Toelichting Bijlage 7 Onderzoek externe veiligheid
Tekst van het document
Rapport Projectnummer: 337784 Referentienummer: SWNL0261949 Datum: 05-06-2020
Externe Veiligheid Hofgeest Onderzoek Externe Veiligheid
Definitief
Opdrachtgever: Hofgeester Gronden en BPD
Sweco Velperweg 26 6824 BJ Arnhem Postbus 485 6800 AL Arnhem
T +31 88 811 66 00 www.sweco.nl
Sweco Nederland B.V. Arnhem Handelsregister 30129769 Statutair gevestigd te De Bilt
Rik Zegers Adviseur T +31 88 811 43 14 M +31 6 20 40 65 00
Verantwoording Titel
Externe Veiligheid Hofgeest
Subtitel
Onderzoek Externe Veiligheid
Projectnummer
337784
Referentienummer
SWNL0261949s
Revisie
D01
Datum
05-06-2020
Auteur
Rik Zegers
E-mailadres
rik.zegers@sweco.nl
Gecontroleerd door
Iwan Vossen
Paraaf gecontroleerd
b/a Hoi-Yee Man
Goedgekeurd door
Peter Matlung
Paraaf goedgekeurd
2 (34)
Inhoudsopgave 1
Inleiding .................................................................................................................. 5
1.1
Aanleiding ................................................................................................................ 5
1.2
Doel ......................................................................................................................... 5
1.3
Leeswijzer ................................................................................................................ 6
2
Wettelijk kader externe veiligheid ........................................................................ 7
2.1
Inleiding ................................................................................................................... 7
2.2
Het begrip risico ....................................................................................................... 7
2.2.1
Plaatsgebonden risico ...........................................................................................................7
2.2.2
Groepsrisico ..........................................................................................................................8
2.2.3
Verantwoording groepsrisico.................................................................................................9
3
Risico-inventarisatie ........................................................................................... 10
3.1
Ligging risicobronnen ............................................................................................ 10
3.2
Transport van gevaarlijke stoffen over een weg, rivier of spoorweg ..................... 11
3.2.1
Transport van gevaarlijke stoffen over een rivier ................................................................ 11
3.2.2
Transport van gevaarlijke stoffen over een spoorweg.........................................................11
3.2.3
Transport van gevaarlijke stoffen over de weg....................................................................11
3.3
Luchthavens .......................................................................................................... 11
3.4
Inrichtingen ............................................................................................................ 11
3.5
Buisleidingen ......................................................................................................... 11
3.5.1
Crude Oil-leiding .................................................................................................................11
3.5.2
Leidingenstrook...................................................................................................................12
4
QRA Hoge druk aardgasleidingen ..................................................................... 13
4.1
Aanwezigheidsgegevens ....................................................................................... 13
4.1.1
Buiten het plangebied .........................................................................................................13
4.1.2
Huidige en autonome (toekomstige) situatie in het plangebied ...........................................13
4.1.3
Toekomstige situatie in het plangebied ...............................................................................14
4.2
Eigenschappen populatie ...................................................................................... 14
4.3
CAROLA versie ..................................................................................................... 15
4.4
Meteorologische gegevens .................................................................................... 15
4.5
Relevante leidingen ............................................................................................... 15
4.6
Invloedsgebied....................................................................................................... 16
4.7
Resultaten berekeningen hogedrukaardgasleidingen ........................................... 26
5
Elementen verantwoording groepsrisico .......................................................... 27
5.1
Risico’s .................................................................................................................. 27
5.1.1
Fakkelbrand ........................................................................................................................ 27
5.1.2
Plasbrand ............................................................................................................................28
3 (34)
5.1.3
Toxische gaswolk................................................................................................................ 28
5.1.4
BLEVE ................................................................................................................................ 28
5.2
Nut en noodzaak van de ontwikkelingen ............................................................... 29
5.3
Mogelijkheden tot zelfredzaamheid ....................................................................... 30
5.3.1
Fakkelbrand ........................................................................................................................ 30
5.3.2
Toxische gaswolk................................................................................................................ 30
5.3.3
Plasbrand ............................................................................................................................31
5.3.4
BLEVE ................................................................................................................................ 31
5.4
Mogelijkheden van de hulpverlening ..................................................................... 31
5.4.1
Fakkelbrand ........................................................................................................................ 31
5.4.2
Toxische gaswolk................................................................................................................ 31
5.4.3
Plasbrand ............................................................................................................................31
5.4.4
BLEVE ................................................................................................................................ 32
5.5
Overige maatregelen (alleen buisleidingen) .......................................................... 32
5.5.1
Bronmaatregelen ................................................................................................................32
5.5.2
Effectbeperkende maatregelen ...........................................................................................32
5.6
Restrisico ............................................................................................................... 32
6
Conclusie .............................................................................................................. 33
7
Referenties ........................................................................................................... 34
Bijlage 1
Vuistregels
Bijlage 2
QRA Crude Oil-leiding
Bijlage 3
QRA Hogedruk aardgasleidingen Huidig/Autonoom
Bijlage 4
QRA Hogedruk aardgasleidingen Plan
4 (34)
1
Inleiding
1.1 Aanleiding C.V. de Hofgeester Gronden en BPD zijn van plan een woonwijk genaamd Hofgeest te ontwikkelen aan de noordkant van Velserbroek. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken worden de bestaande sportvelden en de kantine van de Velseroorder Sport Vereniging (VSV) verplaatst. In verband met de ruimtelijke procedure voor het mogelijk maken van deze nieuwe ontwikkeling dient een onderzoek externe veiligheid plaats te vinden. Het plangebied is opgesplitst in twee deelgebieden: · Hofgeest West met als ontwikkelende partij C.V. de Hofgeester Gronden. Ontwikkeling van 242 woningen. · Hofgeest VSV met als ontwikkelende partij BPD. Hofgeest VSV omvat de verplaatsing van de voetbalvereniging waarna vervolgens op de voormalige sportvelden 138 woningen gerealiseerd worden. Tevens wordt ten zuidoosten van Hofgeest aan de Oostlaan een nieuw sportcomplex gerealiseerd. In onderstaande figuur is het plangebied weergegeven met tevens daarop aangegeven de verschillenden deelgebieden.
Figuur 1.1
Ligging plangebied
1.2 Doel Dit onderzoek maakt duidelijk wat de gevolgen van de ontwikkeling zijn voor externe veiligheid. Hiervoor worden de risicobronnen rondom het plangebied in beeld gebracht en worden voor de buisleidingen van de gasunie en voor de Crude Oil-leiding Petrogas QRA’s uitgevoerd.
5 (34)
1.3 Leeswijzer Dit rapport begint in hoofdstuk 2 met een beschrijving het wettelijke kader waarbinnen het onderzoek is uitgevoerd. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de risico-inventarisatie. Hoofdstuk 4 gaat over de uitgangspunten van de uit te voeren risicoanalyses van de hogedrukaardgasleidingen. Hoofdstuk 5 bevat de aanzet tot de verantwoording van het groepsrisico en hoofdstuk 6 bevat de conclusies. Tot slot bevat hoofdstuk 7 de referenties.
6 (34)
2
Wettelijk kader externe veiligheid
2.1 Inleiding Het algemene rijksbeleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico’s voor de omgeving vanwege: · het gebruik, de opslag en de productie van gevaarlijke stoffen (inrichtingen); · het transport van gevaarlijke stoffen (openbare wegen, water- en spoorwegen, buisleidingen); · het gebruik van luchthavens. Externe veiligheid heeft betrekking op de veiligheid van degenen die niet bij de risicovolle activiteit zelf zijn betrokken, echter als gevolg van die activiteit wel risico’s kunnen lopen, zoals omwonenden. 2.2 Het begrip risico Het begrip risico wordt in beeld gebracht door middel van twee begrippen: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. 2.2.1 Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico is het risico op een plaats (buiten de inrichting of langs een transportroute), uitgedrukt in de kans per jaar dat een persoon die onafgebroken en onbeschermd op die plaats (langs een inrichting, een transportroute of een buisleiding) zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval (binnen de inrichting of op de transportroute) waarbij een gevaarlijke stof of gevaarlijke afvalstof betrokken is (Bevt, artikel 1 [1]; Bevb, artikel 1 [2]; Bevi, artikel 1 [3]).
Bij het beoordelen van gevaarlijke locaties gaat het Rijk uit van een basisnorm: het risico om te overlijden aan een ongeluk met een gevaarlijke stof mag voor omwonenden niet hoger zijn dan één op de miljoen per jaar. Dat betekent dat op een bepaalde plek een omwonende geen grotere kans op zo’n ongeluk mag hebben, dan één op de miljoen per jaar. (Bevt, artikel 4 [1]; Bevb, artikel 11 [2]; Bevi, artikel 8 [3]). De omvang van het risico is een functie van de afstand waarbij meestal geldt: hoe groter de afstand, des te kleiner het risico. De diverse niveaus van het plaatsgebonden risico worden geografisch weergegeven door zogenaamde iso-risicocontouren (lijnen) om een risicovol object of een transportas van gevaarlijke stoffen. Daarbij verbindt elke lijn plaatsen in de omgeving van een risicovol object of een transportas met een even hoog plaatsgebonden risico. Voor kwetsbare objecten1 geldt een grenswaarde van PR 10-6/jaar. Voor beperkt kwetsbare objecten2 geldt een richtwaarde van PR 10-6/jaar.
De grenswaarden moeten bij de uitoefening van een aangewezen wettelijke bevoegdheid in acht worden genomen, terwijl met richtwaarden zoveel mogelijk rekening moet worden gehouden (Bevt, artikel 4 [1]; Bevb, artikel 11 [2]; Bevi, artikel 8 [3]) Afwijking van een richtwaarde is bij alle beperkt kwetsbare objecten mogelijk vanwege zwaarwegende belangen op het gebied van vervoer, ruimtelijke ordening en economie (verder te noemen: gewichtige redenen). Afwijking is tevens toegestaan bij het opvullen van 1 2
Een kwetsbaar object is bijvoorbeeld een woning of een school [1] [2] [3]. Een beperkt kwetsbaar object is bijvoorbeeld een sporthal of een speeltuin [1] [2] [3].
7 (34)
kleine open gaten in het bestaand stedelijk gebied of vervangende nieuwbouw in het kader van de herstructurering van stedelijk gebied. Handleiding Besluit externe veiligheid inrichtingen bladzijde 99 [5] Afwijking is primair een verantwoordelijkheid van het ter zake van een besluit aangewezen bevoegde gezag. Daarbij dient voorafgaand overleg met alle betrokken bestuursorganen plaats te vinden. In de motivering bij het betrokken besluit moet het bevoegd gezag aangegeven waarom wordt afgeweken van de norm. 2.2.2 Groepsrisico Het groepsrisico is de cumulatieve kans per jaar dat een groep van ten minste 10, 100 of 1.000 personen overlijdt als rechtstreeks gevolg van aanwezigheid in het invloedsgebied (van een inrichting of van een transportroute) en een ongewoon voorval (binnen die inrichting, of langs die transportroute) waarbij een gevaarlijke stof of gevaarlijke afvalstof betrokken is. (Bevt, artikel 1 [1]; Bevb, artikel 1 [2]; Bevi, artikel 1 [3]). Het groepsrisico geeft de aandachtspunten op een transportroute (ook bij buisleidingen) aan waar zich mogelijk een ramp met veel slachtoffers kan voordoen en houdt daarmee rekening met de aard en dichtheid van de bebouwing in de nabijheid van de risicobron. Dit laatste geldt ook voor inrichtingen.
Het groepsrisico wordt weergegeven in een grafiek waarin op de verticale as de cumulatieve kans op het aantal doden per jaar en op de horizontale as het aantal doden logaritmisch is weergegeven. De oriëntatiewaarde voor het groepsrisico bij het vervoer van gevaarlijke stoffen is per transportsegment (geldt ook voor buisleidingen) gemeten per kilometer en per jaar: · 10-4 voor een ongeval met ten minste 10 dodelijke slachtoffers; · 10-6 voor een ongeval met ten minste 100 dodelijke slachtoffers; · 10-8 voor een ongeval met ten minste 1.000 dodelijke slachtoffers. (Bevt, artikel 1 [1]; Bevb, artikel 12 [2]) De oriëntatiewaarde voor het groepsrisico bij inrichtingen is per inrichting gemeten en per jaar: · 10-5 voor een ongeval met ten minste 10 dodelijke slachtoffers; · 10-7 voor een ongeval met ten minste 100 dodelijke slachtoffers; · 10-9 voor een ongeval met ten minste 1.000 dodelijke slachtoffers. (Bevi, artikel 12 [3]) Bij de toetsing moet worden bezien of de kans per inrichting of per kilometer route of tracé op een bepaald aantal slachtoffers groter is dan bovengenoemde oriëntatiewaarden. Deze oriëntatiewaarden gelden in alle situaties.
8 (34)
2.2.3 Verantwoording groepsrisico Met het invullen van de verantwoordingsplicht wordt een invulling gegeven in hoeverre externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen getroffen zijn om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag. Door de verantwoordingsplicht wordt het bevoegd gezag gedwongen het externe veiligheidsaspect mee te wegen bij het maken van ruimtelijke keuzes. Deze verantwoording is kwalitatief en bevat verschillende onderdelen. Ook bestaat er een plicht voor het bevoegd gezag om de veiligheidsregio (voorheen regionale brandweer) in de gelegenheid te stellen advies uit te brengen. De verantwoordingsplicht behelst onder meer de volgende aspecten: · de mogelijkheden van zelfredzaamheid; · de mogelijkheden van de bestrijdbaarheid; · aanwezigheidsdichtheid binnen het invloedsgebied; · nut en noodzaak van de ontwikkeling; · mogelijke maatregelen; · restrisico. In sommige gevallen hoeft alleen punt 1 en 2 behandeld te worden en dit noemen we de beperkte verantwoording van het groepsrisico. Hieronder wordt aangegeven in welke gevallen dat is. 2.2.3.1 Voor inrichtingen geldt Over elke verandering van het groepsrisico moet volledige verantwoording worden afgelegd (Bevi, artikel 12 [3]).
2.2.3.2 Voor vervoer van gevaarlijke stoffen over spoor, water en weg geldt Volgens artikel 7 van het Bevt [1] moet bij elk plan binnen het invloedsgebied in elk geval een beperkte verantwoording worden uitgevoerd. Wanneer het plan binnen de 200 meter van de transportas ligt, moet een uitgebreide verantwoording worden uitgevoerd, tenzij: · het groepsrisico lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde of · wanneer het groepsrisico ligt tussen de 0,1 en 1 maal de oriëntatiewaarde en de toename van het groepsrisico minder is dan 10% (Bevt, artikel 7 [1]). 2.2.3.3 Voor buisleidingen geldt Volgens artikel 12 van het Bevb [2] moet bij elk plan binnen het invloedsgebied in elk geval een beperkte verantwoording worden uitgevoerd. Wanneer het plan binnen de 100% letaliteitsgrens ligt (voor brandbare stoffen) of binnen de PR 10-8/jaar-contour (voor toxische stoffen) ligt, moet een uitgebreide verantwoording worden uitgevoerd, tenzij: · het groepsrisico lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde, of · wanneer het groepsrisico tussen de 0,1 en 1 maal de oriëntatiewaarde ligt en de toename van het groepsrisico minder dan 10% bedraagt (Bevb, artikel 12 [2]).
9 (34)
3
Risico-inventarisatie
3.1 Ligging risicobronnen Voor het plangebied is een risico-inventarisatie uitgevoerd. Via de Risicokaart van Nederland [4] zijn de ondergenoemde aspecten in beeld gebracht. Hierbij is gekeken naar de volgende aspecten, die van invloed kunnen zijn op het plangebied: · transport van gevaarlijke stoffen over een weg, waterweg of spoorweg; · luchthavens; · inrichtingen; · buisleidingen. Naast de Risicokaart is gekeken of de wegen die rondom het plangebied liggen voorkomen in de gegevens van Rijkswaterstaat. Op de webpagina ’Jaarintensiteit Vervoer Gevaarlijke Stoffen (VGS) op de weg van Rijkswaterstaat’ [9] wordt een dataset met bestanden aangeboden om met behulp van een GIS-programma de ligging van de wegvakken te kunnen zien, waarover vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Inrichtingen met opslag van gevaarlijke stoffen (PGS15), sporen en (niet-basisnet)wegen waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd kunnen een invloedsgebied hebben tot 4.000 meter, waterwegen tot 1.070 meter en BRZO-bedrijven kunnen zelfs een nog groter invloedsgebied hebben. Ruimtelijke ontwikkelingen op een afstand groter dan 1.000 meter van een risicobron hebben geen relevante invloed op de hoogte van het groepsrisico. In figuur 3.1 zijn het plangebied en de risicovolle transportroutes en inrichtingen binnen 1.000 meter van het plangebied weergegeven.
In de tabel onder de figuur zijn op basis van de risicokaart de invloedsgebieden en de afstanden tot het plangebied weergegeven.
Figuur 3.1
Plangebied met buffer van 1.000 meter en risicobronnen
10 (34)
Tabel 3.1
Gegevens risicobronnen binnen 1 km van het plangebied
Naam risicobron
1 2 3 4 5 6
Gasontvangststation Gasontvangststation Buisleidingen gasunie Crude Oil Line A22 en A9 A208/N208
Plaatsgebonden risico afstand (m) 13 -
Invloedsgebied (m)
Indicatieve afstand tot plangebied (m)
15 25 600 55 355 355
817 227 0 0 0 30
Bron: www.risicokaart.nl
3.2
Transport van gevaarlijke stoffen over een weg, rivier of spoorweg
3.2.1 Transport van gevaarlijke stoffen over een rivier Volgens de risicokaart [4] ligt het plangebied niet binnen het invloedsgebied van een vaarweg waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvind (1.070 meter). 3.2.2 Transport van gevaarlijke stoffen over een spoorweg Volgens de risicokaart [4] ligt het plangebied niet binnen het invloedsgebied van een spoorweg waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. 3.2.3 Transport van gevaarlijke stoffen over de weg Het plangebied ligt binnen 200 meter van wegen met vervoer van gevaarlijke stoffen. Hofgeest West is gelegen binnen 200 meter van de N208. Hofgeest VSV en de Sportvelden liggen binnen 200 meter van de A22. Op basis van de vuistregels uit de HART [6] is bepaald of een QRA benodigd is. In bijlage 1 is deze analyse voor de A22/A9 en de A208/N208 opgenomen. Uit deze analyse blijkt dat voor zowel Hofgeest West als voor Hofgeest VSV en de Sportvelden een QRA niet benodigd is. Conform artikel 8, Bevt [1] is een uitgebreide verantwoording van het groepsrisico niet nodig. Wel is een beperkte verantwoording van het groepsrisico nodig conform artikel 7, Bevt [1]. 3.3 Luchthavens Volgens de risicokaart [4] liggen er rond het plangebied geen luchthavens die van invloed zijn op het plangebied.
3.4 Inrichtingen Volgens de risicokaart [4] liggen er rond het plangebied geen inrichtingen met een invloedsgebied dat zich over het plangebied uitstrekt. 3.5 Buisleidingen Het plangebied ligt binnen het invloedsgebied van buisleidingen waardoor gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Het gaat hierbij om de Crude Oil-leiding van Petrogas en om hogedruk aardgastransportleidingen van de gasunie. In hoofdstuk 6 en 7 wordt ingegaan op de uitgangspunten en resultaten van de risicoberekeningen voor de hogedruk aardgastransportleidingen van de Gasunie. 3.5.1 Crude Oil-leiding Voor de Crude Oil-leiding is door Petrogas E&P Netherlands B.V. recent een QRA uitgevoerd zie bijlage 2. De conclusie uit deze rapportage is als volgt:
11 (34)
De PR 10-6 contour over het opgevraagde leidingstuk varieert tussen de 12,4 m en 13,8 m. Het invloedsgebied over het opgevraagde leidingstuk varieert tussen 29,5 m en 30,9 m. Het groepsrisico is niet specifiek voor deze locatie berekend. Motivatie voor deze keuze is dat er geen formele groepsrisico (GR) aandachtpunten met een GR boven de oriënterende waarde (OW) komen, zolang de bevolkingsdichtheid lager is dan 255 personen per hectare [7]. Het groepsrisico zal verdwijnen zodra er geen gebouwen/personen binnen de 10-6contour gelegen zijn. Effectafstanden zijn van belang voor de bepaling van het invloedsgebied (1%letaliteitafstand) met de inventarisatie van bebouwing in relatie tot het groepsrisico, overeenkomstig het algemene externe veiligheidsbeleid. Weliswaar zal het groepsrisico nergens boven de oriëntatiewaarde komen, het aantal objecten binnen de effectafstand kan van belang zijn voor de verantwoording van het risico door het bevoegd gezag, en de bepaling van preparatieve maatregelen. Aangezien binnen het invloedsgebied van de Crude Oil-leiding geen gebouwen worden gebouwd en de bevolkingsdichtheid lager is dan 255 personen per hectare, vormt de Crude Oil-leiding geen belemmering voor de uitvoering van het plan.
3.5.2 Leidingenstrook De nieuwe locatie van de sportvelden ligt zowel binnen de PR 10-6/jaar-contour van de Crude Oil leiding, als ook in de leidingstrook (70 meter, reservering PR 10-6/jaar-contour). Op basis van de structuurvisie Buisleidingen 2012-2035 mogen binnen de leidingenstrook geen kwetsbare objecten worden gebouwd. Hiermee dient rekening te worden gehouden bij de verdere invulling van het plan.
12 (34)
4
QRA Hoge druk aardgasleidingen
Zoals beschreven in hoofdstuk 3 dienen er risicoberekeningen uitgevoerd te worden voor het vervoer van gevaarlijke stoffen door buisleidingen. In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten gegeven die bij de QRA zijn gehanteerd en zijn de resultaten van de risicoberekeningen weergegeven. 4.1
Aanwezigheidsgegevens
4.1.1 Buiten het plangebied Voor de populatie buiten het plangebied is gebruik gemaakt van de Populatieservice, opgevraagd op 21-05-2019. 4.1.2 Huidige en autonome (toekomstige) situatie in het plangebied In figuur 4.1 is de huidige bestemming van het deelgebieden Hofgeest West en Hofgeest VSV aangeduid. Uit onderstaand figuur blijkt dat het Hofgeest West in de huidige situatie bestemd is als agrarisch en Hofgeest VSV als sportieve recreatie. Het feitelijke gebruik is hiermee in overeenstemming. Indien het plan niet wordt uitgevoerd, blijven beide terreinen in de autonome situatie ongewijzigd liggen. Voor de locatie van de nieuwe sportvelden geldt dat deze gronden volgens de bestemmingsplannen (BP Velserbroek (17-11-1987) en BP Velserbroek 1e herziening (24-4-1996) bestemd zijn als agrarisch. Het huidige gebruik is hiermee in overeenstemming. In de QRA-berekeningen voor de huidige/autonome situatie is uitgegaan van de gegevens zoals deze zijn opgenomen in de populatieservice met uitzondering van de Hofgeest VSV. Voor Hofgeest VSV is uitgegaan van de gegevens die zijn aangeleverd door de opdrachtgever. Door de opdrachtgever is aangegeven dat op de sportvelden maximaal 350 personen aanwezig kunnen zijn.
13 (34)
Figuur 4.1
Huidige situatie volgens bestemmingsplan (bron: ruimtelijke plannen.nl)
4.1.3 Toekomstige situatie in het plangebied Zoals in de hoofdstuk 1 is aangegeven, worden er in het deelplan Hofgeest West 242 woningen gerealiseerd en in het deelplan Hofgeest VSV worden 138 woningen gerealiseerd. Op basis van de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico, paragraaf 16.2 [9] is voor de toekomstige situatie uitgegaan van een personendichtheid van 2,4 personen per woning, de personendichtheid voor Hofgeest West komt hiemee op 580,8 personen en voor Hofgeest VSV op 331,2 personen. Voor de verplaatste sportvelden wordt uitgegaan van dezelfde personendichtheid als in de huidige/autonome situatie, zijnde 350 personen. 4.2 Eigenschappen populatie Voor de toekomstig te bouwen woningen zijn de standaard eigenschappen van CAROLA voor de populatietypen wonen gehanteerd in combinatie met de personendichtheid zoals genoemd in paragraaf 4.1.
14 (34)
Dit betekent: · 50% aanwezig gedurende de dagperiode; · 100% aanwezig gedurende de nachtperiode; · 7% buiten gedurende de dagperiode; · 1% buiten gedurende de nachtperiode; · 100% overdag aanwezig gedurende het hele jaar; · 100% ’s nachts aanwezig gedurende het hele jaar. Voor de sportvelden zijn de volgende aanwezigheidsgegevens gehanteerd: · 100% aanwezig gedurende de dagperiode; · 0% aanwezig gedurende de nachtperiode; · 7% buiten gedurende de dagperiode; · 1% buiten gedurende de nachtperiode; · 100% overdag aanwezig gedurende het hele jaar; · 100% ’s nachts aanwezig gedurende het hele jaar. 4.3 CAROLA versie De risicoberekeningen zijn uitgevoerd met CAROLA versie 1.0.0.52. De gehanteerde parameterfile heeft versienummer 1.3. 4.4 Meteorologische gegevens Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van de meteorologische gegevens van het dichtstbij gelegen weerstation IJmuiden. De te hanteren ruwheidslengte is 0,1 meter (in CAROLA). 4.5 Relevante leidingen Op basis van het interessegebied, zijnde het plangebied, zijn de volgende aardgastransportleidingen geïnventariseerd door de Gasunie en door het softwareprogramma CAROLA meegenomen in de berekeningen.
15 (34)
Tabel 4.1
Aardgastransportleidingen die meegenomen dienen te worden in de QRA
Eigenaar
Leidingnaam
N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie
5954_leiding-A-550deel-1 5954_leiding-A-55110-deel-1 5954_leiding-A-551deel-1 5954_leiding-A-553deel-1 5954_leiding-A-554deel-1 5954_leiding-A-560deel-1 5954_leiding-A-561deel-1 5954_leiding-A-564deel-1 5954_leiding-A-61101-deel-1 5954_leiding-A-803deel-1 5954_leiding-W-53401-deel-1 5954_leiding-W-53401-deel-2 5954_leiding-W-53405-deel-1 5954_leiding-W-53409-deel-1 5954_leiding-W-53416-deel-1 5954_leiding-W-53422-deel-1 5954_leiding-W-53433-deel-1
Diameter [mm] 914.00
Druk [bar] 66.20
Datum aanleveren gegevens 21-05-2019
914.00
66.20
21-05-2019
1066.80
66.20
21-05-2019
914.00
66.20
21-05-2019
914.00
66.20
21-05-2019
914.40
66.20
21-05-2019
762.00
66.20
21-05-2019
457.20
66.20
21-05-2019
457.20
66.20
21-05-2019
1219.00
79.90
21-05-2019
406.40
40.00
21-05-2019
406.40
40.00
21-05-2019
168.30
40.00
21-05-2019
168.30
40.00
21-05-2019
219.10
40.00
21-05-2019
168.30
40.00
21-05-2019
406.40
40.00
21-05-2019
Voor de opgenomen leidingen zijn geen risicomitigerende maatregelen in de bijbehorende risicoberekeningen verwerkt. 4.6 Invloedsgebied CAROLA geeft voor de leiding het invloedsgebied (1% letaliteit) en het 100% letaliteitsgebied zoals weergegeven in de figuren 4.2 tot en met 4.18. De afstanden staan in onderstaande tabel.
16 (34)
Tabel 4.2
Letaliteitsgebied aardgastransportleidingen
Leidingnaam 5954_leiding-A-550-deel-1 5954_leiding-A-551-10-deel-1 5954_leiding-A-551-deel-1 5954_leiding-A-553-deel-1 5954_leiding-A-554-deel-1 5954_leiding-A-560-deel-1 5954_leiding-A-561-deel-1 5954_leiding-A-564-deel-1 5954_leiding-A-611-01-deel-1 5954_leiding-A-803-deel-1 5954_leiding-W-534-01-deel-1 5954_leiding-W-534-01-deel-2 5954_leiding-W-534-05-deel-1 5954_leiding-W-534-09-deel-1 5954_leiding-W-534-16-deel-1 5954_leiding-W-534-22-deel-1 5954_leiding-W-534-33-deel-1
Figuur 4.2:
100% letaliteitsgebied 180 180 190 180 180 180 160 100 100 220 80 80 50 50 50 50 80
1% letaliteitsgebied 430 430 490 430 430 430 380 240 240 580 170 170 70 70 95 70 170
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-550-deel-1
17 (34)
Figuur 4.3:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-551-10-deel-1
Figuur 4.4:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-551-deel-1
18 (34)
Figuur 4.5:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-553-deel-1
Figuur 4.6:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-554-deel-1
19 (34)
Figuur 4.7:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-560-deel-1
Figuur 4.8:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-561-deel-1
20 (34)
Figuur 4.9:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-564-deel-1 (invloedsgebied buiten 1km plangebied)
Figuur 4.10: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-611-01-deel-1
21 (34)
Figuur 4.11: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-A-803-deel-1
Figuur 4.12: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-01-deel-1
22 (34)
Figuur 4.13: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-01-deel-2 (invloedsgebied buiten 1km plangebied)
Figuur 4.14: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-05-deel-1
23 (34)
Figuur 4.15: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-09-deel-1
Figuur 4.16:
Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-16-deel-1 (invloedsgebied buiten 1km plangebied)
24 (34)
Figuur 4.17: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-22-deel-1
Figuur 4.18: Invloedsgebied leiding 5954_leiding-W-534-33-deel-1
25 (34)
4.7 Resultaten berekeningen hogedrukaardgasleidingen Gedetailleerde resultaten zijn opgenomen in bijlage 1. Voor wonen (kwetsbare objecten) geldt voor het plaatsgebonden risico een grenswaarde van PR 10-6/jaar. Geen van de leidingen heeft een PR10-6/jaar-contour die over het plangebied valt. De groepsrisicoresultaten zijn samengevat in onderstaande tabel: Tabel 4.3
Groepsrisicoresultaten aardgastransportleidingen
Leidingnaam 5954_leiding-A-550-deel-1 5954_leiding-A-551-10-deel-1 5954_leiding-A-551-deel-1 5954_leiding-A-553-deel-1 5954_leiding-A-554-deel-1 5954_leiding-A-560-deel-1 5954_leiding-A-561-deel-1 5954_leiding-A-564-deel-1 5954_leiding-A-611-01-deel-1 5954_leiding-A-803-deel-1 5954_leiding-W-534-01-deel-1 5954_leiding-W-534-01-deel-2 5954_leiding-W-534-05-deel-1 5954_leiding-W-534-09-deel-1 5954_leiding-W-534-16-deel-1 5954_leiding-W-534-22-deel-1 5954_leiding-W-534-33-deel-1
Maximale waarde ten opzichte van oriëntatiewaarde Huidig Plansituatie 0,0007549 0,0007549 0,012 0,026 0,001585 0,001585 0,000287 0,003705 0,0004358 0,005446 0,020 0,020 0 0,135 0 0 0,068 0,126 0,0003275 0,029 0,007383 0,013 0 0 0,018 0,018 0,00002247 0,00002247 0 0 0 0 0 0
Voor twee leidingen ligt het groepsrisico boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Ook geldt dat voor een aantal leidingen het groepsrisico toeneemt met meer dan 10%. In tabel 4.3 zijn de leidingen waarvan het groepsrisico boven de 0,1 maal de orientatiewaarde of/en waarvan de toename meer is dan 10% paars gekleurd. Dat betekent dat voor de plansituatie conform artikel 12 lid 3 van het Bevb [2] en artikel 8 van de Revb [11] een uitgebreide verantwoording van het groepsrisico dient te worden uitgevoerd voor de leidingen. In het volgende hoofdstuk is de verantwoording van het groepsrisico opgenomen.
26 (34)
5
Elementen verantwoording groepsrisico
Zoals gebleken is uit de risico-inventarisatie en de risico-berekeningen dient voor het transport gevaarlijkestoffen per weg en voor de buisleidingen een verantwoording van het groepsrisico te worden uitgevoerd. Voor de weg moet een beperkte verantwoording van het groepsrisico worden uitgevoerd. Volgens artikel 7 van het Bevt [1] en artikel 12 van het Bevb [2] moet er in de beperkte verantwoording van het groepsrisico in ieder geval worden ingegaan op: · De mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp op die weg, spoorweg, buisleiding of dat binnenwater. · Voor zover dat plan of die vergunning betrekking heeft op nog niet aanwezige kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten: de mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen indien zich op die weg, spoorweg, buisleiding of dat binnenwater een ramp voordoet. Voor de buisleidingen geldt dat voor een aantal leidingen het groepsrisico boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde ligt of/en waarvan de toename meer is dan 10%. Voor de buisleidingen moet daarom een volledige verantwoording van het groepsrisico worden uitgevoerd. Dat betekent dat ook moet worden ingegaan op: · nut en noodzaak van de ontwikkeling; · mogelijke maatregelen; · restrisico. Bij vervoer, opslag en verwerking van gevaarlijke stoffen ontstaan verschillende risico’s.
Bij deze risico’s kunnen zich scenario’s voordoen met grote effecten. 5.1 Risico’s Als gevolg van het transport van gevaarlijke stoffen over spoor en weg en door buisleidingen kunnen de volgende risico’s zich voordoen: Tabel 5.1 Typen risico’s Risico Fakkelbrand Plasbrand Toxische gaswolk BLEVE
Weg þ þ þ þ
Buisleiding þ
5.1.1 Fakkelbrand Door het transport van brandbare gassen en vloeistoffen kan er bij een calamiteit een fakkelbrand optreden. Een fakkelbrand is in de meeste gevallen zichtbaar, hoorbaar en de hittestraling is voelbaar voor aanwezigen. De effectieve strategie voor zelfredzaamheid kan door aanwezigen juist worden ingeschat: zij moeten het gebied, afgeschermd van hittestraling, ontvluchten. Aanwezigen binnen de 90 meter van de fakkelbrand hebben nauwelijks mogelijkheden tot zelfredzaamheid, vanwege de grote hittestraling (Scenarioboek Externe Veiligheid [18]).
27 (34)
5.1.2 Plasbrand Door het transport van brandbare vloeistoffen per weg kan er bij een calamiteit een plasbrand optreden. Het invloedsgebied van een plasbrand is 150 meter Een plasbrand is meestal goed zichtbaar (bij alcoholische stoffen is de zichtbaarheid minder) en de hittestraling is voelbaar voor aanwezigen. De effectieve strategie voor zelfredzaamheid kan door aanwezigen juist worden ingeschat: zij moeten het gebied, afgeschermd van hittestraling, ontvluchten. Aanwezigen hebben bij een plasbrand (in tegenstelling tot een fakkelbrand) betere mogelijkheden tot zelfredzaamheid, vanwege de beperkte hittestraling. 5.1.3 Toxische gaswolk Door het vervoer van toxische vloeistoffen (LT2) over de weg kan er bij een calamiteit een toxische gaswolk optreden, al dan niet via een toxische plas. Een toxische gaswolk is niet altijd zichtbaar (dit hangt af van het type gas) en niet altijd waarneembaar via de reuk voor aanwezigen. Een toxische gaswolk kan daarnaast leiden tot irritatie van huid en/of ogen en, indien niet direct wordt gehandeld, zelfs tot de dood. Aanwezigen moeten binnen blijven, ramen en deuren sluiten en eventuele mechanische ventilatie uitzetten. 5.1.4 BLEVE Een BLEVE is een afkorting voor ’boiling liquid expanding vapour explosion’ (kokende vloeistof – gasexpansie – explosie).
Wanneer een tank met een tot vloeistof verdicht gas, bijvoorbeeld LPG, wordt blootgesteld aan vuur, zal de tank verwarmd worden. In het begin (bij een volle tank) wordt de toegevoerde warmte benut om de vloeistof in de tank te verdampen (koken). Doordat voor het verdampen van de vloeistof veel energie nodig is, houdt de kokende vloeistof de wand van de tank (nog) relatief koel. Wel zal de gevormde damp in de tank de inwendige druk doen stijgen. Wanneer de druk hoger wordt dan de instelwaarde van het overdrukventiel, zal deze (gas) gaan afblazen. In de meeste gevallen zal het uitgeblazen gas vlam vatten, het geen voor de tank echter minder bedreigend is. Naarmate de tank langer blootgesteld staat aan het vuur, zal er meer en meer vloeistof verdampen en het vloeistofniveau in de tank dalen. Dit betekent dat een groter deel van de tankwand niet meer gekoeld wordt door de kokende vloeistof met als resultaat dat de metalen wand warmer wordt. Het warmer worden van het metaal heeft tot gevolg dat de mechanische eigenschappen van het metaal (sterkte) afnemen. Uiteindelijk bezwijkt de tank doordat deze niet langer bestand is tegen de inwendige druk. Er zal dan plotseling een grote hoeveelheid damp gevormd worden die door het omringende vuur ontstoken wordt.
Het ontsteken van een dergelijke grote hoeveelheid damp gaat gepaard met een grote vuurbal die een groot vernietigend effect heeft in de directe omgeving, vanwege de hitte, maar ook de druk. Dit wordt een ’warme BLEVE’ genoemd. Daarnaast heb je een zogenoemde koude BLEVE. Door een botsing van de tank scheurt de tank en komt de vloeistof vrij. Door de wrijving tijdens de botsing kunnen er vonken optreden, waardoor het gas en/of vloeistof vlam vat. De druk is minder hoog, de brand wel erger doordat er meer vloeistof kan verbranden. Een BLEVE is zichtbaar, hoorbaar en de hittestraling is duidelijk voelbaar voor aanwezigen. Aanwezigen moeten het gebied, afgeschermd van hittestraling, ontvluchten. Aanwezigen in
28 (34)
de nabijheid van het spoor waar de BLEVE plaatsvindt, hebben nauwelijks mogelijkheden tot zelfredzaamheid, vanwege de snelheid waarmee het scenario zich ontwikkeld, de grote hittestraling en de druk. 5.2 Nut en noodzaak van de ontwikkelingen Gemeente Velsen maakt onderdeel uit van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De MRA is een economisch sterke regio, met een enorme aantrekkingskracht. Het gevolg hiervan is dat vooral jonge mensen vanuit het hele land en internationale kenniswerkers zich vestigen en een leven opbouwen in de MRA. Dit leidt tot een sterke bevolkingsgroei en een grote woningvraag. Alles wijst erop dat de vraag naar woningen in deze regio de komende decennia blijft groeien. De laatste prognoses voorspellen tot 2040 een groei van de woningbehoefte van circa 230.000 woningen (gerekend vanaf 2017) in de MRA. Door de toenemende druk op de woningmarkt in de MRA, komt de betaalbaarheid en toegankelijkheid voor steeds meer mensen in het geding. Terwijl een toegankelijke woningmarkt juist een voorwaarde is voor een economische gezonde en sterke regio. De woningmarkt moet toegankelijk en betaalbaar zijn voor huidige en nieuwe inkomens, ongeacht hun inkomen. Een uitdaging is dan ook om zo goed mogelijk in te spelen op de actuele woningvraag, met aandacht voor diverse groepen woningzoekenden en dus een divers aanbod van woningtypen/woonmilieus en prijssegmenten.
Met het plan Hofgeest (West & VSV) worden 380 woningen gerealiseerd. In overleg tussen gemeente en ontwikkelende partijen is er voor gekozen om het woonprogramma uit de Woonvisie 2025 aan te houden. In 2017 is dit gewijzigd. Voor het plandeel VSV wordt het woonprogramma dat gold ten tijde van het afsluiten van de intentieovereenkomst aangehouden: 10% sociale huur, 20% markthuur, 70% koop. Voor het plandeel West wordt het vigerende beleid uit de Woonvisie aangehouden: 30% sociale huur, 70% koop en/of markthuur. Doorstroming is belangrijk voor Velserbroek als gevolg van de demografische ontwikkeling. Het maken van wooncarrière is in de wijk beperkt mogelijk als gevolg van de eenzijdige bestaande woningvoorraad. Het voorlopige woonprogramma van het nieuwbouwplan zorgt voor differentiatie richting het duurdere prijssegment in Velserbroek. Als bewoners vanuit de bestaande voorraad verhuizen naar deze nieuwbouw komen er mogelijk weer woningen in de bestaande voorraad vrij voor starters. Met de verplaatsing van het sportcomplex wordt gelijk het sportvoorzieningenniveau op peil gebracht voor de nieuwe woningen in Hofgeest. Bij de stedebouwkundige inrichting van het gebied is zoveel als mogelijk rekening gehouden met de buisleidingen die rondom de plangebieden zijn gelegen. In figuur 5.1 is het stedebouwkundig plan ten opzichte van de buisleidingen weergegeven.
29 (34)
Figuur 5.1:
Stedebouwkundig plan t.o.v. buisleidingen
Uit het stedebouwkundig plan blijkt dat er in de deelplannen Hofgeest West en Hofgeest VSV ruime afstand tussen de nieuw te bouwen woningen en de buisleidingen is aangehouden. Nagenoeg de meeste nieuw te bouwen woningen zijn zo gepositioneerd dat het kleinste oppervlak (zijkant van de woning) naar de hogedruk aardgastransportleiding toe zijn gericht. Deze woningen dienen tevens als (bescherm)buffer voor de naastgelegen woningen (rijtjeswoningen). 5.3 Mogelijkheden tot zelfredzaamheid Het plan dient te worden voorzien van voldoende vluchtwegen. Daarnaast is het een mogelijkheid dat het bevoegd gezag de burgers, die binnen het invloedsgebied wonend of werkzaam zijn, informeren over de mogelijkheden en onmogelijkheden om zichzelf in veiligheid te brengen bij een eventuele calamiteit (risico communicatie). 5.3.1 Fakkelbrand Gebieden selecteren als verzamelplaats en inrichten op het scenario fakkelbrand. Dit houdt in dat de verzamelplaats voldoende worden afgeschermd door gebouwen, zodat het ‘vrijeveld-effect’ zo veel als mogelijk beperkt wordt. Gebouwen bieden een afschermende werking. Het is raadzaam dit soort verzamelplaatsen (open ruimtes bijvoorbeeld parkeerplaatsen) te realiseren op voldoende afstand vanaf de weg (warmtestralingsniveau gelijk aan of minder dan 1 kW/m2). En hierover de burgers/bewoners te informeren.
5.3.2 Toxische gaswolk Om personen goed te kunnen beschermen tegen de effecten van een toxische gaswolk dienen zij zoveel als mogelijk te schuilen en ramen en deuren goed te sluiten. Voorwaarde hierbij is dat via ventilatieopeningen in het gebouw geen gas kan toetreden. Deze ventilatieopeningen dienen centraal te worden afgesloten. In geval van een toxische
30 (34)
gaswolk dienen deze installaties te worden uitgeschakeld om zodoende de luchttoevoer van buiten naar binnen af te sluiten. De woningen dienen dus te worden voorzien van een dergelijke voorziening. 5.3.3 Plasbrand Indien bij een calamiteit met brandbare vloeistoffen personen betrokken zijn, dienen zij zich in veiligheid te brengen door van de risicobron af te vluchten. Personen dienen minimaal 150 meter te vluchten, dat is buiten het invloedsgebied van brandbare vloeistoffen. Gezien de ligging van de risicobronnen te nopzichte van de drie deelplangebieden, is deze ruimte er. Andere optie is: zoek bescherming binnen, maar niet bij een raam, want de warmte is dermate groot dat ramen kunnen springen. 5.3.4 BLEVE Wanneer het risico bestaat dat een BLEVE op kan treden, dienen de personen in het gebied zo snel mogelijk het gebied te ontvluchten om de effecten van secundaire branden te mijden. Tegen de warmtestraling en de overdrukeffecten van een BLEVE zijn moeilijk maatregelen te nemen. Buiten de 150 meter is het effect van een BLEVE dusdanig, dat mensen binnenshuis voldoende beschermd zijn, mits ze zich niet direct achter glas bevinden. Stevige muren en blast-resistant beglazing helpen wel enigszins tegen de overdrukeffecten, maar bieden weinig soelaas tegen de warmtestraling die tot op grote hoogte en over grote afstand effecten kan sorteren.
Tevens zijn dit zeer kostenintensieve maatregelen en bieden niet in ieder geval een goede bescherming. 5.4 Mogelijkheden van de hulpverlening In de toelichting van voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp gaat het erom hoe de hulpverlening opgestart en ingezet wordt of kan worden en wat de mogelijkheden daartoe zijn. De hulpverlening dient risicocommunicatie in te zetten ter bevordering van het juiste zelfreddende gedrag. 5.4.1 Fakkelbrand Een fakkelbrand zal vrijwel direct na het vrijkomen van de brandbare stof optreden. De brandweer heeft geen mogelijkheden tot effectieve bronbestrijding. In overleg met de netbeheerder dient de gastoevoer zo snel mogelijk gestopt te worden, zodat de fakkelbrand niet meer gevoed wordt. Eventuele secundaire branden, die ontstaan zijn doordat het vuur is overgeslagen, zijn wel te bestrijden. 5.4.2 Toxische gaswolk Bij een ongeval met toxische vloeistoffen of (zeer) toxische gassen kan de brandweer (afhankelijk van de stofeigenschappen) optreden door de gaswolk neer te slaan of te verdunnen/op te nemen met water. Dit geldt echter alleen voor stoffen, die geen gevaarlijke chemische reactie aangaan met water. Bij een ongeval met toxische gassen en vloeistoffen is crisiscommunicatie ook erg belangrijk. Het invloedsgebied van stofcategorie LT2 is 880 meter.
Dat is dus een erg groot gebied en mede daarom is communicatie zo belangrijk. 5.4.3 Plasbrand Bij een plasbrand kan de schade beperkt worden door het verminderen van het oppervlak van de plasbrand. Ook kan de schade beperkt worden door te blussen en te koelen en de verspreiding van brandbare vloeistof te beperkenDe hulpverlening dient de mogelijkheid te
31 (34)
hebben om het rampgebied goed te bereiken. De blusvoorzieningen dienen goed beschikbaar te zijn, daarnaast dienen de juiste blusvoorzieningen beschikbaar te zijn. Blussen met water is niet altijd de juiste optie. Daarnaast dienen vloeistofkerende voorzieningen beschikbaar te zijn. En dient het plangebied goed (van twee kanten) bereikbaar te zijn 5.4.4 BLEVE Doordat bij een koude ’BLEVE’ de tank direct bij impact expandeert, is dit scenario niet te bestrijden. De secundaire branden, die ontstaan doordat het vuur is overgeslagen, zijn wel te bestrijden. De blusvoorzieningen dienen goed beschikbaar te zijn, daarnaast dienen de juiste blusvoorzieningen beschikbaar te zijn. Blussen met water is niet altijd de juiste optie. Daarnaast dienen vloeistofkerende voorzieningen beschikbaar te zijn. En dient het plangebied goed (van twee kanten) bereikbaar te zijn 5.5 Overige maatregelen (alleen buisleidingen) Naast de eerdergenoemde aspecten van de verantwoording van het groepsrisico dient men in te gaan op de mogelijk te nemen maatregelen De volgende overige maatregelen zijn te onderscheiden: · bronmaatregelen; · effectbeperkende maatregelen. Hiernavolgend worden de eerste twee punten achtereenvolgens uitgewerkt. 5.5.1 Bronmaatregelen Bronmaatregelen zijn moeilijk realiseerbaar en kostbaar.
Tevens zijn er in relatie tot het voorliggende plan geen mogelijkheden om maatregelen af te dwingen aan de bronzijde. 5.5.2 Effectbeperkende maatregelen De gevolgen van een fakkelbrand kunnen worden beperkt door een brandwerend scherm tussen de leidingen en het plangebied. 5.6 Restrisico De beschouwde risicobronnen kunnen leiden tot ongevallen die onbeheersbaar kunnen blijken. De genoemde maatregelen kunnen de effecten van ongevallen mogelijk reduceren tot een omvang die beter beheersbaar wordt geacht door de hulpverleningsdiensten. Ondanks de reductie van het risico is er altijd sprake van een restrisico. Het is aan het bevoegd gezag, om aan te geven of zij het restrisico acceptabel achten.
32 (34)
6
Conclusie
Uit de risico-inventarisatie volgt dat alleen de nieuwe locatie van de sportvelden is gelegen binnen de PR 10-6 contour van een risicobron, te weten de Crude Oil-leiding van Petrogas. Binnen deze PR 10-6 contour worden echter geen (beperkt) kwetsbare objecten gebouwd. Het plaatsgebonden risico is hiermee geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. Het plangebied is gelegen binnen het invloedsgebied van transportroutes voor gevaarlijke stoffen. Hofgeest West is gelegen binnen 200 meter van de N208. Hofgeest VSV en de Sportvelden liggen binnen 200 meter van de A22. Op basis van de vuistregels uit de Handleiding HART [6] is bepaald of een QRA nodig is. Uit deze analyse blijkt dat voor zowel Hofgeest West als voor Hofgeest VSV en de Sportvelden een QRA niet nodig is. Het plangebied ligt binnen het invloedsgebied van buisleidingen waardoor gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Het gaat hierbij om de Crude Oil-leiding van Petrogas en om hoge druk aardgastransportleidingen van de gasunie. Voor de Crude Oil-leiding is door Petrogas E&P Netherlands B.V. recent een QRA uitgevoerd zie bijlage 2. De conclusie uit deze rapportage is als volgt: De PR 10-6 contour over het opgevraagde leidingstuk varieert tussen de 12,4 m en 13,8 m. Het invloedsgebied over het opgevraagde leidingstuk varieert tussen 29,5 m en 30,9 m. Het groepsrisico is niet specifiek voor deze locatie berekend.
Motivatie voor deze keuze is dat er geen formele groepsrisico (GR) aandachtpunten met een GR boven de oriënterende waarde (OW) komen, zolang de bevolkingsdichtheid lager is dan 255 personen per hectare [7]. Het groepsrisico zal verdwijnen zodra er geen gebouwen/personen binnen de 10-6contour gelegen zijn. Effectafstanden zijn van belang voor de bepaling van het invloedsgebied (1%letaliteitafstand) met de inventarisatie van bebouwing in relatie tot het groepsrisico, overeenkomstig het algemene externe veiligheidsbeleid. Weliswaar zal het groepsrisico nergens boven de oriëntatiewaarde komen, het aantal objecten binnen de effectafstand kan van belang zijn voor de verantwoording van het risico door het bevoegd gezag, en de bepaling van preparatieve maatregelen. Aangezien binnen het invloedsgebied van de Crude Oil-leiding geen gebouwen worden gebouwd en de bevolkingsdichtheid lager is dan 255 personen per hectare, vormt de Crude Oil-leiding geen belemmering voor de uitvoering van het plan. Uit de QRA voor de hogedruk aardgasleidingen volgt dat voor een aantal leidingen het groepsrisico boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde ligt. Ook geldt dat voor een aantal leidingen het groepsrisico toeneemt met meer dan 10%.
Dat betekent dat voor de plansituatie conform artikel 12 lid 3 van het Bevb [2] en artikel 8 van de Revb [11] een verantwoording van het groepsrisico dient te worden uitgevoerd voor de leidingen. De genoemde maatregelen in het hoofdstuk Elementen beperkte verantwoording groepsrisico kunnen de effecten van ongevallen mogelijk reduceren tot een voor de hulpverleningsdiensten beter beheersbare omvang. Ondanks de reductie van het risico is er altijd sprake van een restrisico. De gemeente Velsen is verplicht om de veiligheidsregio in de gelegenheid te stellen advies uit te brengen naar aanleiding van dit rapport. Het is aan de gemeente Velsen om aan te geven of zij het restrisico acceptabel achten.
33 (34)
7
Referenties
1. Besluit externe veiligheid transportroutes. (2013, 11 november). Binnengehaald van http://wetten.overheid.nl/BWBR0034233/ 2. Besluit externe veiligheid buisleidingen. (2010, 24 juli). Binnengehaald van http://wetten.overheid.nl/BWBR0028265/ 3. Besluit externe veiligheid inrichtingen. (2004, 27 mei). Binnengehaald van http://wetten.overheid.nl/BWBR0016767/ 4. Risicokaart (z.j.). Risicokaart. Binnengehaald van http://www.risicokaart.nl/ 5. Infomil, Handleiding Besluit externe veiligheid inrichtingen en Circulaire risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen, november 2006. 6. RIVM, Handleiding Risicoanalyse Transport, versie 1.2, 11 januari 2017 7. RIVM, Handleiding Risicoanalyse Transport Bijlagen, versie 1.2, 11 januari 2017 8. https://populatieservice.demis.nl/ 9. VROM, Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico, versie 1.0, november 2007 10. RIVM, Consequentieonderzoek transportleidingen met brandbare vloeistoffen, kenmerk 237/09 CEV Vli/tr-1635, 28 juli 2009.
34 (34)
Bijlage 1
Vuistregels
A208/N208 Voor de A208/N208 geldt dat sprake is van een weg buiten de bebouwde kom. De A208/N208 is niet opgenomen in het basisnet, maar er vindt wel degelijk vervoer van gevaarlijke stoffen plaats over deze weg. Dit blijkt uit de Jaarintensiteiten VGS op de weg van Rijkswaterstaat behorend bij 3. Hieronder zijn de vervoersaantallen gevaarlijke stoffen weergegeven. Tabel B-1: Vervoersaantallen A208/N208 (wegvaknummer N68) voor toetsing vuistregels Stofcategorie
Hoofdcategorie
Aantal Transporten 2010
GF1 GF2 GF3 LF1 LF2 LT1 LT2 LT3 LT4 GT2 GT3 GT4 GT5
Brandbaar gas Brandbaar gas Brandbaar gas Brandbare vloeistof Brandbare vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxisch gas Toxisch gas Toxisch gas Toxisch gas
0 0 0 308 379 0 0 0 0 0 0 0 0
Hoewel er uit de RWS-telgegevens blijkt dat er 0 transporten GF3 zijn, omdat GF3transporten niet door de Velsertunnel (cat. D tunnel) mogen, rijden er wel GF3-transporten over dit wegtracé van en naar de pont in IJmuiden. Het gemeentebestuur van Velsen heeft een route voor het vervoer gevaarlijke stoffen vastgesteld. Deze route sluit aan op het wegtracé A208 (zuid). Voor het bevoorraden van alle losplaatsen ten zuiden van dit wegtracé worden door de OD IJmond ontheffingen verleend. 7 Toetsing plaatsgebonden risico De hoogte van het plaatsgebonden risico van de A208/N208 is op kwalitatieve wijze vastgesteld door toepassing van de vuistregels zoals opgenomen in bijlage 1, 2 en 3 van de HART [6]. Vuistregel 1: Een weg buiten de bebouwde kom heeft geen 10-5 contour. Vuistregel 2: Wanneer het aantal GF3 transporten per jaar lager is dan 500, heeft een autosnelweg geen 10-6 contour. 3 https://www.rijkswaterstaat.nl/water/wetten-regels-en-vergunningen/scheepvaart/wet-vervoer-gevaarlijke-
stoffen/vervoer-gevaarlijke-stoffen/jaarintensiteiten-vgs-op-de-weg.aspx
Het aantal transporten GF3 over de N208 is niet bekend, maar zal lager liggen dan 500 per jaar. Dit betekent dat de drempel van 500 transporten niet wordt overschreden en er geen sprake is van een PR 10-6 contour. Vuistregel 3: Wanneer het aantal GF3 transporten per jaar groter is dan 500 heeft een weg geen 10-6 contour als 0.0003*(GF3+ 0,2*LF2+LT1+LT2+3*LT3+GT4+GT5)<1 Deze regel is niet van toepassing om dat het aantal transporten lager is dan 500. Toetsing groepsrisico. Voor de bepaling van de hoogte van het groepsrisico is eveneens gebruik gemaakt van de vuistregels zoals opgenomen in bijlage 1, 2 en 3 van de HART [6]. Hiervoor is allereerst de personendichtheid bepaald met behulp van de BAG-populatieservice [8]. Door het totaalaantal personen te delen door het totale oppervlak. In figuur B-3 is het gebied weergegeven waarvoor dit gedaan is. Dit gebied is bij benadering even groot als het gebied wat gemodelleerd dient te worden wanneer een QRA voor de N22 dient te worden uitgevoerd. Uit de BAG-populatie service blijkt dat in het gebied maximaal 4060,6 personen kunnen verblijven. Het oppervlak van het selectiegebied is 149,78 hectare. Dit betekent dat de personendichtheid (4060,6/149,78=) 27,11 personen per hectare is.
Figuur B-3: selectiegebied BAG-populatieservice voor bepalen personendichtheid
De minimale afstand van de bebouwing tot de as van de weg bedraagt ongeveer 30 meter.Voor de toetsing aan de vuistregels wordt conservatief uitgegaan van 30 meter. Toetsing 1% van de oriëntatiewaarde
Vuistregel 1: Wanneer de vervoersstroom gevaarlijke stoffen in tankwagens (bulkvervoer) stoffen bevat uit de categorieën LT3, GT4 of GT5 (ongeacht de aantallen) pas dan RBM II toe. Uit tabel B-2 blijkt dat over de A208/N208 geen van de genoemde stofcategoriën wordt vervoerd. Een RBMII berekening is dan ook niet nodig. Vuistregel 2: Wanneer GF3 minder is dan 10 maal de drempelwaarde in tabel 1-6 (eenzijdige bebouwing) of 10 maal de drempelwaarde in tabel 1-7 (2-zijdige bebouwing) uit de bijlagen van het HART [7] wordt de oriëntatiewaarde niet overschreden. Uit tabel 1-7 blijkt dat op 30 meter van de weg bij een dichtheid van 30 personen per hectare de drempelwaarde 2520 bedraagt. Aangezien de dichtheid in het selectiegebied 27,11 personen per hectare bedraagt en het aantal GF3 transporten niet bekend is, maar zeker minder dan 10 maal 2520 is, wordt 10 maal de drempelwaarde niet overschreden. Dit betekent dat de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden.
Toetsing 10% van de oriëntatiewaarde Vuistregel 1: Wanneer de vervoersstroom gevaarlijke stoffen in tankwagens (bulkvervoer) stoffen bevat uit de categorieën LT3, GT4 of GT5 (ongeacht de aantallen) pas dan RBM II toe. Uit tabel B-1 blijkt dat over de A208/N208 geen van de genoemde stofcategoriën wordt vervoerd. Een RBMII berekening is dan ook niet nodig. Vuistregel 2: Wanneer GF3 minder is dan de drempelwaarde in Tabel 1-6 (een-zijdige bebouwing) of in Tabel 1-7 (2-zijdige bebouwing) wordt 10% van de oriëntatiewaarde niet overschreden. Uit tabel 1-7 blijkt dat op 30 meter van de weg bij een dichtheid van 30 personen per hectare de drempelwaarde 2520 bedraagt. Aangezien de dichtheid in het selectiegebied 27,11 personen per hectare bedraagt en het aantal GF3 transporten niet bekend is, maar zeker minder dan 2520 is, wordt de drempelwaarde niet overschreden. Dit betekent dat de 1% van de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden. Conclusie Zowel plaatsgebonden risico als het groepsrisico vormen geen belemmering voor het plan.
A22 Voor de A22 geldt dat sprake is van een weg autosnelweg. De A22 is opgenomen in het basisnet. Hieronder zijn de vervoersaantallen gevaarlijke stoffen zoals deze zijn opgenomen in de Jaarintensiteiten VGS op de weg van Rijkswaterstaat 4. weergegeven. Tabel B-2: Vervoersaantallen A22 (wegvaknummer N89) voor toetsing vuistregels Stofcategorie
Hoofdcategorie
Aantal Transporten 2010
GF1 GF2 GF3 LF1 LF2 LT1 LT2 LT3 LT4 GT2 GT3 GT4 GT5
Brandbaar gas Brandbaar gas Brandbaar gas Brandbare vloeistof Brandbare vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxische vloeistof Toxisch gas Toxisch gas Toxisch gas Toxisch gas
0 0 3000 3026 3033 0 23 0 0 0 0 0 0
Toetsing plaatsgebonden risico De hoogte van het plaatsgebonden risico van de A22 is op kwalitatieve wijze vastgesteld door toepassing van de vuistregels zoals opgenomen in bijlage 1, 2 en 3 van de HART [7] Vuistregel 1: Een autosnelweg heeft geen 10-5 contour. Vuistregel 2: Wanneer het aantal GF3 transporten per jaar lager is dan 4000 heeft een autosnelweg geen 10-6 contour. Uit tabel B-2 blijkt dat het aantal transporten GF3 3000 bedraagt. Dit betekent dat de drempel van 4000 transporten niet wordt overschreden en er geen sprake is van een PR 106 contour. Vuistregel 3: Wanneer het aantal GF3 transporten per jaar groter is dan 4000 heeft een weg buiten de bebouwde kom geen 10-6 contour als 0.0001*(0.1*LF2+GF3+0,5*LT1+LT2+3*LT3+GT4+GT5)<1 Deze regel is niet van toepassing om dat het aantal transporten lager is dan 4000. Toetsing groepsrisico. Voor de bepaling van de hoogte van het groepsrisico is eveneens gebruik gemaakt van de vuistregels zoals opgenomen in bijlage 1, 2 en 3 van de HART [6]. Hiervoor is allereerst de 4 https://www.rijkswaterstaat.nl/water/wetten-regels-en-vergunningen/scheepvaart/wet-vervoer-gevaarlijke-
stoffen/vervoer-gevaarlijke-stoffen/jaarintensiteiten-vgs-op-de-weg.aspx
personendichtheid bepaald met behulp van de BAG-populatieservice [8]. Door het totaalaantal personen te delen door het totale oppervlak. In figuur B-3 is het gebied weergegeven waarvoor dit gedaan is. Dit gebied is bij benadering even groot als het gebied wat gemodelleerd dient te worden wanneer een QRA voor de N22 dient te worden uitgevoerd. Uit de BAG-populatie service blijkt dat in het gebied maximaal 332,55 personen kunnen verblijven. Het oppervlak van het selectiegebied is 164,56 hectare. Dit betekent dat de personendichtheid (322,55/164,55=) 1,96 personen per hectare is.
Figuur B-4: selectiegebied BAG-populatieservice voor bepalen personendichtheid
De minimale afstand van de bebouwing tot de as van de weg bedraagt ongeveer 20 meter.Voor de toetsing aan de vuistregels wordt conservatief uitgegaan van 20 meter. Toetsing 1% van de oriëntatiewaarde Vuistregel 1: Wanneer de vervoersstroom gevaarlijke stoffen in tankwagens (bulkvervoer) stoffen bevat uit de categorieën LT3, GT4 of GT5 (ongeacht de aantallen) pas dan RBM II toe. Uit tabel B-2 blijkt dat over de A22 geen van de genoemde stofcategoriën wordt vervoerd. Een RBMII berekening is dan ook niet nodig. Vuistregel 2: Wanneer GF3 minder is dan 10 maal de drempelwaarde in tabel 1-4 (eenzijdige bebouwing) of 10 maal de drempelwaarde in tabel 1-5 (2-zijdige bebouwing) uit de bijlagen van het HART [7] wordt de oriëntatiewaarde niet overschreden. Uit tabel 1-5 blijkt dat op 20 meter van de weg bij een dichtheid van 10 personen per hectare de drempelwaarde meer dan 9500 bedraagt. Aangezien de dichtheid in het selectiegebied 1,96 personen per hectare bedraagt en het aantal GF3 transporten 3000 is,