Verslag sessie Ambitieniveau Lokaal Klimaatakkoord 15 april 2021

KORT VERSLAG VAN SESSIE 4 VAN 15 APRIL 2021 Onderwerp Voorzitter Griffie Aanwezige raadsleden Aanwezige steunfractieleden Aanwezige portefeuillehouder Aanwezige ambtenaren / externe deskundigen

Ambitieniveau Lokaal Klimaatakkoord E.H. Zorgdrager M. Versteege S. Çelik, P. van Deudekom, B.J.J. Hendriks, M.J. Hoekstra, R.A. van Koten, E.W. Kuin, G.J.T. Nijemanting, C. Schollink, L. de Winter S.Y. Dinjens A. Los (ambtenaar)

De voorzitter leidt het onderwerp kort in en inventariseert vervolgens wie, aan het eind van de sessie, gebruik wil maken van de rondvraag. De heer Hendriks (PvdA) is blij met de uitleg die tijdens de sessies is gegeven en kan zich daarin vinden. Wat betreft de keuzes vindt de PvdA ambitieniveau 3 prima. Wel wil de heer Hendriks nog wat meegeven: we moeten bij het verkennen van de projecten niet blind zijn voor de keuzes, namelijk de keuzes die ingrijpen op het landschap en het milieu en die zorgen voor overlast voor inwoners. Het is fantastisch om te zoeken naar middelen die onze CO2 uitstoot reduceren, maar het is ook interessant om te kijken naar het beperken van onze energiebehoefte, stelt de heer Hendriks. De heer Van Deudekom (LGV) geeft aan dat men in de Tegenstelling heeft kunnen lezen hoe LGV tegenover het CO2-verhaal aankijkt. De energietransitie stimuleren waarbij alle deelnemers een rol spelen, mag niet eenmalig zijn. Het is goed dat wordt ingezet op ambitieniveau 3 als eindresultaat. Maar dat kost wel geld. LGV vindt dat we van elkaar moeten leren en elkaar moeten blijven motiveren. De heer Van Deudekom heeft vernomen van de VNG dat er mogelijk geld vanuit het Rijk gaat komen. Als het hetzelfde gaat als bij de decentralisatie van jeugd, maakt LGV zich daar wel zorgen over.

De heer Van Deudekom wil van de wethouder weten aan wat voor bedrag moet worden gedacht voor het energieneutraal maken van een woning. De heer Hoekstra (GL) geeft aan dat de opwarming van de aarde een van de grootste uitdagingen is van deze tijd. Gelukkig gaan we daar volop mee aan de slag, stelt de heer Hoekstra. GroenLinks is enthousiast over de opzet van het Lokaal Klimaatakkoord als vliegwiel voor CO2-reductie. Het is een voorbeeld van ‘think global, act local’, waarbij alle beetjes helpen en de gemeente het voortouw neemt. Wat betreft de ambitieniveaus: GroenLinks is positief over het voornemen van het college om toe te groeien naar ambitieniveau 3. We zien namelijk grote voordelen in de stappen van niveaus 2 en 3, stelt de heer Hoekstra. Ook vindt GroenLinks dat vaart moet worden gemaakt en de heer Hoekstra zou er dan ook voor willen pleiten om de eerste stappen van het Lokaal Klimaatakkoord op te nemen in de perspectiefnota. Hoe verhoudt de ambitie tot het vrijwillige karakter van de afspraken met de impactmakers? Hoe kunnen we de grote industrie bewegen om ook stappen

te maken? We lezen dat in het najaar extra geld vanuit het Rijk beschikbaar komt. Hoeveel geld kan Velsen verwachten en komt dit ook ten goede van het Lokaal Klimaatakkoord? De heer Kuin (D66V) wil zich aansluiten bij de heer Hendriks dat het hier voornamelijk om CO2-reductie gaat. Daarnaast geeft de heer Kuin aan dat het belangrijkste punt van vanavond het ambitieniveau is. Tijdens de vorige sessie is al gesproken over participatie met de samenleving. Uit het raadsvoorstel haalt de heer Kuin niet dat met de samenleving en stakeholders is geparticipeerd. Er worden ook ideeën geframed als nieuwe ideeën op niveau 3. Deze ideeën vallen echter al onder het nationaal Klimaatakkoord, stelt de heer Kuin. Heeft het college inzichtelijk wat Velsenaren kunnen verwachten van de gemeente, zodat ze CO2 reductie mogelijk kunnen maken? De Europese Unie heeft de ambitie verhoogd naar 55% CO2reductie; zouden de andere raadsleden dit ook willen verhogen? Is er voor CO2reductie van de eigen gemeentelijke organisatie een plan? De passage over het Rekenkamerrapport baart D66V zorgen. De heer Çelik (VL) geeft aan dat ook Velsen Lokaal zich kan vinden in ambitieniveau 3. Vanwege de financiële situatie van de gemeente, is het goed om het gefaseerd te doen. We hebben, om het Lokaal Klimaatakkoord goed uit te kunnen voeren middelen vanuit het Rijk nodig, zo stelt de heer Çelik.

In hoeverre is daar al duidelijkheid over? De heer Çelik wil benadrukken dat Velsen Lokaal participatie bij het Lokaal Klimaatakkoord belangrijk vindt. De heer Schollink (VVD) heeft een vraag deze vorige keer gesteld, namelijk of de regisserende, faciliterende, communicerende en monitorende functie overgenomen kan worden door de samenleving. Dat staat ook in dit voorstel. Hoe ziet de wethouder dat voor zich? Daarnaast ziet de heer Schollink een duurzame actie genoemd om bomen te planten. De VVD vraagt zich af of het niet beter is om bij ambitieniveau 1 initiatieven vanuit de samenleving te betrekking en later pas bomen te gaan planten. De heer Schollink haalt een quote van de IJmuider Courant aan, dat namelijk de wethouder het duurste en het beste zou willen. Kunnen we niet beter moeten wachten op de middelen van het Rijk voordat we de ambities vaststellen, vraagt de heer Schollink zich af. De heer Çelik (VL) benadrukt dat de middelen vanuit het Rijk belangrijk zijn voor de uitvoering van het Lokaal Klimaatakkoord. De heer Hoekstra (GL) vraagt of de heer Schollink op de hoogte is van de acuutheid van de klimaatcrisis. De heer Schollink vraagt of de heer Hoekstra zich bewust is van de acuutheid van de financiële situatie van de gemeente. Het zijn twee lastige dingen, stelt de heer Schollink, die hij moet afweging.

De heer Van Deudekom (LGV) geeft aan dat hij zich kan vinden in het verhaal van de heer Schollink; dat is ook wat in het stuk van de VNG staat. Er moet gekeken worden naar betaalbaarheid. En wat betreft de vergoeding en uitvoering heeft de heer Schollink gelijk, stelt de heet Van Deudekom. We moeten ons geld eerst nog binnenkrijgen, geeft de heer Van Deudekom aan. De heer Nijemanting (CDA) merk op dat het lijkt alsof het alles of niks is, maar het college stelt juist een groeiscenario voor. De heer Van Koten (PS) geeft aan dat het Lokaal Klimaatakkoord een A-thema betreft en daarom van belang is. De heer Van Koten wijst nog even op de aanbevelingen van de Rekenkamer. We moeten effectief omgaan met de financiën en van elkaar leren. Het digitaal platform als procesversneller, is dat eigenlijk geen

snelkookpan, vraagt de heer Van Koten zich af. De kosten zijn van belang, maar we moeten beginnen en dan wel instappen in het groeimodel om uiteindelijk toe te werken naar het eindresultaat. Wat maakt de wereld ziek? Dat is CO2. Dan moet je de patiënt direct genezen en niet wachten tot er pas dekking is. De heer Van Koten haalt in reactie op de VVD de motie over Raden in Verzet aan, waarin aandacht wordt gevraagd voor de financiële situatie van gemeenten. Gelet op de financiële situatie, kiezen we naar het groeimodel. De reductie van de CO2 is de focus, stelt de heer Van Koten. De schone lucht is actueel en het gaat in zekere zin dan ook om Tata. We moeten voor zover dat kan onze buurman ook meekrijgen en laten inzien dat hij ook inwoner is van onze gemeente. De heer Van Koten noemt dat een ambitieniveau 4, een snelkookpan. De heer Nijemanting (CDA) geeft aan dat CO2-reductie iets is waar het CDA aan wil bijdragen, maar wil benadrukken dat het een marathon is en geen sprint. We hoeven morgen niet in overdrive; dat is gelet op de financiële positie ook niet heel verstandig. Het raadsvoorstel is helder en schetst de juiste keuzes. De activiteiten in ambitieniveau 1 is al flink, dus dat geeft de tijd om op termijn over te stappen naar niveau 2 en niveau 3. Enige terughoudendheid is op zijn plek.

De heer Nijemanting is benieuwd wat het college als fasering en planning in gedachten had. Er worden termijnen van 3 jaar genoemd, hoe zit dat precies? En wat betreft de kosten: ambitieniveau 2 en 3 zouden niet veel meer moeten kosten. Maar welke financiële risico’s ziet het college bij deze ambitieniveaus? De heer Van Deudekom (LGV) vraagt of het CDA bedoelt dat ze afwachten wat voor geld er vanuit het Rijk komt. De heer Nijemanting geeft aan dat hij denkt dat je niet voorbij fase 1 komt voordat je weet wat de bijdrage vanuit het Rijk zal zijn. De heer De Winter (CU) geeft aan het een goed raadsvoorstel te vinden. Het is een goed doordacht stuk, stelt de heer de Winter. Waar de heer De Winter zich nog wel zorgen over maakt, is dat er ook in het plan van aanpak aandacht moet zijn voor communicatie en participatie. En we moeten zorgen dat de mensen enthousiast worden, stelt de heer De Winter. Dat mag wat kosten, maar het mag geen lachertje worden. Daar valt of staat het voorstel mee. Het moet een levend document worden, stelt de heer De Winter. Neem het mee in de perspectiefnota, start met ambitieniveau 1 en wacht niet te lang meer om te starten. Wethouder Dinjens geeft aan dat ze blij zijn de balans goed te kunnen slaan en de ambitie van de raad goed te kunnen vertolken. Tegelijkertijd worstelt de wethouder met deze vraag.

Het is een A-thema van de raad en de college moet dit uitvoeren. We moeten flinke stappen gaan zetten en in ieder jaar zouden flinke stappen hebben gezet, geeft de wethouder aan. Helaas is het niet zoals ieder ander jaar. De oproep van de VNG aan het Rijk is al aangehaald, maar er gebeurt nog niets vanuit het Rijk. Het is, samen met de jeugdhulp, een beetje een opeenstapeling op dit moment, stelt de wethouder. De wethouder vindt dat er een goed voorstel ligt dat goed invulling geeft aan de opgave en prioriteit geeft aan de CO2-reductie. De intentie is dat het een levend document is. Het is een document van de samenleving. We zien dat het vliegwiel al op gang komt, verklaart de wethouder. Vandaag heeft wethouder ook het Kinderklimaatakkoord in ontvangst mogen nemen, dat is een hele eer. Je ziet dat er ongeduld zit bij mensen. Hoe gaat de regie naar de samenleving? Dat gaat wel lopen. We gaan gesprekken met impactmakers en we gaan elkaar erop aanspreken. Ook de gemeente moet erop aangesproken worden als maatschappelijke speler. De

overtuiging is dat vervolgens de regie overgenomen wordt door de samenleving omdat het gaat leven. Normaliter was men gelijk voor ambitieniveau 3 gegaan, maar dit is een bijzonder jaar. Daarom willen we het gefaseerd doen. De wethouder proeft enige steun om ambitieniveau 1 in de perspectiefnota te verankeren. We zijn nu vooral bezig met de voorbereiding van de uitvoering. We gaan nu niet in niveau 3 beginnen, maar wel niveau 3 verkennen, stelt de wethouder. De heer Çelik (VL) vraagt wanneer het college veracht duidelijkheid te hebben over de fasering. De wethouder geeft aan dat er in andere tijden een andere insteek zou zijn geweest. Er zal toch echt voor een deel op het geld van het Rijk moeten worden gewacht, geeft de wethouder aan. Maar er zal ook gestart moeten worden. Wethouder Dinjens verwacht tegen de tijd dat de begroting besproken wordt er meer duidelijkheid zal zijn. De heer Nijemanting (CDA) hoort de wethouder zeggen dat de risico’s bij niveau 2 en 3 beperkt zijn. In niveau 2 worden voorbeelden genoemd van projecten. Passen deze projecten en voorbeelden binnen het budget of kan het budget ook meer worden naargelang de tijd vordert. De heer Los (ambtenaar) geeft aan dat de extra middelen er zijn om projecten op gang te brengen, maar er kan niet oneindig uit de middelen geput worden.

Welke projecten het worden, hangt af van welke kansen zich voordoen in de samenleving. De heer Van Deudekom (LGV) vraagt: wat als we het geld niet hebben? De heer Çelik (VL) vraagt ook wat er gebeurt als het geld er niet is. De wethouder heeft aangegeven dan te rekken. Hoe moeten we dat dan zien? Wethouder Dinjens geeft aan hoop te hebben ambitieniveau 3 te kunnen lanceren bij de begroting, maar vindt het moeilijk om te zeggen hoe het zal lopen. De wethouder geeft aan klimaatrechtvaardigheid belangrijk te vinden. Wat betreft het meekrijgen van de industrie: is heel actueel. Zulke grote spelers daar zijn wij gezegend mee, maar ook wel een uitdaging mee. Ze vallen buiten het Lokaal Klimaatakkoord. Er is een brief aan de staatsecretaris gestuurd om de regels aan te vragen. Als we bezig zijn met CO2-reductie, zijn we ook bezig met de luchtkwaliteit. We zijn enorm kabaal aan het maken om ook daar onze invloed te laten gelden, stelt de wethouder. We weten wel wat dingen die de samenleving wil. We moeten daar nog wel stappen in zetten, benadrukt de wethouder. De wethouder geeft aan dat hij het belangrijk vindt om, als je anderen de maat wilt nemen, je zelf ook goed bezig bent. Daarom is de gemeente ook begonnen met de eigen CO2-reductie. Het college wil zich naadloos aansluiten bij het Rekenkamerrapport en onderschrijft de kritiekpunten die in het rapport vermeld staan.

De wethouder benadrukt dat participatie van belang is voor het slagen van het Lokaal Klimaatakkoord. De heer Schollink herhaalt een aantal eerder gestelde vragen. Hij vraagt tevens of nu ambitieniveau 1 en 2 los vast moeten worden gesteld, aangezien met dit voorstel voor niveau 3 wordt gegaan. En moeten we nu gelijk voor niveau 3 gaan, terwijl het geld er nog niet is, vraagt de heer Schollink zich af. De wethouder geeft aan dat dit iets is wat niet gelijk weg gaat; we zullen hier later ook nog wat aan moeten blijven doen. We zullen het smart moeten gaan doen, maar het risico dat we onterechte verwachtingen wekken vindt de wethouder niet zo hoog. Het gaat er vooral om dat we richting onszelf de ambitie uitspreken, stelt de wethouder. De heer Los (ambtenaar) geeft aan dat het energieneutraal maken van een woning gemiddeld

35.000 euro kost. Het hangt er verder van af wat voor type woning je hebt. De heer Los wil benadrukken dat door middel van het Lokaal Klimaatakkoord niet het hele vraagstuk rondom de energietransitie wordt opgelost. Wat betreft het aantal fte om de inkoop te stimuleren, stelt de heer Los dat het nu voldoende is. De heer Kuin (D66V) geeft aan dat Europe heeft gekozen om te verhogen naar 55%. Mogelijk gaat het kabinet ook verhogen. Is het niet handig om alvast de doelstelling op 55% te zetten, om zo een signaal af te geven richting het Rijk? De wethouder geeft aan dat hij vindt dat het niveau al op 100% zou moeten liggen, maar er moet verantwoordelijk mee om worden gaan. De heer Nijemanting (CDA) geeft aan dat het allemaal mooi klinkt, maar we gaan natuurlijk niet meer doen dan we nu kunnen. We moeten ons realiseren dat de maatschappij het moet realiseren, wij moeten faciliteren, informeren en zelf een klein beetje bijdragen, stelt de heer Nijemanting. De heer Hoekstra (GL) staat positief tegenover een hoge ambitie. De heer Hoekstra hoort veel positiefs over het Lokaal Klimaatakkoord, maar er zijn vragen over de grote pot geld die mogelijk later komt. Kunnen we nog naar niveau 1 of 2 overstappen als het wat betreft het geld duidelijk is? Wethouder Dinjens stelt dat het getrapt zou moeten worden gedaan, maar zal op een later moment terug moeten komen wat betreft de financiën.

De vraag van de heer Van Koten (PS) is in het verlengde van GroenLinks: kunnen we gefaseerd ambitie hebben? De heer Nijemanting (CDA) was het even niet duidelijk hoe de fasering vast zou worden gesteld. Het CDA vindt het niet gelijk nodig is om door te gaan met niveau 2 of 3, pas als dat nodig is. De heer Nijemanting benadrukt dat het een marathon is en geen sprint. De heer Van Koten (PS) geeft aan dat de uitdaging ligt in het instappen met niveau 1 en vervolgens willen vasthouden aan de ambitie van niveau 3. De heer Çelik (VL) zou nog duidelijkheid willen hebben over de financiële vertaling. Wanneer gebeurt dat? De wethouder geeft aan in de raad te proeven dat niveau 1 bij de perspectiefnota mogelijk is, zodat daarop kan worden gebouwd. Dat geeft praktisch voordelen op het lanceren van het Lokaal Klimaatakkoord. De vraag neemt de wethouder nog mee naar het college. De heer Kuin (D66V) maakt liever een integrale afweging, in plaats van nu gelijk een beslissing te moeten nemen over de financiën. De heer Hendriks (PvdA) geeft aan dat de PvdA de intentie uit wenst te spreken voor ambitieniveau. De uitvoering is vervolgens afhankelijk van de financiële situatie. Dat is een voorstel waar de PvdA zich prima in kan vinden. De voorzitter concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raadsvergadering van april kan gaan.