008 RC - Zienswijze begroting GR WAA 2022.pdf

venlo Raadsconsultatie

GEMEENTEBESTUUR

programma

8 11 mei 2021 27 mei 2021 Gezond en actief Venlo

doorkiesnummer

portefeuillehouder

A. Vervoort

datum 25 april 2021

Re nummer 2021 collegevergadering d.d. raadsvergadering d.d.

ons kenmerk 1755696 team RGMAOP steller mr. GBJW Franssen e-mail g.franssen@venlo.nl bijlage(n) datum verzonden

17MEI 202l Onderwerp Zienswijzeprocedure begroting GR WAA 2022

Vraag aan de raad De GR WAA wenst de raad te informeren over en te consulteren bij haar primaire begroting 2022.

Aanleiding De raad van de gemeente Venlo heeft ieder jaar de gelegenheid zijn zienswijze op de dan voorliggende begroting voor het volgende begrotingsjaar uit te brengen aan het bestuur van de GR WAA. Dit bestuur kan vervolgens de ontvangen zienswijzes betrekken in zijn verdere beraadslagingen over de begroting 2022. Op die wijze heeft de raad dus een (indirecte) invloed op de besluitvorming in de GR WAA.

Context In deze raadsconsultatie staat omschreven welke zienswijze geadviseerd wordt kenbaar te maken aan het bestuur van de GR WAA. Tevens is hiervoor een concept brief opgesteld die aan het bestuur van de GR WAA verstuurd kan worden, indien u akkoord bent met de inhoud van de voorgestelde zienswijze.

Relatie met begroting/coalitieprogramma/speerpunten De Wsw-uitvoering staat al geruime periode onder behoorlijke (toenemende) financiële druk. Ingegeven door de rijks bezuinigingen enerzijds en de Cao-afspraken Wsw anderzijds, groeien de (loon)kosten binnen de regeling terwijl de rijkssubsidie jaarlijks juist wordt afgebouwd. Hierdoor komen de kosten in toenemende mate terecht bij de financiële verantwoordelijke lokale overheid, op gemeenteniveau dus. Het financiële gat wat door boven genoemde redenen vergroot wordt (zogenaamde subsidietekort), leidt in beginsel tot hogere gemeentelijke bijdragen ten aanzien van de uitvoering van de WSW, dan wel een verhoogde druk op de uitvoering van de Wsw-regeling teneinde het financiële gat in te lopen c.q. te verkleinen.

Raadsconsultatie

Toelichting actuele stand van zaken Uiteraard verdient in deze contextuele toelichting de corona-crisis de hoofdrol: 2020 was het corona-jaar en dat heeft een forse impact gehad op de GR WAA, zowel op de maatschappelijke en sociale als op de bedrijfsmatige kant. Maar 2020 bleek ook een jaar waarin de veerkracht van de WAA groot bleek, mede tengevolge van de hervormingen die door de GR WAA al geruime tijd geleden zijn ingezet. De eerdere hervorming van de uitvoering van de Wsw, welke zowel door het rijk als (in antwoord daarop) lokaal jaren geleden is ingezet, was ook in deze corona-crisis duidelijk merkbaar: in 2013 heeft door en voor de GR WAA de belangrijkste koersbepaling plaatsgevonden om de bestaande vorm van werkvoorziening (met eigen productiefaciliteiten en een grote eigen infrastructuur) te splitsen naar een gemeenschappelijk deel (voor de werknemers met hogere loonwaarde) en gemeentelijke delen (voor de werknemers met lagere loonwaarde ). Sinds de volledige operationalisering van deze splitsing in 2018, vallen de Wswmedewerkers met lagere loonwaarde materieel onder verantwoordelijkheid van de gemeenten (in Venlo geoperationaliseerd middels KanDoen) en de Wsw-medewerkers met hogere loonwaarde onder verantwoordelijkheid van de WAA De corona-crisis is nog niet ten einde, maar de financiële gevolgen ervan voor de GR WAA zijn in 2020 niet direct negatief uitgevallen.

Dit is grotendeels te danken geweest aan de transitie die de WAA al eerder had doorgemaakt, waardoor het Wsw-personeel vrijwel geheel gedetacheerd aan het werk was bij reguliere werkgevers die in belangrijke mate ook in corona-tijd naar vermogen door hebben kunnen draaien. Dankzij goed samenspel met haar partners in het bedrijfsleven, zijn zoveel mogelijk medewerkers onder zo goed mogelijke omstandigheden in staat gebleven te blijven werken. Met als gevolg daarvan ook een veel minder grote teruggang op de toegevoegde waarde dan in eerste instantie gevreesd werd. In combinatie met de corona-compensatie die van rijkswege voor de bedrijven in de sociale werkvoorziening beschikbaar kwam leverde dit een verhoudingsgewijs erg gunstig financieel resultaat op. Dit samenspel van veerkracht, partnerships en corona-compensatie is in 2020 zowel financieel als maatschappelijk positief gebleken. Voor 2021 is momenteel nog niet duidelijk of opnieuw een compensatie voor corona te verwachten is, en ook de veerkracht van de organisatie en haar partner-bedrijven wordt nog steeds op de proef gesteld door het virus. De WAA-organisatie blijft in beweging en ontwikkeling en kijkt ook altijd naar de toekomst.

Mede daarom wordt nu ook al voorzien dat de noodzaak tot nieuwe aanpassingen nijpender wordt; mede onder invloed van sociale zekerheidswetgeving, blijkt dat in de recente jaren de uitstroom uit het personeelsbestand van de WAA groter is dan eerder verwacht. Hoewel de huidige organisatie WAA hierop voor de korte termijn nog op is ingericht, ontstaat binnen een periode van circa 5 jaar de situatie dat de huidige infrastructuur niet meer verantwoordbaar gedragen kan worden. Vanwege de hoge mate van complexiteit zijn de verdere (terug)schaalbaarheid-mogelijkheden van de organisatie ook beperkt. Reden temeer om door te ontwikkelen: Sinds geruime tijd worden zowel door de GR WAA als door de deelnemende gemeenten onderzoeken uitgevoerd en bestuurlijke besluiten genomen waardoor steeds meer concreet zicht ontstaat hoe een effectieve en efficiënte WSW-uitvoering naar de toekomst geborgd kan worden, rekening houdend met alle betrokken belangen en verantwoordelijkheden.

2

Raadsconsultatie

Omdat deze inzichten en plannen nog niet tot uitvoerbare besluitvorming zijn gekomen (wat wel wordt verwacht voor dit jaar), zijn deze nu nog geen basis geweest voor vertaling naar de begroting 2022 GR WAA. In de tussentijd is in 2020 (en ook beoogd voor 2021) de optimalisatie van de bedrijfsvoering bij de WAA wel doorgezet, hetgeen één van de redenen is voor het opnieuw zichtbaar verbeterde operationeel resultaat. In 2020 liep het koersherijkingsproces in februari tegen een tijdelijke impasse aan, toen bleek dat de in het bestuur van de GR WAA vertegenwoordigde gemeenten Beesel en Bergen niet konden instemmen met de vanuit Venlo voorgestane doorontwikkeling. En direct daarna, werd Nederland, en ook de GR WAA, overvallen door corona. Inmiddels zijn de drie gemeenten en de GR WAA opnieuw op zoek gegaan naar een voor de toekomst best op alle betrokken belangen passende samenwerkingsvorm en ligt het in de verwachting dat daar in de loop van dit kalenderjaar ook gedragen en constructieve besluiten over kunnen worden genomen.

Financiële toelichting Naast de kosten die we als gemeente maken voor de groep met een hogere loonwaarde (gemeentelijke bijdragen aan het schap zoals die in de primaire begroting 2022 van de GR WAA is opgenomen), zijn er kosten die we maken voor de mensen met een lagere loonwaarde. In de gemeentelijke begroting bestaat de WSW-uitvoering dan ook uit feitelijk 2 componenten: Enerzijds de doorbetaling van de rijksbijdrage aan de WAA voor de hogere loonwaarde-Wsw'ers , aangevuld met de gemeentelijke tekortfinanciering. Anderzijds de loonkosten voor de lagere loonwaarde-WSW-ers die onder de gemeentelijke uitvoeringsverantwoordelijkheid vallen. In de voorliggende GR WAA-begroting 2022 wordt de afbouw van de Wsw-uitvoering bij de WAA steeds beter zichtbaar. Het aantal Wsw'ers welke fysiek werkzaam is binnen de WAA bouwt zich verder af als gevolg van (toenemende) uitstroom en het feit dat er vanaf 2015 geen nieuwe instroom meer plaats vindt in de Wsw (gevolg van de Participatiewet). De WAA Groep NV, uitvoerder van de GR WAA, is enkel nog detacheringsbedrijf. Zij voert de Wsw uit voor de populatie met een hogere loonwaarde. De werkzaamheden voor de groep met hogere loonwaarde bestaan hoofdzakelijk uit het detacheren en begeleiden van de WVsw'ers welke extern werkzaam zijn.

Daarnaast blijft de WAA de formele werkgeverstaken uitvoeren voor zowel de Wsw'ers met lage als de groep met hogere loonwaarde. Het materiële werkgeverschap ligt in Venlo bij KanDoen. De frictiekosten die het gevolg zijn van de versnelde krimp (lagere loonwaarde Wsw'ers naar de gemeenten per 2018) zijn nagenoeg af-gefinancierd middels daarvoor in het verleden ingestelde reserve. Omdat de indertijd voorziene risico's zich slechts beperkt realiseren, draagt ook vrijval daarin bij aan het positieve financiële resultaat. Het verbeterde exploitatieresultaat, de vermogenspositie-ontwikkeling in relatie tot huidige prognoses in combinatie met een licht positieve ontwikkeling van de rijkssubsidie Wsw, levert een beeld op waarin de Venlose gemeentelijke bijdrage in de tekorten van de GR WAA structureel aanzienlijk teruggebracht kunnen worden van € 1.290.000 naar€ 888.000 jaarlijks.

3

Raadsconsultatie

Zienswijze Gegeven bovenstaande stellen we dan ook voor als zienswijze uit te brengen: "op basis van de primaire begroting 2022 GR WAA ziet de gemeenteraad van Venlo geen aanleiding tot het indienen van een nadere zienswijze. Wel verzoekt ook dit jaar de gemeenteraad van Venlo de WAA de raad geïnformeerd te houden over de gevolgen die de corona-crisis op het bedrijf heeft." Deze zienswijze door middel van bijgevoegde conceptbrief kenbaar te maken aan het bestuur van de GR WAA.

Vervolgprocedure raad De zienswijze van de gemeenteraad wordt kenbaar gemaakt aan de GR WAA. Het bestuur van de GR WAA neemt de uitgebrachte zienswijzes in zijn verdere beraadslagingen en afwegingen over de begroting 2022 mee.

Burgemeester en wethouder de secretaris

de burgemeester ~

Bijlagen

1. 2. 3.

Uitgaande brief aan GR WAA met zienswijze gemeenteraad Jaarstukken 2020 GR WAA Concept-primaire begroting GR WAA 2022

4