Raadsvoorstel regionale gezondheidsnota

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Regionale nota gezondheidsbeleid 2021-2028 ‘Samen gezond in Kennemerland’ Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

11 mei 2021

Ambtenaar

S. Baaij

52329-2021 M. Steijn

Telefoon

0618471776 sbaaij@velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

De Regionale nota gezondheidsbeleid 2021-2028 vast te stellen. Samenvatting

De raad van Velsen stelt de regionale nota gezondheidsbeleid vast. Met het vaststellen van de regionale nota gezondheidsbeleid 2021-2028 waarborgt de raad dat gemeenten binnen de VRKregio samenwerken aan een goede gezondheid voor alle inwoners. De regionale nota is gebaseerd op de in mei 2020 verschenen landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ‘Gezondheid breed op de Agenda’. Volgens de wet publieke gezondheid dienen gemeenten binnen twee jaar na het verschijnen van de landelijke beleidsnota, lokaal gezondheidsbeleid vast te stellen. De nota zorgt ervoor dat de landelijke speerpunten regionaal en lokaal gewaarborgd zijn. Hiermee ontstaat een basis voor de verdere ontwikkeling van lokale ideeën. De uitvoering van de nota wordt lokaal gedaan omdat het per gemeente verschilt wel vraagstuk het meest urgent is. In de regionale nota staan de volgende vijf gezondheidsvraagstukken centraal: 1. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving 2. Gezondheidsachterstanden verkleinen 3. Druk op het dagelijkse leven bij jeugd en jongvolwassenen 4. Vitaal ouder worden 5. Leefstijlthema’s

Inleiding

Eind 2020 liep de eerste regionale nota gezondheidsbeleid voor de GGD-regio Kennemerland af. Het was nieuw dat alle gemeenten in de regio een gezamenlijk kader uitwerkte dat als leidraad diende voor een periode van vier jaar. Het besef dat hieraan ten grondslag lag, is dat gezondheid alleen bevorderd kan worden als er eensgezind en met een duidelijk doel aan wordt gewerkt. Een eerste stap was om dat als samenwerkende gemeenten met de GGD te doen. In de afgelopen jaren deden we ervaring op met het samenwerken vanuit één regionale nota. In de nieuwe regionale nota gezondheidsbeleid geven we hier de komende acht jaar een vervolg aan. Het voorstel is een looptijd van 8 jaar omdat voor het realiseren van de ambities een lange adem nodig is en met een verlengde looptijd waarborgen we continuïteit beter. De nieuwe regionale gezondheidsnota is een uitwerking van de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ‘Gezondheid breed op de Agenda’. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) publiceerde deze nota in mei 2020. De landelijke nota vormt het beleidskader voor

GEMEENTE VELSEN alle gemeenten. Volgens de wet publieke gezondheid dienen gemeenten binnen twee jaar na het verschijnen van de landelijke beleidsnota lokaal gezondheidsbeleid vast te stellen. Er worden geen voorwaarden gesteld aan de vorm. Wel wordt van gemeenten verwacht dat ze de landelijke ambities overnemen en vertalen naar de lokale situatie. Daar mag beargumenteerd van afgeweken worden. In de nieuwe regionale nota sluiten we aan op de landelijke gezondheidsvraagstukken uit de landelijke nota en nemen we de daarbij behorende ambities regionaal over. Daarnaast zijn ook leefstijlthema’s en de impact van de coronacrisis op de publieke gezondheid opgenomen. In de regionale nota staan hierdoor vijf gezondheidsvraagstukken centraal: 1. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving 2. Gezondheidsachterstanden verkleinen 3. Druk op het dagelijkse leven bij jeugd en jongvolwassenen 4. Vitaal ouder worden 5. Leefstijlthema’s  Overgewicht  Alcohol  Roken Na deze vijf hoofdstukken over gezondheidsvraagstukken volgt een hoofdstuk over de impact van de coronacrisis en een hoofdstuk over de onderbouwing van keuzes voor lokaal gezondheidsbeleid. Beoogd doel en effect van het besluit

Met het vaststellen van de regionale nota gezondheidsbeleid 2021-2028 waarborgen we dat gemeenten binnen de VRK-regio samenwerken aan een goede gezondheid voor alle inwoners. We zorgen ervoor dat de landelijke speerpunten ook regionaal en lokaal gelden. Hiermee ontstaat een basis voor de verdere ontwikkeling van lokale ideeën. De lokale ideeën worden uitgewerkt in de lokale uitvoeringsagenda gezondheidsbeleid. Argumenten

Op 25 mei 2020 verscheen de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 “Gezondheid breed op de agenda”. Deze landelijke nota vormt het beleidskader voor alle gemeenten. Het is vervolgens de taak aan gemeenten om deze nota naar lokaal beleid te vertalen. Vanuit de gemeenten binnen de VRK-regio was er opnieuw de ambitie dit regionaal te doen. Door als regio samen gezondheidsbeleid uit te voeren, zorgen we er voor dat de regionaal georganiseerde GGD optimaal kan worden ingezet. Zo heeft de GGD in toenemende mate een regierol rondom lokaal lopende activiteiten die een regionale werkingskracht kunnen hebben. Dat levert kennis op die breder (regionaal) te exploiteren is op het gebied van proces, informatie en inhoud. De regionale, gezamenlijke aanpak laat onverlet dat iedere gemeente aanvullend activiteiten kan doen binnen gezondheidsbeleid. De inzet op de verschillende thema’s uit de nota vindt met name lokaal plaats. De vertaling van de gezamenlijke beleidsdoelen naar uitvoeringsplannen moet daarom vooral lokaal gebeuren. De nieuwe regionale nota richt zich op gezamenlijke beleidsdoelen en zet in op thema’s waar het regionaal werken ook een daadwerkelijke meerwaarde biedt In de zomer van 2019 bekeken we samen met de GGD en de andere gemeenten uit de VRK-regio wat de regionale nota heeft opgeleverd.

De focus lag met name op welke leerpunten we uit de eerste gezamenlijke nota kunnen halen om daarmee het effect van een vervolg te vergroten. Deze insteek is gekozen omdat de heersende opvatting is dat om te komen tot echte gezondheidseffecten een langetermijnperspectief nodig is. Vervolgens bespraken we de landelijke gezondheidsvraagstukken en verkenden we de mogelijkheden voor in de regionale nota.

GEMEENTE VELSEN De landelijke nota behandelt de volgende thema’s: 1. het verbeteren van de gezondheid in de fysieke- en sociale leefomgeving; 2. het verminderen van gezondheidsachterstanden; 3. het verlagen van de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen; 4. het bijdragen aan het vitaal ouder worden. Het advies is de thema’s en de bijhorende ambities uit het landelijke nota over te nemen. Leefstijlthema’s zoals roken, alcohol en overgewicht zijn apart opgenomen in het landelijke preventieakkoord waar de landelijke nota gezondheidsbeleid naar verwijst. In de regionale nota staat ‘Leefstijl’ wel als vijfde punt genoemd omdat ’Leefstijl’ nauw verweven is met de andere vier thema’s. Ook voegden we een hoofdstuk over de impact van de coronacrisis op de publieke gezondheid toe. Een ongezonde danwel gezonde leefstijl hangt nauw samen met de huidige opgaven binnen de publieke gezondheid en de verwachtingen voor de toekomst. De coronacrisis maakt nog eens inzichtelijk hoezeer we allemaal gebaat zijn bij een goede zorg, maar het heeft ook de kracht van en de hiaten binnen de publieke gezondheid duidelijk gemaakt. Voorgesteld wordt om aan de nota een looptijd van 8 jaar mee te geven. Preventie en de implementatie van bevorderend gezondheidsgedrag vraagt een lange adem die door de voorgestelde looptijd beter geborgd wordt.

Elke twee jaar zal de GGD samen met de ambtelijke werkgroep een evaluatie uitvoeren. Met het vaststellen van de regionale nota voldoen we als gemeente aan de wettelijke verplichting van de Wet publieke gezondheid (WPG). Het streven is een gelijkblijvende regionale nota. De verdere lokale uitvoering leggen we vast in een uitvoeringsagenda en in het preventieakkoord. We stellen geen sessie voor, er is wel een bijeenkomst geweest in oktober 2020. De input vanuit deze sessie is meegenomen tijdens de totstandkoming van de nota. In september 2021 organiseren we een sessie voor het ophalen van input voor de lokale uitvoeringsagenda. Alternatieven

Het alternatief is om een lokale nota gezondheidsbeleid te ontwikkelen en vast te stellen. We nemen dan niet meer deel aan de regionale samenwerking die de afgelopen jaren binnen de regio is opgebouwd. Risico’s

Er zijn geen financiële of juridische risico’s verbonden aan het vaststellen van deze nota. Programma

Vitaal en sociaal Velsen Kader

Wet Publieke Gezondheid (Art. 13, lid 2) Participatie en inspraak

In oktober 2020 organiseerde de GGD een bijeenkomst voor de raadsleden van alle deelnemende gemeente. Tijdens deze bijeenkomst konden raadsleden hun input meegeven. De regionale nota vormt de basis voor de lokale uitvoeringsagenda gezondheid. Voor deze uitvoeringsagenda loopt momenteel een traject met de participatieraad. De concept uitvoeringsagenda willen we in september 2021 met de raad bespreken. De input vanuit de raad wordt vervolgens verwerkt in de lokale uitvoeringsagenda.

GEMEENTE VELSEN Financiële consequenties

Deze regionale nota heeft geen financiële consequenties voor Velsen. Op basis van de regionale nota komt er een lokale uitvoeringsagenda met concrete activiteiten. Een deel van deze activiteiten wordt uitgevoerd vanuit bestaande programma’s zoals sport, wmo, participatie en omgevingsvisie; een deel is onderdeel van het sport- en preventieakkoord en het nog vast te stellen lokale preventieakkoord. Mogelijk ontstaan er nieuwe ideeën die extra budget vragen. Daarvoor komen we dan eerst bij de raad terug. Uitvoering van besluit

n.v.t.

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

  

Regionale nota gezondheidsbeleid 2021-2028, Samen gezond in Kennemerland Agendaverzoek Raadsbesluit.

Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales