001 RN Circulaire en duurzame hoofdstad.pdf

venlo Raadsnotitie

GEMEENTEBESTUUR

Rn nummer 2021

1

collegevergadering d.d.

26 januari 2021

team RGWBET

raadsvergadering d.d.

10 februari 2021 Circulaire en duurzame hoofdstad

steller LEM Potten

programma

ons kenmerk 1725132

doorkiesnummer +31 77 3596318 e-mail l.potten@venlo.nl

portefeuillehouder

M. Pollux

datum 7 januari 2021 bijlage(n) 1 datum verzonden

2 8 JAN. 2Z1 Onderwerp Concept Regionale Energiestrategie 1.0

Voorkeur uitspreken voor Wij vragen u als gemeenteraad om uw zienswijze te geven op de concept uitwerking van de Regionale Energiestrategie Noord- en Midden Limburg(RES- NML) 1.0. Kunt u zich vinden in de huidige uitwerking en de daarbij behorende ambities? Welke aandachtspunten wilt u nog meegeven in dit proces?

Aanleiding De vijftien gemeenten van Noord- en Midden Limburg vormen samen met de Provincie, Netbeheerder en het Waterschap onze RES-regio. In de door ons vastgestelde startnotitie op 25 juni 2019 is het proces beschreven om te komen tot deze RES in juli 2021. Nadat de startnotitie door alle colleges, gedeputeerde staten, dagelijks bestuur van het Waterschap en Enexis is vastgesteld, zijn we samen met de belanghebbenden het proces gestart om te komen tot uitgangspunten voor de RES. De gemeenteraden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het Waterschap hebben een belangrijke rol in de RES, zij dienen in mei 2021 in te stemmen met deze strategie. In april 2020 (raadsnummer 19) heeft u als gemeenteraad reeds ingestemd met de uitgangspuntennotitie van de RES. Op basis van de uitgangspuntennotitie is geschreven aan deze concept RES 1.0. In de maand februari wordt deze concept RES 1.0 voorgelegd aan alle gemeenteraden in Noord- en Midden Limburg, provinciale staten en het algemeen bestuur van het Waterschap. De opgehaalde input zal daar waar mogelijk worden meegenomen in de definitieve RES 1.0 die in mei aan u als gemeenteraad zal worden voorgelegd ter besluitvorming, evenals aan de andere genoemde bestuursorganen. Op 1 juli 2021 wordt het document namens de regio dan ingediend bij het Rijk.

Raadsnotitie

Overeen komsten De concept RES NML is tot stand gekomen dankzij een intensieve samenwerking tussenen consultatie van- alle betrokken partijen en ligt nu als concept ter inzage voor u als gemeenteraad. Deze concept RES NML vormt een uitwerking van de uitgangspunten zoals door u vastgesteld. De concept RES 1.0 is een eerste versie van een document dat tweejaarlijks herzien zal worden. Er wordt omschreven welke informatie er al is en welke keuzes reeds gemaakt kunnen worden. Daarnaast wordt inzicht geboden in wat er in de komende periode nog moet gebeuren. Dit laatste zal straks bij de vaststelling van dit document ook worden vertaald in een uitvoeringsconvenant. Uiteraard is er ook oog voor innovaties, deze zullen bij iedere herziening van het document bekeken worden en indien nodig worden opgenomen in de RES. Ambities concept RES NML De RES NML heeft er bewust voor gekozen om ook in te zetten op energiebesparing. Immers, wat niet aan energie verbruikt wordt, hoeft ook niet opgewekt te worden. Op basis van de besparingsambitie is vervolgens uitgewerkt hoeveel duurzame energie en warmte opgewekt moet worden in onze regio en hoe dit als RES-regio te realiseren.

Daarbij worden samengevat de volgende ambities geformuleerd in de concept RES NML: Energiebesparing Als RES NML willen wij burgers en bedrijven verleiden, begeleiden en stimuleren om in 2030 25% CO2 reductie te behalen ten opzichte van 2015. Dit wil de RES bereiken door: a. Een maatwerk ontzorgingsprogramma energiebesparing voor de verschillende doelgroepen. i. Een digitaal loket ii. Inzet van energiecoaches iii. Uitwisseling van kennis, middels een regionale kennisbank. Zowel voor particulieren, publiek en maatschappelijk vastgoed als voor bedrijven. b. Het stimuleren van het opwekken en gebruik van duurzame energie. i. Kleinschalig opwekken van energie op daken. De RES verstaat onder kleinschalig installaties met een (piek) vermogen van maximaal 15 kWp (kilowatpiek). Dit gaat om daken tot 50 zonnepanelen. Binnen de RES willen we dat in 2030 op 70% van de geschikte daken in onze regio gemiddeld 10 zonnepanelen liggen. ii. Gezamenlijke aanpak energiebesparing bij bedrijven en commercieel vastgoed. Middels de wettelijke besparingsplicht en door een stimulering aanpak voor bedrijven in samenwerking met het MKB Limburg. Bovenstaande ambities sluiten aan bij het raadsprogramma Circulaire en Duurzame hoofdstad van de gemeente Venlo. De RES zoekt aansluiting bij het Duurzaambouwloket waar de gemeente Venlo reeds gebruik van maakt.

Ook de inzet van energiecoaches past bij de meer wijkgerichte benadering van de gemeente Venlo. Op dit moment verkent de gemeente Venlo een stimuleringsaanpak voor zonnepanelen op particuliere daken, hierover vindt kennisdeling plaats binnen de RES.

2

Raadsnotitie

Grootschalige opwek Als RES NML willen wij 1.200 GWh duurzame energie opwekken in 2030 (vergund in 2025) door middel van zon- en windprojecten. De RES wil dit behalen door: a. De reeds geplande (SDE + vergunde) projecten ondersteunen en aanjagen; b. Het aanbrengen van zonnepanelen op grote daken (>15Kwp) aanjagen middels een regionaal versnellingsteam; c. Grootschalige opwek realiseren middels de uitgangspunten zoals vastgesteld waarbij we versnippering willen voorkomen en kijken naar grootschalige opwek door middel van energie landschappen. Wat gaat daar in de komende periode voor gebeuren: i. Inventarisatie van projecten die gemeenten op de planning hebben. ii. Het verder uitwerken van gebieden voor opwek, gebaseerd op de karakteristieken en kernkwaliteiten van de landschapstypen. En hier regionaal leidende principes voor uitwerken. Die lokaal overgenomen kunnen worden. iii. Afspraken voor grootschalige opwek vertalen naar uitvoeringsafspraken met tot samenwerking op en programmering van grootschalige opwek projecten. d. Voor gebieden groter dan 10ha zon- PV(>10MW) of 2 windturbines van 3,5 MW dient regionale afstemming plaats te vinden. e. Het opstellen van een nadere uitwerking voor regionale afstemming, met als doel de netcapaciteit zo efficiënt mogelijk in te zetten in de regio. f.

Het borgen van uitgangspunten zoals sociale duurzaamheid, lokaal eigendom, meervoudig ruimtegebruik en goede landschappelijke inpasbaarheid in het proces om te komen tot een uitvoeringsconvenant van de RES 1.0 Bij deze verkenning wordt rekening gehouden met de toenemende behoefte aan opwek van duurzame energie vanuit andere sectoren (denk hierbij aan elektrificatie van mobiliteit of elektrificatie van warmte in de transitieperiode tot 2050). De uitwerking voor grootschalige opwek dient zich te vertalen naar een lokale aanpak. In het verlengde van de RES is de gemeente Venlo in januari dan ook gestart met een proces om te komen tot een beleidskader voor nieuwe energie zie (RIB NR 150 2020). Ook andere gemeenten maken op dit moment een concretiseringslag en op basis van deze concretisering zal er een verfijnder beeld moeten komen van de potentiegebieden. Regionale warmte strategie Onderdeel van de RES NML is een Regionale Structuur Warmte. Hierin worden de warmtevraag en mogelijke regionale warmtebronnen in onze regio in kaart gebracht. In de concept RES 1.0 is onderzoek gedaan naar de volgende bronnen: a. Restwarmte: zeer beperkt beschikbaar op regionale schaal. Op gemeentelijke schaal is er wel sprake van restwarmte, denk daarbij aan supermarkten, productielocaties en kleine datacenters. b.

Groengas: Groengas is interessant als deeloplossing, de toepassingen worden nog verder verkend De RES richt zich dan enkel op vergisten en doet op dit moment nog onderzoek naar de mate waarin dit inzetbaar is. c. Geothermie: de regionale beschikbaarheid hiervan is nog onvoldoende duidelijk. Hiervoor is de regio afhankelijk van de resultaten van een nationaal scanonderzoek, deze resultaten volgen na de zomer van 2021.

3

Raadsnotitie

d. Aquathermie: Alleen lokaal te benutten, maar wel een veelbelovende techniek. Kansen voor kennisuitwisseling in RES verband. e. Zonnethermie: Kansen om lokaal in te zetten. Geconstateerd kan worden dat er een beperkt aantal regionale bronnen beschikbaar is op dit moment. In de komende periode wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan rondom de regionale warmtetransitie. Hierin worden de volgende zaken uitgewerkt: a. Acties om de potentie van groengas te benutten. b. Uitwerken samenwerking met aangrenzende RES-regio's rondom het toepasbaar maken van de in de zomer van 2021 ruwe geothermie-data. c. Eventueel aanvullend onderzoek naar ondiepe geothermie op basis van het scanonderzoek. d. Kennisdeling rondom aquathermie.

Individuele gemeenten stellen naast een Regionale Structuur Warmte ook een lokale Transitievisie Warmte op, hierin staat per wijk omschrijven hoe van het aardgas af te gaan in de periode tot 2050. U als gemeenteraad heeft reeds een eerste versie hiervan vastgesteld (raadsnummer 12 2020). En in het tweede kwartaal van dit jaar volgt er een 2.0 versie van deze Transitievisie Warmte. Participatie en communicatie Als RES NML wordt de energietransitie als meer gezien dan alleen een technische oplossing voor het klimaatvraagstuk. Niet de kortste weg naar ons doel, maar de mens staat hierin centraal. Iedere inwoner en organisatie, in de breedste zin van het woord, moet op zijn eigen manier kunnen meepraten, mee kunnen denken en mee kunnen doen. Zo wordt een duurzamere manier van leven onderdeel van de samenleving en ontstaat er meer acceptatie en draagvlak. Dit is de wijze waarop gewerkt wordt in de RES NML. De volgende afspraken worden dan ook onderdeel van de uitvoering van de RES 1.0: a. Vertaling van de afspraken over 50% lokaal eigendom en over lokale medezeggenschap in het omgevingsbeleid. b. Sociale duurzaamheid krijgt aandacht in de uitvoering van projecten. a. iedereen kan mee doen b. iedereen kan het betalen c. iedereen kan meeprofiteren (terugvloeien van revenuen naar de lokale gemeenschap) c.

Een verdere verkenning naar de mogelijkheden voor een (regionaal) energiebedrijf. Doorkijk naar uitvoering van de RES NML 1.0 Nadat de RES 1.0 voor onze regio is vastgesteld door de betreffende gemeenteraden, Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur van het Waterschap zullen de in de RES opgenomen afspraken vertaald worden in een uitvoeringsconvenant. Daarmee 'formaliseren' we als RES-regio de gezamenlijke afspraken en borgen we de uitvoering. Ten aanzien van de financiering van het vervolg proces heeft de rijksoverheid een onderzoek uitlaten voeren. Op basis van de resultaten van dit onderzoek zal er na de landelijke verkiezingen gekeken worden welke middelen beschikbaar komen vanuit de Rijksoverheid voor de uitvoering van de taken voor gemeenten in het klimaatakkoord. In de begroting van het programma Venlo Duurzame en Circulaire hoofdstad is rekening gehouden met kosten voor de eerste vertaalslag van RES 1.0 naar lokaal beleid.

4

Raadsnotitie

Parallel aan de behandeling van de concept RES 1.0 loopt een onderzoek naar de toekomstige regionale uitvoeringsorganisatie van de RES NML.

Verschillen Energiebesparing De aanpak van de RES sluit grotendeels aan bij de aanpak in het uitvoeringsprogramma van de gemeente Venlo. Ten aanzien van de aanpak voor bedrijven kent de gemeente Venlo een traject met Ondernemend Venlo, dit staat niet expliciet benoemd binnen de RES, maar de resultaten hiervan zullen ook worden gedeeld met de RES regio. Daar waar dit soort trajecten juist als inspiratie kunnen dienen.

Grootschalige opwek De aanpak voor grootschalige opwek zal voor de gemeente Venlo nog een vertaling krijgen in het beleidskader nieuwe energie waar op dit moment aan wordt gewerkt. Als we door onze oogharen kijken zien we dat er in de gemeente Venlo maar beperkt de ruimte is voor de echte grootschalige scenario's als een energielandschap. Het kader voor nieuwe energie zal inzicht bieden in de mogelijkheden voor opwek binnen de gemeente Venlo. De uitkomsten zullen na vaststelling van dit beleidskader door u als gemeenteraad dan ook weer in worden gebracht bij de RES. We constateren dat op basis van de huidige cijfers in de RES -- NML voor de grootschalige opwek van zon de gemeente Venlo al een substantiële bijdrage levert aan de opwek middels zon op daken. Ten aanzien van opslag en omslag van energie met het oog op de beperkte netcapaciteit in de regio wordt er onder de vlag van de Regiovisie Noord- Limburg een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor opslag en omslag van energie. Waterstof wordt hierbij meegenomen als een van de toepassingen.

Regionale warmte strategie Om een beter beeld te krijgen van de mogelijkheden in de regio is het ook van belang dat gemeenten aan de slag gaan met hun lokale transitievisie warmte. De gemeente Venlo loopt hierin voorop en dient ook als voorbeeld voor de andere gemeenten. Eind 2021 dienen alle gemeenten een lokale transitievisie te hebben, deze resultaten worden dan ook weer gedeeld met de RES organisatie. Om zo een beter beeld te krijgen van de mogelijkheden in de Regio. Daarnaast zijn we als regio sterk afhankelijk van de uitkomsten van het scanonderzoek, dit moet uitsluitsel geven in de mogelijkheden voor geothermie in onze regio.

Communicatie en participatie Het uitvoeringsprogramma van de gemeente Venlo spreekt over participatie en communicatie als een van de sleutel elementen voor deze transitie. Hierbij wordt veel belang gehecht aan het niveau van de wijk. De RES laat nadrukkelijk de vrijheid aan de individuele gemeenten om te communiceren met hun eigen inwoners en overige belanghebbenden. De vertaling van de RES en het gesprek hierover met de inwoners wordt meegenomen in onze eigen trajecten zoals in de transitievisie warmte, de aanpak voor nieuwe energie, maar ook de klimaatwijkakkoorden.

5

Raadsnotitie

Communicatie Ten tijde van de behandeling van deze concept RES 1.0, worden er door de RES-regio ook nog bijenkomsten gehouden met de klankbordgroep met belanghebbenden evenals een bijeenkomst voor inwoners uit de regio. De input van deze bijeenkomsten wordt meegenomen in het proces om te komen tot een definitieve RES 1.0. Elementen van de concept RES 1.0 worden ook nog besproken in lokale trajecten, denk daarbij aan het beleidskader nieuwe energie.

Vervolgprocedure raad Zoals reeds eerder aangegeven zal de definitieve RES 1.0 in mei ter besluitvorming worden voorgelegd aan alle gemeenteraden in Noord- en Midden Limburg, provinciale staten en het algemeen bestuur van het Waterschap. Dit document wordt op 1 juli aangeboden bij het Rijk.

Burgemeester en weth de secretaris

s van Venlo

Antoin Se

Bijlagen

1.

2.

Bijlage 1. Oplegnotitie bij RES 1.0 t.b.v. consultatie van volksvertegenwoordigers Bijlage 2. Concept Regionale Energiestrategie Noord- en Midden Limburg 1.0

28-01-2021 28-01-2021

3. 4. 5.

6