Raadsvoorstel_Woonakkoord regio ZKIJ 16-02

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Woonakkoord regio Zuid-Kennemerland/IJmond 2021 - 2025 Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

16 februari 2021

Ambtenaar

J.J. Ravestijn

18071-2021

Telefoon

F. Bal

E-mailadres

0255 567250 jravestijn@velsen.nl

Voorgesteld raadsbesluit

Het Woonakkoord regio Zuid-Kennemerland/IJmond 2021 - 2025, onderdeel Bestuursakkoord (deel A), vast te stellen. Samenvatting

Met het Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond geeft Velsen met zes andere gemeenten en Provincie Noord-Holland een vervolg aan de regionale samenwerking op het gebied van wonen. De afgelopen jaren is al regionaal intensief samengewerkt om doelstellingen rondom wonen te realiseren. Dit betreft het toevoegen van (sociale huur)woningen, het verduurzamen van bestaande woningen, het huisvesten van bijzondere (zorg)doelgroepen en het realiseren van woningen buiten het huidige bebouwd gebied. Met de nieuwe afspraken in het Woonakkoord krijgt deze samenwerking een nieuwe impuls. Provincie en gemeenten werken samen met corporaties, marktpartijen en zorgaanbieders om 20 geformuleerde doelen uit te voeren. Het Woonakkoord draagt daarmee ook bij aan de lokale opgaven op de woningmarkt in Velsen.

Inleiding

Het Regionaal Actieprogramma (RAP) Wonen Zuid-Kennemerland/ IJmond 2016-2020 “De regio geeft thuis!” is eind 2020 afgelopen. De portefeuillehouders Volkshuisvesting van de regiogemeenten Zuid-Kennemerland/ IJmond willen de huidige samenwerking in het RAP graag een vervolg geven in het Woonakkoord voor Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025. Het Woonakkoord vormt de regionale en lokale uitwerking van de provinciale Omgevingsvisie en de provinciale Woonagenda 2020-2025. Met de Woonagenda wil de provincie Noord-Holland uitvoering geven aan een aantal doelstellingen uit de Omgevingsvisie, zoals het bouwen van voldoende betaalbare en duurzame woningen en het bevorderen van de regionale samenwerking. Om deze uitgangspunten uit de Woonagenda door te laten werken op regionaal en lokaal niveau, komen er regionale Woonakkoorden. In tegenstelling tot het huidige RAP is de provincie ook één van de ondertekenende partijen. Het Woonakkoord is opgesteld met subsidie van de provincie Noord-Holland. Het Woonakkoord bestaat uit twee delen. Het meerjarige Bestuursakkoord (20212025) met doelen en uitgangspunten op hoofdlijnen (dit deel wordt door de raden vastgesteld). De Uitvoeringsagenda (Bijlage B) bevat de concretisering van het Bestuursakkoord en bestaat uit acties. Deze Uitvoeringsagenda kan (jaarlijks) aangepast worden.

Het college stelt het Woonakkoord regio Zuid-Kennemerland/IJmond, Uitvoeringsagenda, vast en legt het onderdeel Bestuursakkoord ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor.

GEMEENTE VELSEN Beoogd doel en effect van het besluit

De gemeenten in de regio bouwen via het Woonakkoord de komende 5 jaar samen met de provincie Noord-Holland aan onze missie: we willen een aantrekkelijke en gevarieerde woonregio blijven, die toekomstbestendig is en waar voor alle doelgroepen plek is. Dat doen we door in samenwerking met betrokken partijen uitvoering te geven aan de 20 geformuleerde doelen, waaronder: • uitbreiding van de woningvoorraad in elk van de gemeenten • uitbreiding van de betaalbare voorraad in elk van de gemeenten • passend huisvesten van allerlei doelgroepen met en zonder behoefte aan zorg en ondersteuning • verduurzaming van nieuwbouw en in de bestaande voorraad. Argumenten

1. Het Woonakkoord past binnen het ingezette beleid. De doelen van het Woonakkoord ondersteunen de doelen uit de Woonvisie 2040: Fijn wonen voor iedereen. Inzet is het toevoegen van meer woningen in de regio en een toename van betaalbare woningen. Voor Velsen is dit in aantal en kwaliteit conform de bestaande ambities. Duurzaamheid is eveneens een van de hoofdthema’s. Het in het Woonakkoord opgenomen gewenste woningbouwprogramma is opgesteld aan de hand van de Raming woningbehoefte (gebaseerd op Woononderzoek “Wonen in de MRA”, Rigo 2020) en de provinciale bevolkingsprognose. 2. Het Woonakkoord sluit aan op het collegeprogramma 2018-2022 Inzet van het collegeprogramma is versneld aan de slag met de bouwopgave, meer woningen van goede kwaliteit, niet ten koste van de leefbaarheid, kortere wachttijd voor woningen, bevordering van de doorstroming, niet bouwen in het groen rondom de stad. Inzet is een ongedeelde stad. Uitgangspunt is bouwen bij OV-knooppunten. Met de IJmond is gewerkt aan één inschrijf- en registratiesysteem voor de woningmarkt. We werken samen met onze buurgemeenten, zijn onderdeel van de MRA en hebben goed contacten met o.a. de provincie.

Deze uitgangspunten sluiten aan op en komen terug in de geformuleerde doelen in het Woonakkoord, zoals het toevoegen van voldoende woningen (vraaggericht), binnenstedelijk bouwen en bij OV-knooppunten, woningbouwversnelling, toevoeging van sociale huur. Verder zorgen we voor een evenwichtige en transparante woonruimteverdeling in de regio, bevorderen doorstroming en werken we regionaal samen in de huisvesting van kwetsbare doelgroepen (uitwerken Pact van Uitstroom). We werken zowel samen met de provincie als binnen de MRA. 3.Het Woonakkoord zorgt voor meer woningen en vergroten plancapaciteit In het voorliggend Woonakkoord 2021-2025 wordt vastgelegd welke bouwopgave elke gemeente tot en met 2030 heeft en welke plancapaciteit daarvoor beschikbaar is. Daarnaast hebben de regiogemeenten afgesproken om in deze Woonakkoord-periode nieuwe woningbouwlocaties aan te wijzen voor woningbouw voor nieuwe plancapaciteit (= aantal woningen in (bestaande) plannen. Dit betreft zowel nieuwbouw als “toevoegingen anderszins”, hard of zacht). 4. Het Woonakkoord zorgt voor een toename aan betaalbare woningen in de regio. Om een regio te blijven die voor alle inkomensgroepen bereikbaar is, is het doel om het aanbod van betaalbare woningen te vergroten door uitbreiding regionaal en per gemeente van zowel sociale huurwoningen als middensegment en door realisatie van de productie van 30% sociale huur.

GEMEENTE VELSEN 5. Het Woonakkoord zorgt voor het goed wonen voor diverse doelgroepen in de regio. Het Woonakkoord wilt er voor zorgen dat allerlei doelgroepen goed wonen in de regio, waaronder senioren en kwetsbare groepen. Het passend wonen van senioren wordt gestimuleerd net als kennisdeling en monitoren van wonen en zorg. De huisvesting van kwetsbare groepen, zoals het vastgesteld Pact van Uitstroom (oktober 2020) onder het RAP, wordt verder uitgewerkt. Er zal een verkenning gaan plaatsvinden naar de omvang en samenstelling van de spoedzoekers en buitenlandse werknemers. 6. Het Woonakkoord zorgt voor een duurzamere regio. De doelen in het Woonakkoord zorgen voor verduurzamen van de regionale woningvoorraad, klimaat adaptief bouwen, sociale energietransitie in de gebouwde omgeving en zoveel mogelijk circulair en natuur inclusief bouwen. Inzet is om het landschap te behouden en binnenstedelijk te bouwen en nabij OV-knooppunten. Door regionaal samen op te trekken kunnen diverse pilots in het kader van duurzaamheid worden opgezet, mede in afstemming met en met behulp van de provincie. 7. Het Woonakkoord zorgt voor samenwerking in de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond De woningmarkt stopt niet bij de gemeentegrens.

Regionale afstemming van beleid en gezamenlijk formuleren van doelen met acties heeft voordelen, want de regiogemeenten beïnvloeden elkaar en kampen met vergelijkbare en gemeente overstijgende volkshuisvestelijke beleidsvraagstukken. 8. Het Woonakkoord is voor de provincie toetsingskader voor woningbouw in het Landelijk gebied Het Woonakkoord is voor de provincie het instrument om afspraken te maken over locaties in het Landelijk gebied, daarom tekent de provincie ook mee aan het Woonakkoord. De provincie vraagt in het kader van de Omgevingsvisie dat deze en andere woningbouwlocaties regionaal afgestemd worden. Voor Velsen en de andere gemeenten van de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond geldt het uitgangspunt om te bouwen binnen het Bestaand Bebouwd gebied. Toch kan het soms nodig zijn om aan de groeiende woningvraag tegemoet te komen en vanwege schaarste, toch een locatie in het landelijk gebied te gaan ontwikkelen. Door het opnemen van deze locaties in de Uitvoeringsagenda zijn ze regionaal afgestemd. Alternatieven

1. Regionale samenwerking verminderen Na de evaluatie van het RAP blijkt dat er regionaal grote behoefte is aan samenwerking op het gebied van wonen. Enerzijds omdat we onderdeel zijn van dezelfde woningmarkt, anderzijds omdat we elkaar kunnen ondersteunen in het realiseren van voldoende, geschikte woningen. 2. Regio vormen met andere gemeenten Heeft niet de voorkeur omdat de relaties rondom ‘wonen’ vooral gericht zijn op de gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland/IJmond. Risico’s

1.Aanhoudende druk op de woningmarkt Met de kwantitatieve opgave die in het Woonakkoord 2021 – 2025 wordt benoemd, wordt nog niet tegemoetgekomen aan het huidige tekort. Het risico bestaat dat de druk op de woningmarkt niet verminderd. We voorzien ‘slechts’ in de toekomstige vraag. De wens van Velsen is – in lijn met de Woonvisie 2040 – ook om de huidige druk te verminderen. Dit vraagt een verhoogde inzet vanuit Velsen op onze lokale woningmarkt.

GEMEENTE VELSEN 2. Toevoeging van betaalbare woningen in de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond vraagt extra inzet. De toevoeging van betaalbare woningen in de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond is een extra uitdaging in een regio waar een grote vraag naar woningen is, de beschikbare ruimte beperkt en voor een groot deel van de regio de grondprijs een van de hoogste is van Nederland. 3. De effecten van Corona zijn nog niet bekend. Op dit moment is het nog niet duidelijk welke invloed de huidige coronacrisis op de woningmarkt zal hebben. Duidelijk is wel dat deze crisis effect zal hebben op de economische omstandigheden en op de woningmarkt, zonder dat we nu kunnen overzien hoe groot dat zal zijn. Tegelijkertijd is wel duidelijk dat ook met de economische crisis het woningtekort zal blijven. 4. Realisatie is afhankelijk van beschikbaarheid van middelen en capaciteit binnen gemeenten Om de doelen te realiseren, zetten we instrumenten in op het gebied van stimuleren, faciliteren, kennis delen en financiële ondersteuning. De mogelijkheden en reikwijdte van de inzet van het instrumentarium is begrensd. Er is sprake van afhankelijkheid van de inzet, budget en medewerking van de gemeenten onderling, medewerking van betrokken partijen, economische en andere omstandigheden. Programma

Wonen en leven in Velsen Kader

Woonagenda provincie Noord-Holland Woonvisie 2040: Fijn wonen voor iedereen Participatie en inspraak

Gedurende het proces van opstellen zijn betrokken partijen uitgenodigd om input te leveren in de “Week van het Woonakkoord”. Deze ‘Week” heeft plaats gevonden van 31 augustus t/m 3 september 2020. Er kon op diverse thema’s (o.a. nieuwbouw, duurzaamheid en doelgroepen) input geleverd worden en er zijn discussies gevoerd met betrokken bestuurders. Ook in de radenbijeenkomst Noord-Holland Zuid (waar Zuid-Kennemerland/ IJmond onderdeel van uitmaakt) op 25 augustus 2020 zijn de raadsleden in de gelegenheid gesteld om input mee te geven voor het Woonakkoord. Nadat het Woonakkoord in concept gereed was, is er gericht reactie gevraagd aan stakeholders (10 december t/m 24 december 2020). De reacties van het Woonakkoord zijn, indien mogelijk, verwerkt. Financiële consequenties

Voor projecten die binnen het Woonakkoord gestart worden zal net als voor het RAP gebruik worden gemaakt van het reguliere budget wonen. Waar mogelijk worden projecten gefinancierd met ambtelijke inzet en niet met budget. Voor projecten die niet binnen deze begroting passen zal separaat een budgetaanvraag volgen bij de gemeenteraad. Uitvoering van besluit

Het Woonakkoord wordt in alle zeven gemeenten van Zuid-Kennemerland/ IJmond vastgesteld. Het Bestuursakkoord (van het Woonakkoord) stelt de raad vast. De colleges stellen de Uitvoeringsagenda vast en mandateren de verdere uitvoering ervan aan de betrokken portefeuillehouders. Alle regiogemeenten fungeren voor de uitvoering van één of meerdere thema’s uit het Woonakkoord als trekker.

GEMEENTE VELSEN Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

A. Bestuursakkoord Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025 “Samen bouwen aan een toekomstbestendige regio” (van Woonakkoord)

Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

B. Uitvoeringsagenda Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025 “ Samen bouwen aan een toekomstbestendige regio” (van Woonakkoord) C. Nota van beantwoording op inspraakreacties D. Regionaal Actieprogramma (RAP) Wonen 2016-2020 afronding.

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales