Verslag sessie raad en maatschappelijke instellingen inzake schouwburg 2021-12-21.docx

KORT VERSLAG VAN SESSIE VAN 2021 Onderwerp

Digitaal werkbezoek van maatschappelijke en culturele instellingen aan de raad van Velsen R. Palstra

Voorzitter Griffie Aanwezige Ben Hendriks (BH); Kitty Wolfs (KW); Leo Kwant (LK); raadsleden/steunfractieleden Leen de Winter (LW); Ilse van Turnhout-Stoelman (IT); Annekee Eggermont (AE); Marc Hillebrink (MH) M. Koers (MK) SSV, N. Azarkan (NA) SWV, M. van Dongen Aanwezige genodigden

Aanwezige portefeuillehouder Aanwezige ambtenaren / externe deskundigen

(MD) Bibliotheek/Volksuniversiteit/Kunstform, K vd Wel (KW) en E. Smit (ES) Koel, M. Boelsma (MB) Vellesan College, B. Jongsma (BJ) Ichtus Lyceum, G.J. v/d Hulst (GH) en T. Maks (TM) Velser Gemeenschap, D. van Putten (DP) Alphenaar Muziek en Meer in de IJmond, M. Redeker (MR) J. Verwoort (JV) W. Gravemaker, M. Hoekstra

De voorzitter leidt het onderwerp kort in: de bedoeling van de bijeenkomst betreft duiding over de toekomst van SSV en de rol die andere culturele, maatschappelijke en onderwijsorganisaties daarbinnen kunnen en willen spelen. Voorstelrondje + korte pitch door deelnemers: NA: De inhoudelijke ambitie van SWV is het creëren van een huiskamer in Rex Cultuur Dok. In Kunst & Cultuur ziet zij verbindende elementen: het creëren van een collectief geheugen, spiegels van de samenleving. Dit zijn belangrijke elementen in het werk bij SWV. Ze streeft naar het laagdrempelig maken van K&C voor alle groepen in de samenleving; ook voor mensen die er nog geen kennis mee hebben gemaakt. Inhoudelijke verbinding is ook nodig naar de wijken en andersom. MD: ziet met name voor KunstForm en DanceWorks toekomst in het Rex Cultuur Dok. Zijn organisatie wil graag aanwezig zijn maar ook mede invulling geven aan het podium. Maar meer dan dat ziet hij ook synergie en een aanzuigende werking van Rex Cultuur Dok. Een dergelijke voorziening is belangrijk in een gemeente als Velsen. Cultuurarmoede moeten we voorkomen. Samenwerking en verbinding met het sociaal maatschappelijk domein zijn daarnaast kernbegrippen. Deze hebben ook weerslag naar het Multifunctionele centrum (IJmuiden, Velserbroek), waarbinnen de bibliotheek, welzijnsfuncties en andere functies samen komen.

MB: vraagt of de raadsleden zich de tijd herinneren dat er in Velsen meerdere podia waren, waar je kan deelnemen en die je kunt bezoeken? De leerlingen en docenten van het Vellesan missen een multicultureel centrum in Velsen. Er is vooral behoefte aan een kleinschalig vlakke vloer theater. Vanuit het Vellesan wordt gewerkt aan vooral dansvoorstellingen. Velsense leerlingen moeten dit toch kunnen uitvoeren in Velsen. Het Vellesan werkt al jaren samen met de SSV: ieder jaar een grote 1

dansvoorstelling en de diploma-uitreiking. De huidige grote zaal biedt wel beperkingen; voeg een kleinschaliger podium toe. BJ: heeft feitelijk meerdere petten. Hij is zelf muzikant en vertegenwoordigt hier zijn school. Schoolmusicals zijn een traditie op het Ichtus Lyceum. Leerlingen moeten kennis kunnen maken met cultuur in hun eigen omgeving. Het Ichtus wil ook graag de diploma-uitreiking in SSV voortzetten. BJ wijst ook op het belang van en de mogelijkheden van een kleine zaal. Hij werkt ook als zzp-er en pianist en ziet echt de voordelen van de combinatie van een grote en een kleine zaal. Hij krijgt ook vaak een vraag van kleine gezelschappen om te repeteren in de school. Dat kan, maar daarvoor moet wel de hele school ’s avonds open ect. Daarbij vindt hij het beter om “dicht bij de bron” te repeteren. ES: Koel groeit uit zijn jasje en heeft het bestaan mede te danken aan SSV. Zij denken en dromen graag verder over de educatiekant van Rex. Zij zien graag meerdere partners onder één dak: bij elkaar kijken en inspiratie opdoen. Wanneer een Poppodium gerealiseerd kan worden zal sprake zijn van een aanzuigende werking en dat werkt weer inspirerend. ES en KW willen de raad uitdagen om ook verder naar die kant uit te breiden. Wat is er mogelijk? Wat is aanvullend?. MR: heeft ook meerdere petten: hij is producent, artiest en (zang)docent.

Hij wil graag een professionele producentenrol op zich nemen. Professionele producties organiseren in Velsen en daarvoor artiesten naar Velsen halen. Hij ziet een mogelijkheden voor een productiebedrijf in Rex. Dit verbetert het culturele klimaat van Velsen en draagt bij aan de zichtbaarheid van gemeente. Vanuit zijn rol bij de Summer Park Sessions valt hem ook op dat een vlakke vloer podium wordt gemist. De inschrijvingen voor de sessions lopen snel waaruit die behoefte ook blijkt. GH: geeft aan dat in Velsen sinds de sluiting van het Witte Theater geen passende locatie heeft voor amateurgezelschappen, scholen, kleine startende artiesten en daarmee voor het Velsense publiek. Is dit een noodzaak? Ja: mensen willen zich ontwikkelen in eigen omgeving. Daar hoort een podium bij. Vergelijk de sluiting van het Witte Theater met het stoppen van een voetbalvereniging en de spelers aan hun lot overlaten. Een cultureel huis is kostbaar doch wenselijk en belangrijk. Het effect draagt breder bij, het geeft aantrekkelijkheid voor ondernemers en bedrijven. Dit komt in veel onderzoeken naar voren. DP: is vijf jaar muziekprogrammeur geweest in het Witte Theater. Daar heeft hij veel georganiseerd zoals bijvoorbeeld Bunkerrock. Mensen wijken nu uit naar Haarlem en dat is zonde. Vooral omdat er genoeg talent aanwezig is in Velsen.

Dat ziet hij ook bij het muziekfestival tijdens de feestweek in Santpoort. De bereikbaarheid van de SSV is ook een pré. Vragen raadsleden: BH is onder de indruk van pitches en de overtuiging die daarvan uitgaat. Hij stelt enkele kritische vragen maar wil benadrukken dat deze vooral bedoeld zijn om een betere afweging te kunnen maken. Hij vraagt naar de financiële gevolgen bij SWV. Hoe zit dat? Stoot SWV andere plekken af?

2

NA: De Spil is al afgestoten. Daar zat alleen SWV. We willen zorgen dat juist gecombineerd wordt met andere locaties. De functies vanuit De Spil zijn grotendeels geplaatst, maar nog niet allemaal. BH: leidt dit tot meer m2? NA: Nee, dat is nadrukkelijk niet de bedoeling. ES: Koel kan de groei niet opvangen, we willen verder in een moderne locatie. In Rex zijn de specifieke eisen van Koel nog niet geheel ingevuld. Koel wil kijken naar de mogelijkheden binnen de huidige plannen en tekeningen. Het liefst verruilt Koel de huidige locatie geheel voor vestiging in Rex, maar alleen als het kan. De huidige huisvesting is niet passend als het om functionaliteit gaat: niet goed geïsoleerd; zowel in geluid als warmte. Het waait binnen net zo hard als buiten. LW: is blij met het enthousiasme. De gemeenteraad is ook best enthousiast, maar er is een exploitatietekort van € 400.000,-. Hij hoopt dat door de synergie de resterende 400.000 kan worden gedekt. Hij krijgt niet de indruk dat dit lukt door de antwoorden van SWV en Koel. Zijn vraag aan Koel en Muziek en Meer in de IJmond is of er nu twee muziekscholen naast elkaar komen? Of maak je samen gebruik van het gebouw? Hoe zit het met de huur? Kan wellicht de subsidie omlaag per instelling zodat een inverdieneffect ontstaat? NA: het delen van kosten is juist een voordeel.

We blijven binnen huisvestingskosten, maar het mag niet ten koste gaan van de inhoud. DP: weet nog niet hoe het precies vorm moet krijgen. Naast zijn organisatie en Koel zijn er nog meer muziekaanbieders, dus dat zijn nog uitzoekpunten. Hij maakt ook gebruik van KunstForm. DP ziet vooral meerwaarde voor uitvoeringen in de Kleine zaal. Hij noemt als voorbeeld het Queen-project. Muziek en Meer in de IJmond huurt verder geen maatschappelijk vastgoed van de gemeente. KW vult aan dat verhaal van Koel en Muziek &Meer elkaar niet bijten. Hij ziet juist een brainstorm over hoe we het gaan uitvoeren. Het gaat ook over verantwoordelijkheden en dat kan een gezamenlijke opdracht zijn. Wellicht is het handig om dit proces te laten begeleiden door een kwartiermaker? De huidige subsidie is bovendien gericht op activiteiten en niet voor huisvesting. Dus subsidies verlagen om die reden is lastig. Koel ziet zich wel als partij die synergie kan bevorderen door leerlingen in te brengen die ook van bredere faciliteiten gebruik kunnen maken. KW noemt als suggestie de subsidiestroom voor huisvesting te laten verlopen via SSV. DP vult aan dat een kleine zaal beter betaalbaar is dan de huidige grote zaal. De grote zaal is gewoonweg niet haalbaar. Zowel financieel als in aantal bezoekers. MH wijst op het belang van verbinden en synergie.

Hij had eigenlijk verwacht dat de verschillende partijen al meer bij elkaar hadden gezeten. Hoe denkt MK over in het leven roepen kwartiermaker? Draagt dit bij aan de synergie en het oplossen van het resterende tekort?

3

MK: bij het opstellen van de businesscase door SSV is uitgegaan van de huur zoals we die nu hanteren. Dat betekent drie huurtarieven. Eén speciaal tarief voor lokale makers. Er is zonder indexering gerekend. Er is een reële businesscase gemaakt waar al veel over gesproken is. Nu wordt het concreter. MK wijst op laagdrempelig als belangrijkste element voor het cultuurgebouw. Rex kan ook verhuren aan andere organisaties tegen meer commerciële tarieven, maar de wens is om juist Velsense organisaties voorrang te geven. MK werkt het verhuurbeleid nader uit. Over de suggestie van een kwartiermaker geeft MK aan dat de SSV exploitant is en verantwoordelijkheid draagt. Daar is geen afzonderlijke kwartiermaker nodig. MK gaat zeker meer in gesprek met instellingen. Maar hiervoor heeft SSV wel richting nodig, waar op voortgeborduurd kan worden. AE vraagt of KunstForm in zijn geheel naar Rex verhuist. Zij gaat daar wel van uit. Ze steunt het streven naar laagdrempeligheid, maar er zijn zorgen over de haalbaarheid. Wat betekent het als er meer locaties open blijven? Dit geldt ook voor SWV. Is het ook gezien de personeelsbezetting wel in te vullen? Als we nu al zien dat locaties in de zomermaanden dicht zijn; hoe zit dat dan als daar meer locaties bij komen? MD: noemde al vooral Dance Works en de andere functies die passen bij theater en podia.

Maar keramiekactiviteiten passen bijvoorbeeld minder goed in Rex: die passen beter in de MFA. Hierover zijn gesprekken met de gemeente gaande. Daarnaast wil hij benadrukken dat er al steeds meer synergie is en komt en noemt enkele voorbeelden. NA: het personeelsbestand betreft 23 welzijnswerkers. SWV draait niet alleen met professionals. Er zijn veel vrijwilligers actief die ook activiteiten draaien. Deze worden begeleid door medewerkers van SWV. In de zomervakantie sluit SWV haar locaties niet. Dat was vroeger het geval, maar sinds enkele jaren blijven SWV-locaties open. In coronatijd is het wel voorgekomen dat een medewerker op vakantie was en dat zijn/haar college geveld was door corona. En dan moet een locatie wel dicht. Maar dat heeft een andere oorzaak. MR reageert op de vragen over financiering dat hij ook aanspraak maakt op een subsidiefonds van buiten de gemeente. LK: veel vragen zijn al gesteld en veel is al besproken. Wil nog wel antwoord geven op de vraag van de heer Boelsma over de tijd met meerdere podia. Die tijd staat nog helder voor de geest en het verdwijnen van het Witte Theater is een gemis. Destijds is opdracht gegeven om de functie opnieuw in te vullen. Dat is nog niet gelukt, dus dit is een kans. Echter we kunnen niet draaien op alleen enthousiasme.

Hij wil echt intentieverklaringen zien om zekerheid te hebben dat partijen daadwerkelijk gebruik gaan maken van Rex. Lukt het om op korte termijn om gebruikers op één lijn te krijgen en exploitatie naar beneden te krijgen? Is dit te realiseren voor sessie in januari? MK: complete berekeningen zijn in januari nog niet mogelijk. Maar de begroting zoals die er nu ligt is zeer defensief opgesteld. Alles wat we herberekenen kan het in termen van exploitatie alleen maar beter maken. MK wil hier wel zorgvuldigheid betrachten en niet overhaast met de partijen om tafel. Want dit vergt wel een andere denkwijze. We willen een cultuurgebouw dat haalbaar en te betaalbaar is. SSV heeft 4

een richting nodig om de gesprekken op de juiste manier in te kunnen gaan. Daarnaast levert de nieuwe situatie ook meer mogelijkheden op zoals een betere positie voor fondsenwerving. De voorgestelde pilot voor meerjarige subsidie helpt daar bij. LK reageert dat bereidheid tot een intentieverklaring de reden van de vraag was. MK: de andere kant is dat er zo veel enthousiasme is dat we met elkaar moeten afstemmen. Het hangt niet van één speler af, dit moet met elkaar. BJ noemt voorbeelden van andere cultuurgebouwen in de provincie. Bijvoorbeeld de Q-studio’s in Heerhugowaard. Daar zijn ontmoetingsmogelijkheden gecreëerd voor zzp-ers. Die kunnen buiten het reguliere seizoen om werken aan voorstellingen en producties. Deze exploitanten zijn er in geslaagd om 7 dagen per week open te zijn en daar mee een commerciëlere markt aan te boren. LW vindt dit een interessant punt en ziet ook graag dat iedereen met elkaar om tafel gaat en de krachten bundelt. Hij had gehoopt dat dat al wat meer was gebeurd. ES schetst welke rol Koel kan hebben in het gebouw. Muziekeducatie is nodig, maar wel kwetsbaar na bezuinigingen door gemeente. De wens is de plannen zo breed mogelijk in te richten. DP: dit gesprek roept ook vragen op. Hij schrikt van de opgave van € 400.000, die hij niet goed kan plaatsen. Hij gaat uit van een concept een multifunctioneel gebouw waar hij gebruik van kan maken.

NA wijst nog op intentieverklaring. KunstForm, Bibliotheek, SWV en SSV hebben al een manifest gepubliceerd. Is een aanvullende intentieverklaring bindend? Wat is de verwachting? Het is beter verder te gaan op basis van visie. Ideeën maken geld en niet andersom. KW: ziet bevlogen mensen die zin hebben in dit project. Zij ziet een “go-no go”moment later in het jaar. Dus na een richtinggevend besluit in januari kunnen we de opdracht geven aan instellingen om nader in te vullen. KW schrikt wel van de opmerkingen over tekeningen. Als opnieuw getekend moet worden; wat betekent dit dan voor uitwerking. Is de ruimte wel toereikend? MK: we moeten nog nader kijken naar het intekenen van ruimtes. Dit gebeurt vanuit de richting die door de raad wordt aangegeven. Wat is belangrijk als het gaat om (cultuur)educatie en verbinding met het sociaal domein. We moeten er voor waken om geen waterhoofd te creëren. Er komt geen extra centrum bij. KW: maar moet alles opnieuw gedaan worden? MK: nee, dat hoeft niet. In de tekeningen zijn bijvoorbeeld de huidige danszalen heel groot; daar kan nog wat mee. Verhuren aan commerciële partijen? Ja, absoluut. Maar ook hier geldt dat Rex in eerste instantie voor de Velsenaren toegankelijk moet zijn. Maar het idee van BJ over professionele makers in de zomer is zeer interessant.

5

MD bouwt voort op eerdere antwoorden. Hij heeft begrip voor het feit dat de raad aan de voorkant de kosten omlaag wil brengen en de risico’s te beperken. Dat is ook de taak. Maar hij wijst op gemis van een klein podium. Hij weet dat daar gebruik van gemaakt wordt. Daarnaast kan het tekort niet alleen verhaald worden op structurele gebruikers. Want dan worden activiteiten simpelweg onmogelijk. MD vraagt de raad om aan de achterkant ook juist vertrouwen te hebben in ondernemerschap. MB wijst vanuit zijn economische expertise op de kostprijsdekkende huur in vergelijking met andere culturele gebouwen. Hij wil niet hoeven uitwijken naar andere theaters voor de kleine zaal, maar de SSV is door de grote zaal duur. En het gebouw is niet duurzaam. Vellesan maakt ook gebruik van SSV op alternatieve tijden (overdag met de scholieren). Hij onderstreept het pleidooi van MD: heb vertrouwen in de businesscase en in het ondernemerschap. Voorzitter sluit het overleg af om 22:00 uur.

6