizoen verzamelpunten gecreëerd. Het ingezamelde blad wordt ingezet als bladcompost. Bij hoogbouw worden containers voor groente en fruit/ etensresten geplaatst, zodat ook deze inwoners hun bijdrage aan een betere grondstoffeninzameling kunnen leveren.

PMD PMD leent zicht goed voor upcycling naar hoogwaardige producten. Maar alleen als het niet te veel vervuild is. Er zijn in de afgelopen jaren ondergrondse PMD containers geplaatst in de stad om gescheiden inzameling te stimuleren. Deze vorm van inzameling draagt bij aan de bewustwording onder bewoners. Toch zien we met name in deze containers veel vervuiling. Ook bij de huis-aan-huis inzameling worden we geconfronteerd met vervuiling van het PMD. We gaan daarom voor deze stroom op zoek naar inzamelmethodes waarbij er minder vervuiling optreedt.

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

33

Bedrijfsafval In het huidige systeem zijn bedrijven en organisaties zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van contracten voor het ophalen van hun bedrijfsafval. Dit heeft een aantal nadelen, want het zorgt voor een gefragmenteerde en inefficiënte afvalinzameling met veel vervoersbewegingen in kwetsbare gebieden (zoals het centrum). Daarnaast blijven grondstoffen in het bedrijfsafval daarmee vaak onbenut en hebben niet alle bedrijven ruimte voor hun bedrijfsafval. Dit maakt dat ze soms zoeken naar alternatieve oplossingen. We gaan daarom met binnenstadondernemers in gesprek om gezamenlijk tot meer collectieve en circulaire vormen van inzameling te komen. Ook doen we onderzoek naar de mogelijkheid om scholen, culturele instellingen en sportorganisaties te stimuleren om keukenresten collectief in te zamelen en duurzaam te laten verwerken.

Oud papier en karton Vanuit maatschappelijk oogpunt wordt waar mogelijk samengewerkt met verenigingen voor de inzameling van oud papier en karton. In de gebieden waar dit niet mogelijk is, wordt de inzameling geheel bij een commerciële inzamelaar neergelegd. Oud papier en karton wordt in 2030 nog steeds huis-aan-huis ingezameld. In het centrum wekelijks en bij laagbouw eenmaal per maand. In gebieden die minder toegankelijk zijn voor inzamelvoertuigen, zoals het Kazernekwartier, wordt maatwerk geleverd. Veel huishoudens ontvangen ongevraagd en ongeadresseerd reclame, folders en bladen. Dat is zonde, want veel van dit drukwerk verdwijnt ongelezen in de papierbak of prullenbak. Al bestaat nu al wel de mogelijkheid om, via een ja-nee of nee-nee sticker ongeadresseerd drukwerk te voorkomen, toch zien we dat voor veel inwoners de stap om hier maatregelen tegen te nemen te groot is. Een alternatief zou een gemeentelijke ja/ja sticker zijn. Bij zo’n sticker mogen reclamefolders etc. enkel nog bezorgd worden bij de huishoudens die daar ook daadwerkelijk om vragen. In Nederland zijn er al gemeenten die ervaring hebben opgedaan met deze de sticker en de juridische obstakels die zo’n beslisssing met zich mee brengen. . Op basis van deze ervaringen onderzoeken we of het invoeren van een ja/ja sticker in de gemeente Venlo ook wenselijk is en resultaten gaat opleveren.

Of dat beter gewacht kan worden tot dat er landelijk uniforme regeling ingevoerd wordt.

Grofvuil, kringloopgoederen, elektrische apparaten en textiel We willen bruikbare stromen als elektrische apparaten, hout, metalen, leer en textiel uit het gemengde grofvuil halen. Kringloopbedrijven kunnen deze stromen selecteren voor eigen gebruik, of voor de circulair ambachtscentra en repaircafés. Deze bruikbare elementen kunnen vervolgens zo hoogwaardig mogelijk worden hergebruikt. Aan de poort van de milieustraat en bij de grofvuilinzameling vindt een schifting plaats. Er is ruimte voor start-ups, onderwijs, en de WAA groep om te werken aan het upcyclen van deze producten. Ook willen we verenigingen een rol geven bij de inzameling van elektrische apparaten en textiel.

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

34

BIJLAGE 3 DIFTAR OP RESTAFVAL: PRIJSPRIKKEL OF SERVICEPRIKKEL? Diftar blijkt een effectieve prikkel voor gedragsverandering te zijn. Er zijn zeker ook kanttekeningen te plaatsen bij het diftarprincipe. Zo kunnen de kosten voor administratie en invordering, afhankelijk van de gekozen vorm, fors toenemen. Uit onderzoek van Rijkswaterstaat blijkt echter dat gemeenten die diftar invoeren ondanks de toename van administratieve en invorderingskosten in totaliteit lagere kosten en minder restafval hebben (figuur 9 en 10):

Figuur 9: Ontwikkeling kosten afvalinzameling vs tariefsysteem

In 2021 lagen de kosten voor de afvalinzameling bij gemeenten die een vast tarief voor de afvalinzameling hanteerden bijna 100 euro per huishouden hoger dan bij gemeenten met een diftartarief. Dat lijkt in verband te zijn met de hoeveelheid restafval dat ingezameld wordt.

Figuur 10: Correlatie tussen hoeveelheid restafval, gekozen tariefsysteem en kosten afvalinzameling

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

35

Er zijn verschillende diftarvarianten te benoemen, die differentiëren op de aangeboden hoeveelheid afval (het aantal stuks of liter) of het gewicht van dit afval (het aantal kilogram), of een combinatie hiervan. Kortgezegd bestaan er in grote lijnen de volgende systeemvarianten: • • • •

Dure zak, waarin enkel nog restafval in betaalde zakken ingezameld wordt Volume, waarin het aanbieden van een grotere container duurder is dan en kleinere container Frequentie, waarin een bedrag per keer dat een container aangeboden wordt in rekening gebracht wordt Gewicht, waarin een container bij de lediging gewogen wordt en er een bedrag per kilogram in rekening gebracht wordt

Uit ervaringscijfers blijkt dat diftar een effectieve prikkel voor gedragsverandering is voor ca. 75% van de huishoudens. Betalen voor het aanbieden van restafval zorgt voor betere scheiding van restafval van 30 tot 60%. De volgende figuur laat de gemiddelde hoeveelheid afval per systeemkeuze zien en laat duidelijk zien dat de hoeveelheid ingezamelde grondstoffen hoger is en de ingezamelde hoeveelheid restafval aanzienlijk lager is bij gemeenten die een diftarsysteem hanteren. (Bron: Effectieve beïnvloeding van afvalscheiding, Nedvang)

Diftarvarianten

Restafval Grondstoffen Afvalscheiding

Figuur 11

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

36

En daarmee ligt ook het percentage afvalscheiding veel hoger bij diftargemeenten.

Figuur 12

Kijken we naar de landelijke Benchmark afvalinzameling dan zien we dat niet iedereen gevoelig is voor enkel een prijsprikkel. Uit onderzoek blijkt bovendien dat de 25% die niet gevoelig is voor de prijsprikkel, verantwoordelijk is voor 50% van al het restafval. Dit maakt dat een combinatie van een prijsprikkel met een serviceprikkel (lagere service op restafval) voor het beste resultaat zorgt. Ruim 34% van de Nederlands gemeenten werkt met een lagere service op restafval.

BELONEN Naast stimuleren via diftar kan er ook gekozen worden voor belonen. Inwoners/verenigingen krijgen dan een beloning (vergoeding of van andere aard) als zij actief grondstoffen of zwerfafval inleveren.

Voorbeelden hiervan zijn verenigingen belonen voor het inzamelen van zwerfafval, sportverenigingen voor het inzamelen van PMD, het uitvaardigen van loterijen, spaarpunten die kunnen worden ingeleverd bij de kringloop of geschonken kunnen worden aan de Quiet 50014, of belonen via een reductie op de afvalstoffenheffing.

Belonen helpt en blijkt vooral effectief bij mensen die nog niet gemotiveerd zijn om afval te scheiden. Individuele beloning werkt beter dan groepsbeloning, maar het risico bestaat dat het effect na het beëindigen van de beloning terugvalt tot het basisniveau15. In het Uitvoeringsprogramma worden de 3 sturingsmechanismen: prijsprikkel, serviceprikkel en belonen verder uitgewerkt. We gaan dan onderzoeken hoe we deze voor de gemeente Venlo zouden kunnen inzetten.

14 De Quiet 500 is de ‘figuurlijke’ spiegel van de Quote 500. Licht op stille armoede zetten is hierachter de gedachte. Dit is een Tilburgs initiatief waar inmiddels 13 gemeenten aan meedoen, waaronder Den Bosch, Eindhoven en Maastricht. 15 Effectieve beïnvloeding van afvalscheiding, Nedvang

Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo

37

30890

VENLO IS ÓS STEDJE VAN LOL EN PLEZEER.

Dát gaan we samen laten groeien. Omdat wij, onze kinderen en kleinkinderen hier leven. Grondstoffenplan 2030 Gemeente Venlo We zetten allemaal een klein stapje en maken samen meters.

38