Verslag sessie Verzelfstandiging afdeling Sportzaken

KORT VERSLAG VAN SESSIE 2 VAN 7 OKTOBER 2021 Onderwerp Voorzitter Griffie Aanwezige raadsleden Aanwezige steunfractieleden Aanwezige portefeuillehouder Aanwezige ambtenaren / externe deskundigen

Verzelfstandiging afdeling Sportzaken C.M. Sintenie M. Versteege L. Aardenburg, S. Koppes, N. Korf, S.N.M. de Ruig F. Blokland, H.C. Demmers, M. Gemser J. Verwoort (plaatsvervanger B. Diepstraten) K. Radstake M. Stoker M. van Vilsteren-Van Oostveen R. van Bent D. de Wit

De voorzitter leidt het onderwerp kort in en inventariseert vervolgens wie, aan het eind van de sessie, gebruik wil maken van de rondvraag. Geen van de aanwezigen wenst gebruik te maken van de rondvraag. De sessie is opgedeeld in een beeldvormend en een oordeelsvormend deel. Geen van de aanwezige raadsleden wenst gebruik te maken van de eerste termijn tijdens de beeldvorming. De voorzitter sluit daarom de beeldvorming en opent het oordeelsvormend deel van de sessie. De heer De Ruig (D66V) begint door aan te geven dat D66Velsen tijdens de sessie van afgelopen november welwillend stond tegenover de verzelfstandiging. Wel zijn een aantal randvoorwaarden meegeven. Zo vond D66Velsen het belangrijk dat de maatschappelijke functies en faciliteiten om tot een kwalitatief, bereikbaar en aantrekkelijk aanbod van sportmogelijkheden te komen, gewaarborgd moesten worden. Vanuit een financieel perspectief was een efficiëntieslag nodig. Wel geeft de heer De Ruig aan dat D66Velsen nog een aantal bedenkingen heeft bij het proces. Externe verzelfstandiging is de meest wenselijke variant is als het gaat om het verwezenlijken van de doelen en de efficiëntie. Ook is met SRO een bewezen partner gevonden. Waar het spaak begint te lopen, is het door het college besloten tijdspad. Er moet nog een hoop gebeuren om het tot een succes te maken.

Als er nog bedenkingen en bezwaren zijn, is er weinig tijd om dat nog weg te nemen. De ondernemingsraad heeft in een eerder stadium aangegeven dat er nog een hoop onduidelijkheden zijn. Ook is vandaag (7 oktober 2021) in de IJmuider Courant te lezen dat er nog onduidelijkheden zijn. Het gaat niet enkel om onduidelijkheden bij de medewerkers, maar ook bij de zwemverenigingen. Het lijkt erop dat na het besluit tot verzelfstandiging, de deuren voor een gesprek met anderen dicht zijn gegaan. Niet is gekeken hoe tevreden verenigingen, sportclubs en gebruikers zijn. Het onderzoek vermeld in het collegebericht in mei geeft een aantal randvoorwaarden, waaronder een zorgvuldig transitieproces. Daar wringt het wat betreft D66Velsen op dit moment. Neem de betrokkenen meer op sleeptouw. Het moet meer gemaakt worden tot samenspel. Het komt ons niet over als een zorgvuldig transitieproces, stelt de heer De Ruig. D66Velsen zet liever in op samenspel. Er moet met direct betrokkenen nog eens aan tafel worden gezeten om te zorgen dat het een succes gaat worden.

D66Velsen vraagt de wethouder dan ook de streefdatum van 1 januari 2022 los te laten en te verschuiven naar 1 juni 2022. D66Velsen wil de wethouder meegeven om een stap terug te zetten om vervolgens drie stappen vooruit te kunnen zetten. De heer Koppes (VVD) heeft ook de krantenberichten en de vele stukken gelezen. De zorgen kon de heer Koppes bij zichzelf wegnemen door de stukken door te nemen; de zorgen lijken ergens anders te liggen. Wat betreft het proces: we zijn een jaar geleden breed aan de slag gegaan. De heer Koppes hoort nu vooral problemen, maar wat lost het half jaar extra op? De heer De Ruig (D66V) betwist dat er geen oplossingen worden aangedragen. De heer Koppes meent dat de verenigingen en gebruikers voldoende betrokken zijn: wat wil de heer De Ruig nog meer doen? De heer De Ruig geeft aan dat de betrokkenen zelf zeggen dat ze niet voldoende betrokken zijn. D66Velsen denkt dat het binnen 2 maanden weg proberen te nemen van die zorgen niet voldoende is. Neem daar nou de tijd voor om tot een goed besluit te komen, stelt de heer De Ruig. De heer De Ruig gaat verder: wat is onze zorg? Onder de huidige druk en onzekerheid zou het zonde zijn dat medewerkers vertrekken en veel ervaring en gedrevenheid verdwijnt. Het is dan de vraag of je nog een goede transitie door kunt maken.

In dat licht wil de heer De Ruig de wethouder er ook op wijzen dat ook de zwembaden kampen met tekorten aan personeel en ze mogelijk moeten sluiten. Dat lijkt de heer De Ruig een onwenselijke situatie. Het is belangrijk dat de verzelfstandiging dicht bij verenigingen staat. De kracht van lokaal sportbeleid is dat mensen ook lokaal betrokken zijn. Waar wij ook zorgen over hebben is hoe we omgaan met de kleinere verenigingen en de verenigingen aan de randen, stelt de heer De Ruig. Betekent het ook dat je investeringen kan gaan door bij de accommodaties en is dat een kant dat het op kan gaan? D66Velsen is niet per se tegen verzelfstandiging, maar om er succes van te maken moet dat in samenspel zijn. Mevrouw Gemser (PvdA) geeft aan dat in de sessie in november 2020 helder uiteen is gezet welke richting de gemeente wil zetten met Sportzaken. PvdA ziet heil in de samenwerking met SRO. Daarmee krijgen gebruikers één aanspreekpunt. Voor de PvdA is het uitgangspunt dat gebruikers tevreden zijn over de faciliteiten en deze optimaal kunnen gebruiken. Ook heeft de PvdA kennis genomen over de zorgen van de medewerkers. Het lijkt erop dat ze zich niet voldoende gehoord voelen.

Is er een concreet plan voor de medewerkers en hoe en wanneer wordt dit aan ze teruggekoppeld? En wat doet de stellingname van de OR met dit plan? Wat gebeurt er met de inzet binnen het gewijzigde model? De heer Blokland (CDA) geeft aan dat het CDA ook voor het verzelfstandigen van de afdeling Sportzaken is. Het is goed dat het naar een professionele organisatie gaat, stelt de heer Blokland. Er is aandacht voor een goede overgang van de medewerkers. Maar toch gaat het nu mis. Er wordt onaanvaardbare druk ervaren door medewerkers. We zijn erg benieuwd wat het probleem nu precies is. We willen benadrukken dat een wijziging van een rooster, zolang het niet toornt aan contracturen, moet kunnen. We moeten er niet te rigide in zijn, stelt de heer Blokland. Maar het CDA maakt zich wel erg zorgen over de ervaren onaanvaardbare druk. En ook vanwege het verzoek om uitstel door de OR. De heer Blokland las dat er vooruitgang in zit, maar het lijkt alsof er nu plotseling haast gemaakt wordt. Een gelijkwaardige overgang moet een prioriteit zijn. De wethouder geeft zelf aan dat het zorgvuldig en netjes moet, maar blijkbaar zit daar nu frictie. Zoals het nu gaat, is het

nu nog te onzeker en twijfelt het CDA te erg om te kunnen oordelen dat het voorstel besluitrijp is. De heer De Ruig (D66V) vraagt of het CDA zinspeelt op uitstel? De heer Blokland (CDA) geeft bevestigend antwoord. De heer Koppes (VVD) begint door te stellen dat de joint venture middels een B.V. een goede keuze is. Hij hoort ook verder tevredenheid over deze constructie. Ook de VVD vroeg zich af of de beoogde startdatum wel realistisch is. De VVD staat er echter positief kritischer in dan D66Velsen. Er is mogelijk koudwatervrees bij de betrokkenen. We gaan niet over de arbeidszaken, maar we gaan wel over de kaders, stelt de heer Koppes. Hebben wij deze voldoende meegegeven? De VVD hoopt dat de wethouder de zorgen weg kan nemen. Als de werknemers en de verenigingen tevreden zijn, hebben we in potentie een goed voorstel liggen, stelt de heer Koppes. De heer Koppes wacht ook de gesprekken tussen de zwemverenigingen en de wethouder af. De heer Korf (VL) sluit zich aan bij de opmerkingen van de VVD. Velsen Lokaal is in beginsel positief over de verzelfstandiging van de afdeling Sportzaken middels een joint venture B.V. met SRO. Dat mensen mogelijk weggaan, zou kunnen. Het is altijd spannend bij iets nieuws. Er zijn ook kansen binnen zo’n organisatie, wat mogelijk weer mensen aantrekt. Samenspel met de verenigingen, betrokkenen en medewerkers is zeker belangrijk, stelt de heer Korf.

Het is ook wel begrijpelijk, want het is spannend. Het is logisch dat je je er druk om maakt, benadrukt de heer Korf. We moeten niet afraffelen. Hopelijk kan de wethouder bevestigen dat het zorgvuldig wordt afgerond. Mogelijk kan de wethouder ook aangeven of dit voor 1 januari netjes kan worden afgerond. Is het een risico dat we subsidie blijven geven en we op termijn moeten bijlappen, vraagt de heer Korf zich af. En is hoeverre is dit risico ondervangen? Daarnaast leest de heer Korf dat het college de tarieven blijft vaststellen. Daar zou de heer Korf meer duidelijkheid over willen hebben. De heer Aardenburg (LGV) geeft aan dat LGV zich zorgen maakt over de verenigingen die voornamelijk bestaan uit vrijwilligers, die door middel van de bijdrage van de leden overeind blijven en de huur kunnen blijven betalen. Het prijsverschil ten opzicht van bijvoorbeeld SRO maakt dat mensen men een kleine beurs kunnen blijven sporten. LGV vraagt zich af of de huidige prijsafspraken gewaarborgd blijven. Zullen er nog afspraken zijn met verenigingen en sportclubs over het gebruik van de sportzalen en in hoeverre heeft de gemeente hier nog invloed op? LGV heeft de reactie op het OR advies kunnen lezen maar vindt de reactie summier. We hopen dat er voor de werknemers duidelijkheid gaat komen over hun toekomst, stelt de heer Aardenburg.

Mevrouw Demmers (FIJ) geeft aan dat er op een gegeven moment werd gesproken over een dekkingspercentage van 30%. Forza! staat niet afwijzend tegenover de verzelfstandiging, maar is wel negatief tegenover deze percentages. We willen niet hebben dat er straks IJmuidense kinderen niet meer naar de zwemles kunnen, omdat het zwembad dicht moet. Het is belangrijk dat er geen grote onenigheid is onder het personeel en iedereen wegloopt. Wethouder Verwoort geeft dat hij wethouder Diepstraten (portefeuillehouder van dit onderwerp) vervangt. Waarom is gekozen voor 1 januari? Omdat het een proces is dat al geruime tijd loopt. Je moet iets ook een keer afronden, maar dat moet ook

zorgvuldig gebeuren, zo stelt de wethouder. We hebben een zorgplicht voor de medewerkers. Medewerkers zijn ook gebaat bij duidelijkheid. Dat krijgt je wel als hier een besluit over wordt genomen. Het is soms ook spannend. Mensen houden in de regel niet zo van verandering, stelt de wethouder. We moeten ook zorgen dat het draagvlak er is. We moeten zorgvuldigheid betrachten, maar dat is in het proces ook gebeurt. In januari zijn de gesprekken met de sportverenigingen begonnen en deze lopen nog steeds. De klant moet in principe niets merken van de overgang naar SRO, stelt de wethouder. De deuren van de gesprekstafels zijn niet dicht. De heer Koppes (VVD) hoorde de wethouder aangeven dat mensen moeite hebben met verandering. Maar de heer Koppes vindt dat geen open manier om aan tafel te zitten. De wethouder neemt de woorden terug voor zover deze op die manier wordt geïnterpreteerd. We moeten zorgen dat we de koudwatervrees wegnemen, gaat de wethouder verder. Kunnen we het niet rustiger aandoen? Dat kan altijd, maar dat veranderd niet veel aan wat we gaan doen, aldus de wethouder. Dan schuiven we het voor ons uit in de tijd, stelt de wethouder. Het heeft echter niet de voorkeur van het college. Het is niet de bedoeling dat er continue een wisseling komt in personeel. We houden ook de kleinere verenigingen in de gaten. Wat betreft de besparingen die we inboeken, terug naar sport.

De wethouder geeft aan dat de raad daar zelf over gaat, want de raad heeft het budgetrecht en stelt ieder jaar de begroting vast. De heer Koppes (VVD) geeft aan dat hij bezig is met een motie over kunstgras en de financiering daarvan, dus de heer Koppes geeft de wethouder financiën mee dat er dus ruimte is voor de financiering, al gaat de raad er zelf over. De heer De Ruig (D66V) geeft aan dat er onduidelijkheid is bij sommige verenigingen en het personeel. Als de overtuiging er zou zijn dat het spannend maar duidelijk is, hadden ze niet zo aan de bel getrokken. Kan de wethouder toezeggen dat ze voor de raadvergadering een plan van aanpak presenteren om de verenigingen en werknemers beter mee te nemen? De wethouder doet de toezegging dat er binnen drie weken een tijdspad komt te liggen en dat het streven is om daar een advies van de OR op te krijgen. Welke invloed heeft de raad op de tarieven? Als raad stel je het sportbeleid vast en we hebben een vereniging van aandeelhouders waaraan wordt gerapporteerd, gaat de wethouder verder. De raad wordt er dan ook over geïnformeerd. En het college gaat nog over de tarieven, benadrukt de wethouder. De dekkingspercentages voor het zwembad: dat klopt, zwembaden zijn voorzieningen. Dat zijn helaas voorzieningen die mooi en nuttig zijn, maar het zijn voorzieningen die niet commercieel uitgebaat kunnen worden.

Dat moet midden subsidie gedekt worden. Mevrouw Demmers (FIJ) geeft aan dat ze vooral doelde op een situatie zoals bij de Stadsschouwburg waarbij om meer subsidie werd gevraagd. De wethouder geeft aan dat de afgelopen periode de toezichthouding aangescherpt is en dat toezichthouders zijn aangesteld bij diverse instellingen. Dit om te voorkomen dat organisaties in de problemen te komen. In de conceptbegroting wordt het voorstel gedaan om de exploitatieruimte die nodig is te dekken met een aanvullende subsidie totdat de raad een besluit heeft genomen over de toekomst van de Stadsschouwburg. De heer Koppes (VVD) vraagt of hij mevrouw Demmers nou hoort zeggen het prijskaartje voor zwembaden te verdubbelen. Mevrouw Demmers (FIJ) geeft aan dat dit niet het geval is. De heer De Wit (ambtenaar) geeft aan dat de buurtsportcoaches blijven bestaan. Ze blijven ingezet worden in de wijk. De heer De Ruig (D66V) geeft aan dat hij de binding belangrijk vindt. Hij wil voorkomen dat Haarlemse buurtsportcoaches straks

in IJmuiden te werk gaan. De heer De Ruig vraagt of in de uitvoering de binding geborgd is. De heer De Wit geeft aan dat de buurtsportcoaches in de eigen gemeente in blijven worden gezet. De heer Radstake (gemeentesecretaris) geeft aan dat het hele sportbedrijf onder SRO gaat worden gezet, maar de huidige eigen mensen blijven in Velsen. De heer Radstake hoort twee wensen: de wens om zorgvuldig om te gaan met de medewerkers en de wens om zorgvuldig om te gaan met de verenigingen. We doorlopen een langdurig en zorgvuldig proces, stelt de heer Radstake. Daar hebben we veel samenspel gehad. Wat we nu zien, is dat alle arbeidsvoorwaarden worden geamendeerd. Het gaat hier om een overgang van onderneming, welke vervolgende garanties met de medewerkers kan afspreken. Dat kan de gemeentesecretaris als vertrekkende organisatie niet regelen met een sociaal plan. Deze term is in het begin wel gebruikt. Medewerkers schrikken daarom omdat het toch niet via een sociaal plan wordt geregeld. De OR heeft voor de zomer aangegeven dat pas op de plaats nodig is om de onrust weg te nemen. Dat hebben we de afgelopen zomer gedaan, stelt de heer Radstake. De onregelmatigheidstoeslag (ORT) wordt gegarandeerd voor drie jaar. Dat vindt de heer Radstake een prima voorstel. Daar is veel reactie op gekomen. Er is een bod op gekomen en de heer Radstake wacht nu op een reactie van de vakbonden.

De heer Radstake heeft de overtuiging dat ze er samen uitkomen. SRO zal op een gegeven moment de individuele afspraken met de medewerkers moeten vastleggen. De heer Radstake wil dat de voor Velsen specifieke afspraken, zoals vrij op 1 mei (dag van de arbeid), wel door de medewerker kunnen worden meegenomen. De heer Koppes (VVD) krijgt graag bevestigd dat de raad het ook hoort als het niet goed gaat bij de organisatie. We zijn tenslotte voor de helft eigenaar van deze organisatie, stelt de heer Koppes. De heer Radstake (gemeentesecretaris) geeft aan dat het via een joint venture gaat en deze joint venture zal verantwoording moeten afleggen aan de gemeente. Het bedrijf blijft echt Velsens, aldus de heer Radstake. De heer Timmerman (externe deskundige) geeft aan dat inderdaad binnen de B.V. er een medewerkerstevredenheidsonderzoek zal worden gedaan. Het is aan de aandeelhouder om daar iets mee te doen. De aandeelhouder zal terugkoppeling geven aan het college en de raad. Het antwoord is ja, daar zal de raad zeker over op de hoogte worden gehouden. De heer Blokland (CDA) geeft aan dat het meer duidelijk is. Wat betreft de onregelmatigheidstoeslag (ORT): in de zorg laten medewerkers zich bewust inroosteren voor nachtdiensten omdat ze het extra inkomen goed kunnen gebruiken. Het is naar het vermoeden van de heer Blokland een belangrijk onderwerp. Dat beaamt de heer Radstake.

Voor een klein aandeel aan medewerkers is het een substantieel onderdeel van hun inkomen. De heer Blokland gaat verder: we zien als CDA liever eerst helderheid en dan pas het besluit. De heer Blokland heeft nog wel moeite met de huidige volgorde. De heer Radstake kan moeilijk zeggen wanneer die helderheid precies kan worden gegeven. Het uitgangspunt van goed werkgeverschap staat bovenaan. Iedere medewerker gaat er op een gelijkwaardig niveau uitkomen, stelt de heer Radstake. De heer De Ruig (D66Velsen) hoort een harde deadline. Deze is echter niet heilig als het niet zorgvuldig en helder kan voor 1 januari, vermoed de heer De Ruig. De heer Koppes (VVD) hoort de heer De Ruig zorgen uiten, maar heeft ook gelezen dat er voor medewerkers die er niet uitkomen,

er een vorm van detachering mogelijk is. Wat is de rechtvaardiging voor uitstel? De heer De Ruig (D66V) geeft aan dat hij het zonde zou vinden als mensen de organisatie verlaten als dat voorkomen had kunnen worden door het zorgvuldig aan te pakken. De wethouder benadrukt de toezegging over het tijdspad. De heer De Ruig (D66V) geeft aan dat in het kader van goed werkgeverschap dat een zorgvuldige transitie van belang is. Wethouder Verwoort geeft aan dat het aan hen is om de raad hierover gerust te stellen. De heer De Ruig (D66V) geeft aan enigszins gerust te zijn gesteld, maar heeft nog wel zorgen. De heer Radstake (gemeentesecretaris) geeft aan dat de vakbonden ook met een reactie komen. Volgende week zit de heer Radstake samen met de ondernemingsraad. Het zijn twee processen die in het tijdpad van de wethouder zouden moeten passen. De heer Radstake ziet een mooi proces, dat een hobbel heeft gekregen door een eigen onhandigheid. We moeten een keer de knoop doorhakken, anders houden we onzekerheid, stelt de heer Radstake. Dat hoort de heer Radstake ook bij medewerkers. De heer Koppes (VVD) geeft aan dat het prettig zou zijn als er voldoende voeding wordt gegeven om geen amendement op te moeten stellen om daarmee wensen en bedenkingen mee te geven. De heer Van der Bent (ambtenaar) reageert nog op de brief van de zwemverenigingen.

Daarin zijn de zorgen van de zwemverenigingen geuit. Insteek was om na de zomer met de verenigingen samen te zitten. Er is wat mis gegaan met de afspraak. De afspraak wordt opnieuw ingepland en de zorgen zullen met de zwemverenigingen besproken worden. De voorzitter inventariseert of het voorstel besluitrijp is. De fracties van de VVD, CDA, Velsen Lokaal, Forza!, LGV, PvdA en D66Velsen geven aan dat het voorstel besluitrijp is. Het CDA geeft aan dat het mogelijk als debat kan. D66Velsen laat het uiteindelijk nog afhangen van de informatie die uit het college komt. De voorzitter concludeert dat het onderwerp door kan naar de raadvergadering (als hamerstuk). Als er moties of amendementen komen, als debatstuk. Toezeggingen: - De wethouder zegt toe dat er binnen drie weken een tijdspad komt te liggen en dat het streven is om daar een advies van de OR op te krijgen.