Sport- en Preventieakkoord Velsen.docx
Tekst van het document
‘Samen naar een vitaal Velsen’ Sport- en Preventieakkoord Velsen
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
1
Voorwoord Yes, Velsen heeft een lokaal sportakkoord! Dankzij de bijdragen en inbreng van heel veel organisaties en mensen uit de gemeente Velsen. En ondanks de beperkingen vanwege de coronamaatregelen. Het enthousiasme, de grote betrokkenheid en de bereidheid van zoveel partijen om actief mee te doen, hebben mij geraakt. Ik wil allereerst al deze mensen en organisaties uit o.a. de sport, het onderwijs, de zorg, het welzijnswerk en het bedrijfsleven daarvoor bedanken!
Het resultaat van deze samenwerking is meer dan een Sportakkoord; preventie speelt ook een belangrijke rol. Daarmee belichaamt het Velsense Sport- en Preventieakkoord de maatschappelijke waarde van sport en bewegen. Door in te zetten op preventie hopen we -naast het plezier dat sport geeft en de invloed die het heeft op fysieke en sociale ontwikkeling- met zijn allen in de toekomst ook veel maatschappelijke winst te halen: een gezondere bevolking, sneller aan het werk, minder gebruik van zware zorg, minder eenzaamheid, etc. etc. Met andere woorden: een vitalere en gelukkiger samenleving.
In totaal telt het akkoord maar liefst 24 plannen. Het is daarmee een geweldige basis om de komende jaren de lokale sport te versterken en meer inwoners in beweging te krijgen. Ik ben enorm trots op het resultaat en op de mensen die hun steentje hebben bijgedragen aan het bereiken van dit akkoord. En nodig iedereen van harte uit ook in de uitvoering zo betrokken te blijven of te raken.
Bram Diepstraten Wethouder Sport
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
2
Voor de totstandkoming en uitvoering van het Sport- en Preventieakkoord hebben we met veel betrokken en inspirerende mensen uit de lokale sport en beweegsector gesproken. Eén van die personen was Gertjan Huijbens. In maart 2020, een paar dagen na de inspiratiesessie, brak de Coronacrisis uit. Niet lang erna kregen we verdrietige bericht dat Gertjan aan de gevolgen van het coronavirus was overleden. Dat trof ons diep. Wij hopen dat zijn enorme drive en betrokkenheid op allerlei maatschappelijke vlakken, een inspiratie zal zijn voor de uitvoering van dit Sport- en Preventieakkoord.
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
3
Samenwerkende organisaties:
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
4
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
5
Inleiding Het Nationale Sportakkoord werd getekend op 29 juni 2018. Partijen vanuit de sport en gezondheidssector sloegen de handen ineen om Nederlanders met meer plezier te laten sporten en bewegen. Aan de hand van zes ambitielijnen gingen vervolgens bijna alle gemeenten aan de slag met het ontwikkelen van een lokaal sportakkoord. Om er op lokaal niveau voor te zorgen dat sport en bewegen een steeds vanzelfsprekender onderdeel wordt van het dagelijkse leven van elke Nederlander. In de afgelopen jaren is er in Velsen al hard gewerkt aan het realiseren van een ‘sportief klimaat ‘. Door de beschikbaar stellen van goede, duurzame sportaccommodaties en gerichte inzet van buurtsportcoaches zijn meer mensen gaan sporten en bewegen. Steeds meer lokale organisaties weten dat er veel te winnen valt met sport en bewegen onder kwetsbare inwoners en specifieke groepen. SC Telstar is hier een mooi voorbeeld van. Telstar Thuis in de wijk is de maatschappelijke tak van de betaald voetbalclub en begeleidt regionaal allerlei maatschappelijke programma’s. Programma’s die erop gericht zijn om ouderen (weer) aan het voetballen te krijgen of om kinderen ín het stadion te begeleiden bij hun schoolwerk in combinatie met sportlessen. Zo zijn er nog veel meer krachtige lokale voorbeelden te noemen. Sport en bewegen nemen een steeds belangrijkere positie in binnen het sociaal domein van Velsen.
Binnen het gemeentehuis weten ambtenaren elkaar goed te vinden en werken zij, over de grens van ‘hun afdeling’ steeds meer samen. Maar er liggen ook uitdagingen.
Integrale samenwerking vormt het uitgangspunt van dit Sport- én Preventieakkoord. We koppelen thema’s uit beide akkoorden door sport en bewegen expliciet te verbinden aan thema’s die betrekking hebben op gezondheid en zorg. Zo zijn we beter in staat de strijd aan te gaan tegen overgewicht, overmatig alcoholgebruik, drugsgebruik en roken en benutten we de kracht van sport voor maatschappelijke thema’s.
Gezondheid is veel meer is dan de aan- of afwezigheid van ziekte. Daarom gaan we bij preventie uit van het begrip positieve gezondheid; het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit sluit naadloos aan bij de visie onder het Sportakkoord, dat uitgaat van het breder benutten van de kracht van sport. Vanuit deze integrale sport- en preventie aanpak zijn betrokkenen vanuit de domeinen sport, zorg, welzijn en onderwijs aan de slag gegaan om nieuwe allianties te smeden/te versterken en om plannen te vormen die de sport verder helpen en waarin maatschappelijke en preventieve thema’s worden aangepakt. Deze plannen vormen de ruggengraat van dit Sport- en Preventieakkoord. Plannen waar niet alleen de genoemde partners hun schouders onder zetten, maar die jou ook van harte uitnodigen je steentje bij te dragen. Samen gaan we voor een (nog) vitaler Velsen!
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
6
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
7
Route en totstandkoming sport- en preventieakkoord In januari 2020 zijn we gestart met het traject. Met ‘we’ bedoelen we alle betrokkenen vanuit de sport, welzijn en zorg die hun energie in dit akkoord hebben gestoken. Er zijn veel gesprekken gevoerd tussen de sportformateurs (procesbegeleiders) met betrokken inwoners, beleidsadviseurs vanuit allerlei domeinen zoals professionals uit zorg, onderwijs, welzijn, lokale ondernemers, sportaanbieders en vertegenwoordigers.
Op maandagavond 9 maart 2020 vond een open inspiratieavond plaats in sporthal Het Polderhuis in Velserbroek. Hier kwamen meer dan 100 mensen op af; een bewijs dat de betrokkenheid bij sport en bewegen in Velsen hoog is! Tijdens deze avond is er een introductie op het sportakkoord gegeven, maar werd er vooral gepraat over waar het om draait: eigen, lokale en sportoverstijgende behoeften en ideeën om het lokale sport- en beweegklimaat te versterken.
Alle informatie uit het voortraject en de inspiratiebijeenkomst is geanalyseerd en als basis gebruikt om enkele actiethema’s te benoemen: uitdagingen waar veel energie op zit, kansen liggen om met sport en bewegen een verschil te maken en waar we in 2020 en2021 concrete resultaten op willen boeken. Om nadere invulling en uitwerking te geven aan deze uitdagingen is – per actiethema – een kopgroep geformeerd. Een kopgroep bestaat steeds uit een mix van mensen die vanuit professie, expertise en interesse inbreng leverde. De sportformateurs fungeerden als gespreksleider, verbinder, inhoudelijk sparringpartner en brachten dit omvangrijke proces tot een concreet eindresultaat. De kopgroep is zelf verantwoordelijk geweest voor het uitdenken en ontwikkelen van de ideeën, doelstellingen, planning, samenwerkingen en het daarbij benodigde budget. Het gaat daarbij om geheel nieuwe ideeën en om als ideeën die al op de plank lagen, maar waar nog niet genoeg energie, tijd, budget of mankracht voor aanwezig was. Waar mogelijk brengen de kopgroepen in de fase van uitvoering het ‘peloton’ in stelling: de grote groep volgers; mensen en partijen die hebben aangegeven aangehaakt te willen blijven om daar waar mogelijk een rol te spelen.
Per actiethema een kopgroep als trekker met daarachter een peloton voor de uitvoering
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
8
Naast de ideeën en plannen die uitgewerkt zijn door de kopgroep, zijn er ook vanuit verschillende hoeken losse projectplannen ingediend. Deze zijn ook door de stuurgroep beoordeeld. De stuurgroep bestaat uit een groep vertegenwoordigers vanuit gemeente, sport, welzijn, bedrijfsleven en (paramedische) zorg die scherp hebben gekeken naar de meerwaarde en haalbaarheid van alle ingediende plannen. De stuurgroep blijft gedurende de uitvoering van alle plannen actief als aanjager, sparringpartner en verbinder voor iedereen die meegewerkt heeft aan dit akkoord en/of die in de toekomst iets wil betekenen op het terrein van sport en bewegen. Daarnaast zorgt de stuurgroep zij voor de juiste verdeling van budgetten en beoordelen zij de projectplannen die nog zullen volgen.
Dit sport- en preventieakkoord bevat de eerste uitwerking van plannen en keuzes en richt zich op realisatie in de periode 2020 en 2021. In de loop van het proces worden de plannen verder geconcretiseerd en waar nodig bijgesteld. In die zin is sprake van een dynamisch proces en ontwikkeldocument.
Wilt je de uitgebreide plannen lezen, meedenken en/of meewerken aan de vervolgactiviteiten? Of heb je andere inhoudelijke vragen? Neem contact op met Tim Joon van SportSupport: tjoon@sportsupport.nl of Femke van Baarsen van Sportloket Velsen: fbaarsen@velsen.nl. Zij zijn namens de stuurgroep de contactpersonen.
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
9
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
10
Velsen in cijfers De gemeente Velsen heeft, voor haar circa 69.000 inwoners, sport en bewegen hoog in het vaandel staan. Team SportSupport bestaat uit zes buurtsportcoaches die Velsenaren bij het sport- en beweegaanbod te houden of te betrekken. Binnen de gemeente werken tien medewerkers van Sportloket Velsen om de sportinfrastructuur van Velsen draaiende te houden en steeds weer te verbeteren. Daarnaast zijn er nog vele medewerkers in binnen- en buitendienst werkzaam om alle accommodaties te onderhouden. De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd in sportvoorzieningen. Verschillende sporthallen, sportzalen en sportparken zijn of worden vernieuwd of gerenoveerd. Duurzaamheid is hierin een belangrijk thema. De gemeente werkt er hard aan om het zwembad de Heerenduinen in 2025 energieneutraal te hebben.
Landelijke trends zijn ook zichtbaar in de kengetallen van Velsen. De bevolking vergrijst, eenzaamheid komt (vooral onder ouderen) veel voor, steeds meer mensen kampen met overgewicht en kinderen worden motorisch slechter. Continu moet er dus gekeken worden of er voldoende aanbod is, of het aanwezige aanbod passend is en of de juiste mensen dit aanbod weten te vinden.
(Bron hieronder: https://velsen.incijfers.nl/dashboard/);
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
11
(Bron hieronder: GGD Kennemerland gezondheidsatlas 2017-2018)
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
12
Leeswijzer Het sport- en preventieakkoord bestaat uit 24 plannen. In deze publieksversie van het akkoord staan de samenvattingen van alle plannen uit het akkoord beschreven. Achter elk plan zit een eigen uitgebreide omschrijving, planning en begroting, die onderdeel zijn van een werkdocument. Deze totale set aan uitgebreide plannen van het akkoord ligt bij de stuurgroep.
Per deelplan is a.d.h.v. een logo inzichtelijk gemaakt of het plan koppeling heeft met een thema uit het Preventieakkoord
In het overzicht op de volgende bladzijde is per plan zichtbaar op welke thema’s van het Nationale Sportakkoord het plan betrekking heeft.
De ambities van het Nationaal Sportakkoord: →
Inclusief sporten en bewegen
→
Duurzame sportinfrastructuur
→
Vitale sport- en beweegaanbieders
→
Positieve sportcultuur
→
Van jongs af aan vaardig in bewegen
→
Topsport die inspireert
Een aantal plannen is inhoudelijk verbonden aan elkaar. De stuurgroep ziet erop toe dat zoveel overlap wordt vermeden en waar mogelijk activiteiten gezamenlijk worden opgepakt.
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
13
Overzicht plannen Versterking en vitalisering sportaanbieders 1.1
Relaties met plan
Koppeling PreventieAkkoord
1.2 1.4 2.1 3.5
1.3
Sportverenigingen: Samen presteren & leren Vraaggerichte ondersteuning sportverenigingen op maat Mogelijkheden Sportraad Velsen
1.4
Pilot gedragscommissie
1.1
√
4
1.5
Overzicht sport- en beweegaanbieders
3.2
√
1
3
1.6
Optimalisatie gebruik sport accommodaties
2.7
2
1
√
1
3
1.2
3.6
Gekoppeld aan ambities Nat. Sportakkoord
1.1
2
3
4
2
3
4
6
3
Sport voor specifieke doelgroepen 2.1
Ouderen: optimalisatie sportaanbod en PR
2.2
Ouderen: mobiliteitsvrijwilligers
√
1
2.3
Sportaanbod voor ouderen met dementie
√
1
2.4
Kwetsbare ouderen: 'Blijven doen!’
√
1
2.5
√
1
2.7
Sportaanbod voor kinderen met autisme Sportaanbod voor jongeren met lichtverstandelijke beperking Playing for Success
2.8
Minima en sport
2.6
1.1
2.7 2.5 1.6
1 √
1 1
Meer dan sport 3.1
Ketenaanpak GLI-interventie
3.2
√
1
2
3.2
Ketenafstemming sport en zorg
1.5 3.1
√
1
2
3.3
MQ Scan en vervolgaanbod
√
5
6
3.4
Gezonde school
√
2
4
3.5
Gezonde sportomgeving
1.1
√
2
4
3.6
Sociale acceptatie in sport; LHBTI+
1.1
3.7
Re-integratie op sportclubs
√
1
2
3.8
Sport en cultuurmarkt
√
1
3
3.9
Beweegroutes voor jong en oud
√
2
5
√
1
2
3.10 3x3 Unites
4 4 3
4
Thema’s Sportakkoord: 1 Inclusief sporten en bewegen 2 Duurzame sportinfrastructuur 3 Vitale sport- en beweegaanbieders 4 Positieve sportcultuur 5 Van jongs af aan vaardig in bewegen 6 Topsport die inspireert
Samen naar een vitaal Velsen! Sport- en Preventieakkoord 2020-2021
14
Versterking en vitalisering van sportaanbieders
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
19
Versterking en vitalisering van sportaanbieders Veranderingen en trends in de maatschappij zorgen ervoor dat verenigingen en sportaanbieders scherp moeten blijven om in te spelen op de behoefte(n) van de (potentiële) sporter. Dat gaat niet vanzelf, daar is kennis, flexibiliteit en daadkracht voor nodig. NOC-NSF biedt vanuit de servicelijn ondersteuning aan dit scherp blijven en de daaraan verbonden thema’s. Daarnaast is er ook actie vanuit ‘het veld‘ nodig. Het onderhouden en versterken van een sterk netwerk waar sport, gezondheid, zorg en onderwijs in participeren is een belangrijke bouwsteen voor een integrale manier van werken. Zodat sportaanbieder er niet alleen voor staan maar we samen doen wat nodig is: mensen in bewegen krijgen en houden.
Dit sluit aan op de ambities van het Nationaal Sportakkoord: →
Vitale sport- en beweegaanbieders
→
Duurzame sportinfrastructuur
→
Positieve sportcultuur
Deelplannen 1.1 Sportverenigingen: Samen presteren & leren Doel: Alle Velsense organisaties slaan de handen ineen om alle beschikbare kennis in en over sportverenigingen beschikbaar te stellen aan alle betrokkenen, op basis van een gestructureerde aanpak, waarin afwisselend focus op een bepaald thema wordt georganiseerd.
Doelgroep: 1.
Bestuur & Commissies;
2.
Trainers/coaches en begeleiders;
3.
Vrijwilligers;
4.
Ouders/Helpers bij activiteiten;
5.
Sportclubleden.
Korte omschrijving: Verenigingen gaan via ontmoeting, kennisdeling en samenwerking aan de slag met thema’s die op meerdere sportverenigingen actueel zijn. Gecoördineerd door SportSupport en gebruikmakend van de trainingen, services en professionele ondersteuning vanuit de landelijke sportservicelijn. Per thema gaan de betrokkenen een aantal maanden aan de slag (‘een themablok’), waarbij clubs wensen en behoeften delen, gezamenlijke oplossingen bedenken, (e-)cursussen/trainingen volgen om invulling te geven aan het thema. Elk themablok start met een thema-avond, waarin de gezamenlijke belangen en ideeën worden geïnventariseerd en waarin de verenigingen samen bepalen welke Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
20
aanpak het best bij het thema en de behoeften past. Vervolgens organiseren de betrokkenen de gewenste cursusavonden en vervolgactiviteiten. Per thema-blok wordt budget gereserveerd voor de organisatie van de thema-avonden en de oplossingen die clubs gaan uitwerken. In 2020 staan onder het thema ‘Veiligheid en Pedagogische Bekwaamheid’ 3 deelthema’s geagendeerd: 1.
Fysieke veiligheid;
2.
Sociale veiligheid & Pedagogische bekwaamheid/pedagogisch klimaat (een mogelijke invulling hiervan staat beschreven in deelplan 1.4);
3.
Post Corona.
Voor 2021 worden 5 thema’s geagendeerd, op basis van wensen en behoeften van de sportverenigingen. Gezamenlijk wordt bepaald welke thema’s in dat jaar prioriteit hebben en actie vragen. Het gaat vooralsnog om: 1.
Ledenbinding en ledenwerving (met o.a..: sportaanbod voor ouderen);
2.
Gezonde sportomgeving (Rookvrije sportvereniging, Gezonde Kantine, alcoholbeleid) (een uitwerking van dit thema is te vinden in deelplan 3.5);
3.
Aanbod voor specifieke doelgroepen (een uitwerking van dit thema is te vinden in H2);
4.
Vrijwilligersbeleid;
5.
Sociale acceptatie in de sport (een uitwerking van dit thema is te vinden in deelplan 3.6).
Budget 2020: € 4.500,2021: € 7.500,-
Partners: Alle sportverenigingen in de gemeente Velsen, Sportloket Velsen, SportSupport, OOK Pedagogische Expertise Groep, Telstar thuis in de wijk.
1.2 Vraaggerichte ondersteuning sportverenigingen op maat Doel: Versterken van sportverenigingen op sportspecifieke gebieden, ambities en knelpunten.
Korte omschrijving: Naast sportoverstijgende vraagstukken, waaraan via de gezamenlijke thema-aanpak op kan worden ingespeeld, zijn er ook sportspecifieke uitdagingen of behoeften waar sportverenigingen aan willen werken en waaraan het Sportakkoord een bijdrage kan leveren. De buurtsportcoaches halen tijdens hun verenigingsondersteuning actief vragen en behoeften op van sportverenigingen en zorgen, in aansluiting daarop, voor bijpassende ondersteuning en services (opleidingen, workshops,
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
21
masterclasses, inspiratiesessies, begeleidingstrajecten). Dit gaat dus om onderwerpen die in eerste instantie niet via de eerder genoemde themablokken aangeboden worden, maar waar een klein aantal clubs wel grote behoefte aan heeft. Deze kennisuitwisseling loopt daarmee parallel aan de eerdergenoemde themablokken die op brede schaal voor sportaanbieders worden georganiseerd.
Budget: Voor de inzet en organisatie van de gewenste trainingen en cursussen is geen uitvoeringsbudget vanuit het Sportakkoord nodig.
Partners: Buurtsportcoaches Velsen (Sportloket, SportSupport), Adviseur Lokale Sport , sportaanbieders in Velsen, NOC*NSF (services en voorbeelden), verenigingsondersteuners van de nationale sportbonden (verdere begeleiding van clubs).
1.3 Mogelijkheden Sportraad Velsen Doel: Onderzoeken van haalbaarheid oprichting van een Sportraad/Platform Sport Velsen, om daarmee structureel overleg op beleidsniveau te organiseren tussen sportverenigingen en de gemeente over gemeentelijke beleidsontwikkeling op sportgebied en de collectieve belangen van de sportverenigingen door middel van overleg met en advisering aan de gemeente.
Doelgroep: Bestuurders van de sportverenigingen, vertegenwoordigers van de ambtelijke organisatie, gemeente & Wethouder Sport
Korte omschrijving: Onder leiding van een externe procesbegeleider start een onderzoek in hoeverre in Velsen een overlegplatform van meerwaarde is. Een Sportraad met een afvaardiging van sportclubs die structureel in gesprek is met de politieke en ambtelijke vertegenwoordigers van de gemeente. Indien hier voldoende draagvlak voor blijkt te zijn, zal de procesbegeleider ook kunnen ondersteunen bij de op- en inrichting van deze sportraad, zodat deze z.s.m. zelfstandig kan opereren.
Budget: Voor de inzet van externe professionele ondersteuning vanuit de landelijke sportservicelijn is geen aanvullend budget van het Sportakkoord nodig.
Partners: Sportverenigingen Velsen, Gemeente Velsen, Adviseur Lokale Sport: NOC NSF, Sportloket en SportSupport (begeleiding activiteiten).
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
22
1.4 Pilot gedragscommissie Doel: Ondersteunen van verenigingen bij gevoelige kwesties die (het welzijn en welbevinden van) individuele leden aangaan, door professionele advisering en sterke(re) verbinding aan lokale (zorg)partners.
Doelgroep: Bestuurders van sportverenigingen.
Korte omschrijving: De vereniging is een plek waar iedereen welkom is. Het is een vertrouwde plek voor leden. Hierdoor ontstaat er ook een signaleringsfunctie: 1.
‘Zien’ en ‘horen’ van opvallend gedrag bij kinderen/jong volwassenen en/of ouders/begeleiders;
2.
Bespreekbaar maken met de betrokken ouders/opvoeders en/of coaches/trainers, in relatie met de functie van vertrouwenspersoon binnen een vereniging;
3.
Mogelijk signaleren van kindermishandeling (vernieuwde meldcode);
4.
Omgaan met privacygevoelige informatie (mede in relatie tot de AVG).
Er lijkt binnen sportverenigingen handelingsverlegenheid te zijn m.b.t. bovenstaande situaties. Direct adequaat advies en professioneel handelen wordt als zeer wenselijk ervaren. Daarom is het voorstel een gedragscommissie (wellicht nog andere benaming) op te richten, waar een bestuurslid van een sportvereniging een ‘zorg’ over het psychosociaal welbevinden van een lid van de vereniging kan melden (kind/jongvolwassenen/ouder/begeleider) en bespreekbaar maken.
Van belang is dat: 1.
De werkwijze van de gedragscommissie voor alle sportbestuurders duidelijk is;
2.
De zorgmelding adequaat, professioneel en herkenbaar wordt opgepakt;
3.
Advies wordt gegeven aan het bestuurslid omtrent de wenselijke actie;
4.
Professionele ondersteuning wordt geboden bij vervolgacties als gesprek, interventie, of andere opvolging van het advies.
De gedragscommissie fungeert als schakel in een groot netwerk van partijen die kunnen adviseren, ondersteunen, of verwijzen voor verdere begeleiding; gebruik makend van de lokale sociale kaart.
Budget: 2020: € 960,2021: € 1.440,Dit budget is onder het voorbehoud dat uit inventarisatie blijkt dat sportverenigingen hier behoefte aan hebben.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
23
Cofinanciering 2020/2021: Indien er meer dan de begrote uren voor expertise nodig zijn (verwachting), dan neemt OOK Pedagogische Expertise Groep deze kosten voor haar rekening.
Partners: Sportaanbieders, buurtsportcoaches, Playing For Success (PFS, een initiatief van Telstar Thuis In De Wijk), OOK Pedagogische Expertise Groep.
1.5 Overzicht sport- en beweegaanbieders Doel: Creëren van een duidelijke centrale online plek voor actuele informatie over, van en voor sportaanbieders en zorg- en welzijnsorganisaties. Deze zoek- vindplaats heeft 4 subdoelen: 1.
Sportaanbieders kunnen hun aanbod plaatsen, als digitaal overzicht voor alle Velsenaren;
2.
Sportaanbieders kunnen bestaand en nieuw aanbod promoten en testen;
3.
Sportaanbieders kunnen elkaar digitaal ontmoeten, kennis halen en delen, mede in het verlengde van hetgeen onder deelplan 1.1 zal worden georganiseerd;
4.
Sport-, zorg- en welzijnsorganisaties kunnen elkaar beter vinden in het kader van optimalisatie van ketenafstemming.
Doelgroep: Sportaanbieders, zorgprofessionals, welzijnsorganisaties en inwoners van de gemeente Velsen.
Korte omschrijving: →
Inventariseren en beoordelen van de huidige en nieuwe mogelijkheden als basis voor het gewenste platform (zoals optimalisatie van www.sportpasvelsen.nl of introductie van het platform Sportmatch van het NOC*NSF);
→
Op basis van het vooronderzoek en de gemaakte keuze, productie van de benodigde optimalisatieslag of introductie van platform);
→
Koppelen van alle sportaanbieders o.b.v. de gestelde subdoelen;
→
Lanceren en (blijvende) promotie onder Velsenaren.
Budget: 2020: €3.456,2021: €13.302,Budget onder het voorbehoud dat er n.a.v. de onderzoeksfase een adequaat voorstel komt dat voorziet in de gewenste gebruiksdoelstellingen. Indien nodig worden partners gezocht voor cofinanciering.
Partners:
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
24
Gemeente Velsen, Sportloket Velsen, SportSupport, alle sport- en beweegaanbieders (verenigingen, clubs, profit, non-profit) in de Gemeente Velsen.
1.6 Optimalisatie gebruik sportaccommodaties Doel: Toewerken naar optimale, slimme en creatieve benutting van de beschikbare sportaccommodaties, op basis van gedegen onderzoek naar behoeften en beschikbaarheid aan sportaccommodaties.
Doelgroep: Sportaanbieders en maatschappelijke organisaties.
Korte omschrijving: In multifunctioneel gebruik van sportaccommodaties valt nog veel te winnen. Veel accommodaties staan op veel momenten in de week of het jaar leeg, terwijl bepaalde groepen sporters juist op zoek zijn naar geschikte locaties. Hiervoor moeten slimmere combinaties en flexibele oplossingen worden ontwikkeld.
Om adequaat in kaart te brengen wanneer accommodaties leegstaan en wat sportverenigingen al doen om leegstand te voorkomen wordt er een onderzoek onder alle sportvereniging gedaan. Hierbij wordt ook onderzocht in hoeverre sportverenigingen openstaan voor bepaalde oplossingsrichtingen, zoals het beschikbaar stellen van de accommodatie voor ouderensport en gsport. Op basis van het onderzoek wordt samen met de clubs zelf een plan gemaakt op welke wijze en voor welke doelgroepen accommodaties vaker en slimmer kunnen worden ingezet. Dit draagt ook bij aan het ontwikkelen van een speciaal aanbod voor specifieke doelgroepen, voor het geval daar behoefte aan blijkt te zijn. De beoogde activiteiten voor speciale groepen staan genoemd in de deelplannen van het tweede actiethema, Sport voor specifieke doelgroepen.
Budget: 2020: € 3.120,2021: € 2.400,-
Partners: SportSupport, Sportloket, gemeente Velsen, projectgroep ‘optimalisatie gebruik sportaccommodaties’, Telstar.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
25
Subtotaal actiethema 1: Begroting Versterking en vitalisering van sportaanbieders
2020
2021
€ 4.500,00*
€ 7.500,00*
1.2 Vraaggerichte ondersteuning op maat
€ 0,00*
€ 0,00*
1.3 Mogelijkheden Sportraad
€ 0,00*
€ 0,00*
1.4 Pilot Gedragscommissie
€ 960,00
€ 1.440,00
1.5 Overzicht sport- en beweegaanbieders
€ 3.456,00
€ 13.302,00**
1.6 Optimalisatie accommodaties
€ 3.120,00
€ 2.400,00
€ 12.036,00
€ 24.642,00
1.1 Ondersteuningsprogramma sportaanbieders
Subtotaal
* Vanuit het Nationaal Sportakkoord zijn op lokaal niveau services beschikbaar van o.a. NOC*NSF en sportbonden in de vorm van vouchers ter waarde van € 8.200 per jaar. Deze waarde staat hier niet bij opgeteld. ** Bedrag betreft een ruwe schatting waar nog geen rekening is gehouden met mogelijke cofinanciering (zie plan voor toelichting)
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
26
Sport voor specifieke doelgroepen Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
27
2. Sport voor specifieke doelgroepen Over het algemeen is de Velsenaar een gezond mens met een rijke sociale kring. Toch zijn er mensen die ’tussen wal en schip vallen’ en niet zo vanzelfsprekend voor een gezonde leefstijl kiezen. Denk bijvoorbeeld aan kinderen en jongeren met ‘een rugzakje’ die wat extra begeleiding kunnen gebruiken. Juist die relatief kleine groepen voor wie de drempel naar sport en bewegen te hoog is willen wij met dit sport- en preventieakkoord aanspreken.
Daarnaast zijn er andere specifieke groepen. In de gemeente Velsen is in 2018 19,9% van de inwoners 65 jaar of ouder (t.o.v. 19% landelijk). De komende jaren zal het aandeel van ouderen op de totale bevolking sterk groeien. De vergrijzing in Nederland brengt de komende tijd zowel kansen als problemen met zich mee. Voor ouderen, en ook voor andere specifieke doelgroepen kan beweging een positieve bijdrage leveren. Bewegen is belangrijk voor een goede fysieke en mentale gezondheid.
Om het bewegen te bevorderen is een integrale aanpak noodzakelijk die zich op meerdere factoren richt. Dit zijn onder andere de fysieke en sociale omgeving; voorlichting en signalering. Het is ontzettend belangrijk de doelgroep ook te informeren over het belang van bewegen. Tevens is het belangrijk dat we zicht ontwikkelen op waar de doelgroep zich bevindt. De doelgroep zal niet in alle gevallen zelf aan de bel trekken, dus is het noodzakelijk dat zorgprofessionals de doelgroep signaleren en motiveren tot bewegen. Wanneer er sprake is van een groot valrisico is bij een patiënt, kan eerst worden doorverwezen naar een fysiotherapeut.
Bewegen heeft bovendien economische voordelen, doordat het de zogenaamde zorgzwaarte vermindert en dus tot minder zorgkosten leidt. Al met al heeft bewegen voor oud en jong in vele opzichten, over het algemeen positieve effecten.
Dit sluit aan op de ambities van het Nationaal Sportakkoord: →
Inclusief sporten en bewegen.
Deelplannen 2.1 Ouderen: Optimalisatie sportaanbod en PR Doel: Verhogen van beweging onder ouderen door het creëren van nieuw en optimaliseren van bestaand beweegaanbod. Dit onder de aandacht van de doelgroep brengen. Verenigingen hulp bieden om ouderen beter te betrekken binnen de verenigingen, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
28
Doelgroep: →
Primair: sportverenigingen;
→
Secundair: ouderen (in diverse leeftijdscategorieën).
Korte omschrijving: Er bestaat al een mooi sport- en beweegaanbod voor de groeiende groep ouderen in Velsen. Lang niet elke sportvereniging is zich bewust van de mogelijkheden die er zijn om deze doelgroep aan zich te binden. Daarnaast blijkt het lastig om deze (grote en diverse) doelgroep te informeren over het aanbod én/of om ze te enthousiasmeren hieraan deel te nemen. Vaak is er persoonlijk contact, advies en begeleiding nodig om drempels te slechten tot actief deelnemen. In 2021 zal een themablok worden ingericht om sportclubs te helpen bij het bereiken en activeren van de doelgroep ouderen. Dit zal onderdeel uitmaken van het thema ‘ledenwerving en –binding’ (zie deelplan 1.1.) Kernachtig betekent dit`: 1.
Ondersteunen van sportaanbieders (en eventueel ook andere organisaties) bij het ontwikkelen van nieuw aanbod voor ouderen. Waar relevant gebeurt dit met behulp van een training/cursus uit de landelijke sportlijn, zoals Kansen voor 50+ sport;
2.
In overleg met de sportaanbieders zorgen voor sportoverstijgende PR-activiteiten om met het (bestaande) aanbod kennis te maken. Bijvoorbeeld door: a.
Organiseren van een fitheidstest en kennismakingsclinics van diverse sportaanbieders;
b.
Met daarbij stimuleren tot een vervolgaanbod van sportaanbieders, al dan niet in georganiseerd rondje ‘langs de velden’ (2 weken bij sportaanbieder 1, 2 weken bij sportaanbieder 2, etc.);
c.
Optimaliseren van de inzet van vrijwillige of professionele tussenpersonen als huisartsen, fysiotherapeuten, thuishulpen, mantelzorgers en buurtcontactpersonen (enthousiasmering en verwijzing);
3.
Ondersteunen van sportaanbieders bij het betrekken van ouderen bij vrijwilligerstaken voor de vereniging. Mogelijk met behulp van het project De Derde Helft, ontwikkeld door het Ouderenfonds.
Budget: 2021: € 1.000,Dit budget is aanvullend gereserveerd op het budget dat al voor een themablok staat opgenomen, zoals opgenomen in deelplan 1.1
Partners: Buurtsportcoaches (Sportloket, SportSupport, Welzijn Velsen), sportaanbieders, Adviseur Lokale Sport, Ouderenfonds, ouderen welzijnsorganisaties, gemeente Velsen en maatschappelijke partners (promotie en communicatie).
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
29
2.2 Ouderen: Mobiliteitsvrijwilligers Doel: Opleiden van vrijwilligers van alle leeftijden, zodat ze kunnen worden ingezet om kwetsbare ouderen te ondersteunen om hun actieradius te vergroten en eenzaamheid te verminderen. Bijvoorbeeld door samen te wandelen, stimuleren om activiteiten te doen bij Stichting Welzijn Velsen of samen andere vormen van bewegen uit te voeren.
Doelgroep: →
primair: betrokken inwoners Velsen
→
secundair: kwetsbare ouderen
Korte omschrijving: Organiseren van een cursus die mobiliteitsvrijwilligers opleid. Vervolgens worden opgeleide vrijwilligers als vast ‘maatje’ gekoppeld aan éen of meerdere kwetsbare ouderen. Werving van vrijwilligers vindt breed plaats, onder alle Velsenaren, in samenwerking met de bekende welzijnsorganisaties en zorgpartners. In de cursus worden de belangrijkste aandachtspunten voor het omgaan met kwetsbare ouderen behandeld, o.a. ‘het ouder wordende lichaam’, ‘omgaan met de rollator´, ´signaleren van gele en rode vlaggen in de gezondheid´, ‘ herkennen van valgevaar’ en ´wanneer er schakel je een zorgverlener in’?
Budget: 2020: € 1.550,- (o.b.v. opstart en 1 cursusgroep) 2021: € 1.660,- (o.b.v. 2 cursusgroepen)
Partners: Stichting Welzijn Velsen en Fysiotherapie Maas.
2.3 Sport voor ouderen met dementie Doel: Stimuleren van bewegen van mensen met dementie door beter aan te sluiten op hun wensen en behoeftes.
Doelgroep: Mensen met dementie. Op dit moment wonen in de gemeente Velsen 1300 mensen met dementie.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
30
Korte omschrijving: Een slechte gezondheid kan de verschijnselen van dementie verergeren. Met bewegen kun je dementie niet stoppen, maar wel lijkt bewegen dementie te vertragen. Sport en beweging stimuleert daarnaast sociaal contact waardoor mensen met dementie zich minder geïsoleerd voelen. Sport voor ouderen met dementie krijgt vorm via: 1.
Organiseren van sportaanbod voor deze doelgroep bij (tenminste) 3 verschillende sportaanbieders;
2.
Dansen vanuit Welzijn of Zorgbalans met inzet van, bijvoorbeeld, Danceworks (zij hebben eerder een pilot van 4 danslessen uitgevoerd);
3.
Wandelen vanuit de Opstappers vanuit ontmoetingscentrum de Zeestroom en onder begeleiding van fysiotherapie Maas. De minder goede lopers starten onder begeleiding van fysiotherapie Maas en wanneer ze een langere wandeling aankunnen, nemen ze deel aan de Opstappers;
4.
Bewegen met of zonder toestellen in de zaal vanuit de Zorgspecialist in het Odense huis;
5.
Andere sportaanbieders uit de gemeente kunnen zich later aansluiten bij dit initiatief;
6.
Opleiden van de sportaanbieders, zodat ze weten hoe ze kunnen/moeten omgaan met mensen met dementie. Hiervoor wordt een training verzorgd van twee avonden van 2 ½ uur. Ook andere sportaanbieders die aanbod voor deze doelgroep hebben op willen opzetten, zijn hierbij welkom;
7.
Verzorgen van een kennismakingsaanbod voor de deelnemers, dat leidt tot een langere relatie tussen sportaanbieder en deelnemer, waarna de deelnemers in abonnementsvorm de sport kunnen blijven beoefenen.
8.
Het werven van deelnemers voor dit sportaanbod. Het betreft een doorlopend traject. Na de het eerste kennismakingstraject kunnen er steeds mensen instromen.
Budget: 2020: € 350,2021: € 350,Cofinanciering: Per sportaanbieder kan eenmalig een bijdrage van € 850,- aangevraagd worden bij NOC*NSF voor het (ontwikkelen van) aanbod van specifieke doelgroepen. Deze aanvraag kan in samenwerking met een buurtsportcoach worden gedaan. Bij de gemeente kan een subsidie aangevraagd van maximaal € 750,- voor sportactiviteiten voor specifieke doelgroepen. Hiervan kunnen de sportaanbieders gebruik maken indien blijkt dat het sportaanbod aanslaat, en de kosten ervoor hoger zijn dan voorzien of dan de deelnemers zelf kunnen opbrengen.
Partners: →
Sportaanbieders: Fysiotherapie Maas, Zorgbalans, De Zorgspecialist, Telstar, MiDo Personal Gym en alle andere sportaanbieders die mogelijk willen aanhaken.
→
Wervingspartners: Zorginstellingen, huisartsen, wijkteams, ontmoetingscentra, de Jutter/De Hofgeest, Seaport TV
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
31
2.4 Kwetsbare ouderen: ‘Blijven Doen’ Doel: Verbinden van de deelnemer aan het met plezier bewegen & sporten, verbinden van de deelnemers met elkaar, verbinden van zorg & welzijn en het realiseren van verbinding met de wijk & sportaanbieders. Alles aan de hand van een innovatief en integraal zorgtraject voor ouderen, gebaseerd op beweging.
Doelgroep: Ouderen die te maken hebben met fysieke achteruitgang en/of chronische aandoeningen en voor wie het in beweging blijven/komen een te grote stap is. Eventueel specifiek voor mensen die met COVID19 op de intensive care hebben verbleven en na een lang behandeltraject voorzichtig hun leven weer oppakken.
Korte omschrijving: ‘BLIJVEN DOEN: blijf bewegen’, is een cursus van zes bijeenkomsten waarin de deelnemers een hechte groep gaan vormen. Het concept van ‘Positieve Gezondheid’ van Machteld Huber vormt het uitgangspunt voor de thema’s die worden behandeld, vanuit de domeinen lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. In beweging blijven, zowel letterlijk als figuurlijk, vormt de rode draad binnen de cursus. Tijdens iedere bijeenkomst wordt de link gelegd tussen theorie en daadwerkelijk DOEN.
Budget: 2020: € 2.950,2021: € 2.350,Cofinanciering door deelnemers zelf en kortingen die worden aangeboden door de uitvoeringspartners.
Partners: Welzijn Velsen, seniorencoach Kennemerland, Ergotherapie Doen Velsen, De Zorgspecialist, programmacoördinator Polderstroom en Schulpenstroom, Zorgbalans, CareworX, Sportloket Velsen, Fysiotherapie Maas Instroom deelnemers: o.a. huisarts & praktijkondersteuner (POH), wijkteams, Socius en bijvoorbeeld Wonen Plus
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
32
2.5 Sportaanbod voor kinderen en jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking en/of autisme Doel: Organiseren van sportaanbod voor kinderen en jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking en/of autisme, zodat de kracht van sport ook wordt benut voor kinderen en jongvolwassenen die niet van regulier sportverenigingsaanbod gebruik maken. Dit draagt bij aan het leggen van sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling, uithoudingsvermogen en sociale vaardigheden en stimuleert diversiteit in de sport voor jongeren met licht verstandelijke beperking
Subdoelen: →
Stimuleren van inclusiviteit en diversiteit in sport in de gemeente Velsen;
→
Bij elkaar brengen van vraag en aanbod;
→
Versterken van het lokale en laagdrempelige sport en beweegaanbod;
→
Zorgen voor sport en beweegstimulering;
→
Vergroten van diversiteit binnen de sport;
→
Versterken van de samenwerking tussen relevante regionale en lokale partijen.
Doelgroep: Kinderen en jongvolwassenen in de leeftijd van 6 t/m 21 jaar, met een licht verstandelijke beperking of kinderen/jong volwassenen met een diagnose uit o.a. het autistisch spectrum. En daardoor met specifieke ondersteuningsbehoeften.
Korte omschrijving: Ieder die succes ervaart, vergroot zijn/haar zelfvertrouwen. Ook en juist binnen de sport. Het proces om te komen tot goed aanbod dat aansluit bij de wensen van de doelgroep gaat langs de volgende stappen: →
Inventariseren van bestaand sportaanbod;
→
Inventariseren van de wensen van de doelgroep (en hun ouders);
→
Vanuit de landelijke sportservicelijn is een aantal services beschikbaar om sportclubs te helpen aanbod voor deze doelgroep op te zetten, of aan te passen. Op basis van de inventarisatie zal in samenwerking met Adviseur Lokale Sport worden bekeken welke service het meest geschikt gewenst is;
→
Ontwikkelen van een specifiek aanbod voor jongvolwassenen met een lichtverstandelijke beperking; verder uitgewerkt in deelplan 2.6
→
Begeleiden van sportclubs die een aanbod willen opzetten of optimaliseren voor deze doelgroep;
→
Verzorgen van PR over het ontwikkelde aanbod.
Budget: 2020: € 800,2021: € 1.000,-
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
33
Cofinanciering: voor veel van de benodigde deskundigheidsbevordering kan gebruik gemaakt worden van de mogelijkheden uit de landelijke sportservicelijn en andere subsidiemogelijkheden van NOC*NSF.
Partners: SportSupport, Sportloket Velsen, Welzijn Velsen, OOK Pedagogisch centrum, Stichting MEE, Centrum jong en gezin, Gemeente Velsen, Adviseur Lokale Sport.
2.6 Sportaanbod voor jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking Doel: Ontwikkelen aanbod voor jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking; mede op basis van het in deelplan 2.5 genoemd onderzoek, gericht op: →
De deelnemers ervaren meer sociale binding door deelname aan de activiteit, sociaal ongewenst gedrag wordt voorkomen of teruggedrongen;
→
De deelnemers bouwen een vertrouwensband op met de verschillende betrokken partijen (buurtsportcoach, jongerenwerker en trainer van de vereniging of sportaanbieder);
→
De deelnemers oefenen in een veilige omgeving met het nemen van verantwoordelijkheid;
→
De deelnemers hebben een ontmoetingsplek en krijgen ondersteuning bij de ontwikkeling van hun sociale-, emotionele- en identiteitsontwikkeling en van normen en waarden;
→
De deelnemers worden gestimuleerd tot het aangaan van een lidmaatschap bij een vereniging (maatschappelijke binding);
→
De deelnemers ervaren een verbetering in de gezondheid en participatie in het maatschappelijk leven;
→
Bijkomstig effect: Gevoel van veiligheid en tolerantie in de wijk neemt toe.
Doelgroep: Jongeren van 16 tot en met 23 jaar met een licht verstandelijke beperking die woonachtig zijn in Velserbroek. Waarbij hun soms niet zo zichtbare belemmeringen leiden tot overvraging op school, werk en in het alledaagse contact, dat triggert tot faalervaringen, frustratie, en een negatief zelfbeeld. Dit kan zich uiten in opstandig gedrag en andere emotionele gedragsproblemen. En meer specifiek de jongeren binnen deze groep die zich veelal op straat verkeren, niet georganiseerd sporten en een praktisch niveau onderwijs volgen of helemaal niet meer naar school gaan. De groep die jongerenwerk in beeld heeft bestaat uit ongeveer 30 jongeren.
Korte omschrijving: Te zetten stappen: →
Samenstellen van een projectgroep onder regie van de buurtsportcoach van Stichting Welzijn Velsen met SportSupport, contactpersonen van verenigingen en netwerkpartners;
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
34
→
Samenwerken met de in 2.5 genoemde partners ten behoeve van een inventariserend onderzoek onder aanbieders en doelgroep;
→
Starten van een traject met de jongeren waarin zij leren zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het ontwikkelen van activiteiten waar zij behoefte aan hebben. Hierdoor ontstaat er draagvlak onder de jongeren voor deze activiteiten. Ze werken hun eigen ideeën uit en ervaren wat het is om activiteiten te ontwikkelen;
→
Aanbod: o Wekelijks twee uur sport en beweegvormen; o Blokken van een maand, voor in totaal 24 maanden; o Tijdens elk blok de aandacht op een andere sport of spel, in overleg met de jongeren en de sport aanbieders; o Elk blok verzorgt een andere sportaanbieder lessen; met een of twee trainers, afhankelijk van de groepsgrootte; o De sportaanbieder geeft inhoudelijk vorm aan de lessen; o De jongeren gaan ook met de buurtsportcoach op bezoek bij de verenigingen en sportaanbieders om kennis te maken met de vereniging, de sfeer, de vrijwilligers etc. o Tijdens een blok krijgt de doelgroep ook ‘bijzaken van sport’ aangeleerd; zoals betalen van contributie, vrijwilligerswerk en de rol van de scheidsrechter; o Via het sporten richt de buurtsportcoach zich op het maximaliseren van de sociale cohesie, het leren van sociale vaardigheden en ontdekken van de eigen behoeften wensen en eigen kracht van de jongeren; o Evaluatie en bijstelling door de buurtsportcoach.
Budget: 2020: € 2.496,2021: € 2.496,Cofinanciering door inzet van gelden Stichting Welzijn Velsen voor de inzet van de buurtsportcoach en benodigde promotie.
Partners: Stichting Welzijn Velsen, SportSupport, zorgprofessionals, sportverenigingen , Jongerenwerkers, Streetcorner work, het sociaal wijkteam, middelbaar onderwijs, Combinatiefunctionarissen.
2.7 Playing for success Doel: Uitbreiden van het succesvolle aanbod van Telstar Thuis In De Wijk; Playing for success. Dit zijn trainingen aan kinderen/jong volwassenen die onzeker zijn en weerbaarder mogen worden, waarbij er in deze uitbreiding extra aandacht komt voor de kracht van sport.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
35
Korte omschrijving: Playing for success zijn trainingen aan kinderen/jong volwassenen die onzeker zijn en weerbaarder mogen worden, waarbij er in deze uitbreiding extra aandacht komt voor de kracht van sport. Het initiatief richt zich op het opzetten van een structureel aanbod voor kinderen/jongvolwassenen met een laag IQ (LVB) en/of ASS-kenmerken. Dit krijgt vorm via de bewezen aanpak van Playing for Success. Hierbij is het wenselijk om het zelfbeeld te vergroten en de weerbaarheid te versterken door inzet van sport en werkvormen gericht op de sociale interactie. Deze activiteiten vormen mogelijk opstap naar een lidmaatschap bij een reguliere sportvereniging. Dit deelplan vormt één van de mogelijke oplossingen die naar voren komen op basis van het onder 2.5 uit te voeren onderzoek naar de wensen en behoeften van de doelgroep. En zal alleen worden uitgevoerd indien hier voldoende animo voor is.
Budget: 2021: € 600,Cofinanciering door: TTIDW, Onderwijs, mogelijk vanuit PGB.
Partners: OOK pedagogische expertise groep, Telstar Thuis in de wijk, Sportloket, Sportsupport, Welzijn Velsen, TTIDW, onderwijsinstellingen.
2.8 Minima & Sport Sport en bewegen moet voor iedereen toegankelijk zijn, ook voor mensen en gezinnen met een kleine beurs. Omdat tijdens het proces van de totstandkoming van het Sport- en Preventieakkoord een wijziging plaats vond in de gemeentelijke sport & minima regeling, was niet duidelijk op welke wijze het Sport- en Preventieakkoord hier een bijdrage aan kon leveren. Daarom is afgesproken dat de kopgroep die met thema aan de slag zou gaan, de uitkomst van deze regeling afwacht om op basis daarvan een gedegen plan te ontwikkelen. Voor 2021 wordt alvast een bedrag gereserveerd van € 1.000, dat gedeeltelijk of geheel wordt toegekend op basis van dit plan.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
36
Subtotaal actiethema 2: Begroting Sport voor specifieke doelgroepen
2020
2021
2.1 Ouderen: Optimalisatie sportaanbod
€ 0,00
€ 1.000,00
2.2 Ouderen: Mobiliteitsvrijwilligers
€ 1.550,00
€ 1.660,00
2.3 Ouderen met dementie: sportaanbod
€ 350,00
€ 350,00
2.4 Kwetsbare ouderen: Blijven doen
€ 2.950,00
€ 2.350,00
€ 800,00
€ 1.000,00
2.6 Sportaanbod voor jongeren met lichtverstandelijke beperking
€ 2.496,00
€ 2.496,00
2.7 Playing for success
€ 0,00
€ 600,00
2.8 Minima en sport
€ 0,00
€ 1.000,00
€ 8.146,00
€ 10.456,00
2.5 Sportaanbod voor kinderen en jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking en/of autisme
Subtotaal
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
37
Meer dan sport
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
38
3. Meer dan sport Het belang van sport en bewegen neemt in onze samenleving steeds meer toe. In tijden waarin zelfredzaamheid een populair begrip is, moeten inwoners voornamelijk voor zichzelf zorgen. Dat is niet altijd even makkelijk en vanzelfsprekend. Wat als je de taal niet spreekt, kampt met gezondheidsproblemen of als je geen inkomen hebt?
Investeren in een gezonde jeugd is belangrijk. Temeer omdat kinderen steeds minder bewegen en motorisch minder vaardig zijn. En dat terwijl bewegen bijdraagt aan meer zelfvertrouwen, een beter zelfbeeld, goede grof- en fijn motorische vaardigheden en een gezonde leefstijl op latere leeftijd.
Niet alleen voor kinderen betekent bewegen veel in termen van motoriek, gezondheid, sociale ontwikkeling en verbinding. In dit Sport- en Preventieakkoord staat ook een flink aantal plannen waarin we de kracht van sport aanboren om diverse groepen bij elkaar te brengen, maatschappelijke uitdagingen te agenderen en aan te pakken, motorische achterstanden te verkleinen en mensen te begeleiden naar een duurzame gezonde(re) leefstijl.
Dit sluit aan op de ambities van het Nationaal Sportakkoord: →
Inclusief sporten en bewegen
→
Positieve sportcultuur
→
Van jongs af aan vaardig in bewegen
Deelplannen 3.1 Ketenaanpak Gecombineerde Leefstijl Interventie Doel: Verminderen van overgewicht en daaruit voortkomende gezondheidsklachten door het goed afstemmen van de GLI-aanpak. Door te zorgen voor een gestroomlijnde ketenaanpak waarbij cliënt centraal staat. Zodat enerzijds alle (potentiële) deelnemers (zo snel en efficiënt mogelijk) op de juiste plek komen en anderzijds het aanbod duidelijk is voor (potentiële) cliënten, doorverwijzers en leefstijlcoaches zelf.
Doelgroep: De primaire doelgroep zijn de GLI-leefstijlcoaches, Daarnaast is er een secundaire doelgroep: de doorverwijzers; huisartsen, praktijkondersteuners, assistentes en ander medische specialisten. Kortom, de gehele keten.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
39
Korte omschrijving: Met de GLI-aanpak werken volwassenen aan hun leefstijl, eetgewoonten, hun patroon van bewegen en balans tussen in- en ontspanning en duurzame gedragsverandering ten aan zien van deze zaken. Een gestroomlijnde ketenaanpak waarbij cliënt centraal staat, leidt ertoe dat alle (potentiële) deelnemers (zo snel en efficiënt mogelijk) op de juiste plek komen en dat het aanbod duidelijk is voor (potentiële) cliënten, doorverwijzers en leefstijlcoaches. De interventie is wetenschappelijk bewezen. De uitdaging is om vanaf begin af aan integraal, met alle betrokken partijen, op te trekken in de GLIwerkwijze. Om dit proces te optimaliseren, zijn de volgende acties opgezet: →
Creëren van online overzicht, met informatie voor cliënten, huisartsen en leefstijlcoaches/ praktijken zelf voor;
→
Optimaal inrichten en benutten van communicatielijnen tussen praktijken/ leefstijlcoaches en doorverwijzers, door een schakelfunctie tussen alle partijen in te richten. Met o.a. een GLIketen kick-off met de leefstijlcoaches en huisartsen/POH’ers;
→
Organiseren van een PR-moment rondom start van de GLI en de lancering van de website;
→
Borgen van GLI activiteiten door via maatwerk cliënten door te geleiden naar regulier sport en beweegaanbod;
→
Versterken van het netwerk leefstijlcoaches/ praktijken door netwerkbijeenkomsten.
De resultaten van de acties zijn indirect bedoeld voor optimale begeleiding van de GLI-cliënten: volwassenen met overgewicht en extra risicofactor voor hart- en vaatziekte of diabetes en volwassenen met obesitas. 52% van de Velsenaren heeft overgewicht BMI>25 (landelijk 48,9%). Dat is een te hoog percentage voor de gemeente Velsen. Verwacht wordt dat, als alle leefstijlcoaches en fysiotherapeuten optimaal functioneren, de groep ongeveer +/- 200 deelnemers p.j. telt.
Budget: 2020: € 3.750,2021: € 950,-
Partners: Fysiotherapie Maas & Centrum voor Fysiotherapie Smit, Leefstijlcoach Velsen, De Zorgspecialist, Move with you, BeweegKuur, Gemeente Velsen, Sportloket Velsen, Sociaal domein, Careworx.
3.2 Ketenafstemming Sport & Zorg Doel: Verbeteren van de samenwerking tussen beweegaanbieders, zorgprofessionals en wijkcentra, zodat mensen beter duurzaam begeleid worden en de link naar sport en bewegen sneller gelegd. Zodat mensen op lange termijn minder vaak fysieke en mentale klachten hebben.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
40
Doelgroep: Primaire doelgroep vormen alle organisaties die samen de keten vormen die we beter willen laten samenwerken.
Korte omschrijving: Dit project richt zich uiteindelijk op personen die gaan participeren in het sportaanbod binnen de gemeente. Met name is winst te halen bij de niet-sporters. De niet-sporter vertoont vaker lichamelijke klachten dan mensen die wel (regelmatig) sporten. Klachten kunnen soms al verholpen worden door simpelweg meer te gaan bewegen maar ook door in een (andere) sociale cohesie te komen. Dit willen we bereiken door; →
Organiseren van netwerkbijeenkomsten waarbij beter inzicht wordt verkregen in activiteiten per discipline (wie doet wat, en waar, wanneer?), zodat deze elkaar versterken en naar elkaar door kunnen verwijzen;
→
Persoonlijk contact en verbeteren communicatie tussen disciplines binnen de eigen regio, via 24 netwerkbijeenkomsten per jaar;
→
Uitwerken van ideeën voor een overzicht (verwijskaart/stroomdiagram/beweeglandkaart), die helpt om op maat de juiste verwijzingen te doen;
→
Specifiek: ‘Bewegen op recept’ meer kenbaarheid geven.
Budget: 2020: € 1.000,2021: € 1.000,-
Partners: Gemeente Velsen (zorg/ sociaal domein), Fysio Maas, CareworX, andere paramedische prakijken en professionals, Sportsupport, Welzijn Velsen, buurthuizen, sportaanbieders.
3.3 MQ-Scan en vervolgaanbod Doel: Meer kinderen op jonge leeftijd op een goede manier te laten bewegen.
Doelgroep: Dit plan richt zich met name op de motorische screening van basisschoolleerlingen en het vervolgtraject.
Korte omschrijving: Door in te zetten op preventie kunnen kinderen vroegtijdig ondersteund worden, waardoor motorische, maar ook sociaal cognitieve problemen op latere leeftijd verminderd of voorkomen worden. Dit voorkomt ook dat kinderen op latere leeftijd onnodig doorverwezen worden naar (medisch) gespecialiseerde zorg.
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
41
De MQ-Scan is een meetinstrument dat gebruikt wordt om de BMS te meten, de Basic Movement Skills. MQ-Scan is een wetenschappelijk onderbouwde scan, gemakkelijk in gebruik voor leerkrachten en zorgt voor rapportages op kind-, klas- en schoolniveau. Kinderen kunnen vanaf groep 1 worden gescreend. Op deze manier kunnen eventuele motorische problemen vroeg gesignaleerd worden en kan er in samenwerking met ouders, intern begeleider en jeugdarts een passend aanbod geboden worden, waardoor problemen op langere termijn voorkomen worden. De MQ-Scan verloopt aan de hand van de volgende stappen: 1.
Onderzoek naar de huidige stand van zaken (welke scholen gebruiken de MQ-Scan al, wat doen scholen verder aan extra aanbod voor kinderen met een motorische achterstand etc.);
2.
Implementeren van MQ-Scan, door o.a. organiseren van een bijeenkomst voor vakdocenten en leerkrachten, het centraal monitoren van de resultaten, het delen van informatie met alle ouder(s)/ verzorger(s) van de deelnemende scholen en samenwerken met JGZ en de GGD;
3.
Organiseren van passend aanbod na MQ-Scan voor kinderen met een beweegachterstand;
4.
Centraal regisseren van de wijze van verdere doorverwijzing;
5.
Onderzoek doen naar resultaten MQ-Scan, als basis voor eventueel verder te ontwikkelen beleid.
Budget: 2020: € 5.708,2021: € 4.636,Deze begroting is op basis van cofinanciering door de scholen die zelf de kosten voor het lidmaatschap van de MQ-Scan bekostigen.
3.4 Gezonde school Doel: Begeleiden van scholen in Velsen naar een Gezonde School aanpak, zodat zij op een doelgerichte en efficiënte manier aandacht kunnen besteden aan een gezonde leefstijl en de beweegvaardigheid van kinderen en hun omgeving.
Doelgroep: Scholen voor basis- en voorgezet onderwijs, waarmee indirect alle kinderen van 5 t/m 18 jaar in Velsen profiteren.
Korte omschrijving: De Gezonde School-aanpak is voor een school een effectieve manier om aan gezondheid te werken. Met een stappenplan werkt de school structureel aan een gezondheidsthema (zoals Bewegen, Voeding of Welbevinden), zodat effecten op de lange termijn bereikt worden. Een Gezonde School werkt ook samen met (sport)organisaties en ouders en heeft zo een positieve invloed op de wijk. School krijgt door de aanpak een beter inzicht in de leefstijl en risicofactoren van de leerlingen. Op basis daarvan kiezen zij activiteiten die passen bij de school en de wijk. De Gezonde School vormt
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
42
daarmee een paraplu waaronder initiatieven en activiteiten worden opgezet in samenwerking met bijvoorbeeld sportverenigingen, SportSupport, Welzijn Velsen en gemeente. De Gezonde School maakt zo de verbinding met en tussen de bestaande Sportmix, kooklessen, de inzet van de MQ-scan, en sociaal veilig schoolklimaat of de nieuwe opzet van beweegroutes in de wijk. De aanpak sluit ook aan op de thema’s van het Preventieakkoord en draagt bij aan een vanzelfsprekende gezonde, sportieve leefstijl op school.
De GGD start met een werving onder alle 31 scholen in Velsen. Geïnteresseerde scholen krijgen persoonlijke begeleiding bij het maken van passende stappen en het toepassen van de ondersteuningsronde van de Gezonde School. Samen met de deelnemende scholen wordt gewerkt aan een projectplan dat leidt tot een degelijk gezondheidsbeleid, gebaseerd op het schoolprofiel en de wensen van de leerkrachten.
Budget: 2020: € 2.500,2021: € 5.000,-
Partners: Buurtsportcoaches van SportSupport en Welzijn Velsen. Als scholen kiezen voor andere thema’s dan Bewegen dan wordt samenwerking met andere lokale partners gezocht.
3.5 Gezonde Sportomgeving Doel: Zoveel mogelijk sportclubs in Velsen met een eigen sportaccommodatie op de hoogte brengen van de ambities op het gebied van een gezonde sportomgeving en hen motiveren met één of meerdere thema’s aan de slag te gaan.
Doelgroep: Primair: Sportclubs met een eigen sportaccommodatie; Secundair: Gemeentelijke accommodaties en sportclubs die daar actief zijn.
Korte omschrijving: De gezonde sportomgeving gaat over de thema’s: →
Rookvrije sportaccommodatie;
→
Gezonde Sportkantine;
→
Verantwoord alcoholbeleid;
Om deze thema’s onder de aandacht te brengen van de clubs, vindt een aantal activiteiten plaats: 1.
De Team:Fit coach organiseert een ‘train de trainer’ sessie voor buurtsportcoaches om te informeren over de preventie-thema’s en de rol die zij daarin bij verenigingsondersteuning
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
43
kunnen spelen. In deze sessie informeert ze over de mogelijkheden die er zijn om clubs te motiveren en ondersteuning; 2.
Organiseren voor alle sportclubs met een eigen accommodatie van een 'Inspiratiesessie gezonde sportomgeving’. Begeleiding door de Academie voor Sportkader en de Team Fit coach. Clubs die al een Gezonde Sportkantine certificering, een rookvrije sportaccommodatie, of een doordacht alcoholbeleid hebben, spelen op deze avond de ‘ambassadeur’
3.
Tijdens de inspiratiesessie worden de ondersteuningsmogelijkheden van de diverse thema’s doorlopen, waardoor clubs gemotiveerd raken met één van deze thema’s aan de slag te gaan;
4.
Dit proces van motiveren ne inspireren moet goed onderhouden worden.
Budget: 2020: € 1.250,2021: € 1.250,Cofinanciering: vanuit het gezondheidsbeleid van de gemeente Velsen wordt nog eens jaarlijks € 1.250 ter beschikking gesteld.
Partners: Sportloket, buurtsportcoaches SportSupport, sportverenigingen Velsen (waaronder ambassadeurs AV Suomi, LTC Hofgeest, LTC Groeneveen), JOGG, GGD, gemeente Velsen, Rookvrije Generatie, NOC*NSF.
3.6 Sociale acceptatie in de sport; LHBTI+ doelgroep Doel: Creëren van een toegankelijker en veiliger sportklimaat voor de LHBTI+ doelgroep, zodat elke Velsenaar zich op elke sportclub in de gemeente welkom en geaccepteerd voelt. En indien nodig weet waar hij/zij terecht kan voor advies en/of begeleiding bij optimalisatie hiervan.
Doelgroep: LHBTI+ doelgroep in samenwerking met sportverenigingen en –aanbieders.
Korte omschrijving: In oktober 2018 ondertekende de gemeente Velsen de intentieverklaring van de regenboogsteden. In de periode 2019-2022 werkt de gemeente, samen met het Rijk en andere partijen, aan de acceptatie en de emancipatie van de LHBTI’s in Velsen. Deze ambitie wordt beleidsmatig binnen de gemeente Velsen opgepakt. In dit plan wordt een aanzet gegeven tot de uitvoering van het beleid, door middel van: 1.
Organiseren van een thema-avond voor sportclubs, om het belang van sociale acceptatie op laagdrempelige wijze onder de aandacht te brengen. De thema-avond vormt de aftrap van het gezamenlijk nadenken over actiepunten die clubs zelf kunnen oppakken om alle doelgroepen zich bij de clubs thuis te laten voelen;
Velsen: samen in beweging! Sportakkoord 2020-2021
44
2.
Voorafgaand aan deze avond, uitzetten van een online vragenlijst, waarbij clubbestuurders, leden en niet-leden enkele vragen beantwoorden over hun perspectief op dit thema (erkennen zij het belang, zien zij voorbeelden in Velsen waarin dit goed/niet goed ging, etc.);
3.
In aanloop naar, tijdens en na deze avond wordt een kleine groep mensen bij elkaar gebracht, die op basis van de actiepunten die door de clubs naar voren zijn gebracht, een actieplan voor clubs uitwerken;
4.
Uitnodigen van alle clubs in Velsen om op basis van actieplan één of meerdere punten op te pakken. De buurtsportcoaches bespreken dit minimaal een keer met de verschillende verenigingen (in de verenigingsadviesgesprekken).
Budget: 2020: € 500,2021: € 750,Daarnaast worden de mogelijkheden uitgezocht voor cofinanciering vanuit het budget dat voor het Regenboogbeleid is gereserveerd door de gemeente en vanuit COC Kennemerland.
Partners: SportSupport Kennemerland, Sportloket Velsen, Welzijn Velsen, gemeente Velsen, COC Kennemerland, Bureau Discriminatiezaken Kennemerland, John Blankenstein Foundation, sportclubs, media.
3.7 Re-integratie op sportclubs Doel: De kracht van sport benutten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt terug te brengen in de maatschappij. Uitnodigen van sportaanbieders om zich te melden als plek waar deze groep vrijwilligerswerk kan verrichten.