reactie college op initiatiefraadsvoorstel Rekenkamerrapport duurzaamheidsbeleid Velsen.pdf

Gemeente Velsen Dudokplein 1 1971 EN IJMUIDEN T 14 0255 F 0255 567 760 www.velsen.nl E info@velsen.nl Correspondentieadres Postbus 465 1970 AL IJmuiden

Gemeenteraad Velsen t.a.v. de Griffie

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Voor informatie A.H. Los 06 22419166

Bijlagen 1

Datum 11 mei 2021

Onderwerp: reactie op initiatiefraadsvoorstel Rekenkamerrapport duurzaamheidsbeleid Velsen

Geachte leden van de gemeenteraad , Hierbij sturen wij u onze reactie op uw initiatief raadsvoorstel over het Rekenkamerrapport duurzaamheidsbeleid Velsen. Graag verwijzen wij ook naar onze eerdere reactie van 2 februari 2021 op de rapportage zelf. Voor de volledigheid sturen wij die als bijlage mee. In die reactie gaven wij aan ons in hoge mate te kunnen vinden in de aanbevelingen. In deze zienswijze gaan wij in hoofdlijnen in op de in het raadsvoorstel genoemde aanbevelingen. Aanbeveling 1 Concretiseer de doelen op het gebied van duurzaamheid zoveel mogelijk. Alhoewel we begrijpen dat het niet mogelijk is om alle doelen SMART te formuleren, zien we met name op de thema’s klimaatadaptatie en leefomgeving dat de doelstellingen geen streefwaarden bevatten. Reactie: Deze aanbeveling onderschrijven wij. De implementatie van deze aanbeveling is geen eenmalige actie maar een continu proces. Zoals u ook aangeeft zijn niet alle doelen even SMART te formuleren als die van de CO2-reductie. Bij een thema als klimaatadaptatie zijn de doelen vooral kwalitatief van aard: de gemeente is klimaat-robuust in 2050. Bij het concretiseren van doelen kijkt het college ook naar de gemeentelijke rol en verantwoordelijkheid. In veel gevallen zijn we afhankelijk van provinciaal- en rijksbeleid en ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving.

Aanvullend vindt het college communicatie over de doelen rond het duurzaamheidsbeleid van groot belang. Daar zullen we extra aandacht aan besteden, bijvoorbeeld via de website. Wij adviseren om deze aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 2 Zorg ervoor dat de beleidsdoelen op het gebied van duurzaamheid zoveel mogelijk in één beleidsdocument zijn geïntegreerd. Dit verhoogt de overzichtelijkheid van het beleid.

De raad geeft in het initiatiefraadsvoorstel verder het volgende aan; “Omdat het wenselijk is dat ook in de toekomst het beleid en doelstellingen overzichtelijk in één document (de Omgevingsvisie) worden opgenomen is de aanbeveling iets anders geformuleerd blijven staan. Opnemen in één document sluit niet uit dat nadere uitwerking ook in het overige sectorale beleid opgenomen wordt voor een brede verankering in de organisatie (aanbevelingen 1 en 2).”. Reactie: Wij begrijpen de wens om overzicht te creëren. Bij de implementatie van de Omgevingswet brengen wij volgens de spelregels van de wet al het (strategische) beleid ten aanzien van de fysieke leefomgeving samen in één Omgevingsvisie. De focus ligt op drie thema’s: 1. Gezonde gemeente, 2. Duurzame groei, en 3. Ruimte voor wonen. Hoewel het ‘slechts’ drie thema’s zijn, omvatten ze een veelvoud aan onderwerpen en sectoren. Bij gezondheid gaat het ook over milieuaspecten. Bij duurzame groei gaat het enerzijds over de energietransitie, maar ook over klimaatadaptatie, circulaire economie en duurzame mobiliteit. Bij ruimte voor wonen gaat het om de plekken waar straks gewoond wordt, maar inherent daaraan is de vraag hoe we deze plekken ook in de toekomst bereikbaar houden, hoe we ervoor zorgen dat onze inwoners er fijn en veilig leven en hoe we onze (groene) leefomgeving beschermen.

Zoals wij aangaven vormen de beleidsdoelstellingen uit het Milieubeleidsplan 2015-2020 belangrijke bouwstenen voor de nieuwe omgevingsvisie. De evaluatie van het Milieubeleidsplan en wat dat betekent voor de Omgevingsvisie wordt separaat aan de gemeenteraad voorgelegd. Dat geeft de raad de mogelijkheid zich ook specifiek over het thema te buigen. Onder de omgevingsvisie komen vervolgens thematische programma’s waarin de strategische doelen nader zijn uitgewerkt. Voorbeelden zijn het (nog vast te stellen) programma Luchtkwaliteit en Gezondheid, het programma Geluid, en het programma Klimaat en Duurzaamheid. Programma’s bestaan uit een nadere uitwerking van de beleidsdoelen, uitvoeringskaders en maatregelen en middelen om de beleidsdoelen te realiseren. Veel doelen rond duurzaamheidsbeleid komen dus terecht in de Omgevingsvisie. Daarnaast blijft het zo dat de beleidsdoelen op het gebied van duurzaamheid ook geïntegreerd worden in andere domeinen. Dat is een belangrijke voorwaarde voor het behalen van doelstellingen, maar betekent ook dat doelen in verschillende documenten staan. Daarom zien ook wij meerwaarde in het genereren van een overzicht van de verschillende beleidsdoelen (bijvoorbeeld een duurzaamheidsregister of duurzaamheidsdashboard, zie ook aanbeveling 7), dat centraal toegankelijk is.

Dat sluit ook goed aan bij de eerste aanbeveling en borgt de integraliteit van beleid. Wij adviseren om deze aanbeveling over te nemen, op de wijze zoals hij toegelicht is in het initiatief raadsvoorstel. Aanbeveling 3 Betrek burgers bij de ontwikkeling van het warmtenet. Informeer ze, laat inwoners input leveren en het is ideaal als ze uiteindelijk ook meebeslissen. Reactie: Het college onderschrijft het belang hiervan. Het warmtenet maakt onderdeel uit van de transitievisie warmte (TVW) en wordt geconcretiseerd in de daarop volgende wijkuitvoeringsplannen (WUP). Het samenspel met de omgeving is een essentieel onderdeel van het slagen van de transitie. Na het samenspel besluit de raad over zowel de TVW als de WUP. 2

Wij adviseren om deze aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 4 Overweeg de inzet van aanvullende of uitgebreidere mogelijkheden dan communicatie om burgers en bedrijven te bewegen tot klimaatadaptieve maatregelen. Ook op het gebied van afvalscheiding, transport, energie en leefomgeving zijn verdergaande financiële prikkels mogelijk. Uiteindelijk is de keuze voor invoering van de maatregelen een politieke afweging van de raad. Reactie: Het college is blij met deze aanbeveling. Met verschillende projecten zetten wij al in op het vergroten van draagvlak. Deze aanbeveling onderschrijft het belang daarvan. GreenBiz IJmond, IJmond Bereikbaar en energiecoörporatie Energiek Velsen zijn slechts drie voorbeelden waarbij de gemeente financieel bijdraagt. Er zijn nog meer mogelijkheden om initiatieven financieel te ondersteunen, van groene leges tot subsidies. Tegelijkertijd biedt de huidige financiële situatie van de gemeente nauwelijks ruimte voor dergelijk nieuw beleid. Het college wijst erop dat een financiële prikkel ook lang niet altijd nodig is. Duurzaam is niet meer altijd kostbaar. Vaak is het zelfs goedkoper. Het goede voorbeeld geven, verhelderen van vraagstukken, de weg wijzen, partijen verbinden, ontzorgen, duurzaam aanbesteden etc. leidt ook tot resultaat. Die aanpak is voor een belangrijk deel overgenomen in ambitieniveau 1 van het Lokaal Klimaatakkoord.

Wij adviseren deze aanbeveling over te nemen, waarbij rekening moet worden gehouden met de financiële situatie van de gemeente. Aanbeveling 5 Onderzoek wat er voor nodig is om vaart te gaan maken met duurzaam inkopen. Bekijk hierbij ook kritisch of de huidige ambtelijke capaciteit in Velsen hiervoor afdoende is. Reactie: De laatste periode zijn goede stappen gezet met betrekking tot het duurzaam inkopen. Dit was nog niet allemaal in gang gezet op het moment dat de informatie voor het opstellen van de rapportage van de Rekenkamercommissie werd opgehaald. Er is structureel capaciteit beschikbaar om de handreikingen die beschikbaar komen vanuit de MRA te implementeren. De gemeente is ook actief betrokken bij het opstellen van die handreikingen. Die implementatie vraagt wel tijd. Interesse in en enthousiasme voor duurzaam inkopen in de organisatie alleen zijn niet genoeg. Het gaat om een nieuwe manier van werken, er moet nieuwe kennis en ervaring worden opgedaan en niet altijd is eenvoudig te beoordelen welk alternatief het meest duurzaam is. Wij adviseren deze aanbeveling niet over te nemen. We zetten al in op de ontwikkeling om duurzaam in te kopen. Aanvullend onderzoek versnelt dat proces niet verder. Aanbeveling 6 Overweeg om bij elk voorstel een paragraaf duurzaamheid op te nemen, zodat raadsleden getriggerd worden en kunnen zien wat er op dat gebied met duurzaamheid gebeurt.

3

Reactie: Wij onderschrijven deze aanbeveling. Overigens ervaart het college dat bij een groot aantal van de voorstellen dat de collegetafel passeert duurzaamheid een integraal en volwaardig onderdeel van besluitvorming is. Wij adviseren om deze aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 7 Overweeg om een dashboard te ontwikkelen die op hoofdlijnen weergeeft wat de stand van zaken is in Velsen op het gebied van duurzaamheid. Reactie: Deze aanbeveling sluit aan bij aanbevelingen één en twee waarin ook om overzicht wordt gevraagd. Wij zien dat het ontwikkelen van een dashboard nader onderzoek vraagt. Veel informatie is al beschikbaar, maar kan beter en meer integraal gedeeld worden. Daarbij is de ambitie om ook in het kader van het Lokaal Klimaatakkoord een dashboard te ontwikkelen. Daarvoor moeten bij de begroting voor 2022 nog middelen beschikbaar worden gesteld. Dat dashboard richt zich op CO2-reductie, maar een mogelijkheid kan zijn die opzet uit te breiden. Voor een dergelijk onderzoek en voor het opzetten van een dashboard over duurzaamheid zijn eenmalig extra middelen nodig. Daarnaast zullen afhankelijk van onder meer de functie(s) van het dashboard, de reikwijdte en complexiteit en het beheer en de monitoring mogelijk ook structureel aanvullende middelen nodig zijn. Inhoudelijk onderschrijven wij deze aanbeveling.

Toch vinden wij het gezien de financiële situatie op dit moment niet voor de hand liggen om nu een voorstel met bijbehorende aanvraag voor middelen te doen. Graag zetten wij eerst in op het ontwikkelen van het dashboard in het kader van het Lokaal Klimaatakkoord, op een later moment kan dan bekeken worden of dit dashboard uitgebreid kan worden. Wij adviseren om deze aanbeveling niet over te nemen, maar op een later moment te kijken naar eventuele uitbreiding van het dashboard in het kader van het Lokaal Klimaatakkoord. . Concluderend Samenvattend vraagt het initiatiefvoorstel meer inzicht in het thema duurzaamheid, meer concreetheid op de doelen. Het is een appél op het continueren en intensiveren van de inzet op dit majeure thema door zowel raad als college. Een aantal van de aanbevelingen kan budgetneutraal worden overgenomen, is al opgepakt of past binnen de programmatische aanpak van het thema duurzaamheid. Tegelijkertijd kan het uitvoeren van alle aanbevelingen niet zonder het beschikbaar stellen van extra middelen en capaciteit. Gelet op de huidige financiële situatie adviseert het college om die aanbevelingen mee te nemen bij de integrale afweging over de begroting 2022.

Burgemeester en wethouders van Velsen De secretaris

De burgemeester b/a

K.M. Radstake

F.C. Dales 4