Raadsvoorstel Speel en Beweegplan

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Speel- en beweegplan Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

7 december 2021

Ambtenaar

C. Kruidenberg & D. van Drunen

143157-2021 B. Diepstraten M. Steijn

Telefoon

06 82542817 ddrunen@Velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

1. Vastellen van het Speel- en beweegplan Gemeente Velsen 2021; Samenvatting

Het Speel- en beweegplan richt zich op de gehele openbare speel- en beweegruimte in gemeente Velsen. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de formele speel- en sportplekken, maar ook naar de bespeelbaarheid van vrije speelruimte als stoepen, plantsoenen en parken. Een integrale aanpak, waarbij goed wordt gekeken naar de raakvlakken van zowel het fysieke als sociale domein, is van belang voor een goede uitvoering van dit beleid. De ambities voor het nieuwe speel- en beweegplan richten zich op de volgende punten: - Klimaatbestendigheid en duurzaamheid - Inclusiviteit, bespeelbaarheid en toegankelijkheid voor mindervaliden. - Goede kwaliteit van de speelplekken met voldoende uitdaging voor alle doelgroepen, - Goed basisaanbod om te bewegen en sporten in de openbare ruimte - Ontmoetingsruimte voor jongeren en volwassenen. We sluiten met de ambities zoveel mogelijk aan bij de bestaande kaders en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals het Samenspeelakkoord, programma Duurzaamheid, Groenstructuurplan en het uitgangspunt van een gezonde en rookvrije leefomgeving. De ambities zijn vertaald naar een uitvoeringsprogramma. Inleiding

Dit is het beleidsplan voor de openbare speel- en beweegruimte van de gemeente Velsen voor de periode 2021-2030. De vorige speelruimtenota dateert uit 2010 en is toe aan actualisatie. Om de openbare speel- en beweegruimte goed aan te laten sluiten bij de beleving van onze inwoners en actuele maatschappelijke vraagstukken, is het van belang dat het speel- en sportaanbod mee blijft ontwikkelen met haar gebruikers. De belangrijkste ontwikkelingen die aanleiding geven tot actualisatie zijn: •

•

Verzoeken bewoners: De afgelopen jaren zijn er vanuit bewoners veel verzoeken en initiatieven gekomen voor speelplekken en verbetering van de openbare ruimte voor jeugd. Samenspeelakkoord: Toegankelijkheid en inclusiviteit zijn belangrijke criteria bij (her)inrichting van speelruimte om samenspel voor kinderen met

GEMEENTE VELSEN

•

Verduurzaming:

en zonder beperking te stimuleren (Landelijk Samenspeelakkoord 2019). Klimaatadaptatie en de (wettelijke) duurzaamheidseisen voor toestellen en ondergronden op speel- en sportplekken zijn belangrijke nieuwe criteria om bij de (her)inrichting rekening mee te houden.

Om meer zicht te krijgen op de kwaliteit van de openbare speel- en beweegruimte, heeft bureau Speelplan onderzoek gedaan naar het huidige aanbod van de voorzieningen. Hier is een uitgebreide rapportage van gemaakt en als bijlage bijgevoegd bij het beleidsplan. Het beleidsplan laat zien wat de kwaliteit van de formele en informele speelruimte op dit moment is. Beoogd doel en effect van het besluit

Dit beleidsplan geeft de visie en strategie weer van gemeente Velsen voor de periode 2021 – 2030. In dit plan worden handvatten gegeven voor de aanpak van de kansen en knelpunten met betrekking tot de openbare speel- en beweegruimte. Het stimuleren van beweging, ontmoeting, ontwikkeling en een gezonde leefstijl staat daarbij voorop. Met het voorgestelde besluit willen we ambities realiseren en de voorgestelde 115 speelplekken behouden. Voor die ambities zijn mogelijk wel financiële middelen nodig. Zie hiervoor ook alternatief 1, 2 en 3 en het kopje financiële consequenties. Argumenten

1. Het speelruimtebeleid dateert uit 2010 en is toe aan actualisatie gezien de maatschappelijk ontwikkelingen en vraag vanuit de samenleving om een goede, leefbare openbare ruimte. 2. Met dit plan is zoveel mogelijk gekeken naar de toekomstbestendigheid van de speel- en beweegruimte zodat we over een aantal jaar nog kunnen meebewegen met de ontwikkelingen en de wensen van inwoners. 3. Actuele inzichten, uitgangspunten en regels zijn nodig om eenvoudiger en eenduidiger met speel- en beweegplekken om te gaan, zowel in beheer als bij ruimtelijke ontwikkelingen 4. Het geeft inzicht in het gebruik van speel- en beweegplekken en het bewegen in de openbare ruimte door een brede doelgroep. Het Speel- en beweegplan draagt bij aan een logische en evenwichtige verdeling van de speel- en beweegplekken in de wijken en aanbod van de verschillende speel- en beweegvoorzieningen. 5. De benodigde instrumenten en financiën zijn inzichtelijk gemaakt met het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 4 en de financiële onderbouwing in hoofdstuk 5. Hiermee is concreet gemaakt wat de mogelijkheden zijn om de speel- en beweegruimte te verbeteren in Velsen. Ook staat beschreven in dit plan wat we nodig hebben om te zorgen dat we uitvoering kunnen geven aan de ambities zoals klimaatbestendigheid en inclusiviteit en tot slot om de doelstelling van 115 speelplekken te behouden.

Mogelijk zijn aanvullende financiële middelen nodig om de ambities uit te voeren en zijn er middelen nodig als behoefte is aan nieuwe voorzieningen. Legitimiteit voor deze budgetverhoging kan gevonden worden in de verschillende ambities. Deze zijn niet alleen gericht op extra speeltoestellen, maar ook breder gedeelde ambities gericht op inclusiviteit en klimaatbestendigheid.

GEMEENTE VELSEN Alternatieven

Er zijn naast het voorgesteld raadsbesluit nog drie andere scenario’s mogelijk. Met deze drie scenario’s maken we inzichtelijk wat de effecten zijn met de verschillende mogelijkheden: 1. Aanvullende financiële middelen beschikbaar stellen voor uitvoering van zowel de ambities uit hoofdstuk 3 als voldoende investeringsbudget in piekjaren voor vervanging beschikbaar stellen. 2. Alleen aanvullende financiële middelen voor de realisatie van de beleidsambities. 3. Alleen aanvullende financiële middelen voor behoud van 115 speel- en beweegplekken. Hieronder wordt per scenario toegelicht wat het inhoudt en wat de voordelen en nadelen zijn. Scenario 1: Aanvragen extra financiële middelen Binnen dit scenario worden voldoende financiële middelen beschikbaar gesteld voor volledige uitvoering van het speel- en beweegplan. Zowel vervangingen/behoud van de voorgestelde 115 speelplekken als een extra impuls voor de ambities zoals benoemd in hoofdstuk 3 kunnen uitgevoerd worden binnen dit scenario. Voordelen 1. Wanneer de financiële middelen voor zowel vervanging als de ambities beschikbaar zijn, kunnen we de komende jaren uitvoering geven aan het speel- en beweegplan. 2. Er hoeven geen keuzes gemaakt te worden tussen de verschillende ambities en vervanging kan komende jaren voldoende op niveau worden gehouden.

Veiligheid en tijdelijk verwijderen van speelplekken komt niet ter sprake als er voor dit scenario gekozen wordt. Nadelen Met dit scenario vragen we mogelijk extra financiële middelen via de perspectiefnota bij de gemeenteraad aan. Financiën Bij dit scenario is er jaarlijks een extra financiële impuls nodig van €53.000,- per jaar voor uitvoering van de ambities. Voor de jaren 2022, 2023, 2026 en 2030 wordt het investeringsplafond verhoogd om te zorgen dat de investeringen voor vervanging voldoende zijn voor vervanging en dus behoud van de gewenste 115 speelplekken. Scenario 2: aanvullende financiële middelen voor de realisatie van de beleidsambities Er wordt een extra jaarlijks budget beschikbaar gesteld voor realisatie van de beleidsambities. Uitvoering van de ambities op het gebied van duurzaamheid en inclusiviteit zal mogelijk zijn. Instandhouding van de gewenste 115 speelplekken in piekjaren met te weinig investeringsruimte zal niet altijd mogelijk zijn. Voordeel 1. Met dit scenario wordt er (grotendeels) voldaan aan de gestelde beleidsambities. Nadelen 1. Voor de uitvoering van de beleidsambities is mogelijk een extra investering noodzakelijk. Dit dient aangevraagd te worden bij de gemeenteraad via de perspectiefnota. 2. Bij enkel budget voor de ambities zal er nog steeds in piekjaren te weinig investering beschikbaar zijn voor behoud van de gestelde 115 plekken.

GEMEENTE VELSEN In de praktijk zal dit resulteren in het uitstellen van vervangingen. Dit leidt tot een afname van de aantrekkelijkheid van de bestaande voorzieningen en uiteindelijk een verouderd areaal aan speelruimte. Dat laatste leidt automatisch ook tot hogere jaarlijkse onderhoudskosten (relatief oude toestellen vergen meer onderhoud). Geconstateerd is dat deze onderhoudskosten al (ruim) aan de lage kant zijn gelet op de omvang van het areaal. Op het moment dat de veiligheid niet meer gegarandeerd kan worden zal er, al dan niet tijdelijk, meer speelplekken opgeheven worden. Financiën Bij dit scenario is het besteedbare budget de komende jaren €403.000,- per jaar. Het investeringsplafond van €350.000,- per jaar zal gelijk blijven. Scenario 3: aanvullende financiële middelen voor behoud van 115 speel- en beweegplekken Voor de vervanging van speelplekken en dus behoud van 115 speelplekken zoals beschreven in het speel- en beweegplan wordt voor de piekjaren 2022, 2023, 2026 en 2030 een hoger investeringsplafond vastgesteld. Voordeel 1. Met dit scenario wordt er voldaan aan de gestelde ambitie om 115 speelplekken te behouden en voldoen we volledig aan de vraag voor volledige vervanging; 2. Er ontstaat geen achterstand in het areaal speelplekken; 3. Het onderhoud en dus het budget voor onderhoud zal de komende jaren zal niet toenemen; 4.

Het areaal zal actueel blijven en niet verouderen. We kunnen daarmee beter voldoen aan de wensen vanuit de wijk. Nadelen 1. De aanvullende financiële middelen moeten aangevraagd worden bij de gemeenteraad via de perspectiefnota. 2. Bij dit scenario is het minder of niet mogelijk om de ambities uit te voeren als het gaat om klimaat of inclusiviteit bijvoorbeeld. Financiën Bij dit scenario verhogen we voor de komende jaren het investeringsplafond voor de piekjaren 2022, 2023, 2026 en 2030. Voor de andere ambities worden geen extra financiële middelen beschikbaar gesteld.

Risico’s

Door een financiële keuze die is gemaakt om een investeringsplafond (2021: € 345.000, vanaf 2022 € 350.000) in te stellen voor openbare speelplekken, heeft dat gevolgen voor de investeringen die de komende jaren beschikbaar zijn voor vervanging en dus behoud van speelplekken. Doordat speelplekken niet gelijkmatig verdeeld en aangelegd zijn, zorgt dit voor pieken in bepaalde jaren voor vervanging, maar die zijn niet meer op te vangen in bepaalde jaren door het ingestelde investeringsplafond, bijvoorbeeld in 2022. Dat betekent een tekort als het gaat om investeringsbudget voor vervangingen. Dit zorgt er ook voor dat het niet mogelijk is om de gestelde ambities op voorhand uit te voeren binnen de gestelde beschikbare middelen. Door een aantal speelplekken in wijken op te heffen kan er ruimte gemaakt worden in het budget om gedeeltelijk invulling te geven aan de gestelde ambities. Deze budgetten zijn echter niet meteen

GEMEENTE VELSEN beschikbaar, dat is verspreid over de jaren omdat de plekken niet allemaal tegelijk opgeheven gaan worden en blijft beperkt waardoor er nog steeds keuzes gemaakt moeten worden. Programma

Wonen en leven in Velsen Kader

Speelplekken en toestellen moeten voldoen aan de veiligheidseisen in het kader van het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS) Dit Speel- en beweegplan 2021-2030 sluit aan op het lokale Sport- en Preventieakkoord 20202021, het collegeprogramma Velsen 2018-2022 en het speelruimtebeleid van 2010. Waar mogelijk zijn koppelingen gemaakt tussen de verschillende plannen. Participatie en inspraak

Er is een participatietraject geweest, waarbij de behoeftes van de inwoners in kaart zijn gebracht. De rapportage van dit traject is bijgevoegd als bijlage B1 bij het plan. Financiële consequenties

Jaarlijks is € 350.000,- beschikbaar voor vervangingen op speel- en sportplekken en wordt c.a. € 76.000,- gereserveerd voor klein onderhoud, reparaties en inspectie van de toestellen en ondergronden van speel- en sportplekken. Investeringen voor vervanging worden aangevraagd aan de hand van een meerjarenonderhoudsplan; dit wordt jaarlijks met het uitvoeringsplan aangevraagd. Door het meerjarenplan zijn piekjaren goed zichtbaar en kan hierop geanticipeerd worden. Externe ondersteuning, zoals participatie en voorbereidingskosten, is niet in het budget opgenomen. Doordat er een investeringsplafond is ingesteld, volgens de begroting 2022, van €350.000,- is het in een aantal piekjaren voor vervanging niet mogelijk om alle vervangingen uit te voeren. Hierdoor moeten er keuzes gemaakt worden welke plekken met onderhoud en levensduurverlenging nog mee kunnen zonder vervanging. Voor sommige jaren zal dit betekenen dat er plekken niet vervangen kunnen worden maar ze gezien de leeftijd en veiligheid, al dan niet tijdelijk, verwijderd moeten worden. De vervangingsopgave voor de komende jaren is terug te vinden op pagina 16 van hoofdstuk 5 in het speel- en beweegplan. De afschrijftermijn voor speeltoestellen is op dit moment gesteld op 10 jaar. In 2022 willen we, samen met de reguliere inspectie, inventariseren of speeltoestellen een afschrijftermijn van 12 of 15 jaar kunnen krijgen.

Door gebruik van steeds duurzamere materialen de afgelopen jaren zijn hier mogelijkheden voor. Hierdoor zouden de kapitaallasten dalen, waardoor ruimte zou kunnen ontstaan. Voor het uitvoeren van de ambities zijn er geen extra financiële middelen beschikbaar. Mogelijk ontstaat er dus nog wel ruimte door de langere afschrijftermijn van de speeltoestellen. In de perspectiefnota zullen we u daarom voorstellen om de ambities als beleidsmatige ontwikkeling mee te nemen. Als uit de inventarisatie naar de afschrijftermijnen blijkt dat er niet genoeg financiële ruimte is om aan de ambities te voldoen, doen we bij de begroting een financieel voorstel. Indien er dan geen extra financiële middelen beschikbaar worden gesteld vervallen de ambities en zal waar mogelijk incidenteel op plekken ingezet kunnen worden op een beperkt aantal ambities.

GEMEENTE VELSEN Uitvoering van besluit

In het speel- en beweegplan is een uitvoeringsprogramma opgenomen, hoofdstuk 4. Hierin staat beschreven hoe de ambities gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast zijn er uitvoeringskaarten opgenomen als bijlage B2. Hoofstuk 5 geeft aan wat de beschikbare en benodigde financiële middelen zijn. Om de uitvoering bij te kunnen sturen zal er na 2 jaar (2024) een korte evaluatie gedaan worden zodat inzichtelijk wordt wat goed gaat en waar mogelijk bijgestuurd moet worden. Verder wordt er jaarlijkse een uitvoeringsplan opgesteld voor de aan te pakken speelplekken. In dit uitvoeringsplan nemen we ook de communicatie en participatie mee.

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

Speel- en beweegplan Gemeente Velsen 2021, inclusief bijlagen: B1- Samenvatting participatietrajecten B1.1 Kinderwandelingen B1.2 Plekhoppen jongeren Velserbroek B1.3 Resultaten Maptionnaire enquête B2- Uitvoeringskaarten Raadsvoorstel Raadsbesluit Agendaverzoek Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales