Uitkomsten landelijke onderzoek tekorten jeugdhulp collegebericht

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 3

Datum vergadering

19-1-2021

Ambtenaar

N.M. Hermsen

Zaaknummer

8571-2021

Telefoonnr.

06 36181711

Portefeuillehouder(s)

S.Y. Dinjens

E-mailadres

nhermsen@velsen.nl

Bijlagen

1

Onderwerp: Uitkomsten landelijke onderzoek tekorten jeugdhulp

Geachte leden van de raad, Het Rijk heeft samen met de VNG een landelijk onderzoek laten uitvoeren naar de tekorten in de jeugdhulp. Eind december 2020 is dit rapport uitgekomen. Begin januari heeft de VNG het rapport ambtelijk en bestuurlijk besproken met een afvaardiging van de 42 jeugdhulpregio’s in Nederland. We nemen u graag mee in de resultaten van dit onderzoek. Wij doen dit in relatie tot onze inzet in Velsen om de tekorten op de jeugdhulp terug te dringen en tot de motie nummer 36 rondom de financiën jeugdhulp, aangenomen bij de begrotingsbehandeling in november 2020. Uitkomsten rapport: landelijk forse, structurele tekorten In het onderzoek is landelijk gekeken naar de financiële tekorten in de jeugdhulp, oorzaken en mogelijke maatregelen vanuit gemeenten. Het rapport concludeert: - Er is landelijk sprake van forse financiële tekorten op de jeugdhulp. Het gaat om een structureel tekort van 1,5 tot 1,8 miljard euro per jaar. - De invloed vanuit gemeenten, middels het nemen van maatregelen, is volgens het rapport beperkt. Het rapport noemt de volgende oorzaken voor de toename in de kosten: - De toename in de kosten zit niet in alleen in een toename van het aantal cliënten, maar vooral in een toename van de duur en intensiteit van trajecten. - De kosten van specialistische jeugdhulp, het preventieve veld en de toegang ziet men ook toenemen.

- Er is landelijk geen extra instroom aan kwetsbare kinderen. - Wel ziet men een kleine toename van cliënten met een lichte zorgvraag vanuit gezinnen met een modaal inkomen. - Er worden in het preventieve veld meer kinderen en jongeren bereikt. - Het gewenste effect van de inzet van meer preventieve hulp in plaats van specialistische jeugdhulp blijft nog uit. De conclusies zijn stevig en sterken ons in onze overtuiging dat we als gemeenten ons moeten inspannen om de tekorten terug te dringen, maar dat onze invloed beperkt is. Er kunnen wel

GEMEENTE VELSEN maatregelen genomen worden, zoals wij in Velsen ook doen, maar - stelt het rapport – hiermee kan het gat van de tekorten geenszins gedicht worden. Extra financiële middelen vanuit het Rijk zijn hard nodig. Maatregelen vanuit gemeenten Er is een breed scala aan maatregelen onderzocht om vanuit gemeenten de kosten te beperken. Het rapport adviseert om een fundamentele discussie te voeren over het gewenste voorzieningenniveau en een grotere nadruk te leggen op normaliseren, de-medicaliseren en het verstreken van de eigen kracht. Vijf belangrijke genoemde maatregelen zijn: - de inzet van de Praktijk ondersteuner huisartsen (POH) jeugd versterken, - de doorstroom van kinderen naar de wet langdurige zorg bevorderen, - de directe hulpverlening via lokale teams inzetten en versterken, - het verplaatsen van individuele hulpverlening naar groepsverband, - de afbakening tussen jeugdhulp en onderwijs verhelderen. Ontwikkelingen en inzet in Velsen Het onderzoek bevestigt het beeld en de conclusies die wij in Velsen hebben getrokken na een analyse van de ontwikkelingen in onze gemeente. Hierover bent u eerder geïnformeerd in de raadsessie van 12 november 2020 over de herziening van de jeugdhulp. Het bevestigt tevens heel helder dat er vanuit het Rijk meer structurele middelen nodig zijn om de kosten te dekken.

Een punt waar uw raad ook nadrukkelijk aandacht voor gevraagd heeft in de begrotingsbehandeling en de eerste sessie met uw raad over onze aanpak. Zoals u weet zetten we ons in Velsen – binnen onze mogelijkheden - in om de kosten te beperken. Een update van de gezette stappen in onze aanpak ontvangt u deze week via uw griffie in aanloop naar de sessie op 11 februari waarin wij u hierover bijpraten. De maatregelen die het rapport aandraagt om de tekorten vanuit de gemeente terug te dringen sluiten aan bij de maatregelen die wij inzetten in Velsen. Tegelijk moeten we realistisch zijn. Zeker gezien de resultaten van het landelijke onderzoek. Het volledig terugdringen van de structurele tekorten is niet mogelijk als er vanuit het Rijk geen middelen beschikbaar worden gesteld en er landelijk geen maatregelen worden genomen. Een aanpassing van de Jeugdwet is nodig. Inzet VNG Er is een gezamenlijke bericht van Rijk en VNG uitgegaan waarin een aantal belangrijke punten worden gesteld: - Structureel tekort van 1,5 miljard wordt erkend door Rijk en VNG. - Er is een gezamenlijke erkenning van de onhoudbaarheid hiervan. o De tekorten zijn structureel. o Maatregelen die gemeenten kunnen nemen hebben beperkte invloed. - Gezamenlijke discussie moet plaatsvinden over het gewenste voorzieningenniveau. - Er worden gezamenlijk maatregelen (landelijke) uitgewerkt die tekorten kunnen beperken.

In februari 2021 gaan de VNG, het ministerie van Binnenlandse Zaken en het ministerie van Financiën nader met elkaar in overleg over de financiële positie van gemeenten en het effect van de tekorten op de jeugdhulp hierop. De VNG gaat zich hard maken voor extra middelen: op korte termijn voor 2021 en structureel bij een nieuw te vormen kabinet na de verkiezingen.

GEMEENTE VELSEN De wethouder jeugd zal via de hiervoor bestaande overlegstructuren en via een stuurgroep die rondom dit thema wordt opgesteld hieraan bijdragen. Uitvoering motie 36 Bij de begrotingsbehandeling is er door de fracties van de LGV, GroenLinks, PvdA en Velsen Lokaal een motie aangenomen (nummer 36) die het college oproept om, zo mogelijk samen met andere gemeenten, er bij de VNG op aan te dringen dat zij bij het kabinet voldoende extra geld voor de jeugdhulp afdwingen. En, indien het kabinet daar niet aan wil voldoen, te onderzoeken welke drukmiddelen er nog meer zijn, inclusief eventueel de mogelijkheid om de decentralisatie aan het Rijk terug te geven. Met de uitkomsten van het onderzoek, het gezamenlijke bericht van Rijk en VNG en de inzet vanuit de VNG en het college zoals hierboven beschreven, wordt uitvoering gegeven aan deze motie. Mochten onderhandelingen met het Rijk niet lopen zoals gewenst, dan zullen wij nadere drukmiddelen onderzoeken. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen